رفتن به محتوای اصلی

مدیریت حوزه

نام‌های دیگر: مدیریت حوزهٔ علمیه، مدیران حوزه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سازمان اداری و مدیریت حوزه‌های علمیه و نقش آن در کارهای جمعی و نظام‌بخشی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار مسئولان مجله‌ی حوزه‌— ۱۳۷۰/۱۱/۲۸

سیر زمانی

از ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۸
۱۳۷۰۱۳۹۸

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۴۴ پاراگراف)

ناممکن بودن ادارهٔ حاشیه‌ای حوزه‌های بزرگ

… انجام بدهد؟ وقتی که افراد محترم شورای عالی برای این کار فرصت کافی بگذارند؛ متفرغ باشند؛ یعنی عضویت در شورای عالی حوزه یک شأنی در کنار شئون اصلی به عنوان شأن فرعی نباشد. خوب شما ببینید یک دانشگاه مدیریتش، یا فرض کنید که دستگاه سیاستگذارش چه جوری عمل میکنند؟ حوزه‌ی علمیه‌ی به این عظمت - حالا چه حوزه‌ی قم، چه حوزه‌ی مشهد، چه حوزه‌ی اصفهان - نمیتواند به صورت حاشیه‌ای اداره بشود. باید وقت بگذارند؛ این یک.

نگاه کلی مدیریت به تحقیقات و جلوگیری از کارهای تکراری

… اغلبِ این تحقیقات در بخشهای مختلف، جنبه‌ی کاربردی پیدا خواهد کرد. باید طوری انتخاب شود که هر کس میخواهد یک مجموعه‌ی کارىِ تحقیقاتی درست کند، با مدیریّت حوزه مشورت کند؛ با او در میان بگذارد؛ توصیه‌ی او را به طور الزامی بپذیرد و آنها بدانند چه کار میکنند. یک نگاه کلّىِ به برنامه و کار تحقیق در حوزه باشد؛ کارهای تکراری و بیهوده و بی‌فایده وارد مسأله‌ی تحقیقات نشود و وقتهای حوزه را از بین نبرد. این کار بسیار لازمی است.

تبدیل آن به فرهنگ و مطالبهٔ عمومی شرط ضمانت اجرا

این‌که من حالا این قضیه را با شما مطرح مى‌کنم - با این‌که شما در قم نیستید، در این‌جا هستید؛ با این‌که مکرّر هم مطرح شده است، با بزرگان قم و دیگران هم مطرح مى‌شود - براى این است که یکى از شرایط لازمِ ضمانت اجرایىِ پیدا کردن این کارها، این است که این به صورت فرهنگ در بیاید؛ همه بخواهند؛ به صورت یک مطالبه‌ى عمومى دربیاید. امروز، روزى نیست که ما بخواهیم نیروهاى خودمان را، امکانات علمى و انسانى و ذهنى‌اى که در این عناصر هست، اینها را مفت خرج کنیم، بیجا خرج کنیم. امروز، روز احتیاج به اینهاست. امروز، روزى نیست که آدم فاضلى در گوشه‌ى شهرى یا دهى بنشیند و بگوید کتاب مى‌نویسیم؛ یک …

وجود این عیب در زمان طلبگی گوینده و احتمال نبودن آن در گذشته

البته این عیب، زمانِ ما هم بود. آن زمان که ما ساکن حوزه بودیم، همین عیب وجود داشت؛ اما احتمال میدهم که در گذشته ها این گونه نبوده است. مثلاً «علاّمه‌ی حلّی»، مدرسه‌ی سیار درست کرده بود و با «الجایتوی خدابنده» به اطراف راه میافتاد و طلبه ها را با خودش به مدرسه می‌برد. بعضی از قضایای تاریخی، واقعاً انسان را به شک میاندازند که شاید در آن وقت، واقعاً از موجودىِ انسانىِ خود، استفاده‌ی درست …

تقدیر از کارهای باارزش مدیریت حوزه و لزوم تسریع روند

… بصیر، کارآمد، در سطوح مختلف ــ حتّى در سطوح اعلاى حوزه ــ فراوانند؛ مردان روشنفکر، علماى بزرگِ آگاه که ما اینها را مى‌شناسیم، سوابق کارهایشان را میدانیم، نوآورى‌هایشان را اطّلاع داریم، فراوانند؛ منتها خب بایستى این کارها دنبال بشود. البتّه از انصاف نگذریم؛ در این یکى دو سال اخیر بسیار کارهاى خوبى شده است. مدیریّت حوزه و آن مجمع عالى اداره‌ى حوزه بسیار کارهاى باارزشى را انجام داده‌اند؛ براى شروع خوب است امّا این روند بایستى حتّى تند بشود، تسریع بشود.

لزوم پشتیبانی طلاب و فضلا از مدیریت جدید حوزه

… نظم و انضباط و برخورداری از مرکزی اندیشمند و با نفوذ و مطاع است. هرج و مرج و پیروی از سلیقه های مختلف و گاه متضاد، تنها زیانش محروم ماندن از حرکتی سالم و منطقی و پیشرونده نیست، بلکه زمینه پیدایش تحول های ناسالم و حرکت های غیر منطقی و خسارتبار نیز هست. امروز حوزه علمیه ما با وظیفه ی بزرگی که بر دوش دارد و با خسارتهائی که از درنگ در ترمیم و اصلاح به خودِ آن و نیز به مخاطبانش وارد خواهد آمد، ناهماهنگی و خود سری را بر نمی تابد، طلاب و فضلای جوان و نیزهمه ی عناصر مؤثر در مجموعه ی حوزه لازم است مدیریت جدید را پشتیبانی و یاری کنند و کار کنونی آنرا که برداشتن نخستین قدمهای جدی و عملی است شتاب بخشند.

اقدامات اخیر مانند صندوق قرض‌الحسنه، بیمهٔ درمانی و طرح خانهٔ سازمانی

… بحث دیگری است - از حقوق یک مستخدم معمولی در دستگاهها کمتر است. این گونه است و این وضع، واقعاً بد است. چه رسد به طلابی که در طبقات پایین‌تر هستند. حالا بحمدالله زحماتی کشیده شده، کارهایی انجام گرفته و مختصر بنیانهای عمومی پی‌ریزی شده؛ لکن اینها خیلی کم است. این‌که می‌بینید حالا صندوق قرض الحسنه‌ای در قم به وجود آمده و یا بیمه‌ی درمانی طلاب شکل گرفته، اینها چیزهایی است که در همین مدت یک سال اخیر، برادرانی زحمت کشیدند و این کارها را کردند. البته حالا به فکرند تا بلکه بتوانند تعاونی‌ای برای طلاب درست کنند. تازه حالا به فکر اینند بلکه بتوانند تعدادی خانه‌ی سازمانی درست کنند تا طلبه‌ای که آن‌جا مشغول تحصیل است - زن و بچه دنبال سرش و اثاث روی دوشش - برای یک باب اتاق که با حقوق و درآمدش تطبیق کند، این‌ور، آن‌ور نگردد. البته تا وقتی که این کار دست بدهد و مثلاً خانه‌ی سازمانی درست شود، سالها طول خواهد کشید و به این زودی دست نخواهد داد. این، وضعی است که باید برای آن، واقعاً فکر شود و در حوزه‌های علمیه، هر چه می‌توانند روی این قضیه تکیه کنند. البته در خارج از حوزه هم، افراد …

واگذاری تأمین کادر نهادهای سیاسی‌عقیدتی به معاونتی در حوزه

… روحانى میخواهند؛ در سپاه میخواهند، در ارتش میخواهند، در دانشگاه میخواهند، در تربیت معلّم میخواهند، در تربیت مدرّس میخواهند؛ کسانى باشند. آنچه در همین مدرسه‌ى دارالشّفاء به یک شکلى دارد انجام میگیرد، یک بخشى از آن چیزى است که باید انجام بگیرد؛ شبیه این. این را همین معاونت آموزشى باید به عهده بگیرد: تأمین کادر مورد نیاز براى سیاسى ـ عقیدتى‌ها و این تشکیلات. این یک معاونت؛ کارهایش این باشد، برنامه‌ریزى کند، بودجه بگذارد، کارمند داشته باشد.

معاونت آموزش برای ادارهٔ مدارس، تهیهٔ متون و صدور گواهی پایان‌نامه

یک معاونت، معاونت آموزش در حوزه‌ى علمیّه [است]؛ اداره‌ى مدارسِ تحت برنامه. مدارس تحت برنامه را اداره کنند، مدارس تخصّصى را اداره کنند، برنامه‌ریزى کنند براى آموزش، متون آموزشى تهیّه کنند، گواهى پایان‌نامه‌هاى تحصیلى را بدهند، بخواهند از طلّاب که پایان‌نامه بنویسند. شما آقایان چرا پایان‌نامه نمینویسید؟ یک نفر دانشجو، چهار سال، سه سال، پنج سال، یک دوره‌اى را مىبیند، بعد یک موضوعى را به او میدهند، استاد راهنمایى‌اش میکند، یک رساله به وجود مى‌آورد؛ خیلى هم خوب است. الان اگر همین آقایان طلّاب ما بعد از آنکه پنج سال، شش سال، …

معاونت تحقیقات برای تربیت محقق، رساله‌های تحقیقی و مجلات علمی

معاونت تحقیقات و مطالعات؛ تربیت محقّق، رساله‌هاى تحقیقى، مجلّات علمى حوزه. من آن روز با جمعى از برادران مطرح کردم که ما یک مجلّه‌ى فقه نداریم! یک مجلّه‌ى علمى لازم داریم؛ مجلّه‌ى فقه، که مباحث فقهى با زبان علمى فقه یعنى زبان عربى، کسى هم خواست فارسى بنویسد، مینویسد، امّا زبان اصلى مجلّه باید عربى باشد. محقّقین یک مجلّه‌ى فقه تهیّه …

معاونت گزینش و آمار برای امور امنیتی، حقوقی، امتحان ورودی و آمار

… مى‌آمده، به این جوان چه ارتباطى دارد که جزو فلان گروه ضدّ دینى یا مثلاً منافق است؟ خب، مدرّس نگاه میکند، ظاهر حال را میبیند، لزوماً مأمور به تحقیق از باطن حال هم نیست ظواهر حال ایشان را [میبیند]. اینکه ملاک گزینش نمیشود؛ گزینش از اینها دقیق‌تر است، مهم است. مسئله‌ى گزینش، مسئله‌ى گروه‌هاى مختلف اجتماعى در حوزه، مسائل امنیّتى، مسائل حقوقى، امتحانات ورودى در حوزه، مسئله‌ى نظام وظیفه؛ آمارهایى که در حوزه لازم است. ما خیلى از آمارها را نداریم.

وعدهٔ پشتیبانی مالی رهبری در صورت تشکیل مدیریت قوی

… ده پانزده نفر باید انتخاب بشوند از آدمهاى خوش‌فکر. وقت هم زیاد لازم نیست اینها بگذارند؛ هفته‌اى یک جلسه، دوهفته‌اى یک جلسه ــ بسته به کارها ــ بنشینند سیاست‌گذارى کنند، خطوط اصلى را معیّن کنند؛ یک دبیر فعّال هم داشته باشند که برایشان برنامه‌ها را روان کند. بعد اینها یک مدیر قوى انتخاب کنند، با همه‌ى وجود از او حمایت کنند، کمک مالى بشود به‌ او؛ البتّه اگر این‌ جور بشود، در این صورت بنده پشتیبانى مالى هم خواهم کرد. به خود آقایان ــ آقایان جامعه‌ى مدرّسین که تشریف آورده بودند، آقایان شوراى مدیریّت که یک وقت تشریف آورده بودند ــ من همین را گفتم؛ گفتم اگر یک چنین تشکیلاتى بشود، من پشتیبانى مالى خواهم کرد و تا آنجایى که در وسع من هست، فروگذار نخواهم کرد. امّا این کارها باید انجام بگیرد.

توجه بیشتر امروز به نظام‌بخشی و تمرکز در ادارهٔ حوزه برخلاف اوایل انقلاب

… و بطیء و ناسازگار با ضرورت و اقتضاء است، لیکن به‌هرحال دارد تحول پیدا میکند. یقیناً حوزه‌ی امروز با حوزه‌ی اول انقلاب - حتّی دو، سه سال بعد از انقلاب - یکسان نیست. الان ارزشهایی در حوزه مطرح است که آن روز مطرح نبود؛ شاید هم این ارزشها، ارزشهای واقعی باشد. مثلاً امروز به مسأله‌ی نظام بخشیدن به حوزه و تمرکز دادن به اداره‌ی حوزه و تحول حوزوی، توجه بیشتری معطوف میشود؛ اما در اوایل انقلاب متأسفانه اصلاً طلبه‌ها یادشان نبود که چنین چیزی لازم است!

وظیفهٔ کمک و تسهیل کارهای طلاب

… به دست نمی‌آید، این حوزه‌ی مطلوب را هم باید با مبارزه به دست آورد. البتّه معنای مبارزه، [گفتنِ] «زنده باد مرده باد» نیست، معنایش مبارزه‌ی سیاسی نیست؛ [مبارزه] یعنی تلاش، مجاهدت، گفتن، فکر کردن، همفکری کردن، متشکّل شدن. بنابراین، این حوزه را شما درست کنید. البتّه ما وظیفه داریم کمک کنیم به شما؛ آقایان مدیران حوزه وظیفه دارند تسهیل کنند کارها را؛ امّا آنچه باید در آینده به ‌وجود بیاید، سنگینیِ بارِ مسئولیّتِ آن را بر دوش خودتان احساس کنید. شما هستید که باید این کارها را انجام بدهید؛ حالا ممکن است ده سال دیگر، پنج ‌سال دیگر، پانزده سال دیگر نوبت شما بشود که نقش ایفا کنید؛ به‌هرحال این کار خواهد شد و …