نگارش رسالهٔ جهاد عباسیه برای جنگهای ایران و روس و برخورد زیرکانه با دستگاه
… و مسائلى را ذکر میکند که این جور باید همکارى کنند، و از این کارها باید بکنند و مانند اینها. خب، ناظر بوده به حکومت زمان. مرحوم میرزاى قمى (رضوان الله علیه) براى جنگهاى ایران و روس در زمان فتحعلىشاه، بخصوص رساله نوشت؛ رسالهى جهاد؛ رسالهى عبّاسیّه. مرحوم میرزاى قمى رسالهاى دارد در باب جهاد به نام عبّاسیّه؛ به اسم عبّاسمیرزا است؛ مسائل جهاد، چون مسائلى بوده که دولت با آنها سروکار داشته. البتّه میرزاى قمى در این قضیّه خیلى زیرکانهتر از مرحوم کاشفالغطاء با آن دستگاه برخورد کرده؛ چون اینجا بوده و از نزدیک میدیده، میدانسته چه جورى باید با آنها رفتار کند. مرحوم کاشفالغطاء (رضوان الله علیه) یک قدرى بهتر از آنچه دستگاه بوده، دیده دستگاه را؛ که حالا خود این یک بحث دیگرى است. بنابراین آن روزى هم که علما از دستگاه جدا بودند، این جور نبود …
نقش در دفاع ایران در برابر تهاجم روسها و نگارش رسالهٔ عباسیه در جهاد
… همان مرحوم آسیّدعبدالله و بعد در شهرهاى دیگر و سرتاسر کشور و مراجع عظام تقلید در اغلب قضایاى مهمّ این کشور، شما یک نقش تعیینکنندهاى را از علماى بزرگ مشاهده میکنید. البتّه از دیگر علما ممکن است نقشى ثبت نشده باشد، به خاطر اینکه عظمت آنها آنقدر نبوده است. وَالّا مثلاً فرض بفرمایید نقش مرحوم میرزاى قمى (رضوان الله تعالى علیه) در جنگهایى که ایرانىها میکردند در مقابل تهاجم روسها و دفاعى که ایران انجام میداد که آن رسالهى عبّاسیّه را ایشان در جهاد نوشته است، یا مرحوم کاشفالغطاء (رضوان الله علیه) که در همان زمان همین نقش را ایفا کرد و احکام بسیار مهمّى را بیان کرد؛ و هلمّ جرّا.[6] این نقش زیاد است؛ مگر آن وقتى که علماى ما در انزوا قرار داشتند یعنى مغلوبٌ علىٰ امرهم[7] بودند و از طرف کسانى که سررشتهى کارها در دست آنها بوده، به آنها اعتنائى نمیشده است که آنوقت هم بین مردم، در خلال مردم و زندگى مردم [نقشآفرین بودند].