رفتن به محتوای اصلی

نظام جمهوری

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

شکل حکومتی با حاکم منتخب مردم برای دوره‌ای محدود.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع ایرانیان مقیم خارج (معرّفی سه اصل بنیادین انقلاب)— ۱۳۵۷/۰۸/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۲
۱۳۵۷۱۳۶۲

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

رئیس جمهور معنایش این است که مقدراتْ دست خود مردم است. مردم الآن می‌خواهند قرار می‌دهند یک کسی را رئیس جمهور، بعد از پنج سال دیگر تمام می‌شود عملش؛ یکی دیگر را قرار می‌دهند، بعد یکی دیگر قرار می‌دهند. این بهتر از اوست و آن غلط بوده و این صحیح. این ممکن است صحیح باشد. منتها ما جمهور به آن معنایی که هر کس را بخواهند قرار بدهند ...- در سایر جاها هم این طور نیست که هر کس- یک شرایطی در آن هست، در رئیسی که باید حکومت کند بر مردم. حاکمِ مردم یک شرایطی در اسلام دارد که اگر آن شرایط ملاحظه بشود، یک حکومت عدل صحیح منعقد می‌شود.

درستی جمهوری به سبب انتخاب دوره‌ای و موروثی نبودن

جمهوری یک مطلب صحیحی است؛ برای اینکه هر مملکتی وقتی قرار دادند، خود این تا چهار سال، پنج سال است، بعد از چهار سال و پنج سال، باز ثانیاً باید قرار بدهند. دیگر برای نسلهای آتیه ارثی نیست، که یک کسی چنانچه پسرش هم هر چه باشد باید بشود! حالا که رضا خان شد، بعدش محمد رضا باشد، و بعد هم باز «رضا»،[1] و بعد هم باز محمد رضا، و بعد هم رضا و همین طور ادامه پیدا کند! و لهذا اصلًا منطقی نیست سلطنت به این معنایش؛ به این معنا که یک سلطنت میراثی. اگر جمهوری میراثی باشد.