ولادت نبىّ اکرم (صلّى الله علیه و آله و سلّم) از چند نظر براى ما مسلمانان حائز اهمّیّت است؛ یعنى سالگرد بسیار بامعنا و پُرمضمونى است. جهت اوّل این است که ولادت آن بزرگوار در تاریخ دنیا، در زمانى واقع شد که مجموعهى بشریّت بر روى هم ــ نه [اینکه] یک ملّت خاص یا اهل کشور خاصّى را عرض کنیم ــ دو خصوصیّت بارز داشتند: یکى از این دو خصوصیّت این بود که از لحاظ علمى و عقلانى و فکرى، نسبت به آحاد بشر در ادوار گذشتهى خودشان، بسیار پیشرفته بودند؛ در میان آنها فلاسفهاى به وجود آمده بودند، دانشمندانى، ریاضىدانهایى، پزشکانى، مهندسین بزرگى پیدا شده بودند و تمدّنهایى بر سر پا شده بود. خب، این تمدّنها بدون علم که نمیشد. آکادمىها در غرب، هگمتانهها در شرق و امثال اینها [مانند] تمدّن چین، تمدّن مصر و …
ظهور پیامآور نجات بشریت در شرایط انحطاط
… که بشر در روزگارى دچار یک چنین انحطاطى بوده! ایران باستانى ما هم بهتر از روم نبود از این جهت؛ اینها هم قدرت و شمشیر و نیزه و جنگاورى و سلحشورى و از این چیزها داشتند امّا اختلاف طبقاتى و ظلم و تبعیض و فساد و زورگویى و جهل و خرافه هم بى حد و اندازه داشتند. در یک چنین شرایطى، این مولود مبارک، این پیامآور الهى براى نجات بشریّت، پا به عرصهى وجود گذاشت.
شکستن کنگرهٔ کاخ کسری، در صورت قطعیت روایات، نشانهٔ قدرت الهی
و اینکه در آثار و تواریخ هست که کنگرهى کاخ کسریٰ شکست و نشانههاى بتپرستى و شرک در گوشه و کنار دنیا متزلزل شد، شاید ــ اگر این آثار قطعیّت داشته باشد ــ این همان قدرتنمایى الهى است براى اعلام رمزىِ حضور این قدرتى که قرار است همهى پایههاى ظلم و فساد را در هم بشکند، علم را از خرافه، و تمدّن را از فساد و ظلم پاک کند، آراسته کند؛ و این کار را پیغمبر بزرگوار ما کرد. این مولود مقدّس در هنگام بعثت بزرگ خود، با آنچنان دنیایى روبهرو شد و با جهادى بسیار دشوار، انسانیّت را از جهل، از خرافات، از فساد، از ظلم، از تعصّبات دودمانبرانداز [رها] و از زورگویى انسانها به یکدیگر و ستم انسانها و …