رفتن به محتوای اصلی

مسجد

نام‌های دیگر: مساجد

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

جایگاه مسجد در عبادت، فرهنگ، مبارزه و بسیج مردم و ادارهٔ آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به‌مناسبت چهارمین سالروز تشکیل بسیج مستضعفان— ۱۳۶۲/۰۹/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۲ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۲۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۶۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

در نقاط مختلف جهان، دشمنان اسلام به مساجد ‌-که پایگاه حرّیّت انسان و جایگاه رابطه‌ی او با خدا و مرکزى براى کسب آگاهى از شیطنت‌هاى شیاطین زر و زور است- با بغض و کینه‌اى عمیق مینگرند و تا آنجا که بتوانند، با وجود و حضور و فعّالیّت آنها ستیزه میکنند. هم‌اکنون مسجدالاقصى، قبله‌ی دوّم مسلمین ‌-که بحمدا‌لله‌ پایگاه بیدارى و مبارزه نیز شده است- مورد جسارت صهیونیست‌هاى پلید قرار گرفته،[13] و در فرانسه و هند نیز مسجد در معرض اهانت و تخریب واقع شده است.[14]
بنابراین مسجد، هم مدرسه است، هم دانشگاه، هم مرکز تفکّر و تأمل، هم مرکز تصفیه روح، هم مرکز خلوص و مرکز اتّصال بنده به خداست. ارتباط زمین و آسمان است. جایی است که انسان خود را به منبع لایزال فیض و قدرت وصل میکند. انسان در مسجد، خود را به خدا متصّل میکند.
ناقه‌ای که پیغمبر سوار آن بود، وارد شهر یثرب شد و مردم دور آن را گرفتند. در آن زمان، شهر مدینه، محلّه محلّه بود؛ هر محلّه‌ای هم برای خودش خانه‌ها، کوچه‌ها و حصار و بزرگانی داشت و متعلّق به قبیله‌ای بود: قبایل وابسته به اوس و قبایل وابسته به خزرج. وقتی شتر پیغمبر وارد شهر یثرب شد، جلوِ هر کدام از قلعه‌های قبایل که رسید، بزرگان بیرون آمدند و جلوِ شتر را گرفتند: یا رسول‌اللَّه! بیا این‌جا؛ خانه، زندگی، ثروت و راحتىِ ما در اختیار تو. پیغمبر فرمود: جلوِ این شتر را باز کنید؛ «انّها مأمورة»؛[2] دنبال دستور حرکت میکند؛ بگذارید برود. جلوِ شتر را باز کردند تا به محلّه بعدی رسید. باز بزرگان، اشراف، پیرمردان، شخصیّتها و جوانان آمدند جلوِ ناقه پیغمبر را گرفتند: یا رسول‌اللَّه! این‌جا فرود بیا؛ این‌جا خانه توست؛ هرچه بخواهی، در اختیارت میگذاریم؛ همه ما در خدمتت هستیم. فرمود: کنار بروید؛ بگذارید شتر به راهش ادامه دهد؛ «انّها مأمورة». همین‌طور محلّه به محلّه شتر راه میرفت تا به محلّه بنیالنجار - که مادر پیغمبر جزو این خانواده است - رسید. مردان بنیالنجار داییهای پیغمبر محسوب میشدند؛ لذا جلو آمدند و گفتند: یا رسول‌اللَّه! ما خویشاوند توییم؛ هستی ما در اختیار توست؛ در منزل ما فرود بیا. فرمود: نه؛ «انّها مأمورة»؛ کنار بروید. راه را باز کردند. شتر به فقیرنشین‌ترینِ محلّات مدینه آمد و در جایی نشست. همه نگاه کردند ببینند خانه کیست؛ دیدند خانه ابیایّوب انصاری است؛ فقیرترین یا یکی از فقیرترین آدمهای مدینه. خودش و خانواده مستمند و فقیرش آمدند و اثاث پیغمبر را برداشتند و داخل خانه بردند. پیغمبر هم به عنوان میهمان، وارد خانه آنها شد و به اعیان و اشراف و متنفّذان و صاحبانِ قبیله و امثال اینها دست رد زد؛ یعنی موضع اجتماعی خودش را مشخّص کرد؛ معلوم شد که این شخص، وابسته به پول و حیثیت قبیله‌ای و شرفِ ریاست فلان قبیله و وابسته به قوم و خویش و فامیل و آدمهای پُررو و پشت‌هم‌انداز و امثال اینها نیست و نخواهد شد. از همان ساعت و لحظه اوّل مشخّص کرد که در برخورد و تعامل اجتماعی، طرف کدام گروه و طرفدار کدام جمعیت است و وجود او برای چه کسانی بیشتر نافع خواهد بود. همه از پیغمبر و تعالیم او نفع میبرند؛ اما آن کس که محرومتر است، قهراً حقّ بیشتری می‌برد و باید جبران محرومیتش بشود. جلوِ خانه ابیایّوب انصاری، زمینِ افتاده‌ای بود. فرمود این زمین مال کیست؟ گفتند متعلّق به دو بچه یتیم است. پول از کیسه خود داد و آن زمین را خرید. بعد فرمود در این زمین مسجد میسازیم؛ یعنی یک مرکز سیاسی، عبادی، اجتماعی و حکومتی؛ یعنی مرکز تجمّع مردم. جایی به عنوان مرکزیّت لازم بود؛ لذا شروع به ساختن مسجد کردند. زمین مسجد را از کسی نخواست و طلب بخشیدگی نکرد؛ آن را با پول خود خرید. با این‌که آن دو بچه، پدر و مدافع نداشتند؛ اما پیغمبر مثل پدر و مدافع آنها، حقّشان را تمام و کمال رعایت کرد. وقتی بنا شد مسجد بسازند، خود پیغمبر جزو اوّلین کسان یا اوّلین کسی بود که آمد بیل را به دست گرفت و شروع به کندنِ پی مسجد کرد؛ نه به عنوان یک کار تشریفاتی، بلکه واقعاً شروع به کار کرد و عرق ریخت. طوری کار کرد که بعضی از کسانی که کناری نشسته بودند، گفتند ما بنشینیم و پیغمبر این‌طور کار کند!؟ پس ما هم میرویم کار میکنیم؛ لذا آمدند و مسجد را در مدت کوتاهی ساختند. پیغمبر - این رهبر والا و مقتدر - نشان داد که هیچ حقّ اختصاصی برای خودش قائل نیست. اگر بناست کاری انجام گیرد، او هم باید در آن سهمی داشته باشد.

پایگاه حریت انسان و مرکز آگاهی، آماج کینه و ستیز دشمنان اسلام

در نقاط مختلف جهان، دشمنان اسلام به مساجد ‌-که پایگاه حرّیّت انسان و جایگاه رابطه‌ی او با خدا و مرکزى براى کسب آگاهى از شیطنت‌هاى شیاطین زر و زور است- با بغض و کینه‌اى عمیق مینگرند و تا آنجا که بتوانند، با وجود و حضور و فعّالیّت آنها ستیزه میکنند. هم‌اکنون مسجدالاقصى، قبله‌ی دوّم مسلمین ‌-که بحمدا‌لله‌ پایگاه بیدارى و مبارزه نیز شده است- مورد جسارت صهیونیست‌هاى پلید قرار گرفته،[13] و در فرانسه و هند نیز مسجد در معرض اهانت و تخریب واقع شده است.[14]

مسجد اصلی‌ترین پایگاه دین و لزوم دور ماندن آن از منازعات داخلی

مراجعات متعدّد از سوى مرتبطین با مساجد تهران، مِن‌جمله ائمّه‌ی جماعت، گروه‌هاى بسیج، متولّیان و متصدّیان و غیرهم، حاکى از فقدان مرکز و مرجع مقبول و آگاه و نافذالکلمه‌اى در امر مساجد، یعنى اصلی‌ترین پایگاه دین و معنویّت و اخلاق است. شک نیست که حفظ قداست مساجد و تقویت هماهنگ جنبه‌هاى معنوى و انقلابى و تعلیمى و تبلیغى آن، نیازمند سلامت و امنیّت محیط آن و دور ماندن از منازعات و مناقشات داخلى در آن است. لذا شایسته است جنابعالى که بحمدا‌لله‌ برخوردار از وجاهت و قبول و حرمت در نزد حضرات آقایان ائمّه‌ی جماعت مساجد شهر تهران میباشید، با تعیین مرکزى و نمایندگانى به مهمّه‌ی مساجد پرداخته و در موارد لازم با کمک و حمایت از برنامه‌هاى اسلامى در مساجد و یا …

توصیه به مردم و جوانان به پر کردن مساجد و حضور در نماز جمعه و جماعت

اینجانب همه‌ی مردم، بخصوص جوانان را به پُر کردن مساجد و حضور در نمازهاى جمعه و جماعت و گرم نگهداشتن مراسم عزادارى سالار شهیدان حسین‌بن‌على (علیه السّلام) توصیه میکنم. البتّه روح و مضمون حقیقىِ این شعائر و مراسم باید به‌طور شایسته حفظ شود و معنویّت و توجّه و فراگیرى بر آن حاکم باشد. حضرات ائمّه‌ی محترم جمعه و جماعات و گویندگان مذهبى نیز تا سرحدّ امکان باید براى پُربار کردن و محتوا بخشیدن به این مراسم تلاش کنند و این …

لزوم ادارهٔ خوب و نظم‌بخشی علما به مساجد و حسینیه‌ها و منبرها

… به این نظام یا بدبین کند یا مردّد کند ‌-اگرچه مردم با حرفهاى خنّاسان[23] متزلزل و مردّد نمیشوند، امّا به‌هرحال در یک دایره‌ی محدودى [تأثیر میگذارد]- بلاشک عملشان یک خیانت به اسلام و به قرآن و به مسلمین است و باید با برخورد خودِ جامعه‌ی روحانیّت مواجه بشود. مساجد را بایستى خوب اداره کرد؛ باید از سوى خود علما، از سوى خود مسئولین روحانى، نظمى براى آنها به وجود بیاید. [همچنین براى] حسینیّه‌ها، مجالس عزادارى و منبرها.

تأکید اسلام بر ساختن و آباد کردن مسجد

برطبق بینش اسلامى، یادگارهاى اسلامى عزیز است. خب میشد اسلام به مردم بگوید که بروید در زمین صافى بِایستید نماز بخوانید، عبادت کنید. میگوید نخیر، مسجد بسازید. بنا، عمارت مسجد ‌-اِنَّما یَعمُرُ مَسّْجِدَ الله-[6] و آباد کردن مسجد، اینها همه ملاک است. یعنى این تجسّم و تجسّد خارجى، مورد نظر اسلام است، چون تأثیر دارد؛ در مسجد هم که جاى نماز و عبادت خالص است همین‌جور است؛ در مورد اشخاص و شخصیّت‌ها هم همین‌جور است. بنابراین، این مزار و بقعه‌ی مبارک، ‌ان‌شاءالله‌ مرکز برکات خواهد بود، مرکز نورانیّت خواهد بود، …

مسجد پایگاه رتق‌وفتق امور مسلمین در صدر اسلام، نه گوشهٔ انزوا

… با زورگویان و فتنه‌گران است؛ اسلام اخلاق و فضیلت و معنویّت است، و اسلام آمریکایى، چیزى به نام اسلام است که در خدمت منافع قدرتهاى استکبارى و توجیه‌کننده‌ی اعمال آنها است؛ بهانه‌اى براى انزواى اهل دین و نپرداختن آنان به امور مسلمین و سرنوشت ملّتهاى مسلمان است؛ وسیله‌اى براى جدا کردن بخش عظیمى از احکام اجتماعى و سیاسى اسلام از مجموعه‌ی دین و منحصر کردن دین به مسجد است و مسجد نه به‌عنوان پایگاهى براى رتق‌وفتق امور مسلمین ‌-چنان‌که در صدر اسلام بوده است- بلکه به‌عنوان گوشه‌اى براى جدا شدن از زندگى و جدا کردن دنیا و آخرت. اسلام آمریکایى، اسلام انسانهاى بی‌درد و بی‌سوزى است که جز به خود و به رفاه حیوانى خود نمی‌اندیشند؛ خدا و دین را همچون سرمایه‌ی تجّار، وسیله‌اى براى زراندوزى یا قدرت‌طلبى میدانند و همه‌ی آیات و روایاتى را که برخلاف میل و منفعتشان باشد، بی‌محابا به زاویه‌ی …