رفتن به محتوای اصلی

نظام اسلامی

نام‌های دیگر: نظام عادلانهٔ اسلامی، نظام علوی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نظام سیاسی و اجتماعی برپایهٔ اسلام و جمهوری اسلامی به‌عنوان تحقق آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۶۲/۰۵/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۲ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۲۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

نظام اسلامى نظامى است که تمام احکام و موازین اسلامى را به‌صورت کامل [به اجرا در می‌آورد]؛ که مایه‌ی سعادت انسان و مایه‌ی سربلندى ملّت و کشور و مایه‌ی آبادى روى زمین و آبادى کشور و منطقه‌ی زیست ما است، و [نیز] مایه‌ی شادى محیط زندگى و مایه‌ی استحکام خانواده و مایه‌ی اصلاح روابط اجتماعى میان مردم، و خلاصه مایه‌ی خوشبختى زندگى مادّى و معنوى انسانها است. شما موظّف هستید که با تمام این برنامه‌ها آشنا بشوید، بدانید؛ و هر کسى در هر حدّى که براى او میسور است، در پیاده کردن این برنامه‌ها باید مؤثّر باشد. در درجه‌ی اوّل، مسئولیّت به عهده‌ی افراد عالم و آگاه و دانا در جامعه است، در صفوف مقدّم، علماى دین؛ و سپس همه‌ی کسانى که آگاهى و معرفتى دارند و میتوانند مردم را آگاه کنند و روشن کنند. رفتار شما بیش از گفتار شما بایستى مردم را در این خطّ صحیح پیش ببرد؛ و این همان راهى است که امام بزرگوارمان در بیانات متعدّد و از اوّل پیروزى انقلاب تا آخرین روزهاى زندگى پُربرکتش به ما میفرمود، به همه‌ی ملّت بیان میکرد و به‌عنوان شعار جمهورى اسلامى قرار داده بود؛ حاکمیّت اسلام و پیاده شدن اسلام.امیدواریم که خداوند متعال توفیق و فضل خودش را شامل حال همه‌ی شما برادران و خواهران کند، و به همه‌ی ما این توان را ببخشد که در راه تحقّق احکام اسلامى ‌ان‌شاءالله‌ تلاش کنیم، و بزودى ملّت ما و جامعه‌ی ما پیاده شدن کامل اسلام را در جامعه‌ی خود مشاهده کنند.
همه باید بدانند که نظام اسلامی، فقط یک اسم نیست که بگوییم «نظام، اسلامی شد» و این کافی باشد. خیر! امروز، در دنیا کشورهایی هستند که اسمشان اسلامی است و از اسلام در آنها هیچ خبری نیست. یا اسمشان «جمهوری اسلامی» یا «حکومت اسلامی» است، اما اسلام در آن‌جاها نیست. ما باید با آنها فرق داشته باشیم. جمهوری اسلامی و نظام اسلامی که یک ملت برای آن این همه زحمت کشیده و فداکاری کرده است، نظامی است که اسلام در دل و در عمل و در وجود یکایک افراد، وجود داشته باشد. این‌طور نیست که بگوییم «نظام، اسلامی شد»، امّا اداره، فاسد باشد؛ رشوه‌گیری رواج داشته باشد؛ بدخواهی و بددلی، همه جا باشد؛ سوء عمل و بدکارگی باشد؛ بیکارگی باشد؛ تنبلی باشد! این‌که نظام اسلامی نیست. نظام اسلامی آن است که انسانها هر کدام، هر روز درصدد بهتر کردن خودشان باشند. در نظام اسلامی، یکی از شعارهای همیشه زنده‌اش این است که: «مَنْ ساوی یَوْماهُ فَهُوَ مَغبون[1] .» من و شما اگر امروزمان مثل دیروز باشد، مغبونیم و سرمان کلاه رفته است. امروز باید جلوتر از دیروز باشیم. از همه جهت، از جمله، از جهات معنوی. در نظام اسلامی، یکی از شعارهای همیشه زنده این است که هر کسی باید در صدد خودسازی باشد. باید برگناهان خود گریه کند؛ از بدیهای خود استغفار و توبه کند؛ کارهای خوب خود را زیاد کند؛ کارهای بدش را کم کند و هر ارتباط غلطی را تبدیل به ارتباط درست کند. اگر نظام اسلامی این است، ما نمیتوانیم قبول کنیم که در نقطه‌ای از اداره‌ای، بدکاری و بیکارگی و شایعه‌پراکنی باشد. چند نفر حقوق دولت را بگیرند و بنشینند صبح تا ظهر شایعه‌پراکنی کنند، حرف مفت بزنند، دلسردی و یأس ایجاد کنند و آدمهای خوب را مورد طعن و اهانت و مسخره قرار دهند! مگر چنین چیزی میشود؟! آن وقت، در کنار آنها هم یک عدّه آدمهای مؤمن، مشغول کار باشند. این و آن یکسانند؟ هرگز چنین چیزی نیست.
این را هم از این ‌طرف عرض بکنیم؛ کسانى هم باز فوراً یک نقطه‌اى را پیدا نکنند بگویند «آقا، پس این حکومت و این نظام، نظام اسلامى نیست»؛ نخیر، نمونه‌ى کامل نظام اسلامى آن است که امیرالمؤمنین ترسیم کرده است و ما از زبان آن بزرگوار شنیده‌ایم و شناخته‌ایم؛ نمونه‌ى منطقى‌اش آن نظامى است که به سمت آن نمونه‌ى کامل حرکت میکند؛ [فقط] همین؛ حرکت میکند. کمااینکه در زمان خود امیرالمؤمنین هم آنچه بود، حرکت به سمت آن نمونه‌ى کامل بود. خود على نمونه‌ى کامل بود امّا آن جامعه و نظام را نمیشد به‌ عنوان نمونه‌ى کامل معیّن کرد، و نبود؛ هنوز نابسامانى‌ها زیاد بود. بله، اگر حکومت آن بزرگوار ادامه پیدا میکرد، به آنجا میرسید. ما باید تلاش کنیم تا خودمان را به آن الگو نزدیک کنیم و باید تلاش کنیم نظام اسلامى را هم به آن نمونه‌ى کامل نزدیک کنیم؛ این وظیفه‌ى ما است. تا مادامى که شما در راه این وظیفه حرکت بکنید، هیچ یک از قدرتهاى عالم نه آمریکا و نه غیر آمریکا قادر به اینکه بتوانند بر شما فائق بیایند و غالب بشوند، نخواهند بود. ممکن است ضربه بزنند، اذیّت کنند، موذیگرى کنند، البتّه اینها هست؛ از دشمن که نمیشود توقّع محبّت و ملاطفت داشت، امّا غالب نخواهند شد؛ بر شما مسلّط نخواهند شد؛ نخواهند توانست شما را از حرکتتان به ‌سمت کمال باز‌بدارند؛ بر شما عُلُو پیدا نخواهند کرد؛ وَ اَنتُمُ الاَعلَون.[6]

شاهدها (۵۴۳ پاراگراف)

حساسیت مسئولیت ملت ایران در این مقطع، فراتر از صرف تغییر یک رژیم

… و مسئولیّت خطیرى که در این مقطع زمانى بر دوش ملّت ایران قرار گرفته است، یک مسئله‌ى فوق‌العاده حسّاسى است. جا دارد که هر فردى به‌تنهایى و در وجدان خود و با الهام از واقعیّاتى که اتّفاق افتاده است و مى‌افتد، تحلیل داشته باشد نسبت به این جریان. برادران من! قضیّه خیلى مهم است و مهم‌تر از آن چیزى است که ساده‌اندیشان میخواهند تصوّر کنند. مسئله فقط این نیست که یک کشورى بر یک نظام جبّارى و وابسته‌اى و نوکرصفتى و فاسدى شوریده است و آن را کنار گذاشته و یک نظام دلبخواه و مطلوبى را سرِ کار آورده؛ قضیّه از اینها خیلى بالاتر است.

استحکام پایه‌های نظام در اثر مجاهدت سیزده‌ساله

و من عرض کنم که بحمدالله‌ در اثر مجاهدتى که این سیزده سال انجام گرفته، امروز پایه‌هاى نظام به فضل الهى قرص و محکم است؛ قرص و محکم است. یک روزى امیدوار بودند که نگذارند رشد کند؛ یک روزى امیدوار بودند که نگذارند ریشه بدواند؛ یک روزى که از آنها امیدشان سلب بود، امیدوار بودند که در یک موقعیّت طوفانى بتوانند آن را بکَنند و طوفانى‌ترینِ موقعیّتها یعنى جنگ تحمیلى را تحمیل کردند بر ما ــ این جنگ …

ادارهٔ نظام نوپدید اسلامی تنها با تلاش و ابتکار مخلصانهٔ انسان‌های متعدد

… باشد ــ پرداخته و ساخته نشود، کارها لنگ خواهد ماند؛ و خاصیّت یک نظام مردمى هم همین است. چون میدانید نظامها صد سال میگذرد تا جا بیفتند. سلسله‌هاى حکومتى را نمیگویم؛ نظامهاى حاکم بر یک جامعه؛ صد سال، صدها سال گاهى میگذرد تا یک نظامى در یک جامعه جا بیفتد. ما نظام اسلامى داریم، نظامى که مبتکَر[2] است و در عالم نه در حال، نه در گذشته ــ الّا در گذشته‌هاى بسیار دور ــ نظیرى نداشته. اگر کسى بخواهد با این نظام جامعه‌اى را اداره بکند، آن هم جامعه‌ى بزرگى مثل جامعه‌ى ما و کشور پهناورى مثل کشور ما و اگر کسى فرض کند که این با یک مدیریّتى که بنشیند و طرّاحى کند و مأمور بفرستد و با این چیزها انجام خواهد گرفت، بدانید اشتباه کرده؛ این فقط با مستحصل[3] و مجموعه‌ى تلاشهاى فراوان انسانهاى متعدّدِ داراى این خصوصیّتى که عرض کردم ــ داراى عمل و تلاش و ابتکار مخلصانه ــ قابل اداره کردن است؛ [اینکه] هر کسى در یک گوشه یک کارى انجام بدهد. بحمدالله‌ شما این کار را کرده‌اید؛ یعنى نظام شما را اعزام کرده به آنجا، امّا در واقع اگر درست نگاه کنیم، انگیزه‌ى شخصى ناشى از معرفت به یک نیاز، شما را آنجا فرستاده. منتها بعد خود شما تلاش کردید و این را به یک …

لزوم حفظ قداست و استحکام نظام اسلامی در همه حال

… محل از کار آن شهردار حتّى دفاع کند؛ نه، این را توصیه نمیکنیم؛ میخواهیم بگوییم این را از کلّیّت نظام جدا کنید در ذهن مردم. گفته بشود بله، نظام جمهورى اسلامى است، دشمن هم زیاد دارد، مشکل هم زیاد دارد، مسئولین خوب و دلسوزى هم دارد؛ باید ان‌شاءالله‌ حل بشود. امّا قداست و استحکام نظام اسلامى بایستى در همه حال محفوظ بماند؛ روحانیّت در این موضع بایست قرار بگیرد.

لزوم حفظ ماهیت دینی و ارزشی نظام

باید نظام را، نظام دینى نگه داشت، نظام ارزشى نگه داشت. این چندساله ایادى‌ و بلندگوهای استکبار دائماً سعى کرده‌اند ما را از یک نظام ارزشى بودن پشیمان کنند. دائماً گفتند اینها مرتجعند، واپس‌گرا هستند، متعصّبند، بعضى از احکام اسلامى را مطرح کردند و روى آنها تبلیغات کردند، کارهاى خلاف شخصىِ ما یا دیگر مسلمانها را به …

ادارهٔ نظام با محبت و احترام به مردم

یک جور نظام هم نظامى است که با محبّت و عطوفت مردم اداره میشود. باید مردم را مورد محبّت قرار داد، مورد احترام قرار داد، به آنها اعتنا کرد تا به دستگاه حاکمه وصل باشند و پشت سرش باشند. و این، نظامِ اسلامی است؛ نظام ما این‌جور بوده تا حالا، بعد از این هم باید این‌جور باشد. بزرگ‌ترین بحرانها را هم همین عاطفه و محبّت مردم پشت سر خواهد گذاشت و از سر خواهد گذراند. یک رئیس‌جمهورى یک وقتى به من گفت که در کشور ما یکى از رؤساى جمهور گذشته‌ى ما یک قِران شکر را گران کرد و واژگون شد؛ علیه او کودتا شد و پدرش درآمد و از بین رفت ــ میخواست …

ایستادگی نظام در برابر ضربهٔ هفتم تیر به برکت رهبری الهی و ملت و شور انقلابی

… شخصیّت عظیم‌القدرى مثل شهید بهشتى را از یک انقلاب گرفتن، شوخى نیست؛ تعداد کثیرى از چهره‌هاى کارآمد و نام‌آور ــ وزرا، نمایندگان مجلس شوراى اسلامى، مسئولین قضائى، افراد مبارزِ سابقه‌دارِ فعّالِ مخلصِ پاک‌بازِ این راه را از یک انقلاب گرفتن، کار کوچکى نیست. واقعاً اگر در هر نظامى چنین چیزى اتّفاق مى‌افتاد، ضربه‌ى غیر قابل جبرانى میزد و شاید آن نظام را منهدم میکرد؛ امّا در ایران این‌جور نشد. آن رهبرىِ الهى و بى‌نظیر، این ملّت استثنائى و عظیم‌القدر، آن شعارها و آن شور انقلابى و آن معارف ترویج‌شده‌ى در میان مردم در طول مدّتِ قبل از انقلاب و بعد از انقلاب، آن‌چنان این کشور را و این انقلاب را مجهّز کرده بود که این ضربه نتوانست کارى بکند. البتّه ضایعه‌ى بزرگى بود؛ همان‌طور که اشاره شد، امثال شهید بهشتى یا آن چهره‌هاى مبارز و آن افراد مخلص و پاک‌باز مگر در یک کشور، در میان یک ملّت، چند نفر به ظهور میرسند؛ ضربه سنگین بود؛ خیلى سنگین بود، ولى نظام ایستاد. ده سال هم از آن ‌روز گذشته و شما دیدید که …

هدف‌های فراتر از مادیات: رفاه و امنیت همراه با صفای روح و بندگی

نظام اسلامى هدفهاى بالاتر از هدفهاى مادّى دارد؛ یعنى در نظام اسلامى، یک انسان فقط با پُر شدن شکم، خوشبخت نیست؛ باید زندگى مادّى او و رفاه او تأمین باشد، امنیّت او تأمین باشد، [امّا] علاوه بر همه‌ى اینها، [باید] روح او و دل او از یک صفا، از یک تلألؤ و نورانیّت، از یک حالت برادرى، از یک حالت فداکارى نسبت به انسانهاى دیگر و از حالت عبودیّت و بندگى و اخلاص نسبت به خداى متعال برخوردار باشد. اسلام و ادیان الهى این را براى مردم میخواهند. پس هدف بالاتر از مادّیّات است، امّا اسلام مادّیّات را هم که تأمین میکند، براى عموم مردم تأمین میکند؛ یعنى در جامعه‌ى اسلامى باید همه‌ى انسانها از رفاه، آسایش، از امنیّت، از زندگى کافى براى آسایش خیال برخوردار …

برافروختن امید در دل محرومان جهان با استقامت بر اهداف الهی

نظام مقدّس اسلامى با استقامت و پافشارى بر اهداف والاى الهى و استمرار مجدّانه‌‌ى خود بر صراط مستقیم انبیا و اولیا و ایستادگى در حمایت از مظلومین و ستیزه با ستمگران و مجاهدت در راه قسط و عدل اسلامى و نهراسیدن از تهدیدها و فشارها و لطماتى که در این راه از سوى نظام سلطه‌‌ى جهانى بر او وارد آمده، توانسته است فروغ امید را در دل محرومان و زجرکشیدگان در سراسر جهان برافروزد و زنده نگه دارد و به آنان شجاعت و قدرت اقدام ببخشد.

تشکیل آن دشوارترین کار ملت و پناهگاه امن الهی در جهان مادی‌گرا

مبادا کسى تصوّر کند که این کارها شدنى نیست یا ملّت ایران از عهده‌ى آن برنمى‌آید؛ این، کفران نعمت خدا است. ما هیچ کارى در مقابل خودمان نداریم که از اصل پیروزى انقلاب بزرگ‌تر باشد و از تشکیل نظام جمهورى اسلامى سخت‌تر باشد. این ملّت توانست سخت‌ترین کارها را انجام بدهد؛ یعنى یک نظام اسلامى، یک جزیره‌ى امن و امان الهى، در وسط این اقیانوسِ متلاطمِ مادّیگرى و کفر و طغیان به ‌وجود بیاورد؛ ما این کار را توانستیم انجام بدهیم؛ یعنى شما ملّت، شما جوانها، شما مؤمنین، شما پدران و مادران فداکار، شما از‌جان‌گذشته‌هاى براى خدا، توانستید این کار بزرگ را انجام بدهید؛ آن را حفظ کنید، آن را رشد بدهید، آن را از خطرات حراست کنید.

تجسم انقلاب در قالب نظام و قوانین و کامل‌تر شدن روزافزون آن

بحمدالله‌ نظام اسلامى، نظام شکل‌گرفته‌اى است؛ انقلاب در قالب یک نظام و قوانین و مقرّرات یک نظام مجسّم شده است و شکل گرفته است؛ و روزبه‌روز هم کامل‌تر خواهد شد. این مجلس شوراى اسلامى که یک مجلس اسلامى است و متشکّل از نمایندگانى از خود مردم، این شوراى محترم نگهبان که حافظ و ناظر به جهت‌گیرى صحیحِ قوانین است، روزبه‌روز این نظام را کامل‌تر و اسلامى‌تر خواهند کرد؛ و با دولت لایق و خدمتگزارى که خداى متعال تفضّل کرده است …

عطیهٔ الهی به ملت ایران، مسلمانان و مظلومان عالم

مقدّمتاً این نکته را عرض بکنم که این نظام اسلامى یک عطیّه‌ى الهى است. حقیقتاً خداى متعال ــ البتّه بر طبق سنّت‌هاى تاریخى و قواعد و قوانین حاکم بر بشریّت و بر جهان بشریّت ــ این پدیده‌ى على‌الظّاهر مستبعد[2] را با قدرت کامله‌ى خود به وجود آورد. عطیّه‌ى الهى بود در درجه‌ى اوّل به مردم ایران و در درجه‌ى بعد به همه‌ى مسلمین عالم و شگفت نیست اگر بگوییم که در درجه‌ى بعد هم به همه‌ى مظلومین عالم. این عطیّه‌ى الهى، این تفضّل بزرگى که خداى متعال کرد، مثل همه‌ى تفضّلات الهى یک سند تضمین‌شده‌اى از طرف خدا در دست مردم ندارد؛ مثل همه‌ى نعمتها است؛ اگر نگه داشتیم این نعمت را، خواهد ماند؛ اگر خوب نگه داشتیم، روزبه‌روز بهتر و بالنده‌تر خواهد شد، برکات آن بیشتر …

تحقق وعده‌های چهارده‌قرنی اسلام در ادارهٔ نظام اسلامی

… از انقلاب هر کس یک پولى داشت ــ خب، رفقا همه میدانند دیگر ــ یک گوشه‌اى، یک خلأیى را پُر میکردند و کارى به خیر و شرّ جامعه نداشتند؛ مقصود این بود که مثلاً این فقیر سیر بشود؛ فرضاً بچّه‌هاى این مدرسه یا این دارالایتام لباس تنشان کنند؛ بیش از این مقصودى نبود. الان قضیّه‌ى ما فقط این نیست؛ قضیّه‌ى ما راه بردن یک نظام اسلامى است که ۱۴۰۰ سال اسلام به مردم وعده داده؛ حالا ما میخواهیم آن وعده‌ها را عمل بکنیم. بعضى خیال میکنند وعده‌ى ما، وعده‌هایى است که دولت به مردم میدهد؛ نه، دولت وعده بدهد [یا] ندهد، ما وعده دادیم، ما ۱۴۰۰ سال سَلَف[9] فروختیم. اهل دین، سلف فروختند به متدیّنین؛ جامعه‌ى اسلامى و آن بهشت برین کجا است؟ باید درست کنیم این را. دولت یک بخش است؛ یعنى …

شکل‌گیری نظام اجتماعی بر پایهٔ دین خدا، معجزهٔ دوران ما

ما ــ یعنى ملّت ایران ــ امروز به‌ نام اسلام داریم کار میکنیم و تلاش میکنیم و براى اسلام داریم جهاد میکنیم و مجاهدت میکنیم؛ و این همان معجزه‌اى است که در دوران ما اتّفاق افتاد که یک ملّتى، یک نظام اجتماعى‌اى شکل بگیرد بر اساس دین خدا و مفاهیم الهى و ارزشهاى الهى. چنین چیزى با محاسبات مادّى اصلاً تصوّر نمیشد و حقیقتاً ملّتهاى مسلمان مجذوب این حرکت هستند؛ این مبالغه نیست، واقعیّتى است که وجود دارد. على‌رغم این همه تبلیغاتى که علیه جمهورى اسلامى شده، ما مى‌بینیم که باز ملّتهاى اسلامى نسبت به انقلاب اسلامى و جمهورى اسلامى …

ریشه دواندن نظام و ناامیدی دشمنان از ریشه‌کن کردن آن

البتّه [میان] امروز با هشت سال پیش، ده سال پیش، دوازده سال پیش یک فرق عمده وجود دارد و آن اینکه آن روز دشمنان اسلام و مسلمین امیدوار بودند که بتوانند این نهال را از بیخ ‌و بُن قلع ‌و قمع کنند و عازم بودند که این کار را بکنند، [امّا] امروز این نهال ریشه دوانده است، درخت تناورى شده است، خون شهدا آن را آبیارى کرده است، مراقبت مادران و پدران و زجردیدگان و مجاهدان فى‌سبیل‌الله‌، و صبر و استقامت فرزندان اسلام، و دلاوران راه اسلام، آن را مستحکم کرده است. امروز دشمنان باز هم دشمنند امّا دیگر امید ندارند که بتوانند این درخت تناور و تنومند را قلع ‌و قمع کنند. شماها ده سال، هشت سال ــ کمتر یا بیشتر ــ سخت‌ترین دورانها را گذراندید؛ جوانى‌تان را، زندگى با‌طراوت دوران شباب را در راه خدا دادید امّا شما ضرر نکردید؛ شما با خدا معامله کردید. صبر شما و استقامت شما، اسلام را آبرو بخشید. خانواده‌هاى شما ــ پدرها، مادرها، …

استحکام ارکان نظام: دولت، مجلس، قوهٔ قضاییه و نیروهای مسلح

امروز بحمداللَّه نظام جمهوری اسلامی، ارکان خوبی دارد: دولت خوب، مجلس خوب، قوّه‌ی قضاییه‌ی خوب، نیروهای مسلح مؤمن، آن سپاه، آن ارتش، آن نیروهای انتظامی. پایه‌ها، پایه‌های محکم و خوبی است. وقتی پایه محکم بود، بنا استوار است. حالا در یک گوشه‌اش هم مثلاً ممکن است تار عنکبوتی تنیده باشد، یا گرد و غباری نشسته باشد، یا احیاناً گوشه‌ی آجری پوسیده باشد. اشکالی ندارد، آجر پوسیده را بیرون میکشیم و یک آجر سالم سر جایش میگذاریم؛ اما بنا محکم است.

ریشه‌دار و مستحکم بودن نظام و ناتوانی استکبار از نابودی آن

… و خواهران عزیز در سرتاسر کشور و اى کسانى که امروز به یاد امامتان و معلّم و مرشد بزرگوارتان در همه ‌جاى کشور گرد آمده‌اید و مخصوصاً این اجتماع عظیم مردمى بر گرد مرقد این بزرگوار! بدانید شما بر آمریکا، بر اسرائیل، بر دشمنان کوچک و بزرگ خودتان پیروز خواهید شد؛ بدانید که قدرتهاى استکبارى قادر نخواهند بود این شجره‌ى طیّبه را قلع و قمع کنند. این درخت مبارک ــ درخت نظام اسلامى ــ ریشه دوانده است، مستحکم شده است؛ ایمان شما مردم و تلاش و توکّل شما آن را به برگ و بار آورده و معنویّت این بزرگوار، از اوّل کار تا امروز و تا همیشه پشتیبان این حرکت عظیم خواهد بود.

سربلندی نظام در آزمون رحلت امام و دوچندان شدن اعتبار آن

نظام اسلامى، رشد و کارایى خود را در این مصیبت و ابتلاء عظیم الهى نشان داد و ملّت عالی‌قدر و مسئولان دلسوز و اهل حلّ ‌و عقد، به پاداش صبر بر این مصیبت عظمىٰ، استحقاق درود و رحمت حق را یافتند و به کمک خداوند و توجّهات حضرت ولىّ‌الله‌الاعظم (ارواحنا فداه) توانستند با گشودن گره‌هایى که به‌ طور طبیعى در صورت ارتحال امام پدید مى‌آمد، از امتحانى بزرگ سربلند بیرون آیند. نظام اسلامى که قلب تپنده‌ى خود را از دست داده بود، به برکت ایمان و توکلّش و به برکت درسهاى جاودانى که مردمش از آن استاد و مرشد خود آموخته بودند، نه فقط از حرکت و حیات و نشاط باز نماند بلکه با نشان دادن کارآزمودگى و حکمت و سرعت عمل، اعتبار خود را مضاعف ساخت.

مبلغ اسلام بودن تحقق عینی نظام و لزوم جذابیت آن برای ملت‌های مستضعف

… این کار را انجام دادیم، حالا هم امام‌جمعه هستیم. حالا که نظام اسلامى و حکومت اسلامى و جمهورى اسلامى است ــ که خود این به‌تنهایى به قدر میلیون‌ها گفتن، در سطح بالا قیمت دارد؛ چون جمهورى اسلامى، عمل است و تحقّق خارجى است ــ تأثیر این، قابل مقایسه نیست با گفتن؛ صدها سال بگویند [تفاوت دارد] تا ایجاد بشود یک تشکیلات اسلامى؛ اینها اصلاً قابل مقایسه نیست؛ این [حکومت] میتواند مبلّغ اسلام باشد. اگر میخواهیم که حکومت اسلامى و نظام اسلامى و جامعه‌ى اسلامى مایه‌ى غبطه باشد، «لِتَکونوا شُهَدآء»[18] باشد، وسیله‌ى رغبت و تشویق و جذب باشد براى ملّتهاى مستضعف عالم، باید علاج کنیم مشکل را؛ آن مقدارى را که در سطح ما است، به عهده‌ى ما است، انجام بدهیم. حالا مسئولیّتهاى دیگر را کار ندارم؛ آن که دو مسئولیّت، سه مسئولیّت دارد کار ندارم؛ فعلاً امام‌جمعه‌ى مِن حیث هو امام‌جمعه را عرض میکنم. در مورد امام‌جمعه این کار به این تحقّق پیدا میکند که …

پایداری نظام به پشتیبانی قشرهای محروم و متوسط مؤمن

… پهلوى، فساد را طبقات مرفّه بى‌درد، سرمایه‌داران فاسد، آن کسانى که متّکى بودند به پولى که از راه‌هاى نامشروع و بندوبست‌هاى سیاسى و فساد در عمل به دست آمده بود، در جامعه رایج میکردند. همانها موجب شدند که آن رژیم ساقط شد، چون رژیم منحوس پهلوى متّکى به آنها بود. این نظام را قشرهاى محروم، قشرهاى متوسّط ــ که غالب مؤمنین را اینها تشکیل میدهند ــ به وجود آوردند و حمایت کردند و از آن دفاع کردند و اینها وفادارند و پشتیبان این نظام هم اینها هستند؛ لذا این نظام به پشتیبانى این توده‌ى عظیم مردم مؤمن، ماندنى و پایدار و بادوام است.

نفی نظام‌های مادی حاکم بر روابط بین‌المللی، مهم‌ترین علت دشمنی قدرت‌ها

… هستند؛ وَالّا در میان آحاد مردم و توده‌هاى ملّتها، انسانهاى سالم، صالح و خالص کم نیستند ــ آن کسانى که رایحه‌ى معنویّت را احساس نکرده‌اند، برایشان قابل تصوّر نیست که نظامى بر مبناى معنویّت به وجود مى‌آید و همه‌ى رابطه‌هاى معمول قدرتهاى مادّى را نفى میکند. مهم‌ترین علّتى که نظام جمهورى اسلامى مورد بغض قدرتها و گردن‌کلفت‌هاى عالم و سردمداران حکومتهاى جهان است، همین است که این نظام با وجود خود، با حضور خود، نفى‌کننده‌ى نظامهاى مادّىِ حاکم بر بسیارى از روابط بین‌المللى و روابط میان قدرتها و ملّتها است.

محور قدرت امری الهی و پذیرش افراد با معیارهای الهی

در نظام اسلامى، محور حرکت و محور قدرت، یک امر الهى است. در نظام اسلامى آن کسانى مورد قبول مردم قرار میگیرند که از نظر مردم با معیارهاى الهى و خدایى منطبق باشند؛ بر خلاف نظامهاى مادّى، که آنجا یک معیارهاى دیگرى، نوع گزینش دیگرى، و نوع حرکت دیگرى است. مردم در نظام اسلامى به معناى حقیقى کلمه داراى ارزش و قدرت انتخاب و تصمیم‌گیرى هستند؛ نه به صورت ریاکارانه؛ نه به شکل دموکراسى‌هاى غیر واقعى و اسمى و شعارى و با صورت‌سازى‌ها و تظاهراتى[8] که حاکى از واقعیّت نیست. در نظام اسلامى، ملّت تصمیم‌گیرنده است؛ مردم …

سنجش نظام‌های کشورهای مسلمان با نظام مطلوب اسلام

امروز جوامع اسلامى و مسلمانان متعهّد این جوامع ــ با آنهایى که لاابالى‌‌اند و آنهایى که به فکر حاکمیّت دین نیستند و تعهّدى براى خودشان قائل نیستند، فعلاً در این بحث کارى نداریم ــ آن کسانى که گمان میکنند تعهّدى دارند نسبت به اسلام در نظامهایى که امروز در دنیا به نام مسلمان وجود دارد، [مثل] بسیارى از علما، بسیارى از متدیّنین، بسیارى از توده‌‌ى مردم، مقدّسین و غیر مقدّسین، اگر اینها فقط فکر کنند، ببینند آیا آن نظامى که اسلام خواسته، آن مدیریّتى که اسلام براى نظام اسلامى خواسته ــ که این دوّمى آسان‌‌تر است ــ با آنچه آنها با آن روبه‌‌رو هستند تطبیق میکند یا نه، مسئله برایشان روشن خواهد شد.

گناه‌آلود نبودن فضای جامعه، مهم‌ترین حسن نظام اسلامی

مهم‌ترین حُسن یک نظام اسلامى و حکومت اسلامى در این است که فضا را فضاى گناه‌آلود نمیکند. در نظامهاى طاغوتى، فضا گناه‌آلود است؛ اگر هم انسان بخواهد گناه نکند، گویى براى او میسور نیست؛ همه چیز انسان را به ‌طرف گناه سوق میدهد. در نظام اسلامى این‌جور نیست؛ در نظام اسلامى، فضا گناه‌آلود نیست؛ [البتّه] گناهکار هست، در سطوح مختلف هم هست، در مشاغل مختلف …

عزت‌بخشی نظام اسلامی به اسلام و مسلمانان و برخورد بی‌اغماض با مخالفان آن

… در این زمینه بحث طولانى شد؛ البتّه بحث، طولانى هم هست؛ نمیخواهم من در این زمینه، بیش از این صحبت بکنم. پس ما این را بدانیم که امروز مسئولیّت روحانیّت بسیار سنگین است و اوّلین مسئولیّت شما عبارت است از پاسدارى از اسلام و نظام اسلامى؛ این اوّلین مسئولیّت است. آن کسانى که با این انقلاب و این نظام اسلامىِ با این عظمت که اسلام را عزّت بخشید، مسلمین را سربلند کرد، اسلام را در دنیا مطرح کرد، ملّتهاى مسلمانِ تحقیرشده و فراموش‌شده را به یاد اسلام انداخت ــ که مى‌بینید چطور دارند ملّتها یکى پس از دیگرى به ‌سمت اسلام گرایش پیدا میکنند ــ بلکه در سطح جهان آزادى ملّتها را به دنبال آورد، مخالفت بکنند، البتّه مورد عفو و اغماض قرار نخواهند گرفت؛ ما برخورد میکنیم؛ هر کس میخواهد باشد؛ در هر حدّى میخواهد باشد. این براى ما از آن مناطقى که جاى اغماض باشد نیست.

قاطعیت نظام اسلامی در برخورد با مخالفان به سبب الهی بودن کار آن

… برود. این جمله را مالک اشتر آن روز به امیرالمؤمنین عرض کرد ــ که منظورم این بود ــ و گفت: یا امیرالمؤمنین! اینها نمیدانند که تو هم شمشیر و تازیانه دارى؛ خیال میکنند که تو شمشیر و تازیانه ندارى، بگذار من این را مجازات کنم تا بفهمند تو هم شمشیر و تازیانه دارى. این اشتباه است که کسى خیال کند نظام اسلامى شمشیر و تازیانه ندارد و برخورد نمیکند؛ چرا، بى‌ملاحظه‌تر [هم] برخورد میکند، چون براى خدا است. کارى که براى خدا است، در آن ملاحظه نیست. خب، آن کسانى که مقابله میکنند این‌جور؛ آن کسانى که مقابله نمیکنند امّا در خدمت هم نیستند، اینها هم انصافاً باید تجدید نظر کنند؛ باید قدر بدانند این نظام اسلامى را. کِى در طول این قرون متمادیه، اسلام مثل امروز مبناى حاکمیّت قرار گرفته و این قدر در دنیا عزّت …

برتری حراست از نظام رو به تعالی معنوی بر صرف دفاع از مرزها

در یک چنین کشورى که تفکّر سران آن، تفکّر قاچاقچیگرى است، دفاع کردن از مرزهاى این کشور، البتّه یک هدفى است، امّا دفاع کردن از نجات این کشور از آن‌چنان سیستمى، هدف بالاتر و هدف باارزش‌ترى است. اگر یک نظام در کشورى دارد به سمت تعالى و فضیلت اخلاقى و معنوى و رستگارى انسان میرود ‌-مثل نظام اسلامى در کشور ما در حال حاضر؛ که امروز هدف در کشور ما رستگارى انسان و نجات انسان از همه‌ی ناراحتی‌ها و از همه‌ی رنجها است- ارزش و والایى هدفِ حراست و حفاظت از این نظام و دفاع از یک چنین نظامى، بیشتر و بالاتر از صِرف دفاع از مرزها است؛ اینها میشود هدفهاى زندگى؛ [اینکه] انسان تلاش کند براى اینها، تلاش کند براى کسب رضاى خدا و جلب رضاى خدا، تلاش کند براى اینکه وظیفه و تکلیف دینى خودش را انجام بدهد ‌-که بالاخره پس از این زندگى کوتاه مادّى، همین براى انسان میماند- اینها باارزش است. لذا در کلمات …

اثر پیمودن صادقانه و شجاعانهٔ راه نظام بر تحولات جهان به سود اسلام

اگر نظام جمهورى اسلامى قوى، صادق ‌-صادق یعنى آنچه گفته عمل کند، از راه خودش برنگردد- مستقیم، شجاع، به راه خودش ادامه بدهد و به سمت همان هدفهایى که ترسیم کرده، این دامنه را به طرف آن قلّه بپیماید، بدانید هر قدمى که ما برداریم، این ملّت بردارد، علماى ما بردارند و نظام جمهورى اسلامى پیش برود، در اوضاع دنیا یک حرکت و یک تغییر به وجود خواهد آورد و همه‌ی این حوادث، یعنى این پیشرفتهایى که در دنیا پیش می‌آید، در جهت اِعلاء کلمه‌ی اسلام و ارزشهاى معنوى و دینى خواهد بود. اینکه شما می‌بینید دولتهاى غربى و سرمایه‌دارهاى بزرگ جهانى این‌جور از ما عصبانی‌اند، به همین علّت است؛ هر کار هم بکنند، همین خواهد بود.من در یک جمله بگویم: استکبار و دشمن نسبت به ما هیچ کارى نمیتواند انجام بدهد که ما شکست بخوریم و او پیروز و کامیاب بشود؛ او …

جایگاه و مسئولیت نظام اسلامی در آرایش جدید قدرت جهانی

از نقطه نظر سوّم که نگاه بکنیم، مسئله‌ی تنازعهاى سیاسی‌اى [است] که وجود داشته و حالا بلوک‌بندى دنیا به شکل دیگرى شده و تقسیم‌بندى قدرت در عالم به شکل دیگرى شده و هنوز آن شکل واقعی‌اش پیدا نشده ‌-ترسیم واقعى تعارض قدرت در دنیا هنوز روشن نیست و بتدریج روشن خواهد شد؛ شاید چند سال هم طول بکشد تا اینکه معلوم بشود که بالاخره اقطاب[6] قدرت در دنیا کجاها هستند و چی‌ها هستند- به هر شکلى که باشد، شکّى نیست که نظام اسلامى و حکومت اسلامى و تفکّرى که پشتوانه و پایه‌ی این حکومت است، در دنیا جایگاهى دارد، نقشى دارد، مسئولیّتى دارد، کارى بر عهده‌ی او است. این هم از این دیدگاه. و دیدگاه‌هاى دیگرى هم هست که حالا به تفصیل نمیشود صحبت کرد و نمیخواهیم وقت را بگذرانیم.

نظام و احکام اسلامی، عامل آزادی ملت از بندها و اسارت‌ها

عبرت این مطلب براى ما و براى ملّت ما این است که در درون جامعه‌ی خودمان قدر اسلام را بیش از پیش بدانیم. آن چیزى که ملّت ما را از همه‌ی بندها و اسارتها آزاد خواهد کرد، نظام اسلامى و احکام اسلامى است. امروز شما در دنیا ملّتى را نمیتوانید پیدا کنید که به نحوى زیر فشار و اِعمال نفوذ قدرتهاى بزرگ نباشد؛ حتّى ملّتهاى بزرگ در سرتاسر دنیا به نحوى زیر نفوذ چند قدرتند. چند قدرت بزرگ هستند ‌-مثل قلدرهاى یک محلّه، گردن‌کلفت‌هاى یک آبادى- که بقیّه مجبورند به آنها باج …