بنده هر وقتی که در طول زمان، در دوران انقلاب، به تبریز یا به شهرهای دیگر آذربایجان سفر کردم، احساس کردم یک امتیازی، یک رجحانی در احساسات و در نگاه و دید این مردم وجود دارد که انسان در جاهای دیگر کمتر مشاهده میکند. خود این ماجرای بیستونهم بهمن در سال ۵۶[1] یک علامت تاریخی است که اصلاً نمیشود آن را فراموش کرد. وقتشناسی، اقدام بههنگام، فداکاری، از خصوصیّات آن حادثه است. رحمت خدا بر امامجمعهی فقید شهر، مرحوم آقای آلهاشم (رضوان الله علیه) که در یکی از دیدارها این …
ایمان اسلامی و غیرت دینی، ویژگی ممتاز مردم آذربایجان و پدیدآورندهٔ قیام
یکی از خصوصیّات ممتاز آذربایجان که حوادثی از قبیل حادثهی مهمّ بیستونهم بهمن را به وجود آورد، ایمان اسلامی و غیرت دینی مردم آذربایجان بود. مردم تبریز و همهی کسانی که از شهرستانهای دیگرِ استان در آن روز در تبریز بودند و در آن حرکت شرکت کردند، این حادثه را به وجود آوردند. بزرگی حادثه فقط به این نیست که رژیم طاغوت مجبور شد در مقابل مردم، تانک در خیابانها بیاورد؛ بزرگی حادثه به این است که این حرکت توانست الگویی بشود برای سراسر ایران، و مردم ایران در شهرهای مختلف این حرکت را تکرار کنند و حرکت انقلابی عظیم سال ۵۷ اتّفاق بیفتد؛ …
پیشتازی مردم تبریز و آذربایجان در مسائل علمی، فرهنگی، سیاسی و دفاعی
یکی از خصوصیّات مهمّ مردم تبریز و آذربایجان عبارت است از پیشتازی در مسائل مختلف. در حوادث گوناگون، پیشتازی آذربایجان را ما دیدهایم، ملاحظه کردهایم؛ میدانیم که در قضایای مختلف ــ چه قضایای علمی و فرهنگی، چه قضایای سیاسی، چه قضایایی که در دفاع از کشور ممکن است برای یک کشور پیش بیاید ــ اینها پیشتاز بودند، اینها بودند که حرکت را آغاز کردند و شروع کردند. این خصوصیّت این مردم است؛ جوانِ امروز باید بداند اینها را. این میراث ایستادگی و احساس قدرت و احساس توان و عدم انفعال در مقابل حوادث ــ که امروز این احساس را جوان آذربایجانی و تبریزی ما دارد ــ یادگار آن دوران است.
الگوسازی آذربایجان و تبریز با شخصیتهای ممتاز ماندگار در تاریخ ایران
یکی از خصوصیّات آذربایجان و تبریز، الگوسازی است؛ خود این حادثه یک الگو بود. شخصیّتهایی که در آذربایجان، در تبریز نقش آفریدند، هر کدام یک الگو هستند؛ الگوهای ممتاز که از یاد تاریخ ایران و ملّت ایران نمیروند. ثقةالاسلام،[6] عالِم روحانی یا شیخ محمّد خیابانی، عالِم روحانی، اینها در مقابل دخالت بیگانه، جان خودشان را از دست دادند. شخصیّتهایی مثل ستّارخان و باقرخان در حادثهی مشروطه پیشتاز بودند، و برای قهرمانانِ حرکتِ عظیمِ مشروطه در ایران و انقلاب مشروطه الگو شدند. …
تبلور غیرت دینی و ملی و انقلابی در رفتار و هویت مردم
در منقبت تبریز و تبریزی و آذربایجانی، ما خیلی صحبت کردهایم و باز هم جای صحبت باقی است. انسان هر چه ذهن را میبرد به سمت حوادث تاریخیِ دوران انقلاب و قبل از انقلاب، اهمّیّت مردم تبریز و مردم آذربایجان و تأثیرشان را بیشتر احساس میکند. اگر بخواهیم در یک جمله دربارهی این مردم یک قضاوت اجمالی بکنیم، باید بگوییم در آذربایجان، غیرت دینی، غیرت ملّی، غیرت انقلابی متبلور است در رفتار مردم و در شخصیّت و هویّت مردم؛ از دین دفاع کردهاند، از کشور دفاع کردهاند، از انقلاب دفاع کردهاند، از ملّیّت دفاع کردهاند، از هویّت دینی دفاع کردهاند. آن روزی که در آذربایجان انگیزههای خصمانهای، افکار انحرافی ضدّدینی را ترویج میکرد، اتّکاء منجیان انقلاب مشروطهی آن روز، به فتوای فقها بود. هیچ کس باور نمیکرد که ستّارخان و باقرخان از مرجع تقلید دستور بگیرند، حکم بگیرند، امّا این جوری بود؛ هویّت دینی را …
رخ دادن مسائل بههنگام و بدون تأخیر در آذربایجان
یک نکتهی مهمّی که در بیانات امامجمعهی محترم هم تکرار شد و خوب بود، این بود که در آذربایجان، در تبریز، مسائل، بههنگام اتّفاق میافتد، با تأخیر اتّفاق نمیافتد؛ [یعنی] آن وقتی که لازم است و در لحظهی لازم. بنده بارها گفتهام، در خطّ تولید که این محصول از جلوی شما -که در یک نقطهای ایستادهاید- عبور میکند، شما باید یک کاری روی این محصول انجام بدهید؛ اگر پنج ثانیه تأخیر کنید، محصول میرود، ناقص میماند؛ در همان لحظه بایستی تصمیم بگیرید و عمل بکنید؛ آذربایجان این …
آگاهی، بیداری، ثباتقدم و ابتکار مردم آذربایجان و تبریز
حقیقتاً روز بیستونهم بهمن در هر سال برای ما -یعنی برای این حقیر- یک روز شیرین و مطلوب است و از نزدیک تجدید خاطره میکنیم با آنچه همواره از مردم عزیز آذربایجان و مردم تبریز دیدهایم و احساس کردهایم و آگاهیم؛ یعنی همان شور و انگیزه و ایمان و نشاط و بیداری. حُسن بزرگ یک مجموعه از مردم این است که آگاه باشند، بیدار باشند، ثابتقدم باشند، در فعّالیّت خود دارای ابتکار باشند، راه را بشناسند، از خطرات راه واهمه نکنند و پیش بروند، که اینها همه در شما مردم عزیز آذربایجان و مردم تبریز هست و دیده شده و مکرّراً تجربه شده است؛ خدا را شکر میکنیم. حقیقتاً بنده وقتی میبینم این شور و احساس و این گفتارها و بیانهای حاکی از ایمانِ عمیق و پرشور را، خدا را سپاس میگزارم، خدا را شکر میکنم؛ اینها نشانهی نصرت الهی است. خداوند متعال در قرآن به پیغمبرش میفرماید: هُوَ الَّذی اَیَّدَکَ بِنَصرِه …
حضور مستمر در صفوف مقدم جهاد و مبارزه از سال ۵۶ تاکنون
خب، بحمدالله مردم آذربایجان متوقّف هم نشدهاند؛ در طول سالهای متمادی -از سال ۵۶ تا امروز که از آن روز تا حالا ۳۸ سال، ۳۹ سال میگذرد؛ در تمام این مدّت- این مردم در صفوف مقدّم جهاد و مبارزه و ایستادگی و فعّالیّت حضور داشتهاند؛ اینها ارزش است؛ این همان چیزی است که این ملّت احتیاج دارد، این همان چیزی است که آیندهی کشور وابستهی به آن است.
شور، شعور، شجاعت، غیرت و بیداری مردم آذربایجان
اگر بخواهیم این حادثه را برگردانیم بر روی روحیات مردم و خصوصیات مردم آذربایجان، نتیجه این میشود که این مردم هم شور و هیجان دارند، هم شعور و هوشیاری سطح بالا دارند؛ میدانند چه کاری اهمیت دارد و کی اهمیت دارد؛ هم شجاعت و غیرت کافی دارند که این کار را ولو بسیار خطر داشته باشد، انجام بدهند؛ مردمی هستند بیدار، بیدار؛ بیداری که شما شعارش را میدهید.[2] بنده با همهی وجود این شعار را قبول دارم، از سالها قبل هم گفتهام. من در مقابل شعار شما به عنوان تصدیق این حرفها عرض میکنم: آذربایجان اویاخسان، انقلابا دایاخسان.
پیشگامی در انقلاب اسلامی و وفاداری به مبانی انقلاب
البتّه مردم آذربایجان مردمى نیستند که آدم بخواهد آنها را در مقابل این مسائل واکسینه کند؛ آنها خودشان صاحبان انقلابند. واقعاً مردم آذربایجان خودشان را صاحب انقلاب میدانند و حق هم با آنها است. آنها در چند انقلاب، پیشروان انقلاب بودند. میدانید، مردم آذربایجان در انقلاب ما که بلاشک پیشرو انقلاب بودند؛ یعنى اگر آنها چهلم مردم قم را برگزار نمیکردند و آن حوادث پیش نمىآمد، من نمیدانم چه میشد؛ یعنى به حسب قرار طبیعى که نگاه کنید، مىبینید آنها جزو پایهگذاران و اوّلین فدائیان این انقلابند. اگر مردم تبریز در فتنهى خلق مسلمان[1] و آمدن عدّهاى از جاهاى مختلف به آنجا براى فتنهگرى نمىایستادند، نمیدانم چه میشد. یعنى واقعاً مردم آذربایجان مردمى هستند که خودشان را صاحب انقلاب میدانند؛ بنده هم حق میدهم به آنها که چنین فکرى بکنند. یا مثلاً در قضیّهی …
زنده بودن آذربایجان و مصونیت ملت زنده از ترفند دشمنان
من توصیهی اصلیام را همین اوّل عرض بکنم: این وقتشناسی را از دست ندهید؛ این حضور بههنگام را از دست ندهید؛ این خیلی امتیاز است. آذربایجان زنده است و حیات دارد. یک ملّت زنده و بانشاط هرگز دچار بازیهای سیاسی و ترفندهای گوناگون دشمنان نمیشود. بحمدالله شما این وقتشناسی را و موقعشناسی را حفظ کردهاید؛ امسال در بیستودوّم بهمن، جزو گزارشهایی که به ما دادند، [این بود که] همهی شهرها افزایش جمعیّت داشته، و تبریز دو برابر [بوده].
آمادگی ایفای نقش تعیینکننده در مسائل گوناگون کشور
… انقلاب میایستد، سینه سپر میکند -در زمینهی جنگ نرم، در مسئلهی عقاید، در مسئلهی افکار گوناگون، در مواجههی با تبلیغات خصمانهی دشمن- و اگر چنانچه یک وقتی حادثهای پیش بیاید و حضور در میدان به صورت دیگری لازم باشد، باز هم من میبینم که این جوانها آمادهاند. در مسائل اقتصادی، در مسائل سیاسی، در مسائل علمی، در گونهگون مسائل کشور، آذربایجان حقّاً و انصافاً آماده است که نقش ایفا کند و انشاءالله به توفیق الهی، این نقش تعیینکننده را ایفا خواهد کرد.
روزهای افتخارآفرین مردم آذربایجان در تاریخ معاصر
روز بیستونهم بهمن یک روز فراموشنشدنی است؛ البتّه مردم آذربایجان و مردم تبریز، روزهای فراموشنشدنی بسیاری دارند و مخصوص روز بیستونهم بهمن نیست. در تاریخ معاصر ما، در تاریخ نزدیک به ما و در دوران مشروطه، قبل از مشروطه، بعد از مشروطه، روزهایی هست که هرکدام از آنها اگر تبیین بشود، توصیف بشود، مایهی افتخار یک ملّت است؛ اینها مال شما است، مال آذربایجان است و مال تبریز است. البتّه ما کمکاری داریم؛ این حرکتهای عظیم مردمی باید در رشتههای گوناگون هنری و تبیینی و تبلیغی باز بشود، گفته بشود، تکرار بشود؛ ما یک مقداری در این زمینهها انصافاً کمکار هستیم. لکن بیستونهم بهمن، آنقدر زنده هست که هرچه هم کمکاری داشته باشیم، جلوهی آن …
لزوم حفظ خصلتهای برجستهٔ ایمانی و انقلابی مردم تبریز و آذربایجان
… یک مجموعهای، برای یک جمعیتی که باایمان باشند، شجاع باشند، قدرت اقدام داشته باشند و وقت اقدام را [هم] بدانند. زودتر و دیرتر از زمان مناسب، اقدام، اثربخش نیست. تبریزیها درست در وقت خود، بیستونهم بهمن را پدید آوردند و خلق کردند؛ این خصوصیات، خیلی مهم است. تبریز و آذربایجان این خصوصیات را قبل از بیستونهم بهمن هم داشت و تا امروز هم دارد - حوادث بعدی هم این را نشان داده است - اینها را باید حفظ کرد. ایمان اسلامی، غیرت ایمانی، شجاعت، اهل اقدام بودن، پیشرو بودن، صفشکن بودن، کارهای برجسته و نوآوری در راه اهداف والا انجام دادن، زمان را شناختن، موقعیت را شناختن، و کار متناسب با موقعیت را انجام دادن، یکی از برکات و آثار بیستونهم بهمن بود که خصلتهای برجستهی …
ماندگاری خاطرهٔ مجاهدت آزادمنشانه و هوشیارانهٔ آنان در حافظهٔ ملت
خاطرهی مجاهدت آزادمنشانهی هشیارانهی مردم آذربایجان از حافظهی ملت ایران پاک نخواهد شد. بیست و نه بهمن سال ۱۳۵۶ یکی از این خاطرههاست. شما در شناسنامهی تاریخی خودتان چه در دوران تاریخ گذشته، چه در دوران بعد از انقلاب، چه در دوران جنگ تحمیلی و چه تا امروز از اینگونه حوادث بسیار داشتهاید. البته تاریخِ سرتاپا افتخار مردم عزیز آذربایجان در یک …
تداوم روحیهٔ احساس تکلیف و درخشش در حوادث پس از ۲۹ بهمن
… بهمن شما به خود شما، به ما، به همهی ملت ایران، این است که بدانید هیچ حادثهی بزرگی، هیچ مانع بزرگی، هیچ قدرت بزرگی وجود ندارد که بتواند در مقابل ارادهی راسخ یک ملت مقاومت کند. حرف زیاد است در مناقب بیستونهم بهمن و مناقب مردم آذربایجان و مردم تبریز. بعد از آن، تا امروز همان نفَس، همان روحیه، همان احساس تکلیف و احساس مسئولیت و تعهد و انگیزه در مردم آذربایجان وجود داشته است و تبریزیها درخشیدهاند در حوادث گوناگون؛ و این درسها را باید حفظ کرد و باید بهیاد داشت.