رفتن به محتوای اصلی

نظارت

نام‌های دیگر: نظارت دولت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بازرسی و مراقبت بر کار دستگاه‌ها، مسئولان و کارگزاران.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌های نماز جمعه‌ تهران— ۱۳۶۶/۰۸/۱۵

سیر زمانی

از ۱۳۶۶ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۶۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

انسجام دولت و اقتدار دولت و اِشراف دولت چیزهایی است که خیلی مهم است. انسجام دولتی یعنی از درون مجموعه‌ی دولت حرفهای مختلف درنیاید؛ یکی یک چیزی بگوید، یکی برود خلاف آن را بگوید؛ خب این ذهنیّت مردم و افکار عمومی را بکلّی خراب میکند؛ این باید یک حالت انسجام [داشته باشد]، وانگهی در عمل هم با همدیگر انسجام داشته باشند. خیلی از کارهای یک بخش به چند بخش دیگر مربوط است. شما بخش کشاورزی‌تان به چند بخش دیگر ارتباط قهری دارد؛ باید همکاری کرد تا کار خوب دربیاید؛ بخش صنعتتان همین جور، بخشهای گوناگون دیگرتان همین جور؛ پس انسجام لازم است برای اینکه کار پیش برود. اقتدار هم لازم است؛ دولت بایستی نشان بدهد که میتواند آن کاری که اراده کرده و تصمیم‌گیری کرده آن را انجام بدهد و پیش ببرد و این ‌جوری نباشد که حالت رهاشدگی احساس بشود. اگر چنانچه شما اقتدار دولتی را در عمل نشان ندهید و حالت رهاشدگی در کشور مشاهده بشود، قطعاً سیاستهایتان پیش نخواهد رفت؛ این هم مهم است. اِشراف هم یعنی از گوشه کنارهای دولت مطّلع باشید. دولت باید وظایفش را با اقتدار و با انسجام و اِشراف انجام بدهد.

شاهدها (۱۳۷ پاراگراف)

حفظ استقلال و صراحت مجلس در نظارت بر مجریان

… ممتاز انقلاب که عمر و جوانی خود را در این راه صرف کرده، به خدمت مشغول است، این همراهی و مساعدت، وظیفه یی روشنتر و فوری تر از همیشه است این سخن به معنای آن نیست که نمایندگان به وظیفه ی نقد و بررسی و نظارت و انتقاد دلسوزانه و ارائه ی راه حلهای درست نپردازند. مجلس در همه حال باید حریت و صراحت و حقگرایی و استقلال خود را حفظ کند و راه راست را به مجریان امور بنماید و بر پیمودن آن نظارت کند. نمایندگان باید پاسخگوی رأی اعتمادی که بر اعضاء دولت می دهند باشند. با این حال کارشکنی و فتنه گری و اغراء به جهل از هیچکس قابل قبول نیست.

نبود نظارت قوی در تشکیلات صداوسیما

… خارج بشود. این قدرت هنوز در ما نیست که بتوانیم از یکى که صد درصد طاغوتى است، استفاده‌ى خوب بکنیم؛ اگر در ما این ظرفیّت به وجود بیاید ــ البتّه متأسّفانه هنوز این ظرفیّت به وجود نیامده ــ [استفاده] خواهیم کرد؛ الان نه، این ظرفیّت را نداریم. توجّه میکنید؟ الان من میدانم متأسّفانه در تشکیلات ما آن نظارت قوى، آن دقّت نظر، آن هوشیارى کامل، آن بى‌رودربایستى‌گرى لازم وجود ندارد؛ لذا یک نفر هنرمندى را مى‌آورند، بعد یک میکروفون میدهند دست او، میشود مال او، دیگر او تعیین‌کننده است، حاکم او است. اگر روزى اتّفاق افتاد که این میکروفون را وقتى دست کسى دادیم، دائماً دکمه‌اش دست ما بود، ما میدهیم دست همه‌کس و هیچ باکى هم نداریم؛ منتها امروز متأسّفانه این‌جورى نیست. لذاست که عناصر ناباب مى‌آیند جهتى را که عرض شد، عوض میکنند. به این جهت شما باید مراقب باشید …

مراقبت مسئولان از خود و زیردستانشان

… داریم. برادران شاغل در دستگاههای اجرایی - منظور من فقط قوه‌ی مجریه نیست؛ دستگاههایی که اجرا دارند؛ یعنی قوه‌ی مجریه، قوه‌ی قضاییه، نیروهای مسلح، و کلاً کسانی که اجرای کاری به عهده‌ی آنهاست - باید سر پُست خودشان، بیدار و هوشیار و دارای احساس مسؤولیت باشند. فقط خودتان را هم نمیگویم؛ «قوا انفسکم و اهلیکم»؛[11] هم خودتان، هم زیردستهایتان. خودتان را هم نگه دارید، زیر دستهایتان را هم نگه دارید.

بی‌همتایی این شیوهٔ ضمانت سلامت والی در نظام‌های حکومتی دنیا

… پیدا کرد، شرط عدالت سلب میشود؛ کوچک‌ترین ظلمى، عدالت را سلب میکند؛ کوچک‌ترین کج‌رفتارى‌اى که خلاف شرع باشد، عدالت را سلب میکند؛ هر تبعیضى، هر عمل خلافى، هر گناهى، هر ترک وظیفه‌اى، عدالت را از والى سلب میکند، و وقتى عدالت سلب شد، او از منصب منعزل[8] میشود. در کدام سیستم حکومتى دنیا یک چنین شکلى وجود دارد؟ در کدام طریقه‌ى ضمانت و نظارت مردمى یک چنین روشى وجود دارد که در آن، خیر انسانیّت و خیر جامعه و مصالح بشرى و ارزشها باشد؟ البتّه تخلّف از معیارها در همه‌ى شکلها میتواند صورت بگیرد؛ بر فرض حفظ معیارها، شما ملاحظه کنید ببینید این چه شکل متینى است که اسلام مقرّر کرده.

بازرسی برای اطلاع از پیشرفت قوهٔ قضاییه در استقرار عدالت

اکنون که بحمدالله‌ دستگاه‌هاى اجرائى و قضائى جمهورى اسلامى به ‌طور هماهنگ در خدمت اسلام و ملّت مسلمان ایران قرار دارند و خبرهاى مسرّت‌بخشى از سرعت عمل و پیشرفت مطلوب امور در قوّه‌ى قضائیّه به گوش میرسد، اینجانب به جهت نقش حسّاس و بسیار مهمّ دستگاه قضائى کشور در تحقّق اهداف عالیه‌ى نظام اسلامى، لازم دانستم از جریان دقیق پیشرفتهاى قوّه‌ى قضائیّه در استقرار عدالت و قسط و اجراى احکام و ضوابط اسلامى و سایر امور مربوط به آن قوّه مطّلع گردم. لذا ضمن تقدیر از زحمات و تلاشهاى پیگیر و مخلصانه‌ى آیت‌الله‌ آقاى یزدى، ریاست محترم قوّه‌ى قضائیّه، و با اطّلاع از سوابق فضل و تعهّد و نیز تجربه‌ى طولانىِ خدمت شما آقایان در آن قوّه، آقایان محترم را جهت انجام بازرسى در قوّه‌ى قضائیّه تعیین مینمایم تا در مدّت سه ماه نسبت به موارد ذیل بازرسى کامل و دقیق به عمل آورده و در هر مورد، گزارشات وافى به اینجانب و به رئیس محترم آن قوّه ارائه نمایند.

فعال کردن بازرسی‌های پی‌درپی برای آگاهی فرمانده

… دلسوزى، دنبال‌گیرى ــ همراه داشته باشد. فرمانده باید از ارکان و اجزاى مختلف حیطه‌ى مأموریّت خودش دائماً با‌اطّلاع باشد. فرمانده‌ غافل، فرماندهى که نمیداند چه دارد میگذرد در بخشهاى مختلف فرماندهى او و حیطه‌ی مأموریّت او، قطعاً فرمانده‌ ناموفّقى خواهد بود. راه آن هم بازرسى‌هایى است که بایستى پى‌درپى انجام بگیرد. ابزار بازرسى در دست شما است؛ بازرسى‌ها را باید فعّال کنید. البتّه عرض کردیم این حرف فقط خطاب به شما نیست؛ شما این حرفها را منتقل خواهید کرد و باید بکنید به تمام سلسله‌مراتب فرماندهى تا فرمانده‌ یک دسته، تا فرمانده‌ یک قسمت کوچک؛ [هر کسی] به ‌قدر حیطه‌ى کار خودش بایستى مواظب باشد. نمیشود قبول کرد از یک فرماندهى، …

مراقبت بر فیلم‌نامه برای جلوگیری از ساخت فیلم تاریخی خلاف واقع

… چیزى گنجانده بشود، آن کارگردان بیچاره، آن بازیکن[11] بیچاره هم همان را باید اجرا بکند، یک چیز بدى از آب درمى‌آید؛ کما اینکه گاهى مشاهده میشود. اینهایى که عرض میکنم، از بر نیست، از رو است؛ یعنى چیزهایى است که دیده شده، مشاهده شده، نمونه‌هایى را میشود ذکر کرد؛ فرض بفرمایید یک فیلمى نسبت به یک داستان تاریخى بسازیم که نتیجه و مفهوم این فیلم، چیزى باشد خلاف واقعیّت، دروغ؛ این درست است؟ باید شما بالاسر آن فیلمنامه و فیلمنامه‌نویس باشید و مراقبت کنید. حالا اگر فیلمنامه خوب از آب درآمد، آن کارگردان یا حتّى یک نفر از هنرمندها، یک جا بخواهند یک حرکتى انجام بدهند، یک کلمه‌اى را اضافه بکنند ــ که به‌ طور معمول این کار انجام میگیرد؛ خب میتوانند این کار را بکنند ــ بعد شما باید بیایید بگویید خب، فیلم حالا ساخته …

اهمیت رسیدگی و تفحص در امور کارگزاران و مجریان

با توجّه به اهمّیّت رسیدگى و تفحّص در امور کارگزاران و مجریان و با عنایت به اینکه گزارشها به این دفتر، به‌عنوان آخرین مرجع شِکوه و دادخواهى و توصیف امور نامطلوب، باید به پاسخ و نتیجه‌اى تعیین‌کننده نائل گردد و با معرفت به سوابق برجسته‌ی جنابعالى و مسئولیّتها و تجاربى که در طول مدّت ده‌ساله بر عهده داشته و کسب کرده‌اید، تشکیل و اداره‌ی گروه بازرسى این دفتر را به جنابعالى محوّل میکنم. لازم است هسته‌ی مرکزىِ کوچک و کارآمدى فراهم آورده و حسب مورد، از آحاد مؤمن و انقلابى و هوشمند و بی‌غرض، بدون رعایت نسبت‌هاى جناحى و گروهى، براى بازرسى و تحقیق استفاده فرمایید. خداوند به جنابعالى توفیق عنایت فرماید.

دعوت مردم به اهتمام در مسائل اساسی کشور، نه بی‌تفاوتی

… سخن گفت، هم به مسئولان کشور – در سه قوّه – این را تأکید میکنم که آنها هم باید با منتقدین خود و با کسانی که از آنها انتقاد میکنند رفتار مناسبی داشته باشند، آنها را تحقیر نکنند، به آنها اهانت نکنند؛ تحقیر مخالفان از سوی مسئولان، خلاف تدبیر و خلاف حکمت است. من مردم عزیزمان را به بی‌تفاوتی دعوت نمیکنم، به نظارت نکردن دعوت نمیکنم؛ آنها را به اهتمام در مسائل اساسی کشور دعوت میکنم؛ امّا اصرار میکنم که برخوردها نه از سوی مردم نسبت به مسئولین و نه از سوی مسئولین نسبت به منتقدین، تخریبی نباید باشد؛ نه تحقیر باشد، نه اهانت باشد. ممکن است در یک قضیّه‌ای، یک عدّه‌ای دغدغه داشته باشند؛ دغدغه داشتن جرم نیست؛ دلواپس بودن جرم نیست. میتوانند کسانی …

لزوم سازوکار قوی نظارت بر اجرای نقشهٔ جامع علمی

… یک عده‌ای باید مراقب این معنا باشند. ثالثاً برنامه‌های پنج ساله‌ی توسعه در زمینه‌ی آنچه که مربوط به دانش و آموزش عالی است، باید دقیقاً بر طبق نقشه‌ی جامع علمی طراحی و برنامه‌ریزی شود. برنامه‌های توسعه بایستی از نقشه‌ی جامع علمی در این بخش خاص تبعیت کند. همچنین سازوکار قوی هم برای نظارت وجود داشته باشد؛ که این را هم دوستان گفتند.

نظارت بر عملکرد زیرمجموعه از شاخصه‌های اصولگرایی

«شایسته‌سالاری»، «نظارت بر عملکرد زیرمجموعه» و «تلاش بیوقفه برای این خدمات»، که انصافاً این مورد در این دولت برجسته است. این تلاش بیوقفه را حقیقتاً همه شاهدند و ما هم شاهدیم. این حرکت پُرتلاشی که همه‌ی دولت - بخصوص شخص آقای رئیس‌جمهور - نشان میدهند، خیلی باارزش است. «قانون‌گرایی»، «شجاعت و قاطعیت در بیان و اعمال آنچه که حق است».

پیگیری مستمر رهبری از اجرای وعده‌های مسئولان در سفرها

… همه‌ی آنهایی که نمیدانیم چه کسانی این بار را بر دوش خواهند گرفت - باید با جدیت و سرعت این کارها را دنبال کنند؛ این مطالبه‌ی ما از آنهاست. تصمیم کافی نیست؛ باید کار تعقیب شود تا به نقطه‌ی مطلوب برسد و مردم شیرینی کار و کوشش مسؤولان را در کامِ خود احساس کنند. البته ما هم به توفیق الهی هشیارانه، گذران کار را مراقبت خواهیم کرد؛ ما هم رها نمیکنیم؛ در همه‌ی سفرها این‌طوری است. از مسؤولان پیدرپی مطالبه میکنیم تا کارهایی را که قول داده‌اند و تصمیم گرفته‌اند، ان‌شاءاللَّه انجام دهند.

اهمیت نظارت مجلس در کنار قانون‌گذاری اساسی‌تر

همان‌طور که جناب آقای کرّوبی اشاره کردند، هم مسأله قانونگذاری، هم مسأله نظارت، هر دو مهمّ است؛ البته مسأله قانونگذاری اساسیتر است. قانون، جاده‌ای است که شما به سمت هدفهایی که کشور و مدیران اجرایی و مسؤولان باید به آن‌جا برسند، باز میکنید. قانون اساسی برای ما در همه بخشهای خود هدفهایی را معیّن کرده است؛ هم در بخش حقوقِ مردم، هم در بخش تشکیلات دولتی، هم در سایر بخشها. هر اصلی از اصول قانون …

حل مسئله با قانون خوب، اجرا و بازرسی دستگاه‌های بالاتر

… در اصل کار هم مانع‌تراشی میشود و انجام نمیگیرد! من یک عقیده جدی دارم که بحث «عدالت اجتماعی» باید تعقیب شود -شکی در این نیست و بارها هم این را گفته‌ام- منتها آن کسی که باید تعقیب کند، بنده نیستم؛ دستگاههای قضایی و دستگاههای دولتی هستند که بایستی دنبال کنند. یک مقدار از این قضیه باید به برکت قوانینِ خوب حل شود؛ یک مقدار باید به برکت اجرا حل شود؛ یک مقدار هم باید به برکت بازرسی دستگاههای برتر و بالاتر حل شود؛ یعنی دستگاههای دولتی، نسبت به بخشهای زیرمجموعه خودشان. به‌هرحال، من نسبت به این قضیه، با نویسنده این نامه همعقیده‌ام و امیدوارم که پیش برود.

نظارت قوهٔ قضاییه بر همهٔ دستگاه‌های کشور

نقش نظارتی قوّه‌ی قضائیّه بر همه‌ی دستگاه‌های کشور، و مأموریّت پیشگیری از وقوع جرم، و نیز جنبه‌ی تربیتی و تهذیبی در بازداشتگاه‌ها، جوانب دیگری هستند که این رکن اساسی نظام اسلامی را در جایگاه والا و مؤثّر خود در اداره‌ی کشور می‌نشانند و کارایی و اقتدار نظام اسلامی را از همه‌سو نشان میدهند.

اهمیت نظارت بر اجرا در کنار قانون‌گذاری

و امّا، در باب وظایف نمایندگی. آن‌گونه که بنده از مجموع قانون اساسی و مفاهیم و معارفی که در انقلاب ما هست و همه چیزهایی که ما را در این باب کمک میکند فهمیده‌ام، وظیفه اصلی در نمایندگی، «قانونگذاری» است. البته نظارت بر اجرا و از این قبیل چیزها هم هست. آنها هم بسیار مهم است. اما چیزی که رکن اداره کشور است، عبارت است از وضع قوانین. این‌که نمایندگان، از همه گوشه و کنار کشور انتخاب میشوند، به آن خاطر است که مصالح همه کشور در «قانون» متجلّی شود. یعنی نماینده شأنش این است که قانونی را بگذراند که این قانون، بتواند کشوری را که دارای …

بازرسی و گزارش‌گیری از بخش‌های برگزاری حج

خب، شنیدم که بحمدالله‌ بازرسی‌هاى خوبى و گزارش‌گیرى‌هاى خوبى هم انجام گرفته. بخشهاى گوناگون، قاعدتاً نواقصى داشته‌اند ــ هیچ کارى بى‌نقص نیست ــ یکى از کارهاى اساسى که ان‌شاءالله‌ بایستى خود جناب آقاى رى‌شهرى و برادران همکار ایشان دنبال آن بروند، رفع جدّى نقایص است؛ ببینیم کجاى کار، در کدام بخش، نقیصه وجود داشته، آن نقیصه را باید …