رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تودهٔ ملت و نقش، حقوق و ویژگی‌های آنان در انقلاب و نظام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در جمع طلّاب و بازاریان (لزوم لغو لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی)— ۱۳۴۱/۰۸/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۸
۱۳۴۱۱۳۶۸

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

شما دیدید که این ملت در یک برهه از زمان که با هم وحدت داشتند، و مقاصد دیگری که داشتند کنار گذاشته بودند، و یک مطلب را دنبال می‌کردند و آن مطلب اینکه رژیم باید برود، آن وقت همه با هم این مطلب را دنبال می‌کردند و عمل هم می‌کردند. همچو نبود که بگویند باید برود لکن عمل نکنند. من که ملت می‌گویم، ملت همین جمعیت کوچه و بازار و خیابانهاست و همین جنوب شهریها، آنها آن وقت مُسْتَهلک[2] بودند. در عین حالی که از رفتن رژیم متاثر بودند لکن جمعیّتی بوده‌اند که در مقابل این سیل خروشان ملت و این دریای خروشان ملت چیزی نبودند و لهذا حرفی نمی‌زدند.

شاهدها (۱۸۳ پاراگراف)

همت و شجاعت ملت ایران سرمشق آزادی‌خواهان جهان

عزیزان من! صبور باشید که پیروزی نهایی نزدیک و خدا با صابران است. خود و فرزندان نسل آتیه را سرفراز کنید که ایران امروز جایگاه آزادگان است؛ و سستی و هراس به خود راه ندهید؛ که نمی‌دهید، و به وسوسه‌های شیطانی بستگان دستگاه ظلم گوش فرا ندهید. شما ملت ایران، و همت و شجاعت شما زبانزد جهانیان و سرمشق آزادیخواهان است. من از این راه دور چشم امید به شما دوخته‌ام و آنچه در قدرت دارم در خدمت به شما که به حق است نثار می‌کنم؛ و صدای آزادیخواهی و استقلال طلبی شما را به گوش جهانیان رسانده و می‌رسانم. و از خداوند تعالی سلامت و عظمت شما ملت نجیب بزرگ را خواهانم. و السلام علیکم و …

بی‌اعتنایی مردم به حکومت نظامی

… نمی‌شود این را با سرنیزه و حکومت نظامی و دولت نظامی، این آتش را خواباند. این جزء اشتباهاتی است که اینها می‌کنند. اگر بخواهند اینها، فرض کنید که یک حکومت نظامی [سر] کار بیاورند، خوب الآن دوازده تا شهر رسماً نظامی است؛ همه ایران هم به غیر رسمی نظامی است. الآن حکومت ایران حکومت نظامی است، لکن مع ذلک مردم زیر بار حکومت نظامی نمی‌روند؛ کسی که گذشته از همه چیزش، دیگر اعتنا به حکومت نظامی نمی‌کند. فرضاً که یک کودتای نظامی بشود، یک نظامی سر کار می‌آید، مثل این آدم[2]؛ این آدم با نظامی سر کار آمدن فرقی ندارد. الآن هم حکومت ایران، حکومت نظامی است.

قیام مردم ایران و آمادگی برای جانفشانی در راه اسلام

… دارد به نابودی می‌کشد؛ این را باید قطعش کرد تا اینکه مردم بتوانند یک نفسی بکشند. پنجاه سال بیشتر، مردم خفقان گرفته بودند؛ مردم را سلب آزادی همه طرفه کرده بودند اینها. پنجاه سال است که مردم زجر کشیدند، اولادهایشان را دادند، چه زمان آن پدر و چه زمان این پسر؛ حالا که مردم رسیدند به اینجا و قیام کردند، یک قیام مردانه کردند مردم ایران، الآن هم در ایران، همین حالا که من و شما اینجا نشستیم، بلااشکال در ایران یک هیاهویی هست و قم، صدایش بوده است که می‌گفتند صدای تفنگها الآن دارد می‌آید، همین امروز چه کردند، همدان هم که آن قیام هست و اطراف کرمان هم لا بد هست، تهران هم که همیشه یک چیزی هست در کار، الآن که این مردم مهیایند و به اینجا رساندند و حاضرند مردم برای همه جور جانفشانی برای اسلام و برای ملت خودشان، ما حالا بیاییم بگوییم که حالا باشد، بگذارید بعدها این کار را می‌خواهیم بکنیم؛ حالا این قدم اولی را برمی‌داریم، ایشان را می‌گوییم: آقا سلطان باشد، لکن حکومت نکند! این چه حرفی است که از دهن ما بیرون بیاید؟ کدام ملت می‌تواند این مطلب را قبول بکند؟ خیر، ایشان باید بروند. این سلسله باید منقرض بشود. ایران، این سلسله را نمی‌خواهد. بچه هفت …

خون دادن و جوان دادن ملت ایران در نهضت

و یک تکلیف دیگری که همه ما که در خارج هستیم داریم، این است که این ملت الآن به ما حق پیدا کرده؛ این ملت ایران به همه ما- که در خارج هستیم- حق دارد؛ حقش این است که الآن برای ما دارد خون می‌دهد؛ الآن دارد جوان می‌دهد؛ الآن هر جای ایران که بروید یک آشوب و یک صدایی هست، یک نهضتی هست، و اینها دارند داد و فریاد می‌زنند که ما آزادی می‌خواهیم و ما این خاندان را نمی‌خواهیم؛ برای اینکه اینها آزادی را از ما سلب کردند و اینها منافع ما را همه را غارت کردند به نفع خودشان و به نفع خارجیها. ما که در اینجا هستیم الآن ما مدیون آنها هستیم؛ مسئولیم ما، هم پیش خدای تبارک و تعالی و هم پیش ملت. ما باید کمک کنیم به اینها. آن کمکی که الآن من و …

درود بر قیام مردم برای رهایی از طاغوت و بی‌هراسی در برابر دژخیمان شاه

سلام و تحیت بر برادران غیور ایرانی که برای رهایی از حکومت طاغوت و خاتمه دادن به چپاول غارتگران بین المللی و نفتخواران بپاخاسته‌اند. درود بر مسلمانان بیداری که از حمله‌های پی در پی دژخیمان شاه، هراس به خود راه نداده و راه اسلام و شهدای مجاهد حق را در پیش گرفته و اساس ستمگران را متزلزل نموده و با تظاهرات مردانه خود پشت استعمارگران مفتخوار را به لرزه درآورده‌اند.

لزوم اثبات پایداری ملت در کوبیدن ستمکاران به جهانیان و نسل‌های آینده

… به کویت با داشتن اجازه ممانعت نمودند، به سوی فرانسه پرواز می‌کنم. پیش من مکان معینی مطرح نیست؛ عمل به تکلیف الهی مطرح است، مصالح عالیه اسلام و مسلمین مطرح است. ما و شما امروز که نهضت اسلامی به مرتبه بسیار حساس رسیده است مسئول هستیم؛ اسلام از ما انتظار دارد. چشم جهانیان امروز به سوی شما ملت غیور دوخته شده. دولتهای استفاده طلب به مطالعه روحیه و مقدار پشتکار ملت ما پرداخته‌اند. شما مردان و زنان تاریخ باید پایداری در راه کوبیدن ستمکاران و دفاع از حق را به جهانیان و نسلهای آینده ثابت کنید.

به جان آمدن ملت از رژیم شاه و پایداری در نهضت تا کوتاه شدن دست بیگانگان

- تا آنجا که به هدفهای اسلامی و انسانی برسیم. ملت احساس نابودی کرده است و اسلام و کشور اسلامی را در لب پرتگاه فنا می‌بیند و از اعمال رژیم شاه که اسلام و کشور را به سرعت رو به نیستی می‌کشد به جان آمده است و روحانیون و سیاسیون و روشنفکران، همیشه مردم را به مبارزه با فساد دعوت می‌کنند و ملت به پشتیبانی از آن، از نهضت اسلامی خود دست نمی‌کشد تا دست اجانب را کوتاه و طمع مفتخواران را قطع کنند.

استقبال ملت از دعوت امام به‌سبب طرح خواسته‌های دیرینهٔ ملت

- چون ملت، ما را خدمتگزار به اسلام و کشور می‌داند و ما مسائلی را طرح می‌کنیم که سالهاست در نهاد ملت است و بدین جهت است که ما بیان‌کننده خواسته‌های ملت‌ هستیم و از طرفی هر چه از دستگاه شاه و دولت دیده‌اند بر خلاف مصالح اسلام و کشور بوده است و تظاهرات بی‌سابقه چند ماه اخیر به دنبال دعوت ما، تظاهراتی ملی و اسلامی است و ناچار همه اقشار ملت در آن شرکت می‌کنند و در حقیقت رفراندمی است بر ضد رژیم که قهراً آن را غیر قانونی اعلام می‌کند.

ناتوانی هر قدرتی در برابر ملت بیدار و به‌پاخاسته

… ای ملت محترم ایران، که تصمیم گرفته‌اید خود را از شرّ رژیم شاه خلاص گردانید و در رفراندمی که در سه و چهارم شوال[2] در برابر ناظران سراسر جهان انجام دادید به دنیا نشان دادید که رژیم شاه جایی برای خود در ایران ندارد- چنانچه در روزنامه‌های خارجی هم منعکس گردید. مطمئن باشید که هیچ قدرتی نمی‌تواند با شما که بیدارید و بپاخاسته‌اید روبه شود.

مخالفت همهٔ اقشار وطن‌خواه از مراجع تا کارگران و بازاریان با شاه

و گاهی با اسلحه کهنه افترا و فریب، مخالفین خود را اشخاصی معرفی می‌کند که می‌خواهند ایران را تجزیه کنند یا تحت نفوذ اجانب قرار دهند. همه آگاهند که مخالفان او تمام اقشار وطنخواهند؛ از مراجع معظم و علمای اعلام و خطبای محترم و آگاه و رجال سیاسی پاکدامن تا طلاب و دانشجویان جان بر کف حوزه‌ها و دانشگاههای سراسر ایران، و از دهقان گول خورده و کارگر وعده دروغ شنیده، تا بازاری متعهد و مسئول در سراسر کشور، کدام یک از اینان تجزیه طلب یا با نفوذ اجانب موافقند؟ این شخص شاه است که اجانب بویژه امریکا را مسلط بر تمام شئون کشور کرده و مخازن آن را بیدریغ تقدیم آنان نموده و به آنها مصونیت داده و آنان را، حتی بر ارتش حکمفرما کرده است و ایران را مصرف کننده‌ای خاضع در برابر امریکا نموده است.

شکسته شدن سد ترس و شناخت عامل اصلی بدبختی ملت

… مثل قم و بعضیها بازارها و بسیاری جاهای دیگرش تعطیل است؛ و تهران تعطیل بازارهاست الّا چند نفری که شاید وابستگی داشته باشند. و آن طوری که به ما اطلاع رسیده است، این تعطیلْ اعتراض بر شخص شاه است. مردم پیدا کرده‌اند مجرم را. پیدا بود، جرات نمی‌کردند که ذکر کنند. بحمد الله این سدّ خوف شکست و مردم نکته اصلی- مجرم- را به دست آوردند و فهمیدند که بدبختی همه ملت، یعنی ملت ما از کیست.

قدردانی از همکاری و همدردی همهٔ اصناف و طبقات ملت

و من عاجزم از اینکه تشکر کنم از جمیع ملتهای مسلمین، اسلام؛ تشکر کنم از ملت بزرگ ایران، جمیع اصناف، جمیع طبقات، اینهایی که با ما همکاری کردند، اینهایی که در غم ما غم خوردند. تشکر بزرگ کنم از مراجع تقلید عظیم الشان؛ زحمت کشیدند، تهران رفتند، اهانتها دیدند در آنجا؛ زحمتها کشیدند در آنجا. مراجع بزرگ از بلاد جمع شدند در مرکز؛ از مشهد تشریف آوردند؛ از اهواز تشریف آوردند؛ از قم اعاظم ما تشریف بردند؛ مراجع ما تشریف بردند؛ نجف همراهی …

لزوم پشتیبانی ملت از علما و مبلغان

امروز روزی است که مسلمین باید اجتماعات مذهبی خود را هرقدر بیشتر و صفوف جماعات و سایر شعائر دینی را هرقدر فشرده‌تر کنند تا خائنین به اسلام و مملکت چشم‌ طمع را از آنها ببُرند. باید علمای اعلام، رویّه کناره‌گیری و گوشه‌نشینی را رها فرمایند و خطبای عظام حقایق را روشن به ملت گوشزد نمایند و آنها را به خطرات محتمله آگاه نمایند و ملت باید از علمای اعلام و مبلغین محترم پشتیبانی نمایند.

تشکر از ابراز احساسات ملت ایران و اهالی تهران با تحمل زحمات و خسارات

لازم است از ابراز احساسات ملت محترم ایران، خصوصاً اهالی معظم تهران ایدَهم اللهُ تعالی- که مستلزم زحمات و خسارات فراوان بود، تشکر کنم.

مخالفت ملت با این نوع تصویب‌نامه‌ها و تبعیت از علما

ملت ایران نیز با این نحو تصویبنامه‌ها مخالف است؛ به دلیل آنکه در دو- سه ماه قبل‌ که فشار و ارعاب قدری کمتر بود، تبعیت خودشان را از علمای اسلام به وسیله تلگرافات و مکاتیب و طومارها از اطراف و اکناف ایران اعلام نموده، و لغو تصویب نامه غیر قانونی دولت را راجع به انتخابات انجمنهای ایالتی و ولایتی خواستار شدند. و دولت نیز قبول درخواست ملت را کرده و احاله به مجلس نمود. اینک که به وسیله حبس و زجر و اهانت به طبقات مختلفه ملت- از روحانیین و متدینین- تسلط خود را بر ملت احراز نموده، بدون اعتنا به قوانین اسلام و قانون اساسی و قانون انتخابات، دست به کارهایی زده که عاقبت آن …

هشدار دربارهٔ مهارناپذیری خشم مردم حتی با سرنیزه

… و یا تطمیع شده است؛ تا اگر نمی‌تواند جواب این دوَل را بدهد، ما خودمان جواب آنها را بدهیم. خوب است دولت لغو لایحه را اعلام کرده و خیال یک مشت مردم مسلمان را راحت کند[2]. من به اعلیحضرت همایونی پیغام داده‌ام که به دولت دستور بدهند لغو لایحه را در جراید بنویسد؛ زیرا موقعیت بد است و اگر این دفعه مردم عصبانی بشوند دیگر ما جلوی آنها را نمی‌توانیم بگیریم؛ و حتی سرنیزه هم جلوی آنها را نمی‌تواند بگیرد. و اگر درست نشود، من خودم به تنهایی راه می‌افتم و هر چه پیش آید، بیاید. به «عَلم» بگویید این قدر لجاجت نکند و با خودپسندی و از روی هوا و هوس با سرنوشت یک مشت مردم مسلمان بازی نکند!

پشتیبانی ملت ایران، عشایر و ملت‌های مسلمان از مراجع دین

... ان شاء الله موضوع لغو شرکت نسوان در انتخابات درست می‌شود؛ اگر درست نشد ما تنها نیستیم؛ تمام ملت ایران و عشایر و حتی سایر ملتهای کشورهای مسلمان و سنی پشتیبان ما هستند. ما باز هم امیدواریم که دولت به اشتباه خود پی‌ببرد و جواب مساعد بدهد؛ مامورینی که در مجلس حضور دارند این مطلب را گزارش کنند تا دولت تصور نکند که با فوت آیت الله بروجردی- رحمه الله علیه- دیگر اسلام بی‌دفاع شده است و می‌توان به آن لطمه زد. هزاران آیت الله …

بی‌مانند بودن مردم ایران در تمام دنیا

مردم را در صحنه حاضر نگه دارید که آنچه انقلاب و ایران را حفظ کرده حضور مردم در صحنه است. در تمام دنیا مردمی به خوبی مردم ایران پیدا نمی‌شود. امروز مردم پشتیبان انقلاب اسلامی و دولت هستند. پشتیبانی مردم از دولت به خاطر این است که دولت را اسلامی می‌دانند و می‌دانند که طرفداری از دولت، طرفداری از اسلام است؛ تنها به این خاطر است که از دولت پشتیبانی می‌کنند، این پشتیبانی را باید حفظ کنید. ائمه جمعه در …

تقدیر از ایستادگی و فداکاری ملت در پشت جبهه‌ها

من از خدای تبارک و تعالی توفیق و تایید همه ملت را طلب می‌کنم و توفیق قوای مسلح را طلب می‌کنم و امیدوارم که آنها با تمام قدرت و تمام توان، این انگلها را و این بازی‌خورده‌ها را از کشور خودشان برانند و اسلام را تقویت کنند. و همین طور از تمام ملت ایران، که با قدرت ایستاده‌اند و در پشت جبهه‌ها به فداکاری مشغول هستند، تشکر و تقدیر می‌کنم و امیدوارم که خداوند به همه آنها سعادت و سلامت و عزت و مقاومت عنایت فرماید.

اسلام‌خواهی ملت و گرفتار نبودن به پرسش‌هایی چون اقتصاد

… اینها در رادیوهایشان نگویند این مسائل را؛ برای اینکه، این‌ مسائل در ملت ما تاثیری ندارد و اینها خودشان راه را پیدا کردند و همان راه را خواهند رفت و به پیروزی نهایی ان شاء الله خواهند رسید. و همه ارگانهای دولتی ما تحقق پیدا کرد و بزودی تمام پیدا خواهد کرد. و ان شاء الله تعالی ملت ما گرفتار این طور مسائلی که مثلًا اقتصادشان چه باشد، چه‌شان چه باشد نیستند. آنها دنبال اسلام هستند و همان طوری که الآن شعار دادید شما آقایان- و چه شعار خوبی بود- ما الله اکبر سلاحمان است. کسی که الله اکبر سلاحش است، کسی که خدای تبارک و تعالی پشتیبان او هست، این دیگر احتیاج به این ندارد که یک نفر آدم باشد یا نباشد. بود و نبود یک نفر آدم هیچ تاثیری در این نهضت اسلامی ملت ما ندارد.

دادن جوانان و خانه‌ها و همه‌چیز برای برپایی حکومت اسلامی

… با این موافقند اگر باز رسیده باشد فریاد این ملت به آنها می‌بینید که اقشار ملت همیشه دنبال این قضیه هستند. و اعلامیه‌هایشان و فریادهایشان و پیاده رویهایشان و راهپیماییشان همه دنبال تایید این مطلب است و چرا تایید نکنند؟ برای اینکه یک جایی است که محل توطئه است. مردم جوانهایشان را دادند. مردم خانه‌هایشان را سوزاندند. خراب کردند. همه چیزشان را دادند برای اینکه یک حکومت اسلامی پیدا بشود. حالا احساس می‌کنند که یک جایی درست شده است برای توطئه. روابط ما بین ریشه‌ها با دولت امریکا بلکه محل جاسوسی برای منطقه در اینجا هست. اصلًا ما اینجا را سفارتخانه نمی‌دانیم. ما اینها را اجزای سفارتخانه نمی‌دانیم. اینجا جاسوسخانه است و آنها هم جاسوس هستند. این …

تضعیف‌ناپذیری مردم

… جمعیت- از زن، از مرد، و همه طوایف مختلف- اینها همه‌اش موهومات است؟! واقعیت ندارد؟ فرمایشات آنها صحیح است که خیر، یک مطلب است! اینها می‌خواهند که مردم را بترسانند؛ تضعیف کنند. از آن ور، من را تضعیف کنند، و روحانیت را تضعیف کنند. از آن وَر، مردم را تضعیف کنند. مردم را نمی‌توانند تضعیف کنند. مردم همان مردم‌اند، من هم تضعیفم اشکالی ندارد. من چهار روز دیگر من چهار روز دیگر می‌میرم. و همه شما هستید و همه شما پیش می‌برید [ابراز احساسات و ناراحتی حضار- خدای نخواسته باشد-] این حرف نیست.

مرهون بودن به زحمات عموم ملت

من اول باید از آقایان عذر بخواهم که در این محوطه کوچک و هوای گرم زیر آفتاب ایستاده‌اید. من متاثرم از اینکه می‌بینم در پیشانی محترم شما عرق نشسته است. از خداوند تعالی برای همه شما سلامت، سعادت، عزت، عظمت خواهانم. ما مرهون زحمتهای ملت به عموم، به طور عموم هستیم؛ و مرهون زحمات آذربایجانیها هستیم. آذربایجان همیشه در صف مقدم برای دفاع از اسلام و کشور و ملت بود حالا هم باید در صف مقدم باشد. توطئه‌ها در همه جا هست؛ و شاید در آذربایجان بیشتر باشد. شما جوانان برومند، شما ماموران محترم، موظفید که این توطئه‌ها را خنثی کنید. …

سپاس از مجاهدات ملت در رساندن اهداف اسلام تا آستانهٔ پیروزی

با اهدای سلام و سپاس از مجاهدات خستگی ناپذیر شما ملت شجاع که اهداف مقدس اسلام را تا آستانه پیروزی رساندید و دست خیانتگران داخلی و خارجی را با خواست خدای بزرگ قطع کردید، لازم است به تذکرات زیر توجه نمایید:

سپرده شدن مقدرات کشور به دست خود مردم

… و همه با هم این نهضت را به پیش ببریم؛ اینکه به واسطه وحدت کلمه ما و اتکال به خدای تبارک و تعالی و اتکال به قرآن مجید ما این نهضت را به آخر برسانیم و این ریشه‌های فاسدی که در مملکت ما بقیه‌اش باقی مانده است تا یک حدودی، اینها را بکلی از بیخ و بن درآوریم. مملکت در دست خود شما، برای خود شما، مقدرات مملکت به دست خود شما باشد؛ برای خود شما باشد.

منحرف نشدن ملت ایران از مسیر پیروزی

… خود. قلمداران تجدید نظر بکنند در نوشته‌های خود؛ بگذارند ملت به همین راهی که می‌رود، همین مسیری را که به پیروزی رسیده است به آخر برساند. اینها مگر با اسلام دشمنند؟! اینها مگر با ملت اسلام دشمنند؟! اینها مگر با کشور خودشان دشمنند که می‌خواهند منحرف‌ کنند؟! ملت ایران منحرف نخواهد شد.

قدردانی از رنج طولانی و خون‌دادن ملت در خدمت به اسلام

- من بعد از تشکر از ملت ایران که در این مدت طولانی رنج و زحمت بردند و با دادن خون خودشان برای اسلام خدمت کردند، مطلبی هست که می‌خواهم به عرض ملت برسانم و آن این است که نظر خودشان را درباره دولت آقای مهندس بازرگان که دولت شرعی و اسلامی است اعلام کنند؛ هم به وسیله مطبوعات، هم تظاهرات «آرام» در شهرها و در دهات و هر جا که مسلمان هست، نظر خودشان را راجع به دولت اسلامی آقای مهندس بازرگان اظهار کنند.

هشدار به عمال بیگانه که اگر تسلیم ملت نشوند ملت آنان را سر جایشان می‌نشاند

… کارها و این چیزهایی که اخیراً واقع می‌شود و دست و پا می‌زنند عمال اجانب که یا شاه را برگردانند- یعنی شاه سابق- و یا رژیم دیگری و یا رژیم سلطنتی را حفظ کنند، این مطلب را باید بدانند که گذشته است مطلب؛ و این طور مسائلی که شما پیش می‌آورید دست و پایی بیش نیست. و اگر تسلیم ملت نشوید، ملت شما را به جای خودش می‌نشاند.

آگاهی ملت ایران از نبود آرامش و استقلال

… و رذلش را می‌خواهد ادامه بدهد، منافع یک ملت بزرگ را همه را از دست می‌دهد و هیچ فکر آتیه این مملکت نیست و فکر حال این مملکت هم نیست. خوب تو چرا این حرف را می‌زنی که می‌دانی؟ جز این است که می‌خواهی اغفال کنی؟ خوب کی را اغفال کنی؟ اهل مملکت خود ما را اغفال کنی؟ خوب مملکت ما می‌دانند که الآن آرامشی در کار نیست؛ می‌دانند که استقلالی ما نداریم.

رد ادعای شاه‌دوستی مردم در عین فریاد «مرده باد شاه»

… شاه و چه زمان این دوتای دیگر، تمام این قراردادها که شده است، نه سلطانش سلطان قانونی بوده- به حَسَب قانون اساسی- نه مجلسْ مجلس قانونی بوده. اما سلطانْ قانونی نبوده است که عرض کردم که مردم رای هیچ وقت ندادند بر سلطنت ایشان. ایشان باید خودش هم قبول داشته باشد. منتها اینها می‌گویند که اصلًا ملت زاییده که شده است، هر بچه‌ای که آمده است، او سلطنت را میل دارد! دوست‌ دارد! الآن هم که مردم دارند فریاد می‌زنند که «مرده باد شاه»، باز اگر از ایشان بپرسی، می‌گویند مردم شاه دوست هستند! [خنده حضار] این علامت شاه دوستی‌شان است! بنا بر این، خوب، سلطنتْ سلطنت قانونی است!