رفتن به محتوای اصلی

نظم و انضباط

نام‌های دیگر: نظم، نظم در کار، نظم سازمانی، نظم و وقت‌شناسی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

رعایت نظم و مقررات در کار، زندگی و نیروهای مسلح.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به ملت ایران (حفظ آرامش- همکاری با دولت موقت)— ۱۳۵۷/۱۱/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۱
۱۳۵۷۱۳۶۱

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

این جوانها یک عقده‌هایی از سابق دارند. این عقده‌هایی که از سابق دارند اینها روی[1] آن عقده‌ها انگشت می‌گذارند و وسوسه می‌کنند. این عقده‌ها را دَم به آن می‌دهند. این عقده‌ها را باد به آن می‌زنند و از آن راه نظم را به هم می‌زنند. نظم به هم خورد، انسجام به هم می‌خورد. یک دسته می‌آیند در ارتش، این کار را می‌کنند، وامی‌دارند که نظم را به هم بزنند. نظم به هم زدن چیست؟ این است که پایین از بالا اطاعت نکنند. این طبقه پایین و سرباز از درجه‌دار، درجه‌دار از افسر، افسر از بالاتر اطاعت نکند. اطاعت که نکردند نظم از بین می‌رود. نظم که از بین رفت، انسجام نیست دیگر. انسجام وقتی نشد خودش پوسیده می‌شود. دیگر احتیاج نداریم که از خارج یکی بیاید. پوسیده، خودش پوسیده است. یک صدا یک جایی در آید، خود این می‌پوسد، تمام می‌شود. در ژاندارمری هم همین بساط را درست می‌کنند. در شهربانی هم همین بساط را درست می‌کنند. تو پاسدارها هم همین بساط را درست می‌کنند. یکوقت چشم باز می‌کنید می‌بینید که قوای انتظامی از آن حالی که باید همه هماهنگ باشند و منسجم باشند، از آن حال بیرون رفته است. خود ارتش خودش دارد خودش را می‌خورد. ژاندارمری هم همین طور و سایر قوا هم همین طور. اینها یک نقشه است آقا. اینها شما می‌بینید که یکوقتی این حرفها اصلًا نبود که یک، فرض کنید، درجه داری از یک افسر اطاعت نکند یا سرباز از بالا دستها. یکوقت این حرفها نبود. حالا پیدا شد. حالایی که شما زدید آن قوای چپاولگر را و از مملکتتان بیرون کردید و می‌خواهید یک مملکتی باشد مال خودتان. نظمش را خودتان بدهید. منافعش هم مال خود ملت باشد. حالا افتادند توی همه این دستگاهها و دارند خودشان را توی خودشان منحل می‌کنند. اگر یک قوای انتظامی که هر دسته‌ای یک مطلبی بخواهند بگویند، هر دسته‌ای یک مطلبی مقابل دسته دیگر، مخالف دسته دیگر، این دیگر محتاج به این نیست که یک کسی یک تفنگی طرف آنها بکشد، این خودش، خودش را می‌خورد. آنها نشستند سیگارشان را می‌کشند و شما تو سر هم می‌زنید تا خودتان را از بین ببرید. وقتی بنا شد که پایین از بالا اطاعت‌ نکند معنای آن این است که نظمی تو کار نیست. وقتی بنا شد که متفرقات باشید، هر کسی یک رایی برای خودش داشته باشد- زائد معنای آن این است که، نظم تو کار نیست. انسجام تو کار نیست. انسجام تو کار نباشد تمام می‌شود. خودش تمام می‌شود. این سرایت می‌کند به خارج و در بین ملت هم همین مسائل هست.

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

بی‌نظمی یعنی سرپیچی ردهٔ پایین از ردهٔ بالا

… عقده‌ها انگشت می‌گذارند و وسوسه می‌کنند. این عقده‌ها را دَم به آن می‌دهند. این عقده‌ها را باد به آن می‌زنند و از آن راه نظم را به هم می‌زنند. نظم به هم خورد، انسجام به هم می‌خورد. یک دسته می‌آیند در ارتش، این کار را می‌کنند، وامی‌دارند که نظم را به هم بزنند. نظم به هم زدن چیست؟ این است که پایین از بالا اطاعت نکنند. این طبقه پایین و سرباز از درجه‌دار، درجه‌دار از افسر، افسر از بالاتر اطاعت نکند. اطاعت که نکردند نظم از بین می‌رود. نظم که از بین رفت، انسجام نیست دیگر. انسجام وقتی نشد خودش پوسیده می‌شود. دیگر احتیاج نداریم که از خارج یکی بیاید. پوسیده، خودش پوسیده است. یک صدا یک جایی در آید، خود این می‌پوسد، تمام می‌شود. در ژاندارمری هم همین بساط را …

رعایت درجات و نظم نظامی، لازمهٔ پشتیبانی برادرانه

… نداریم، ما از تو اطاعت نمی‌کنیم، این، این طور نیست که بتوانند یک همچو نظامی برای آن مقصدی که خدای تبارک و تعالی فرموده است شماها برادر هستید، بتوانند برادری کنند. برادری در این مقصد این است که پشت به پشت هم بدهند و همه پشتیبان هم باشند برای پیشبرد مقصد. پشتیبان هم بودن این است که این نظم را ملاحظه بکنند. این درجاتی که ارتش دارد و روی آن نظم پیدا کرده، درجاتی که ژاندارمری دارد و روی آن نظامی است و هکذا سایرین و هکذا همه مردم، باید اینها برادر باشند. یعنی محبت برادری به هم داشته باشند. و همه پشتیبان هم باشند برای آن مقصد. برای اینکه پیش ببرند، برای اینکه نجات بدهند ملت خودشان را. این برادری اقتضا می‌کند که چون روی این مقصد است که باید پیش ببرند، اقتضا می‌کند که این برادر کوچک از آن برادر بزرگ اطاعت کند در …

نیاز همهٔ جامعه، نه فقط نیروهای نظامی، به نظم

حضرت امیر در دستوری که می‌دهد می‌گوید امورتان را نظم بدهید.[3] نظم همین است. نظام همین است. همه جامعه باید نظم داشته باشند. انحصار به ژاندارمری و انحصار به ارتش و اینها نیست. همه جامعه نظم لازم دارد. اگر نظم از کار برداشته بشود جامعه از بین می‌رود. حفظ نظام، یکی از واجبات شرعیه و عقلیه است که نظام باید محفوظ باشد. آنهایی که می‌گویند نظام به این معنا نمی‌خواهیم و همه‌مان یکجور و همه‌مان بدون اینکه یک ضابطه‌ای در کار باشد عمل بکنیم، خلاف قرآن دارند عمل می‌کنند. خلاف اسلام دارند عمل می‌کنند. خلاف مصالح …

لزوم بیشتر نظم و اطاعت از مافوق در شرایط غیر عادی برای حفظ کشور

همان طوری که در اسلام وقتی که دفاع پیش می‌آید، دیگر قضایا این نیست که مرد باید باشد و بالغ باید باشد. و چه باید باشد. وقتی قضیه دفاع از یک مملکت اسلامی پیش آمد، بچه، بزرگ، مرد، زن، همه موظفند که بروند دفاع بکنند. مساله غیر عادی است. مسائل عادی یکجور است، مسائل غیر عادی [جور دیگر] و در این وقتی که مساله غیر عادی است انتظامات هر گروهی بیشتر از اوقات عادی مطلوب است. اطاعت پایین از بالا، حفظ نظام، حفظ مراتب، حفظ سلسله، در وقتهای عادی لازم است، اما در وقت غیر عادی بیشتر لازم است؛ برای اینکه اگر بنا باشد که در وقت غیر عادی هر کسی بخواهد حرف دیگری را نشنود و هیچ کس تحت نظمی نباشد، این اسباب این می‌شود که یک کشور به باد برود.

رشد اجتماع با انتظامات و اطاعت زیردستان از بالادستان

… می‌خواهم من عرض کنم به شما و به وسیله شما به همه پاسدارها- که من دعا به آنها می‌کنم و من خدمتگزارشان هستم- این است که توجه کنید به اینکه یکوقت‌ بر خلاف قواعد اسلام با برادرانتان و با اشخاصی که خیال می‌کنید که اینها مثلًا چه هستند رفتار نکنید؛ نظم داشته باشد. هر اجتماعی با انتظامات می‌تواند رشد بکند. مثلًا اگر بنا باشد که نظامیها آن وضع نظامشان از دست برود، نمی‌توانند کاری انجام بدهند. اگر پایین دستها از آن بالا دستها اطاعت نکنند آشفته می‌شود؛ انسجام پیدا نمی‌کند. اگر بنا باشد که مثلًا پاسدارها برای خودشان یک سرپرستی که اطاعت از آن بکنند نباشد ... یا از مرکزی که باید اطاعت کنند اطاعت نکنند و همین طور خودشان هر کاری دلشان می‌خواهد بکنند این تفرقه حاصل می‌شود، این همان است که پاسدارها را و هر قوای اجتماعی را به تفرقه …

اطاعت زیردست از بالادست و محبت بالادست به زیردست

… می‌کِشد. و این به آن فحش می‌دهد، و آن به او بد می‌گوید، این نظام توحیدی نیست. آن نظامی که پایین از بالا اطاعت نمی‌کند، بالا به پایین ظلم می‌کند، این توحیدی نیست، این نظام شیطانی است نه نظام الهی. نظام الهی باید همه جهاتش محفوظ باشد، لکن همه متوجه به خدا. ارتشش پایین از بالا خدمت بکند، اطاعت بکند. بالا به پایین محبت بکند و ظلم نکند و همه برای خدا باشد. کشاورزش برای خدا مشغول کشاورزی باشد، کاسبش برای خدا مشغول کسب باشد، دانشگاهش برای خدا مشغول کار باشد. این نظام توحیدی است. معنی نظام توحیدی این نیست که هیچ چیز [نباشد و] هرج و مرج است. درجه‌دار اطاعت از افسر نکند و سرباز هم اطاعت از درجه‌دار و از افسر نکند. و …

شمول نظم بر همهٔ ملت

… را رای به او داده، گفته است، رای داده ملت به جمهوری اسلامی، یعنی قبول کرده است که باید ما نظاممان نظام اسلام باشد آن وقت اینکه قبول کرده است که نظامش باید نظام اسلامی باشد، پاسدار است، بر خلاف نظام اسلام عمل می‌کند، کاسب است بر خلاف نظام اسلام عمل می‌کند. این نظام مال همه است، نظم یک چیزی است که همه ملت در تحت پوشش نظم باید باشد. بازاری یک کاری می‌کند که بر خلاف آن نظامی است که اسلام قرار داده و هکذا. ادعا کردید که ما اسلام را قبول کردیم، رژیممان حالا رژیم اسلامی است، از طاغوت منتقل شدیم به نور، به الله، از حکومت شیطان بیرون آمدیم، تحت حکومت رحمان رفتیم، مایی که این ادعامان است همه …

برهم زدن نظم، راه دشمن برای از بین بردن انسجام

… است که ما را از باطن بپوسانند. مقصد این است که بگذارید، خودشان، خودشان را بخورند. محتاج نیست به اینکه یک حمله‌ای از خارج بشود. زحمتی به خودشان بدهند که از خارج حمله بشود. بگذار خودشان، خودشان را بخورند. هر جا یک بساطی درست کردند که انسجام را از دست بگیرند. جایی که باید نظم برقرار باشد تا منسجم بشود، تا نظم نباشد انسجام نیست، می‌روند نظمش را از بین برمی‌دارند. وسوسه می‌کنند.

حفظ نظم هر نهاد برای مقصد واحد حفظ کشور

همه هم مقصد واحد است. همه مقصد واحد جامعه اگر بنا شد این طور باشد این جامعه توحیدی می‌شود؛ یعنی، توحید در مقصد. اگر ما یک جامعه توحیدی پیدا بکنیم، یعنی این طور باشد که هر کدام در محل خود، کار خودشان را انجام بدهند برای آن مقصد. شمایی که در ژاندارمری هستید کار ژاندارمری را به همان نظم که در آنجا مقرر است انجام بدهید برای مقصد واحد و آن حفظ کشورتان. آنها هم که در ارتش هستند آنها هم نظم خودشان را حفظ بکنند برای همان مقصد. ماها هم که طلبه هستیم نظم خودمان را حفظ کنیم برای آن مقصد. آنها هم که اداری هستند، و آنها هم که در راس کار هستند، و آنها هم در پایین هستند و بالا، همه حفظ بکنند همه جهات را برای یک مقصد. همه مقصدشان این باشد. انسجام پیدا بکنند. یعنی روی مقصد و الّا. انسجام که معنای آن این نیست که ما دو تا به هم بچسبیم. معنای آن این است که ما همه با هم یک مقصد داریم و روی آن مقصد راه برویم. اگر این طور شد، جامعه توحیدی است و اگر، بنا شد که نظم را از دست بدهیم، …

ناممکن بودن انسجام بدون نظم

… با جامعه توحیدی است. آنهایی که به خورد جوانها می‌دهند، جوانهای ما می‌دهند که جامعه توحیدی می‌خواهیم، پس نه افسری و نه درجه داری و نه چیزی، همه ما سرباز باشیم، کی از کی اطاعت کند. چه وقت می‌توانید وحدت پیدا کنید. هر کدام اینها مثل آن، انسجام از کجا پیدا بشود. وقتی نظم نباشد، وقتی هر کسی برای خودش علی‌ حده باشد و سرخود باشد، انسجام پیدا نمی‌شود. شما صد میلیون قاطر چموش را می‌توانید وادار کنید به یک کار؟ صد میلیون کار؟ یک کار انجام می‌توانند بدهند؟ همه تو سر هم می‌زنند صد میلیون جمعیت اگر چنانچه نظم در کارشان نباشد.

پیشبرد امور با نظم برای کندن ریشه‌ها و تحقق احکام اسلام

باید توجه بکنید. بنا بر این، این مسائل باید درست با یک نظامی پیش برود تا ان شاء اللَّه این ریشه‌ها کنده بشود و شما به مقصد خودتان برسید. و اسلام و احکام اسلام آن طوری که باید تحقق پیدا کند.

لزوم حفظ نظم و سلسله‌مراتب در میان قوای انتظامی

… و ما پشتیبان آنها و ملت ما پشتیبان آنهاست. در بین ما اگر تفرقه‌ای بیندازند، به ضرر کشور است. باید همه هوشیار باشید؛ نگذارید تفرقه واقع بشود. ملت هوشیار باشد که بین آنها و قوای انتظامی تفرّقی حاصل نشود؛ قوای انتظامی بیدار باشند که بین آنها و ملت جدایی نیفتد. در بین خودشان باید حفظ نظام و سلسله مراتب را بکنند؛ اگر بخواهند خدمت به کشور و اسلام بکنند، باید انتظامات را حفظ کنند و سلسله مراتب را حفظ کنند.