رفتن به محتوای اصلی

مهدی بازرگانشخص

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نخست‌وزیر دولت موقت و از چهره‌های سیاسی و دینی معاصر.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به ملت ایران (اظهار تاسف از تسلط اسرائیل و عمال آنها بر شئون مملکت)— ۱۳۴۳/۰۱/۱۸

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۸
۱۳۴۳۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

کناره‌گیری از سر خستگی و باقی ماندن احترام او نزد همه

… هست، بریزند بشکنند که مملکت ایران را مواجه کنند با همه ممالک. آن شیاطین یک همچو نقشه‌هایی دارند. جوانهای ما باید بیدار بشوند که تحت تاثیر اینها واقع نشوند. اینها که می‌گویند تظاهر بکنید. مگر آقای بازرگان با شورای انقلاب مخالفتی دارند؟ اینها همه یک باب است. منتها آقای بازرگان یک قدری خسته شده بودند. یک قدری- عرض کنم- عذرهایی داشتند و گفتند که حالا من کنار باشم. لکن نه این است که حالا ایشان که کنار هست، دیگر آقای بازرگان دخالتی در امور ندارد. ایشان یکی از آن اشخاصی است که مورد احترام همه است. خیال نکنند که یک بی‌احترامی به ایشان شده است. نخیر، مورد احترام است. و برای خاطر یک امری که ملت هم قبول دارند، نیفتند توی خیابانها راه بیندازند یک چیزی که آنها که می‌خواهند یک بازی درست کنند. یک وقت یکی را بزنند بکُشند. یک دو تا شعار از-، شما اگر یادتان باشد، …

پذیرش استعفای او از نخست‌وزیری با قدردانی از خدماتش

چون جناب آقای مهندس مهدی بازرگان، با ذکر دلایلی برای معذور بودن از ادامه خدمت، در تاریخ 14/ 8/ 58 از مقام نخست‌وزیری استعفا نمودند، ضمن قدردانی از زحمات و خدمات طاقتفرسای ایشان در دوره انتقال، و با اعتماد به دیانت و امانت و حسن نیت مشارٌ الیه، استعفا را قبول نمودم. شورای انقلاب را مامور نمودم برای رسیدگی و اداره امور کشور در حال انتقال. و نیز شورا در اجرای امور زیر بدون مجال، ماموریت دارد:

مسئول نبودن دولت بازرگان در محرومیت‌های پیشین

… سیستانی می‌گوید ما از همه محرومتریم؛ بلوچستانی همین را می‌گوید؛ کردستانی هم. همه و همه هم راست می‌گویند که محروم بوده‌اند؛ اما این محرومیتی که بوده، سابق بوده، حالا پیدا نشده است که شما حالا بیایید بچسبید به دولت که الآن بده! برای اینکه الآن که نشده است؛ در دولت‌ آقای بازرگان اینها نشده است که آقای بازرگان ضامنش باشد. این در دولتهای سابق و در زمان رژیم سابق شده است. و حالا اینها وارد شده‌اند. شما وارد شده‌اید به یک مملکتی که آشفته بوده و باید درستش کنید.

مأموریت او برای رفراندم، مجلس مؤسسان و مجلس شورا و کناره‌گیری پس از آن

… و بعد از او هم، مجلس شورا لازم داریم که آن هم رسیدگی به امور کشور بکند؛ و یک حکومت مستقر و مستدام پیدا بشود. در دوره‌های انتقالی نباید این طور نظر کرد که همه کارها در این دوره انتقالی بشود. این در هیچ وقت یک همچو چیزی ممکن نیست. دوره‌های انتقالی همین است. این سه تا مطلبی که از اول هم که ما ماموریت دادیم به آقای مهندس بازرگان، این بود که شما متکفل بشوید و رفراندم را درست بکنید، و بعد هم مجلس موسسان، و بعد هم مجلس شورا. وقتی کارشان تمام شد، ایشان هم کنار می‌رود. بعد کارهای اساسی باید بشود، منحصر به اینکه شما ذکر کردید نیست. زیاد آشفتگی ما داریم؛ یعنی باید یک تحول کلی در همه قشرها بشود. الآن این حکومت- یعنی طرز حکومت، نه خود حکومت؛ طرز وزارتخانه‌ها، طرز ادارات- باز تتمه‌ای از همان زمان طاغوت است. اینها تحول لازم دارد؛ …

مأمور شدن از سوی امام برای ابلاغ شرط شورا به قطب‌زاده

… کدام یک رای دارند. اکثریت اینها رایشان مُجریش عبارت از آن کسی است که مدیر است. مجری عبارت از آن است که مدیر است. و مجری یکنفر است که مدیر است. اگر آن مُجری بر خلاف آن چیزی که بوده است عمل کرد، کنار باید برود و اگر چنانچه همان طوری که مشورت شد و شور کردند ... من به ایشان، به آقای بازرگان، گفتم که شما آقای قطب زاده را بخواهید و به او بگویید که مساله این است. اگر شما حاضرید در این مساله که شما مدیر باشید و مجری، و شور باشد، و در آن شور اکثریت آنجا باشد، شما یک رای، دیگران هم هر کدام یک رای، اگر شما حاضرید که این طور باشد که شما هم مجری فقط باشید، دیگر دخالت زاید بر اجرا نکنید، شما اگر حاضرید، شما باشید. اگر شما …

تأیید سخن او دربارهٔ نیافتن نیروی شایسته

… یک کشوری اگر انسانهایش، آدمهایش، صحیح باشند، کشور است. اگر آدمهایش آدم صحیح نباشند، کشور نمی‌تواند صحیح باشد. تمام این خیانتهایی که به این مملکت ما شده، برای اینکه ما آدم نداشتیم. اگر ما آدم داشتیم، نمی‌شد این خیانتها؛ مملکت ما را از آدم خالی کردند. دیشب آقای بازرگان می‌گفت خوب، ما هر چه می‌گردیم پیدا نمی‌کنیم! درست هم می‌گوید. برای پنجاه سال کوشش شد که نگذارند آدم پیدا بشود، پنجاه سال پنجاه و چند سال، کوشش! سابق هم همین کوششها بود، اما زیادش در این پنجاه و چند سالی که این پدر و پسر خیانتکار در این مملکت بودند و همه قدرتها کمک کردند اینها را نگه داشتند و اینها هم با همه قدرت این …