وظیفهٔ نگهداری و تکثیر نسخههای رو به نابودی و جلوگیری از ربوده شدن آنها
نگهداری نسخههای رو به نابودی ـ که متأسفانه در کتابخانههای اسلامی کشورهای آسیا و آفریقا فراوان است ـ و تکثیر نسخههای یگانه و جلوگیری از ربوده شدن گنجینههای کمیاب و نگاشتههای ارزشمند از کتابخانهی کشورهای اسلامی و جلوگیری از بیرون بردن آنها از دسترس صاحبان آن، نیز در شمار وظایف حتمی و پراهمیتی است که لحظهای نباید در آن کوتاهی روا داشته شود.
مجاهدت گذشتگان در استنساخ کتابهای خطی
… نشدهایم. در کشور ما، بخصوص بعد از انتشار اسلام، کتابخانههای عظیم، مجموعههای علمی، مکتوبات باارزش، یک سابقهی کهن تاریخی دارد. ما ملتی هستیم که با کتاب خیلی سابقه داریم؛ در طول قرنهای متمادی با کتاب انس داشتهایم. البته آن روزها دسترسی به کتاب آسان نبود. استنساخ کتابهای خطی دشوار بود، اما در عین حال کسانی که اهل بودند، شایسته برای استفادهی از کتاب بودند، چه مجاهدتها میکردند. خواندهایم و مکرر شنیدهایم که کسانی به یک کتاب احتیاج داشتند، دارندهی کتاب بخل میورزیده و نمیداده است؛ بعد با التماس، با زحمت، یک شب، دو شب این کتاب را امانت گرفتند، شب و روز نخوابیدند، استراحت نکردند، برای اینکه این کتاب را استنساخ کنند و یک نسخهی آن را در اختیار خودشان داشته باشند. از این قبیل فراوان است. امروز این موانع برطرف شده است. پیشرفت علم، تولید کتاب، تکثیر کتاب، انتشار کتاب را آسان کرده. ما امروز بایستی با توجه به این سابقهی کهن، جایگاه خودمان را در نشر کتاب، در استفادهی از کتاب، بالا ببریم.
شناخت نسخههای خطی و مؤلفان از خصوصیات آیتالله مرعشی
خیلی کار بجایی دارد انجام میگیرد که این شخصیّت ذوابعاد تجلیل میشود. مرحوم آیتالله مرعشی یک تفاوتهایی با معمول و متعارف مراجع داشتند، یکی از این تفاوتها همین مسئلهی انس با کتاب و کتابشناسی و نسخهشناسی است؛ این را ما کمتر دیدهایم، البتّه بزرگانی از مراجع و علمای بزرگ بودهاند که کتابخانههای قدیمی و خوبی در نجف و قم داشتند، امّا انس با کتاب و شناختن نسخههای خطّی و شناختن مؤلّفین از جمله خصوصیّات مرحوم آیتالله مرعشی نجفی بود که ایشان این هنر بزرگ را نیز در کنار سایر مفاخری که در وجود ایشان بود، داشتند.