رفتن به محتوای اصلی

مکتب امام خمینی (ره)

نام‌های دیگر: راه امام، مواضع امام خمینی (ره)، میراث امام خمینی (ره)

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

راه، اندیشه و مواضع امام خمینی (ره) و ادامهٔ آن پس از رحلت او.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:اطّلاعیّه سران سه قوّه و نخست‌وزیر به‌مناسبت ارتحال حضرت امام خمینى (قدّس سرّه الشّریف)— ۱۳۶۸/۰۳/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۶۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

من چند مشخّصه مهم را از مجموعه‌ای که ما آن را راه امام و خطّ امام به حساب میآوریم، عرض میکنم. چند مطلب از نظر امام، در درجه اوّل بود؛ اوّل، اسلام و دین بود. امام، هیچ ارزشی را بالاتر از ارزش اسلام به حساب نمیآورد. انقلاب و نهضت امام، برای حاکمیت اسلام بود. مردم هم که این نظام را قبول کردند، این انقلاب را به پا کردند و امام را پذیرفتند، برای انگیزه اسلامی بود. سرِّ موفقیت امام این بود که صریح و بدون پرده‌پوشی، اسلام را روی دست گرفت و اعلام کرد من میخواهم برای اسلام کار کنم و همه چیز در سایه اسلام است. قبل از دوران انقلاب ما کسانی در کشور ما و در بعضی کشورهای دیگر بوده‌اند که حقیقتاً به اسلام اعتقاد داشتند، اما جرأت نمیکردند، یا نمیخواستند صریحاً اسلام را مطرح کنند؛ تحت نامهای دیگری وارد میدان میشدند و عموماً شکست خوردند. علّت این که امام پیروز شد، چون هدف خود را که حاکمیت اسلام است، صریح بیان کرد. البته اسلام که امام فرمود، در دو بخش قابل توجّه است: یکی بخش اسلام در قالب نظام. امام، این‌جا خیلی سختگیر بود و به یک کلمه کم یا زیاد، راضی نمیشد؛ به یک مسامحه، چه در مسائل اقتصادی، چه غیره، راضی نمیشد. همه جا مُرّ اسلام. نظام اسلامی، مجلس شورای اسلامی، دولت اسلامی، قضاوت اسلامی و دستگاههای گوناگون باید بر طبق مصالح، خطّ اسلام و راه حاکمیت اسلام را دنبال کنند. امام، این را دنبال میکرد و تا آن‌جا که توانست، تلاش کرد. چهره دوم در مورد پایبندی به اسلام، عمل فردی اشخاص است. در این‌جا دیگر آن صلابت و قاطعیت و اعمال قدرت، وجود ندارد. این‌جا موعظه، نصیحت، زبان خوش و امر به معروف است. امام، به این عقیده داشت. پس اوّل چیزی که در خطّ امام، مهم است، تعقیب هدف اسلامی و حاکمیت اسلامی در صحنه ایمان و در صحنه عمل است.
محور دیگر، علاقه و حساس بودن به سرنوشت مسلمانان عالم است. مسلمانان عالم، عمق استراتژیک نظام اسلامی به حساب میآیند. الان ملتها در آسیا، در افریقا و در همین منطقه خود ما طرفدار نظام اسلامی هستند. این اظهار ارادتی که به امام و به انقلاب میکنند، سابقه ندارد؛ نه امروز نسبت به هیچ کشوری در دنیا وجود دارد و معمول است و نه در گذشته چنین چیزی بوده است. این به‌خاطر اسلام است. امام روی سرنوشت برادران مسلمان، حساس بود. و بالاخره تعالی علمی و سازندگی کشور. اینها سرفصلهای عمده خطّ امام است؛ اسلام، مردم، پیشرفت کشور، دشمنی با دشمنان و حسّاسیت نسبت به امّت اسلامی در آن هست. اینها خطّ امام است؛ ما به اینها پایبند بودیم و هستیم و به فضل پروردگار خواهیم بود. در این سالهای بعد از رحلت امام، چه دولتهایی که سر کارِ بودند - چه دولت قبلی، چه دولت امروز ما - چه دستگاه قضایی، چه مجلس شورای اسلامی و دستگاه قانونگذاری، بحمداللَّه کارهای بزرگی کردند و خدمات بزرگی انجام دادند. جزئیّات کارهای اینها آن‌قدر زیاد و صفحه عملیاتی که مسؤولان این کشور در قوای مختلف - بخصوص در قوّه مجریّه که بارهای سنگین بر دوش آنهاست - کردند به‌قدری درخشان و زیاد است که هر منصفی اینها را نگاه کند، تحسین خواهد کرد. من اگر بخواهم الان هم آنچه در ذهنم هست بگویم، یک صفحه طولانی است. اینها را باید خود آقایان بیایند به مردم بگویند و توضیح دهند، تا ببینند که چه زحماتی کشیده‌اند! این به برکت پیروی از همین راه امام است. خدای متعال هم به این کشور تفضّل کرده است. این بنایی که امام ساخت، بحمداللَّه مستحکم مانده است و پایه‌های محکم و ریشه عمیقی دارد. آثاری را هم که خدای متعال و دست قدرت الهی برای این مردم آورد، خیلی عظیم است.
مکتب امام یک بسته‌ی کامل است، یک مجموعه است، دارای ابعادی است؛ این ابعاد را باید با هم دید، با هم ملاحظه کرد. دو بُعد اصلی در مکتب امام بزرگوار ما، بُعد معنویت و بُعد عقلانیت است. بُعد معنویت است؛ یعنی امام بزرگوار ما صرفاً با تکیه‌ی بر عوامل مادی و ظواهر مادی، راه خود را پی نمیگرفت؛ اهل ارتباط با خدا، اهل سلوک معنوی، اهل توجه و تذکر و خشوع و ذکر بود؛ به کمک الهی باور داشت؛ امید او به خدای متعال، امید پایان‌ناپذیری بود. و در بُعد عقلانیت، به کار گرفتن خرد و تدبیر و فکر و محاسبات، در مکتب امام مورد ملاحظه بوده است. من نسبت به هر کدام، چند جمله‌ای عرض خواهم کرد.

شاهدها (۳۰ پاراگراف)

پرنورتر شدن یاد، خط و اهداف امام در دنیا پس از رحلت ایشان

عصبانیّت دستگاه استکبار و بخصوص آمریکا از این است که می‌بینند در سرتاسر جهان اسلام، بیدارى اسلامى دارد روزبه‌روز بیشتر میشود. اینها امیدوار بودند که با گذشت زمان، شعارهاى جمهورى اسلامى در دنیا کهنه و بی‌اثر بشود؛ [ولى] نشد. اینها امیدوار بودند با رحلت امام و با فقدان امام ‌-که شمعِ جمعِ مشتاقان در سرتاسر دنیا بود- شعارهاى اسلامى بی‌اثر بشود و فراموش بشود؛ [ولى] نشد. امروز امام نیست، امّا یاد امام، خطّ امام، شعارهاى امام و هدفهاى امام دارد روزبه‌روز در دنیا پُرنورتر و پُرجلوه‌تر میشود. ملّتها به یاد امام و به یاد سخنان امام به هیجان می‌آیند و دارند کار را بر مستکبرین و بر حکومتهاى ارتجاعى روزبه‌روز تنگ‌تر میکنند. همان‌طورى که بارها گفته‌ایم، این نهال طیّب اسلامى به‌وسیله‌ی آن دست ملکوتى و معنوى در سرزمین فطرت انسان غرس شد و امام ده سال از آن محافظت کرد؛ این دیگر تمام‌شدنى نیست. اَلَم تَرَ کَیفَ ضَرَبَ اللهُ مَثَلًا کَلِمَةً طَیِّبَةً کَشَجَرَةٍ طَیِّبَةٍ اَصلُها …

مرور درس‌های امام بزرگ‌ترین وظیفهٔ ملت ایران

بزرگ‌ترین وظیفه‌ی ما ملّت ایران ‌-که مریدان قدیمى و اوّلین یاران امام خمینى بودیم- این است که درسهاى آن امام بزرگوار را مرور کنیم. شخصیّت عظیم رهبر معظّم انقلاب و آن جوهر درخشانى که همه‌ی دنیا را تحت تأثیر قرار داد، در درسهاى او، در بیانات او و در رهنمودهاى او آشکار شد. البتّه همه‌ی ما با شناخت کاملِ آن شخصیّت عظیم خیلى فاصله داریم. بدون مبالغه و اغراق باید گفت که هنوز ابعاد بسیارى از …

تدبر در بیانات امام راه شناخت شخصیت او و روشن شدن راه

… که از نزدیک در یک ماجرایى قرار میگیرند، به‌آسانى قدرت جمع‌بندى ندارند. جمع‌بندى آن شخصیّت و تحلیل ابعاد گوناگونِ آن انسان بزرگ و والا، قدرى تدبّر و تأمّل لازم دارد که به این زودی‌ها براى ما ‌-کسانى که در عصر امام و نزدیک به او بوده‌ایم- میسّر نخواهد شد؛ ولى بیانات امام بزرگوار درس است؛ درسْ چیزى است در دسترس ما، در اختیار ما. تدبّر در درسهاى آن بزرگوار خواهد توانست ما را هم با ابعاد شخصیّت آن راحل عظیم آشنا کند، هم راه ما را روشن کند. این درسها را نمیشود در یک جمله و دو جمله خلاصه کرد. هر بخشى از زمان، هر حادثه‌اى از حوادث، یکى از آن درسها را میتواند به‌عنوان رهنمود خود قرار بدهد.

پیمان پیروی از راه امام، راه اسلام و قرآن و عزت مسلمین

ما با خدا پیمان بسته‌ایم راه امام خمینى (اعلى ا‌لله‌ قدره) را ‌-که راه اسلام و قرآن و راه عزّت مسلمین است- دنبال کنیم. سیاست «نه شرقى و نه غربى»، حمایت از مستضعفان و مظلومان، دفاع از وحدت و حرکت امّت بزرگ اسلامى و فائق آمدن بر عوامل اختلاف و دوگانگىِ مسلمین در سطح جهان، و مجاهدت براى ایجاد مدینه‌ی فاضله‌ی اسلامى، و تکیه بر جانب‌دارى از قشرهاى محروم و کوخ‌نشین، و به کار گرفتن …

لزوم ادامهٔ راه امام و دو رکن و وظیفهٔ اصلی آن

… راه را ادامه نداده‌ایم. بدترین خصلت براى امّت یک امام این است که بعد از او راه او را ادامه ندهند. ببینید در تاریخ، ما چقدر نسبت به امّتهایى که راه امامشان و رهبرشان و پیغمبرشان را نیمه‌کاره گذاشتند ‌-از امم سابقه، آنهایى که در قرآن یاد آنها هست- بدبینیم. بهترین صفت براى هر امّتى این است که راه امامش را ادامه بدهد؛ همچنان که شما تا امروز اثبات کرده‌اید که دارید ادامه میدهید. راه امام اگر بخواهد ادامه پیدا بکند ‌-که باید بکند و به فضل و توفیق الهى ادامه پیدا خواهد کرد- دو رکن دارد، دو وظیفه‌ی عمده است؛ این دو وظیفه را ما باید در کنار هم مورد توجّه قرار بدهیم.

میراث امام: جمهوری اسلامی، کشور اسلامی و جوانان ساخته‌شدهٔ انقلاب

… حفظ کنیم. میراث امام چیست؟ امام هم مثل پیغمبران ‌-که فرمود: لَم یُوَرِّثوا دیناراً وَ لا دِرهَما-[2] درهم و دینارى از خودش باقى نگذاشت. او که اهل درهم و دینار نبود. درهم و دینار و زخارف[3] مادّى، کوچک‌تر از این بود که به آن روح ملکوتى و بلند راه پیدا کند. میراث او جمهورى اسلامى است. میراث او کشور اسلامى است. میراث او این جوانهاى ساخته‌شده‌ی دست او و به برکت انقلاب او است. اینها را باید حفظ کرد.

لزوم شناخت عناصر اصلی حرکت امام و تحصیل شرایط پیمودن راه او

وقتى ما اعلام میکنیم که قاطعانه راه اماممان را دنبال خواهیم کرد، اوّلین تکلیف این است که ببینیم عناصر اصلى حرکت امام ما چه بود. چون این حرکتى که امام امّت از بیست و چند سال پیش شروع کرد و به توفیق الهى کار را به جایى رساند که اسلام را در دنیا عزیز کرد و مسلمین به‌خاطر مسلمانى خودشان احساس عزّت کردند و نظامى و حکومتى و جامعه‌اى بر اساس اسلام به وجود آورد، این راه راهى طولانى و دشوار بود. پیمودن این راه شرایطى داشت و امام بزرگ ما چون حائز آن شرایط بود، توانست این راه را طى کند. خب، ما در اینکه میخواهیم آن راه را دنبال کنیم صادقیم، امّا آیا آن شرایط را هم در خودمان و براى خودمان تحصیل کرده‌ایم یا نه؟ این مهم است. یقیناً امام با همان روحیه‌اى حرکت میکرد که پیغمبران حرکت میکردند؛ روش، روش پیغمبران بود؛ چون راه هم راه پیغمبران بود، چون هدفها هم هدفهاى پیغمبران بود، پس روش هم باید روش پیغمبران میبود و بود.

ادامهٔ راه امام با همان اهداف، دشمنان و اراده

بنده با تمام وجود از شما تشکّر میکنم. خواهش میکنم وقتى برگشتید، سلام من را به همشهری‌هاى گرامی‌تان برسانید و به همه‌ی آنها بگویید که راه ما و راه ملّت ایران همان راهى است که امام بزرگوارمان پا در آن راه گذاشت و مشکلات را تحمّل کرد و در آن راه پیش رفت؛ هدفها همان هدفها است، دشمنها هم همان دشمنها هستند، و نیّت و همّت و اراده هم همان نیّت و همان همّت و همان اراده است؛ راه را ادامه خواهیم داد. وظیفه‌ی مردم این است که همچنان ‌-مثل سابق، مثل همیشه- خودشان را سرباز انقلاب و سرباز اسلام [بدانند]، در راه اسلام از هیچ‌چیز دریغ نکنند.

درس‌های ماندگار ده سال رهبری امام و تعهد به به‌کار بستن موبه‌موی آن

درس او تنها آن نبود که در حوزه‌ی علمیّه از او فراگرفتیم یا در دوران شانزده‌ساله‌ی مبارزه ‌-از دور و نزدیک- به جان نیوشیدیم، بزرگ‌ترین و ماندگارترین درس او آنها بود که در این ده سال، همچون آیات حکمت به جان و دل خریدیم و در لوح ضمیر ثبت کردیم. به کمک و اراده‌ی الهى هیچ حادثه و هیچ انگیزه‌اى نخواهد توانست آن را ‌-که بخشى از وجود ما است- از ما جدا کند؛ و اینجانب در مسئولیّت خطیر و جدیدِ خود ملتزم و متعهّدم که موبه‌مو آن درسهاى الهى را به کار بندم.

باقی ماندن افکار، آرمان‌ها و راه امام در اختیار ما

… دارد؛ فرق میکند. هدفهاى بزرگ به‌خودی‌خود حرکتهاى بزرگ و شخصیّت‌هاى بزرگ را تولید میکند؛ هدفها و آرمانهاى انسان، افکار او و تأمّلات او ‌-درباره‌ی زندگى، درباره‌ی انسان، درباره‌ی آینده، درباره‌ی جامعه، درباره‌ی وظایف بشر‌- عناصر سازنده‌ی شخصیّت یک انسان است. خب، امام اگرچه عوامل و عناصر و مقوّماتى که وجود ظاهرى او را به وجود می‌آورد و تشکیل میداد را با خود برد، امّا افکار، آرمانها، جهان‌بینى، هدفها، توصیه‌ها، راه‌ها، ابزارها را در اختیار ما گذاشت؛ ما اینها را داریم. بخش عظیمى از شخصیّت امام الان در دست ما است، در اختیار ما است. ما با اینها چگونه عمل خواهیم کرد؛ این اصل قضیّه است.من میگویم آرمانهاى اعلام‌شده‌ی به‌وسیله‌ی امام، برترین و والاترین آرمانها است. ما اینها را دنبال میکنیم، آرمانهاى ما است. این ملّتى که می‌بینید این‌جور دارند بر سر و سینه میزنند و اشک میریزند و دلها در …

اهداف امام صرف‌نظرناپذیر و لزوم حرکت به سمت آنها

… که شد: در این دنیاى عظیم، با این طوفانهاى سهمگین، جمهورى اسلامى به وجود آمد. هیچ کس در دنیا باور نمیکرد، جمهورى اسلامى ماند؛ هیچ کس باور نمیکرد، جمهورى اسلامى بر دشمنان کینه‌ورزِ قدرتمندِ خودش فائق آمد. هیچ کس باور نمیکرد.این راه را ما باید ادامه بدهیم. به نظر من آن چیزى که از امام براى ما قابل تقلید است، هدفهاى او و حرکت رو به سمت آن هدفها است؛ این آن چیزى است که ما بایستى آن را براى خودمان فرض بدانیم؛ یعنى هدفها و آرمانهایى که امام معیّن کردند، هیچکدام براى ملّت ایران و براى انقلاب اسلامى ما و براى نظام جمهورى اسلامى صرف‌نظرکردنى نیست. بهترین هدفها و والاترین آنها و اصلی‌ترین آنها را این بزرگوار انتخاب کرده و به زبان آورده و در ده‌ها اثر ‌-با ادبیّات مخصوص خودش- آنها را ثبت کرده و حرکت به سمت آنها را نشان داده: در مبارزه‌ی با استکبار جهانى، در حفظ اعتدال قاطع در خطّ نه شرقى و نه غربى، در …

تعهد به ادامهٔ دقیق راه امام به‌عنوان شاگرد او

… مردم و مسئولین ما با امام بزرگوار و عزیزمان یک پیوند ناگسستنى بود. حضرت امام خمینى (قدّس سرّه الشّریف) پدر این ملّت بودند و علاقه‌ی مردم به ایشان درحقیقت تجسّم اراده و تصمیم ملّت ما در حرکت به سمت آرمانهاى آن بزرگوار ‌-که همان آرمانهاى انقلاب است- میباشد. اینجانب راه حضرت امام خمینى را به‌طور دقیق ادامه خواهم داد، زیرا کمال این ملّت و کمال مسئولین در ادامه‌ی این راه است. من شاگرد حضرت امام خمینى (قدّس سرّه) هستم و افتخارم به این بوده و هست که اصول انقلاب را از آن بزرگوار فراگرفته‌ام.

تداوم راه و تحقق آرمان‌های امام مایهٔ تسکین ملت و رضای امام

ملّت قهرمان ایران! اینک همه‌ی ما در ماتم عزیزمان و روحمان به سوگى اندوه‌بار و جان‌گزا نشسته‌ایم، که این حق است و جز این را این غم بزرگ نمیطلبد؛ امّا آنچه تسکین آلام ما و شما است و موجب رضاى روح الهى امام عزیزمان و خدایمان، به سرانجام رسانیدن راه امام، به تحقّق رساندن اندیشه‌ی او و استمرار قدرتمندانه‌ی آرمانهاى معظّمٌ‌له است؛ آرمانى که امام تمامى زندگى و تلاش و همّت خود را مصروف تحقّق آن نمود. یقیناً نشاط و رضاى امام عزیزمان در محقّق شدن آرمانهاى بزرگى است که معظّمٌ‌له تمامى زندگى خود را وقف آن کردند.

جاودانگی راه امام پس از رحلت او همچون راه پیامبر اکرم (ص)

… ارزشهاى اسلامى بود. فراموش نکرده‌ایم که حضرت امام بارها فرمودند که اسلام و مکتب، بالاتر و برتر از من و ماها است و مکرّر تأکید مینمودند که ما همه باید فدائى اسلام باشیم و بارزترین مصداق «مِنَ المُؤمِنینَ رِجالٌ صَدَقوا ما عاهَدُوا ا‌لله عَلَیه»[4] بود. اینک امام عزیزمان در میان ما نیست، امّا راه امام در پیش روى ما و چراغ راه آینده‌ی ما است. و مگر نه این است که محمّد رسول خدا (ص) نیز به رحمت الهى پیوست؟ و مگر نه این است که خداوند در مورد رسول گرامی‌اش میفرماید: اَ فَاِىن ماتَ اَو قُتِلَ انقَلَبتُم عَلیًّ اَعقابِکُم ؟[5] امام عزیزمان وارث راه پیامبر عظیم‌الشّأن اسلام بود و خود را فدوى این مکتب الهى میدانست و یقیناً با رفتن او از میان ما و پیوستنش به ملکوت اعلىٰ همچون جدّ بزرگوارش محمّد (ص) راه او هرگز نمرده و نخواهد مرد، که این راه در میان قلوب همه‌ی مسلمین گشوده شده و جاى دارد و امام عزیز ما در استمرار این راه، حیات جاویدان یافته است.

پیمان با ملت برای پیمودن بی‌وقفهٔ راه امام پس از رحلت او

ملّت عزیز و قهرمان ایران! بر شما فرزندان امام، بر شما مؤمنین صَدیق[6] امام، و بر شما امّت ایثارگر و صبور او این سوگ بزرگ را تسلیت میگوییم و با شما بر پیمودن راهش میثاق میبندیم، که این تسلّاى همگى ما است. میدانیم و میدانید که آرامش روح ملکوتى امام، مترتّب بر پیمودن راه او است؛ پس هم‌عهد میشویم و با اماممان در این وداع آخر بیعت میکنیم که لحظه‌اى از پیمودن آن راه خدایى باز نَایستیم. یقیناً میدانیم صبر و بردبارى و خویشتن‌دارى، ضرورت موفّقیّت پیمودن چنین راهى است و تحقّق این آرمان که پرچم‌دارش امام عزیزمان بود، متضمّن استوارى، عزم، صبر و بردبارى در این مصیبت و تحمّل آن است؛ چه اینکه مرگ حق است ‌-فَاِذا جآءَ اَجَلُهُم لا یَستَأخِرونَ ساعَةً …

روشن شدن کامل راه اسلام با بیانات امام در ده سال پس از انقلاب

راه ما این است؛ راه [آن] اسلامى که امام ترسیم کرد و ده سال درباره‌ی آن صحبت کرد؛ غیر از آنچه ایشان در دوران مبارزات و قبل از آن، درباره‌ی آن گفته بود. امام در این ده سال، به مناسبت‌ها، در جریان زندگى، در برخورد با حوادث، اسلام را براى ما روشن کرد؛ [لذا] نقطه‌ی مبهمى براى هیچ کس باقى نیست. راه ما این راه است؛ و این راهى است بسیار مطمئن، امیدبخش، روشن. در این راه امید هست، امّا مجاهدت هم لازم دارد؛ و این مجاهدت، جز با ارتباط با خدا، جز با خالص کردن خود، جز با دور شدن از رذائل اخلاقى امکان‌پذیر نیست. پیمودن این راه، با اختلاف کلمه و تشتّت[17] هم …

ادامهٔ راه گشودهٔ امام با ایمان، عمل صالح و اخلاص

… خوبى براى آن امام بودند. حقّاً و انصافاً آن امام، همین‌جور امّتى میخواست، و ملّت ایران پیش پروردگار و پیش ملائکة‌ا‌لله‌ و پیش ارواح معصومین و پیش تاریخ سربلندند. این ملّت بزرگ، خوب جواب مؤمنانه و مخلصانه‌اى به آن امام عظیم داد. بعد از این هم راه همین است. بعد از این هم، با ایمان، با عمل صالح، با اخلاص میشود این راه را طى کرد و پیش رفت. ما هنوز وسط راهیم. راه را باز کرد امام ما، موانع عمده را برطرف کرد آن دست نیرومند، و براى آینده‌ی ما هم دستورالعمل‌هاى زیادى به جا گذاشت آن روح حکیم. باید حرکت کنیم.

آیندهٔ روشن و ادامهٔ راه امام تا هدف‌های نهایی

… و کشور ایران بسیج کرده؛ چون حمله‌ی دشمن به ملّت ما و کشور ما به‌خاطر اسلام است: وَ ما نَقَموا مِن‌هُم اِلّاِّ اَن یُؤمِنوا بِاللهِ العَ‌زی‌زِ الحَمید-[11] مایه‌ی عزّت و پیروزى و سربلندى او خواهد شد. مردم ما با تمام وجودشان و با اعماق جانشان به این معتقدند. آینده به نظر ما آینده‌ی بسیار روشن و امیدبخشى است و ما راهى را که امام شروع کرد و در آن قدم گذاشت و ما را وارد آن کرد، ‌ان‌شاءالله‌ تا هدفهاى نهایىِ آن راه ادامه خواهیم داد.

اسلام امام محور وحدت و پرهیز از معانی گوناگون از اسلام

… اسلام، بر محور راه خدا و حبل الهى؛ این را شما به یاد داشته باشید، این علاج همه‌ی دردها است، این بردارنده‌ی همه‌ی مانعها است، این کوبنده‌ی دشمنان است. اکسیر[7] اعظم، براى پیروزى ملّت ایران همین یک کلمه است، یعنى اتّحاد کلمه بر اساس اسلام و گرد محور اسلام. البتّه اسلام را دو جور و سه جور و ده جور معنا نکنند؛ همان اسلامى که امام ما در طول زندگی‌اش از آن دم زد و در این ده سالِ درخشان آخر عمرش با تمام وجود براى آن سرمایه‌گذارى کرد؛ اسلامِ امام، اسلامى که او به ما یاد داد و در راه آن حرکت کرد؛ این اسلام. [اگر] بر گرد محور اسلام و خطّ امام، همه با هم متّحد باشند، همدل باشند، مهربان باشند، همکارى کنند، هیچ مشکلى بر سر راه ما باقى نخواهد ماند.

وحدت کلمه و حضور عمومی در صحنه دو درس امام در این برهه

در این برهه‌ی از زمان همه باید این دو درس را از امام به یاد داشته باشیم: یکى وحدت کلمه، حفظ انسجام، محبّت به یکدیگر و دور ریختن عوامل تفرقه و اختلاف.و دوّم، حضور عمومى در صحنه، همچنان که امروز بحمدا‌لله‌ همه‌ی ملّت ایران در صحنه حاضرند. در آینده‌ی نزدیکى ‌ان‌شاءالله‌ همه‌پرسى است، حضور مردم در آنجا نشان داده خواهد شد. در آینده‌ی نزدیکى ‌ان‌شاءالله‌ انتخابات ریاست جمهورى است، در آنجا باید حضور مردم، ‌ان‌شاءالله‌ مثل مشت محکمى به سینه‌ی دشمن کوبیده بشود.[2] ‌ان‌شاءالله‌ در سازندگى کشور و در …

از بین رفتن نتایج زحمات امام در صورت فراموشی راه و وصیت او

ما که امروز براى امام عزادار هستیم، باید این دو بعد را با کمال جدّیّت مورد توجّه و نظر قرار بدهیم؛ وَالّا اگر خدای‌نخواسته راه امام و وصیّت امام فراموش بشود ‌-که ‌ان‌شاءالله‌ هرگز نخواهد شد- نتایج زحمات طولانى آن بزرگوار از بین خواهد رفت. امروز هر دو بعد انقلاب، براى ما حائز اهمّیّت است.در بعد داخلى، باید تمام اقشار ملّت و مسئولین و علماى اعلام و معلّمان جامعه و گویندگان و نویسندگان و سازندگان و برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران، تلاش کنند تا با همّت همه، جامعه را باز هم به سمت زندگى اسلامى جلوتر …

حفظ یاد، راه و اهداف اعلام‌شدهٔ امام، شرط اصلی رسیدن به آینده

… هم عدالت اجتماعى، هم رفاه مادّى، هم استقلال کامل داشته باشد. این آینده‌اى است که در مقابل ما است. از روز پیروزى انقلاب، ما به سمت این آینده حرکت کردیم و به اعتقاد من قسمتهاى سخت‌ترش را پشت سر گذاشته‌ایم. نمیگویم بدون تحمّل زحمت میشود به آن آینده رسید؛ امّا میگویم با حفظ وحدت، با حفظ همان ایمان و انگیزه و با ادامه‌ی حرکت میشود به آن آینده رسید. عمده همین است که ما یاد امام و راه امام و هدفهاى اعلام شده به‌وسیله‌ی امام را همیشه به یاد داشته باشیم و حفظ کنیم.این وحدت و صمیمیّتى را هم که بحمدا‌لله‌ امروز بر سرتاسر کشور ما حاکم است، با جدّیّت حفظ کنیم؛ از اینکه اندکى مخدوش بشود، جلوگیرى کنیم و در تمام صحنه‌هاى انقلاب حاضر باشیم؛ همچنان که تاکنون ملّت ما بحمدا‌لله‌ در همه‌ی صحنه‌هاى انقلاب حاضر بوده‌اند.

سنجش مداوم عمل خود با خواست امام، خط مستقیم رسیدن به آرمان‌های او

شما از مرد و زن، از هر جاى کشور، در هر سنّى ‌-چون بسیج از نوجوان سیزده چهارده ساله تا پیرمرد نودساله را شامل میشود؛ بدنه‌ی ملّت، همان بسیج است؛ زبده‌ی ملّت، بسیج است- از هر قشرى، در هر نقطه‌اى از کشور هستید، دائم با خودتان حدیث نفْس کنید، از خودتان بپرسید که امام از من چه میخواهد و آیا من آنچه را آن عزیز و محبوب از من میخواهد و توقّع دارد، انجام میدهم یا نه؟ این آن خطّ مستقیم است که ما را تا هدفها و آرمانهاى امام عظیم‌الشّأن‌مان هدایت خواهد کرد.امام از بسیج، آمادگى را میخواست؛ حضور دائمى. بسیج پشتوانه‌ی اصلى انقلاب است. نیروهاى مسلّح ما ‌-چه ارتش و چه سپاه- بحمدا‌لله‌ نیروهاى مسلّح خوبى هستند، هر کدام یک محسّناتى دارند که اگر ما در دنیا بین نیروهاى مسلّح نگاه کنیم، بینناوبین‌ا‌لله‌ این محسّنات را در هیچ نیروى مسلّح دیگرى نمی‌بینیم. سپاه، آن …

حفظ امید مسلمانان در گرو ادامهٔ راه و هدف‌های امام

… از چیست؟ این ناشى از آن امیدى است که حرکت ملّت ایران به رهبرى امام در دلهاى آنها به وجود آورد. آنها امام بزرگوار ما را مظهر آرزوها و امیدهاى خودشان به حساب می‌آوردند، لذا در غم او آن‌جور عزادارى میکردند. انقلاب ما در دلهاى مسلمانان امید به وجود آورده است. ما این امید را باید حفظ کنیم؛ و این امید در صورتى حفظ خواهد شد که در همان خطّى و راهى که در طول این ده سال، امام عزیز ما ملّت را و مسئولین را حرکت داد ‌-در همان خط، در همان راه، به سمت همان هدفها- ما راه را ادامه بدهیم.

لزوم مداقه در دورهٔ ده‌ساله و درس گرفتن از کلمات امام

… نباید بگوییم رهبر، چیز دیگر باید بگوییم. اصلاً آن نوع، آن طبیعت، آن جنس نبود؛ از جنس انبیا، از خمیره‌ی انبیا بود. و خیلى مشکل است توصیف و ترسیم چهره‌ی آن عزیزِ خدا و عزیزِ بندگان صالح خدا.واقعاً داغ بزرگى است براى ملّت ما و حادثه‌ی عظیمى است در تاریخ ما. و ما لحظه لحظه‌ی آن ده سال را باید مورد مداقّه قرار بدهیم؛ از کلمه کلمه‌ی امام بایستى درس بگیریم. آن فصل، دیگر در تاریخ ملّت ما به این آسانی‌ها و به این زودی‌ها تکرار نخواهد شد؛ یک فصل استثنائی‌اى بود در زندگى ملّتمان. حالا ما در مقابل این واقعیّت قرار گرفته‌ایم برادران عزیز!

لزوم قدردانی از افکار و رهنمودهای امام

… او را بشنویم، صدایش به گوشمان بخورد؛ حرکات او، وجنات[5] او، نگاه او، حرکت دست او، همه‌ی این چیزهاى پُرمعنا و تماشاکردنى و دیدنى و نقل‌کردنى که این چیزها از شخصیّت‌هاى بزرگ در تاریخ نقل میشود، اینها را از او ما به چشم خودمان ببینیم و لمس کنیم و مشاهده کنیم. این شانس را ماها داشتیم، حالا هم که افکار او و رهنمودهاى او در اختیار ما است. ما این را باید قدر بدانیم.

ادامهٔ راه امام و بازسازی کشور با قوت و قاطعیت

… معنویّت و بر مبناى دین به وجود آورد. بزرگ‌ترین هنر و ابتکار امام خمینى این بود که ثابت کرد اسلام زنده است و میتواند مبناى یک نظام اجتماعى قرار بگیرد. ما میراث بزرگ حضرت امام خمینى یعنى نظام جمهورى اسلامى را با همه‌ی ارزشها و اصول اساسى آن حفظ خواهیم کرد؛ ما در بناى جامعه و بازسازى کشور و بازسازى همه‌ی ارزشهاى کشور تلاش خواهیم کرد. راه ما، راه امام خمینى [است] و ‌ان‌شاءالله‌ به سمت آن هدفها با قوّت و قاطعیّت حرکت خواهیم کرد.

پیمودن راه گذشته با صلابت در چارچوب رهنمودهای امام

ملّت عزیز و قهرمان! به یارى شما راه گذشته را با صلابت و در چهارچوب رهنمودهاى حضرت امام خواهیم پیمود و مطمئنّیم که خداوند ما را نصرت میبخشد و به ما که قلبمان مالامال از عشق امام و اندیشه‌مان گره‌خورده با رهنمودهاى امام است، تفضّل نموده و ما را یارى بخشیده، در رسیدن به آرمان آن اسوه‌ی کم‌نظیر اسلام مددمان خواهد رساند؛ به‌شرطى که در میثاق خود با امام، جاودانه بمانیم که خواهیم ماند.

تدوین روش‌های ادامهٔ خط امام در باب زن

… اسلامى، راه روشن خود را ادامه دهند و گامها را متین و محکم بردارند. مبادا چنان‌که در افراد سطحى و غافل دیده شده است، نسل انقلابى و زنان مؤمن، دوباره روى به مصرف و تجمّلهاى پوچ و گرایشهاى غیرانقلابى بیاورند یا رسم جاهلىِ اختلاط بی‌پروا را دوباره زنده کنند. شما در چنین سمینارها و اجتماعاتى باید روشهاى درست براى ادامه‌ی خطّ امام و انقلاب در باب زن را تدوین کنید و تداوم این راه را تضمین نمایید. خداوند به همه‌ی شما توفیق عنایت فرماید.

امید به دنبال کردن راه امام با حمایت گروه‌های مردم

… به خدا را ‌ان‌شاءالله‌ به کار خواهم گرفت براى اینکه بتوانم این مسئولیّت بسیار سنگین را، این بار بسیار گران را تحمّل کنم، بردارم و پیش ببرم و به سرمنزل برسانم؛ و این یقیناً بدون کمک مردم و بدون کمک مدیران کشور و بدون کمک آحاد این ملّت عظیم امکان‌پذیر نیست. اعلام حمایت گروه‌هاى مختلف مردم و اظهار همراهی‌شان نسبت به این قضیّه و این مسئولیّت، براى بنده بسیار امیدبخش است؛ که ‌ان‌شاءالله‌ خواهیم توانست راه امام را دنبال کنیم.