لزوم تدبر در مضامین آن و انس با آن برای انجام وظایف بزرگ
… انقطاعالیالله براى انسان به وجود نمیآید. آن تلاش را که انسان انجام داد، آن قدم اوّل را که انسانْ با همّت و عزم و اراده برداشت، آنوقت خداى متعال راه را باز میکند و قدمها یکى پس از دیگرى به سمت نورانى شدن دل و به سمت پُرنور شدن وجود انسان برداشته میشود. شما همّت میکنید راه را آغاز میکنید، و خداى متعال به شما در ادامهی راه کمک میکند و کار را آسان میکند و - همانطورى که این بزرگوار در مناجات شعبانیّه درخواست کردند - کمال انقطاعالیالله را ارزانىِ شما میکند. تدبّر و توجّه به این مضامین و این الفاظ و اُنس با این مفاهیم، براى یکیک کسانى که میخواهند به وظایف بزرگ خود عمل بکنند، واجب و لازم و ضرورى است.
تجلی استغفار و تضرع عاشقانه و رابطهٔ محبت بنده با معبود
من از ایشان سؤال کردم در میان این دعاهاى معروف، شما به کدامیک از آنها بیشتر اُنس دارید یا به کدام بیشتر اعتقاد دارید -یادم نیست دقیقاً سؤال من چه بود؛ یکى از این دو سؤال، در این حدودها، چیزى پرسیدم- ایشان بعد از تأمّلى فرمودند دعاى کمیل و مناجات شعبانیّه. و شما وقتیکه به این دو دعا مراجعه میکنید، با اینکه همهی دعاهاى دیگر هم -[مثل] دعاى ابیحمزهی ثمالى، دعاى امام حسین در روز عرفه و دعاهاى فراوان دیگر- رابطهی با خدا است، امّا در این دو دعا، حالت استغفار و انابه و استغاثه و تضرّع به پروردگار را به شکل عاشقانهی آن مشاهده میکنید. در این دو دعا یا دو مناجات -که دعاى کمیل هم یک مناجاتى است با خداى متعال- رابطه، رابطهی محبّت و عشق میان بنده و معبود است؛ و این همان چیزى بود که امام بزرگوار ما روح خود و دل خود را از آن روشن و منوّر میداشت. این، ماه شعبان است، آستانهی ماه مبارک رمضان، و این دعاها و این راه و این صفا و این توصیهی امام امّت [است].
از دعاهای عالیالمضامین مستحب در ایام شعبان
… بگویم، این است که دعاهاى خیلى خوبى از طُرق شیعه از اهلبیت روایت شده که واقعاً خیلى دعاهاى عالیةالمضامینى است؛ خیلى فوقالعاده است. من به این دعاهایى که روایت شده -در صحاح، در کتب مختلف- نگاه کردهام؛ واقعاً هیچوقت به این علوّ مضمون در هیچ جا ندیدهام؛ مثل همین مناجات شعبانیّهاى که الان در این ایّام مستحب است که خوانده بشود،[5] یا مثل همین دعاى شجرةالنّبوّة، اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ شَجَرَةِ النُّبُوَّةِ وَ مَوضِعِ الرِّسالَة؛[6] خیلى دعاهاى عجیبى است. من دلم میخواست که در این سفر فرصت میشد [و این دعاها را میخواندند]. من یادم رفت به آقایان سفارش کنم؛ نمیدانم چنین کارى کردند یا نه.[7] البتّه دعاى کمیل خیلى خوب است؛ لکن اگر یک وقتى حالش را داشتند و این دعاهاى اینجورى را خواندند، به نظر من میرسد که خیلى چیز …