رفتن به محتوای اصلی

مکتب امام خمینی (ره)

نام‌های دیگر: راه امام، مواضع امام خمینی (ره)، میراث امام خمینی (ره)

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

راه، اندیشه و مواضع امام خمینی (ره) و ادامهٔ آن پس از رحلت او.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:اطّلاعیّه سران سه قوّه و نخست‌وزیر به‌مناسبت ارتحال حضرت امام خمینى (قدّس سرّه الشّریف)— ۱۳۶۸/۰۳/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۸۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

من چند مشخّصه مهم را از مجموعه‌ای که ما آن را راه امام و خطّ امام به حساب میآوریم، عرض میکنم. چند مطلب از نظر امام، در درجه اوّل بود؛ اوّل، اسلام و دین بود. امام، هیچ ارزشی را بالاتر از ارزش اسلام به حساب نمیآورد. انقلاب و نهضت امام، برای حاکمیت اسلام بود. مردم هم که این نظام را قبول کردند، این انقلاب را به پا کردند و امام را پذیرفتند، برای انگیزه اسلامی بود. سرِّ موفقیت امام این بود که صریح و بدون پرده‌پوشی، اسلام را روی دست گرفت و اعلام کرد من میخواهم برای اسلام کار کنم و همه چیز در سایه اسلام است. قبل از دوران انقلاب ما کسانی در کشور ما و در بعضی کشورهای دیگر بوده‌اند که حقیقتاً به اسلام اعتقاد داشتند، اما جرأت نمیکردند، یا نمیخواستند صریحاً اسلام را مطرح کنند؛ تحت نامهای دیگری وارد میدان میشدند و عموماً شکست خوردند. علّت این که امام پیروز شد، چون هدف خود را که حاکمیت اسلام است، صریح بیان کرد. البته اسلام که امام فرمود، در دو بخش قابل توجّه است: یکی بخش اسلام در قالب نظام. امام، این‌جا خیلی سختگیر بود و به یک کلمه کم یا زیاد، راضی نمیشد؛ به یک مسامحه، چه در مسائل اقتصادی، چه غیره، راضی نمیشد. همه جا مُرّ اسلام. نظام اسلامی، مجلس شورای اسلامی، دولت اسلامی، قضاوت اسلامی و دستگاههای گوناگون باید بر طبق مصالح، خطّ اسلام و راه حاکمیت اسلام را دنبال کنند. امام، این را دنبال میکرد و تا آن‌جا که توانست، تلاش کرد. چهره دوم در مورد پایبندی به اسلام، عمل فردی اشخاص است. در این‌جا دیگر آن صلابت و قاطعیت و اعمال قدرت، وجود ندارد. این‌جا موعظه، نصیحت، زبان خوش و امر به معروف است. امام، به این عقیده داشت. پس اوّل چیزی که در خطّ امام، مهم است، تعقیب هدف اسلامی و حاکمیت اسلامی در صحنه ایمان و در صحنه عمل است.
محور دیگر، علاقه و حساس بودن به سرنوشت مسلمانان عالم است. مسلمانان عالم، عمق استراتژیک نظام اسلامی به حساب میآیند. الان ملتها در آسیا، در افریقا و در همین منطقه خود ما طرفدار نظام اسلامی هستند. این اظهار ارادتی که به امام و به انقلاب میکنند، سابقه ندارد؛ نه امروز نسبت به هیچ کشوری در دنیا وجود دارد و معمول است و نه در گذشته چنین چیزی بوده است. این به‌خاطر اسلام است. امام روی سرنوشت برادران مسلمان، حساس بود. و بالاخره تعالی علمی و سازندگی کشور. اینها سرفصلهای عمده خطّ امام است؛ اسلام، مردم، پیشرفت کشور، دشمنی با دشمنان و حسّاسیت نسبت به امّت اسلامی در آن هست. اینها خطّ امام است؛ ما به اینها پایبند بودیم و هستیم و به فضل پروردگار خواهیم بود. در این سالهای بعد از رحلت امام، چه دولتهایی که سر کارِ بودند - چه دولت قبلی، چه دولت امروز ما - چه دستگاه قضایی، چه مجلس شورای اسلامی و دستگاه قانونگذاری، بحمداللَّه کارهای بزرگی کردند و خدمات بزرگی انجام دادند. جزئیّات کارهای اینها آن‌قدر زیاد و صفحه عملیاتی که مسؤولان این کشور در قوای مختلف - بخصوص در قوّه مجریّه که بارهای سنگین بر دوش آنهاست - کردند به‌قدری درخشان و زیاد است که هر منصفی اینها را نگاه کند، تحسین خواهد کرد. من اگر بخواهم الان هم آنچه در ذهنم هست بگویم، یک صفحه طولانی است. اینها را باید خود آقایان بیایند به مردم بگویند و توضیح دهند، تا ببینند که چه زحماتی کشیده‌اند! این به برکت پیروی از همین راه امام است. خدای متعال هم به این کشور تفضّل کرده است. این بنایی که امام ساخت، بحمداللَّه مستحکم مانده است و پایه‌های محکم و ریشه عمیقی دارد. آثاری را هم که خدای متعال و دست قدرت الهی برای این مردم آورد، خیلی عظیم است.
مکتب امام یک بسته‌ی کامل است، یک مجموعه است، دارای ابعادی است؛ این ابعاد را باید با هم دید، با هم ملاحظه کرد. دو بُعد اصلی در مکتب امام بزرگوار ما، بُعد معنویت و بُعد عقلانیت است. بُعد معنویت است؛ یعنی امام بزرگوار ما صرفاً با تکیه‌ی بر عوامل مادی و ظواهر مادی، راه خود را پی نمیگرفت؛ اهل ارتباط با خدا، اهل سلوک معنوی، اهل توجه و تذکر و خشوع و ذکر بود؛ به کمک الهی باور داشت؛ امید او به خدای متعال، امید پایان‌ناپذیری بود. و در بُعد عقلانیت، به کار گرفتن خرد و تدبیر و فکر و محاسبات، در مکتب امام مورد ملاحظه بوده است. من نسبت به هر کدام، چند جمله‌ای عرض خواهم کرد.

شاهدها (۱۴۹ پاراگراف)

عدالت اجتماعی و حمایت از مستضعفان، مشخصهٔ سوم خط امام

سوم از مشخصه‌های خطّ امام، عدالت اجتماعی و کمک به طبقات مستضعف و محروم است که امام آنها را صاحب انقلاب و صاحب کشور میدانست. امام، پابرهنگان را مهمترین عنصر در پیروزیهای این ملت میدانست؛ همین‌طور هم هست و همان‌طور که گفتیم، امام به گفتن هم اکتفا نکرد. امام از همان اوّل انقلاب، جهاد سازندگی، کمیته امداد، بنیاد مستضعفان، بنیاد پانزده خرداد و بنیاد مسکن را به وجود آورد و دستورات مؤکّد به دولتهای وقت داد. عدالت اجتماعی، جزو شعارهای اصلی است؛ …

زنده بودن درس و راه و خط امام و نیاز مسلمانان به آن

… بر آن خطّ و راهی است که امام بزرگوار با انقلاب خود، با قیام خود، با سیره خود، با درسهای خود، با وصیتنامه خود، برای ملت ایران و همه مسلمانان عالم باقی گذاشت. امام به‌عنوان یک الگو، به‌عنوان یک معلّم، به‌عنوان یک رهبر، در ذهن ما و در واقعیت جامعه ما حضور دارد. جسم او نیست، اما فکر او هست، راه او هست، درس او هست و این درس، همان چیزی است که ملت ایران و همه مسلمانان عالم به آن احتیاج دارند؛ دیروز هم احتیاج داشتند، امروز هم احتیاج دارند. لذا درس امام زنده است، راه امام زنده است، خطّ امام زنده است، انگشت اشاره امام جلوِ چشم همه است. اگر ما بخواهیم این درس را برای مسلمانان عالم خلاصه کنیم، این خلاصه عبارت است از بازگشت به اسلام ناب؛ اسلامی که میتواند برای مردم و ملتها همه چیز را به ارمغان آورد.

زنده نگاه‌داشتن اندیشهٔ دینی و سیاسی امام به‌عنوان معیار سیاستگذاری‌ها

۱۸- زنده و نمایان نگاهداشتن اندیشه‌ی دینی و سیاسی حضرت امام خمینی رحمة‌الله علیه در همه‌ی سیاستگذاریها و برنامه‌ریزیها، و برجسته‌کردن نقش آن به عنوان یک معیار اساسی

رسیدن ملت و مسئولان به اهداف بزرگ در صورت حرکت با چهار خصوصیت ممتاز امام

… در دنیا ملت عزیزی است و در درون خود احساس توانایی و اقتدار و عزّت می‌کند. ملت ایران از تحقیر قدرتهای بزرگ و ظالم و سلطه‌گران خود را نجات داد. ملت ایران در مسیر ایجاد زندگی خوب و مطلوب و حیات طیّبه قرار گرفت. البته این مسیر، به‌سرعت و بی‌مانع طی نمی‌شود؛ اما اگر ملت ایران و برگزیدگانش - یعنی مسؤولان کشور - با همان خصوصیاتی که امام بزرگوار ما مظهر آن بود، یعنی فکر روشن و روشِ خردمندانه، سپس اراده و تصمیم و عزم راسخ و قاطع و آن‌گاه خُلقیّات انسانی و والا و بالاخره تدیّن و تعبّد و ایمان دینی و اعتقاد راسخ به ارزشهای اسلامی و قرآنی - که این چهار خصوصیت، چهار خصوصیت ممتاز امام و راه امام بوده و ان‌شاءاللَّه خواهد بود - در همین مسیر حرکت کنند، ان‌شاءاللَّه به اهداف بزرگ خواهند رسید.

گرامی‌داشت راه امام از سوی همهٔ مسئولان و مردم

امروز کسانی که در این کشور در رأس قدرتند - مسؤولان این کشور، رئیس جمهور این کشور، دولت این کشور، قوای مقنّنه و قضایّیه این کشور - و نیز آحاد مردم این کشور، همه امام و راه امام و حرکت امام و قلّه‌های افتخار دوران امام را گرامی و عزیز میدارند و از آن صرف‌نظر نخواهند کرد. این تجربه ذیقیمت دوران بیست‌ساله بعد از انقلاب ماست. ما به برکت اسلام حرکت را آغاز کردیم؛ به برکت اسلام پیش رفتیم؛ به برکت اسلام افقهای آینده را در مقابل خودمان درخشان و متلألی کردیم؛ به برکت اسلام دشمن را مأیوس نمودیم؛ به برکت اسلام از بسیاری از دامهای دشمن …

زنده بودن افکار امام و ماندگاری راه او و وفاداری ملت به آن

… سرچشمه‌ای که او با ایمان عظیم و با توکّل و اخلاص خود به جریان انداخته بود، همچنان جاری ماند و ثابت شد پایه‌ای که امام در این کشور چیده است، ماندگار است و به اشخاص وابسته نیست. اشخاص میروند؛ اما جریان عظیم نهضت اسلامی ملت ایران و امام بزرگوارشان، باقی میماند. امروز بعد از گذشت نُه سال، هر کس که به این کشور نگاه کند، آثار حضور امام بزرگوار را میبیند. امام در میان ما حاضر است، افکار او زنده است، راه او ماندگار است و ادامه خواهد یافت. این راه، به کمک الهی و به دعای حضرت ولیاللَّه‌الاعظم، راه ماندگاری است و ملت ایران با همه وجود، راه امام را قبول دارد و به آن وفادار و در آن پایدار است.

لزوم فهم و تدبر در کلمات امام و خطای مدعیانی که راه او را نمی‌پذیرند

امام بزرگوار، با همه وجود، از اسلام دم زد. امروز همه امام را با وجودشان و با دلشان قبول دارند. کلمات امام، کلمات واضحی است؛ محکمات و بیّنات است. فرمایشات امام، هنوز در فضا طنین‌افکن است. وصیتنامه امام، میثاق همیشگی امام با امّت است. همه باید این کلمات را درست بفهمیم و بر آن تدبّر کنیم، تا راه امام را اشتباه نکنیم. کسانی که دم از امام میزنند، اما حاضر نیستند فکر امام و راه امام را بپذیرند و به آن تن بدهند، اشتباه میکنند. امروز ملت، دولت، رئیس‌جمهور، مجلس شورای اسلامی، قوّه قضاییّه، همه مسؤولان بلندپایه نظام، آحاد مردم، دانشگاهها و حوزه‌های علمیّه، دلشان برای اسلام میتپد. دنیا هم که برای انقلاب ما ارزش قائل است، به خاطر همین است که پشتیبانی عظیم میلیونی از این انقلاب را …

رد ادعای تغییر برنامه‌ها و راه انقلاب پس از رحلت امام

… برنامه‌ى نظام جمهورى اسلامى از روز اوّل تا حالا ترتیب داده شده است و به کورى چشم دشمن برنامه‌هاى انقلاب از آنچه امام بزرگوار ترسیم کرده است و همه‌ى ماها ملّت ایران آن را پذیرفته‌ایم، یک سرِ سوزن عقب و جلو نخواهد رفت؛ همان برنامه‌ها عیناً انجام خواهد شد. خیال نکنند چون دوران حیات ظاهرى امام (رضوان ا‌لله‌ علیه) به سر آمد، برنامه‌ها عوض شد، جور دیگرى شد؛ حالا بعضى آدمهاى بى‌خبر و غیر مطّلع و یا آدمهاى مغرض سعى میکنند با تعبیرات گوناگون فاصله ایجاد کنند؛ یعنى این‌جور وانمود کنند که یک دوره، دوره‌ى امام بود که تمام شد، یک دوره، دوره‌ى [بعد از امام] است؛ و تقسیم‌بندى کنند دوره‌ها را. نخیر، آدمها مى‌آیند و میروند، مسئولین مى‌آیند و میروند، عوض میشوند؛ شخصیّت‌ها دگرگون میشوند امّا خط و راه انقلاب یک راه است؛ خطّ مستقیم، صراط مستقیم، همان که انقلاب از روز اوّل در همه‌ى قضایاى مهمّ جهانى ترسیم کرده است. بحمدا‌لله‌ مسئولان و دولتمردان و کسانى …

نسخهٔ امام یعنی اتکا به نفس و بازگشت به اسلام، دشوارکنندهٔ کار ابرقدرت‌ها

… بیدار شده است و عناصر حقیقی فلسطینی در داخل سرزمینهای اشغالی، خود را به صورت خاری در چشم اشغالگران نشان میدهند. آنها منتظر ننشستند که چهارنفر به اسمشان در بیرون مرزهای فلسطین حرف بزنند. خود ملت فلسطین حرف میزند و اقدام و حرکت میکند؛ آن هم به نام اسلام. درهرجایی که این نسخه - یعنی نسخه اتّکای به‌نفس واعتماد به خود وبازگشت به اسلام - به هراندازه عمل شد، به همان اندازه کار ابرقدرتها را مشکل و حرکت ملتها را شتابنده کرد.

پایداری اصول امام از جمله جدایی‌ناپذیری دین از سیاست در جمهوری اسلامی

… ایران اسلامى را به تروریسم و امثال آن متّهم میکنند، و از سوى دیگر با تحلیل‌هاى دروغین و خبرهاى ساختگى، چنین وانمود میسازند که گویا جمهورى اسلامى از اصول خود دست برداشته و به خواست دشمن تسلیم شده است! این هر دو سخن، دروغ و ناشى از طبیعت خدعه‌گر استکبار است. اصول جمهورى اسلامى که همان راه امام و مبانى مسلّم اسلام است، به رغم دشمن، در ایران اسلامى، معتبر و مبناى زندگى سیاسى و اجتماعى ما است و دولت و ملّت ایران زندگى در سایه‌ى اسلام ناب محمّدى (صلّى الله‌ علیه و آله) را که با فداکارى و بذل عزیزترین جانها به دست آمده، در هیچ شرایطى از دست نخواهند داد و اصول امام خمینى (رضوان الله‌ علیه) و در رأس آن، اصل «عدم انفکاک دین از سیاست»، و «مقاومت در برابر فشار مادّیگرىِ مدرن براى منزوى کردن اسلام و قرآن»، اصول همیشه‌زنده‌ى جمهورى اسلامى باقى خواهد ماند.

رد قاطع ادعای تجدیدنظر در اصول دوران امام

خبرنگار مى‌پرسد، رهگذر مى‌پرسد، کارمند جزء وزارت خارجه مى‌پرسد: «آیا شما در بعضى از اصول زمان امام تجدید نظر کردید؟» باید قرص و محکم جواب بدهید: «ابداً!» این‌گونه جواب بدهید. نگویید: «این‌که حالا خبر را به بالاها نمى‌برد!» چرا؛ خبر را به بالاها مى‌برند. به علاوه، شما چنین چیزى را نباید بگویید؛ چون خلاف واقع است. مى‌بینید در دنیا چه جنجالى بود! هنوز هم هست. البته بحمداللَّه به آن شدت اول نیست. مى‌گفتند: «دوران جدیدى آغاز شده و …

ناگزیری جهان اسلام از پیمودن خط ایران اسلامی و راه امام برای نجات

… شده، یک «ضدّ ارزش» تلقّی شود. وقتی میخواهند کسانی را در جایی متّهم کنند، میگویند: «اینها در صددند تا حکومتی مانند ایران درست کنند، یا خطّی پیرو خطّ امام را مشی کنند.» بعضی هم ممکن است از روی ساده دلی، در گوشه‌وکنار دنیا دستپاچه شوند و انکار کنند که «نه! ما در پی راه امام و جمهوری اسلامی و روش ایران اسلامی نیستیم.» لکن حقیقت این است که دنیای اسلام، هیچ چاره‌ای جز این ندارد که خطّ ایران اسلامی و راه امام را مشی کند. اگر مسلمانان - در هرجای عالم - و پیروان راستین اسلام، درصدد نجاتند؛ اگر میخواهند سلطه و قدرت شیطان بزرگ را دفع کنند؛ اگر ملتهای مسلمان بخواهند راه رستگاری خودشان را دنبال کنند و اگر میخواهند خودشان را از فشار تحمیل امریکا و آسیبهایی که سلطه‌های جهانی بر ملتها وارد می‌آورند آسوده کنند، راهی جز این ندارند که همان خطّی را که امام در پیش پای ملت ایران گذاشت و خود باقدرت پیمود، بپیمایند؛ همان راهی که ملت ایران، به‌برکت استقامت در پشت سر امام بزرگوار خود پیمود.

لزوم پاسداری مجلس از راه و خط امام و شعارهای انقلاب

5- مجلس انقلاب در همه حال باید منادی شعارهای اصولی انقلاب و پاسدار راه و خط ترسیم شده ی معمار و بنیانگذار انقلاب حضرت امام خمینی (اعلی اللَّه مقامه) باشد. این، تنها راهی است که بر نجات و رستگاری کشور عزیز ما از آثار روزگار سیاه سلطه ی بیگانگان می انجامد و زخمهای کهنه ی دوران ستمشاهی را التیام می بخشد و رشته های ننگین وابستگی و محرومیت را که بیگانگان بخصوص انگلیس و امریکا و مزدورانشان در گذشته بر دست و پای این …

الگوی امروز نظام همان منش، افکار و رفتار امام و راه حق

خب، اگر نستجیربالله چنین چیزى پیش مى‌آمد یعنى عملاً ایران اسلامى در گفتار و در کردار و در منش، دوران ده یازده سال‌ انقلابِ با حضور امام را تخطئه میکرد که اینها خیلى خوشحال بودند و موفّق شده بودند؛ امّا آن‌جور نشد و معلوم هم بود که نمیشود ــ الگوى زندگى سیاسى و اقتصادى و منش کلّى انقلابى ما امروز همان چیزى است که از امام دانستیم و شنیدیم و همان منش امام و افکار امام و رفتار امام است که درست هم بود، منطبق با حق هم بود، با هم‌ جان و دل هم ملّت ایران و مسئولین در دوران حیات امام دنبال آن راه بودند، بعد از آن هم هستند؛ راهِ حق است و از راه حق یک لحظه نباید جدا شد ــ واقعیّت این شد منتها دشمن دست‌بردار نیست؛ او سعى میکند براى افکار عمومى دنیا اثبات کند ــ که این افکار عمومى عالم متضمّن افکار و احساسات و استفهامهاى ملّتهاى مسلمان و ملّتهاى جهان سوّم که مخاطب انقلاب اسلامى نیز بودند هست ــ میخواهد اینها را قانع کند به اینکه ایران خودش آن دوران را تخطئه میکند؛ شما …

کم نشدن پایبندی و علاقهٔ مردم به خط امام و انقلاب

… امام (رضوان الله‌ علیه) تدریجاً همه چیز تمام خواهد شد: احساسات انقلابى تمام خواهد شد؛ احساسات فداکارانه تمام خواهد شد؛ روح مجاهدت و فداکارى در مردم تمام خواهد شد؛ دشمنى مردم با ایادى ظلم و استکبار و استعمار در دنیا تمام خواهد شد؛ چنین چیزى را انتظار داشتند؛ ]امّا[ دیدند این‌جور نشد و هر چه میگذرد، پایبندى این مردم نسبت به خطّى که امام راحل و پیشوا و معلّم بزرگ ما ترسیم کرده‌اند، کم نمیشود؛ علاقه‌ى مردم به امام و انقلاب کم نمیشود؛ احساس کردند که دولت و ملّت، مردم و نمایندگان مردم، مسئولین گوناگون، در هر جاى این کشور محکم ایستاده‌اند تا از اسلام و از انقلاب دفاع کنند و ارزشهاى عزیز اسلامى و انقلابى را حاضر نیستند با چیزى معامله کنند؛ این را خوب فهمیدند.

خط امام متن جامعه و ادامهٔ این راه تا پایان جان

آنچه امروز متن جامعه‌ی ما است، همان خطّ امام و راه امام است. آنچه ما آن را به صلاح دین و دنیاى خودمان میدانیم، همان چیزى است که با انگشت اشاره‌ى امام در مقابل ما باز شده و قدم در آن گذاشتیم و یازده سال با قدرت در آن حرکت کردیم، باز هم تا جان در بدن داریم، آن راه را ادامه خواهیم داد. از هیچ یک از آرمانهایى که به ‌وسیله‌ى امام (رضوان الله تعالی علیه) ترسیم شده، چه در زمینه‌ى مسائل داخلى: در زمینه‌ى عدالت اجتماعى؛ در زمینه‌ى ترجیح پابرهنگان و منافع و خواستها و انگیزه‌ها و احساسات آنها بر مرفّهین و به تعبیر امام «مرفّهین بى‌درد» در نظام …

زنده داشتن یاد و راه امام، مشعل و ترسیم‌کنندهٔ خط اساسی حرکت

۱) پیش از هر چیز، زنده داشتن یاد و راه و درس جاودانه‌ى امام خمینى (اعلى الله‌ کلمته) است، که مشعل راه و ترسیم‌کننده‌ى خطّ اساسى حرکت و تعیین‌کننده‌ى شاخصهاى اصلى و حیاتى این جادّه‌ى مبارک و فرجام تابناک آن است. حیات و شخصیّت خمینى کبیر، تجسّم اسلام ناب محمّدى (صلّى الله‌ علیه و آله و سلّم) و تبلور انقلاب اسلامى بوده و او خود و سخنش و انگشت اشاره‌اش، خضر راه این حرکت الهى و روشنگرِ نقاط مبهم و برطرف‌کننده‌ى همه‌ى تردیدها بوده و همچنان خواهد بود. ملّت ایران و از همه بیشتر مسئولان کشور باید این درس بزرگ را هرگز از یاد نبرند.

دوران ده‌سالهٔ امام الگوی جامعهٔ انقلابی و ترسیم‌کنندهٔ خطوط اصلی انقلاب

۱۲) ختام سخن آن است که دوران ده‌ساله‌ى حیات مبارک امام خمینى (رضوان الله‌ تعالى علیه) الگو و نمونه‌ى حیات جامعه‌ى انقلابى ما است و خطوط اصلى انقلاب، همان است که امام ترسیم فرموده است. دشمنان خام‌طمع و کوردل که گمان کردند با فقدان امام خمینى، دوران جدید با مشخّصاتى متمایز از دوران امام خمینى (قدّس سرّه) آغاز شده است، سخت در اشتباهند. امام خمینى یک حقیقت همیشه‌زنده است؛ نام او پرچم این انقلاب، و راه او راه این انقلاب، و اهداف او اهداف این …

لزوم ماندن هویت، فکر و راه امام در جامعه پس از رحلت

در این یک سال هم واقعاً ما امام را همیشه در بین خودمان داشتیم؛ من یک روز را سراغ ندارم در طول این یک سال که امام در جامعه‌ى ما حاضر نبوده باشد و من امیدوارم صدها سال در کشور ما همین‌جور باشد. و همه‌ى ما باید سعى‌مان این باشد که حالا که جسم امام نیست ــ اَعیانُهُم مَفقودَة ــ[5] امّا هویّت امام باید بماند در جامعه، و آن حرف امام، فکر امام، راه امام، آن حرف دل امام که با صد زبان آن حرف دل را گفته؛ فقط با فریاد سیاسى آن را نگفته؛ در آن، فریاد سیاسى هست، در آن شعر عرفانى هست، در آن لبخند هست، در آن اخم هست، در آن گریه‌ى براى یک حادثه‌ى کوچک [هست]. یک مادر اسیرى ــ نمیدانم در تبریز بود، یا جای دیگر بود ــ به بنده گفت که بچّه‌ى من اسیر بود، امروز خبر آمد …

پرنورتر شدن یاد، خط و اهداف امام در دنیا پس از رحلت ایشان

عصبانیّت دستگاه استکبار و بخصوص آمریکا از این است که می‌بینند در سرتاسر جهان اسلام، بیدارى اسلامى دارد روزبه‌روز بیشتر میشود. اینها امیدوار بودند که با گذشت زمان، شعارهاى جمهورى اسلامى در دنیا کهنه و بی‌اثر بشود؛ [ولى] نشد. اینها امیدوار بودند با رحلت امام و با فقدان امام ‌-که شمعِ جمعِ مشتاقان در سرتاسر دنیا بود- شعارهاى اسلامى بی‌اثر بشود و فراموش بشود؛ [ولى] نشد. امروز امام نیست، امّا یاد امام، خطّ امام، شعارهاى امام و هدفهاى امام دارد روزبه‌روز در دنیا پُرنورتر و پُرجلوه‌تر میشود. ملّتها به یاد امام و به یاد سخنان امام به هیجان می‌آیند و دارند کار را بر مستکبرین و بر حکومتهاى ارتجاعى روزبه‌روز تنگ‌تر میکنند. همان‌طورى که بارها گفته‌ایم، این نهال طیّب اسلامى به‌وسیله‌ی آن دست ملکوتى و معنوى در سرزمین فطرت انسان غرس شد و امام ده سال از آن محافظت کرد؛ این دیگر تمام‌شدنى نیست. اَلَم تَرَ کَیفَ ضَرَبَ اللهُ مَثَلًا کَلِمَةً طَیِّبَةً کَشَجَرَةٍ طَیِّبَةٍ اَصلُها …

مرور درس‌های امام بزرگ‌ترین وظیفهٔ ملت ایران

بزرگ‌ترین وظیفه‌ی ما ملّت ایران ‌-که مریدان قدیمى و اوّلین یاران امام خمینى بودیم- این است که درسهاى آن امام بزرگوار را مرور کنیم. شخصیّت عظیم رهبر معظّم انقلاب و آن جوهر درخشانى که همه‌ی دنیا را تحت تأثیر قرار داد، در درسهاى او، در بیانات او و در رهنمودهاى او آشکار شد. البتّه همه‌ی ما با شناخت کاملِ آن شخصیّت عظیم خیلى فاصله داریم. بدون مبالغه و اغراق باید گفت که هنوز ابعاد بسیارى از …

تدبر در بیانات امام راه شناخت شخصیت او و روشن شدن راه

… که از نزدیک در یک ماجرایى قرار میگیرند، به‌آسانى قدرت جمع‌بندى ندارند. جمع‌بندى آن شخصیّت و تحلیل ابعاد گوناگونِ آن انسان بزرگ و والا، قدرى تدبّر و تأمّل لازم دارد که به این زودی‌ها براى ما ‌-کسانى که در عصر امام و نزدیک به او بوده‌ایم- میسّر نخواهد شد؛ ولى بیانات امام بزرگوار درس است؛ درسْ چیزى است در دسترس ما، در اختیار ما. تدبّر در درسهاى آن بزرگوار خواهد توانست ما را هم با ابعاد شخصیّت آن راحل عظیم آشنا کند، هم راه ما را روشن کند. این درسها را نمیشود در یک جمله و دو جمله خلاصه کرد. هر بخشى از زمان، هر حادثه‌اى از حوادث، یکى از آن درسها را میتواند به‌عنوان رهنمود خود قرار بدهد.

پیمان پیروی از راه امام، راه اسلام و قرآن و عزت مسلمین

ما با خدا پیمان بسته‌ایم راه امام خمینى (اعلى ا‌لله‌ قدره) را ‌-که راه اسلام و قرآن و راه عزّت مسلمین است- دنبال کنیم. سیاست «نه شرقى و نه غربى»، حمایت از مستضعفان و مظلومان، دفاع از وحدت و حرکت امّت بزرگ اسلامى و فائق آمدن بر عوامل اختلاف و دوگانگىِ مسلمین در سطح جهان، و مجاهدت براى ایجاد مدینه‌ی فاضله‌ی اسلامى، و تکیه بر جانب‌دارى از قشرهاى محروم و کوخ‌نشین، و به کار گرفتن …

لزوم ادامهٔ راه امام و دو رکن و وظیفهٔ اصلی آن

… راه را ادامه نداده‌ایم. بدترین خصلت براى امّت یک امام این است که بعد از او راه او را ادامه ندهند. ببینید در تاریخ، ما چقدر نسبت به امّتهایى که راه امامشان و رهبرشان و پیغمبرشان را نیمه‌کاره گذاشتند ‌-از امم سابقه، آنهایى که در قرآن یاد آنها هست- بدبینیم. بهترین صفت براى هر امّتى این است که راه امامش را ادامه بدهد؛ همچنان که شما تا امروز اثبات کرده‌اید که دارید ادامه میدهید. راه امام اگر بخواهد ادامه پیدا بکند ‌-که باید بکند و به فضل و توفیق الهى ادامه پیدا خواهد کرد- دو رکن دارد، دو وظیفه‌ی عمده است؛ این دو وظیفه را ما باید در کنار هم مورد توجّه قرار بدهیم.

میراث امام: جمهوری اسلامی، کشور اسلامی و جوانان ساخته‌شدهٔ انقلاب

… حفظ کنیم. میراث امام چیست؟ امام هم مثل پیغمبران ‌-که فرمود: لَم یُوَرِّثوا دیناراً وَ لا دِرهَما-[2] درهم و دینارى از خودش باقى نگذاشت. او که اهل درهم و دینار نبود. درهم و دینار و زخارف[3] مادّى، کوچک‌تر از این بود که به آن روح ملکوتى و بلند راه پیدا کند. میراث او جمهورى اسلامى است. میراث او کشور اسلامى است. میراث او این جوانهاى ساخته‌شده‌ی دست او و به برکت انقلاب او است. اینها را باید حفظ کرد.

لزوم شناخت عناصر اصلی حرکت امام و تحصیل شرایط پیمودن راه او

وقتى ما اعلام میکنیم که قاطعانه راه اماممان را دنبال خواهیم کرد، اوّلین تکلیف این است که ببینیم عناصر اصلى حرکت امام ما چه بود. چون این حرکتى که امام امّت از بیست و چند سال پیش شروع کرد و به توفیق الهى کار را به جایى رساند که اسلام را در دنیا عزیز کرد و مسلمین به‌خاطر مسلمانى خودشان احساس عزّت کردند و نظامى و حکومتى و جامعه‌اى بر اساس اسلام به وجود آورد، این راه راهى طولانى و دشوار بود. پیمودن این راه شرایطى داشت و امام بزرگ ما چون حائز آن شرایط بود، توانست این راه را طى کند. خب، ما در اینکه میخواهیم آن راه را دنبال کنیم صادقیم، امّا آیا آن شرایط را هم در خودمان و براى خودمان تحصیل کرده‌ایم یا نه؟ این مهم است. یقیناً امام با همان روحیه‌اى حرکت میکرد که پیغمبران حرکت میکردند؛ روش، روش پیغمبران بود؛ چون راه هم راه پیغمبران بود، چون هدفها هم هدفهاى پیغمبران بود، پس روش هم باید روش پیغمبران میبود و بود.

ادامهٔ راه امام با همان اهداف، دشمنان و اراده

بنده با تمام وجود از شما تشکّر میکنم. خواهش میکنم وقتى برگشتید، سلام من را به همشهری‌هاى گرامی‌تان برسانید و به همه‌ی آنها بگویید که راه ما و راه ملّت ایران همان راهى است که امام بزرگوارمان پا در آن راه گذاشت و مشکلات را تحمّل کرد و در آن راه پیش رفت؛ هدفها همان هدفها است، دشمنها هم همان دشمنها هستند، و نیّت و همّت و اراده هم همان نیّت و همان همّت و همان اراده است؛ راه را ادامه خواهیم داد. وظیفه‌ی مردم این است که همچنان ‌-مثل سابق، مثل همیشه- خودشان را سرباز انقلاب و سرباز اسلام [بدانند]، در راه اسلام از هیچ‌چیز دریغ نکنند.

درس‌های ماندگار ده سال رهبری امام و تعهد به به‌کار بستن موبه‌موی آن

درس او تنها آن نبود که در حوزه‌ی علمیّه از او فراگرفتیم یا در دوران شانزده‌ساله‌ی مبارزه ‌-از دور و نزدیک- به جان نیوشیدیم، بزرگ‌ترین و ماندگارترین درس او آنها بود که در این ده سال، همچون آیات حکمت به جان و دل خریدیم و در لوح ضمیر ثبت کردیم. به کمک و اراده‌ی الهى هیچ حادثه و هیچ انگیزه‌اى نخواهد توانست آن را ‌-که بخشى از وجود ما است- از ما جدا کند؛ و اینجانب در مسئولیّت خطیر و جدیدِ خود ملتزم و متعهّدم که موبه‌مو آن درسهاى الهى را به کار بندم.

باقی ماندن افکار، آرمان‌ها و راه امام در اختیار ما

… دارد؛ فرق میکند. هدفهاى بزرگ به‌خودی‌خود حرکتهاى بزرگ و شخصیّت‌هاى بزرگ را تولید میکند؛ هدفها و آرمانهاى انسان، افکار او و تأمّلات او ‌-درباره‌ی زندگى، درباره‌ی انسان، درباره‌ی آینده، درباره‌ی جامعه، درباره‌ی وظایف بشر‌- عناصر سازنده‌ی شخصیّت یک انسان است. خب، امام اگرچه عوامل و عناصر و مقوّماتى که وجود ظاهرى او را به وجود می‌آورد و تشکیل میداد را با خود برد، امّا افکار، آرمانها، جهان‌بینى، هدفها، توصیه‌ها، راه‌ها، ابزارها را در اختیار ما گذاشت؛ ما اینها را داریم. بخش عظیمى از شخصیّت امام الان در دست ما است، در اختیار ما است. ما با اینها چگونه عمل خواهیم کرد؛ این اصل قضیّه است.من میگویم آرمانهاى اعلام‌شده‌ی به‌وسیله‌ی امام، برترین و والاترین آرمانها است. ما اینها را دنبال میکنیم، آرمانهاى ما است. این ملّتى که می‌بینید این‌جور دارند بر سر و سینه میزنند و اشک میریزند و دلها در …

اهداف امام صرف‌نظرناپذیر و لزوم حرکت به سمت آنها

… که شد: در این دنیاى عظیم، با این طوفانهاى سهمگین، جمهورى اسلامى به وجود آمد. هیچ کس در دنیا باور نمیکرد، جمهورى اسلامى ماند؛ هیچ کس باور نمیکرد، جمهورى اسلامى بر دشمنان کینه‌ورزِ قدرتمندِ خودش فائق آمد. هیچ کس باور نمیکرد.این راه را ما باید ادامه بدهیم. به نظر من آن چیزى که از امام براى ما قابل تقلید است، هدفهاى او و حرکت رو به سمت آن هدفها است؛ این آن چیزى است که ما بایستى آن را براى خودمان فرض بدانیم؛ یعنى هدفها و آرمانهایى که امام معیّن کردند، هیچکدام براى ملّت ایران و براى انقلاب اسلامى ما و براى نظام جمهورى اسلامى صرف‌نظرکردنى نیست. بهترین هدفها و والاترین آنها و اصلی‌ترین آنها را این بزرگوار انتخاب کرده و به زبان آورده و در ده‌ها اثر ‌-با ادبیّات مخصوص خودش- آنها را ثبت کرده و حرکت به سمت آنها را نشان داده: در مبارزه‌ی با استکبار جهانى، در حفظ اعتدال قاطع در خطّ نه شرقى و نه غربى، در …