رفتن به محتوای اصلی

مدیریت بحران

نام‌های دیگر: ستاد بحران، حوادث غیرمترقبه

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سازماندهی نجات و امداد و بسیج امکانات دستگاه‌ها در حوادث و بلایا.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار مردم شهرستان بم‌— ۱۳۸۲/۱۰/۰۸

سیر زمانی

از ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۴
۱۳۸۲۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۲۲ پاراگراف)

سرعت عمل و حضور فوری مسئولان در حوادثی مانند سیل و زلزله

توفیق دیگری که شما داشتید، سرعت عمل شما است در قبال حوادث پیش‌بینی‌نشده مثل سیل، مثل حوادثی که اتّفاق می‌افتد. این سرعت عمل خیلی چیز مهمّی است. اینکه یک جایی زلزله بشود، سیل بیاید، بلافاصله مسئولین خودشان را برسانند آنجا و بالای سر کار بِایستند و کار را سامان بدهند، این خیلی چیز باارزشی است. رئیس‌جمهور محترم از سفر خارجی[8] برگشتند، بلافاصله رفتند کرمان سراغ سیل‌زده‌ها؛ یا وزیر محترم چند روز میرود بالای سر یک کاری می‌ایستد؛ اینها مهم است. این یکی از توفیقات شما است که نشان‌دهنده‌ی همدرد بودن دولت با مردم و در میدان بودنِ دولت است؛ این هم یک توفیق …

وظیفهٔ دستگاه‌های مسئول در جلوگیری از حوادث و کاستن از خسارت‌ها

حادثه‌ی بسیار تلخ آتش‌سوزی در یک مرکز درمانی را که به جان باختن تعدادی از مردم عزیزمان انجامید به خانواده‌های مکرّم آنان صمیمانه تسلیت عرض میکنم و تسلّا و آرامش قلبی آنان و رحمت الهی برای درگذشتگان را از خداوند متعال مسئلت میکنم. دستگاههای مسئول باید همه‌ی تلاش خود را برای جلوگیری از وقوع چنین حوادث دلخراش و نیز تدابیر لازم برای کاستن از آسیب‌ها و خسارتهای آن به‌کار گیرند و مانع چنین ضایعات بی‌جبرانی شوند. بررسی درست این حادثه‌ی مرکز درمانی نیز باید به‌وسیله‌ی دستگاههای مسئول سریعاً انجام گیرد.

ایجاد فرماندهی واحد برای مدیریت یکپارچه از پیشگیری تا بازتوانی

۱- فرماندهی واحد برای مدیریت یکپارچه، هماهنگی، انسجام، پیگیری، نظارت و پاسخگویی نسبت به اقدامات پیشگیری، آمادگی، مقابله، بازسازی و بازتوانی ایجاد شود.

ایجاد پایگاه اطلاعات جامع آسیب‌دیدگان سیل برای برآورد خسارات و رصد کمک‌ها

۲- پایگاه اطلاعات جامع و قابل اتکاء از کلیه عناصر حقیقی و حقوقی متأثر از سیلاب اخیر با قابلیت برآورد دقیق خسارات و نیازها و رصد کلیه خدمات و کمک‌های دریافتی از مبادی مختلف در اسرع وقت ایجاد شود.

برنامهٔ اقدامات با اولویت‌بندی و تقسیم کار میان دستگاه‌ها و نهادها

۳- برنامه اقدامات با اولویت‌بندی و زمان‌بندی مشخص تهیه و تقسیم کار بین دستگاههای اجرایی و نهادهای عمومی و انقلابی و مردمی با تعیین مسئولیت‌ها تهیه و به اجرا گذاشته شود.

کوتاهی در پیش‌بینی و انجام لایروبی و آبخیزداری برای جلوگیری از ویرانی

… است، [مثل همین] باران. اهمّیّت باران برای آقای وزیر کشاورزی[3] و آقای وزیر[4] نیرو طبعاً بیشتر از دیگران مطرح است؛ بخصوص بعد از این خشکسالی؛ [یعنی] یک جاهایی باران آمده که پانزده سال، شانزده سال خشکسالی بوده -[مثل] منطقه‌ی جنوب خراسان- خب این مال خدا است؛ باران را خدا فرستاده امّا ویرانی را چه کسی درست کرده؟ من این را عرض میکنم که کارهایی را که مانع از ویرانی میشود، قبلاً پیش‌بینی نکردیم و انجام ندادیم. این مطالبی که آقایان بیان کردید، [مثل] مسئله‌ی لایروبی، مسئله‌ی آبخیزداری، مسئله‌ی رودخانه‌های زیر سد و این چیزهایی که شما گفتید، کارهایی است که در طول زمان باید انجام میگرفته، [امّا] انجام نگرفته.

لزوم پیگیری مستمر امور مناطق سیل‌زده پس از رفع خطر

یک نکته هم مسئله‌ی پیگیری است؛ پیگیری بکنید. این جور نباشد که ما حالا که سیل آمده بنشینیم و [صحبت کنیم درباره‌ی] خطر کرخه و خطر کارون و خطر اهواز و خطر سوسنگرد و خطر لرستان و ایلام و اینها -حالا چند روز دیگر این خطرات تمام میشود ان‌شاءاللّه- بعد بکلّی همه چیز را فراموش کنید؛ نه، دنبال‌گیری باید بکنید، یعنی باید واقعاً پیگیری بشود.

لزوم آمادگی همیشگی و صددرصد با نگهبانی دائمی و سازمان‌دهی مشخص

… مثل مرزبان ما باشد. مرزبانی که ما در کنار مرز میگماریم و می‌نشانیم برای مقابله‌ی با نفوذ دشمن، باید همیشه حاضر باشد؛ چون دشمن که نمیگوید من دارم می‌آیم؛ ناگهان ممکن است حمله کند؛ [مرزبان] باید همیشه حاضر باشد. مقابله‌ی با بلای طبیعی، آمادگی بیشتری لازم دارد؛ در همه جای کشور، یک آمادگیِ صددرصد لازم است برای ستاد بحران. و این ممکن است؛ این چیزی نیست که ناممکن باشد؛ نه، میشود نوبت قرار داد برای نگهبانی‌های دائمی و همیشه افراد، آماده باشند و سازمان‌دهی، مشخّص باشد. این مسئله‌ی نجات است که مالِ اوّلِ کار است و اینجا بحمدالله اوّلِ کار تا حدود زیادی کار، خوب انجام گرفت و تا حدّی که ممکن بود، بحمدالله رسیدند به کسانی که دچار آفت شده بودند و زیر آوار مانده بودند.

لزوم مرکزیت و مدیریت یکپارچه در تقسیم امکانات میان زلزله‌زدگان

باید یک مرکزیّتی وجود داشته باشد، کمااینکه در تقسیم امکانات بین زلزله‌زدگان هم یک مرکزیّت لازم است. یکی از کارهای واجب در این مناطق [وجود] یک مرکزیّت است؛ باید همه‌ی کارها تمرکز پیدا کند؛ از یک جا کارها بایستی مدیریّت بشود. همه کار کنند، همه تلاش کنند، همه سهم بگیرند، امّا یک مدیریّت یکپارچه لازم است. این مال تقسیم امکانات بود که حالا یواش‌یواش این معنا تأمین‌شده و حل‌شده است. بعد از این، مسئله مسئله‌ی تأمین مسکن است، مسئله‌ی بازسازی است؛ این یک مدیریّت واحدی لازم دارد، یک کار اساسی‌ای لازم دارد، سرعتِ‌عمل لازم دارد و دولت بایستی همه‌ی پشتیبانی‌های لازم را …

ایجاد مدیریت واحد به ریاست رئیس‌جمهور برای آمادگی دائمی و فرماندهی در بحران

۳ـ ایجاد مدیریت واحد با تعیین رئیس‌جمهور برای آمادگی دائمی و اقدام مؤثر و فرماندهی در دوره‌ی بحران:

نظام مدیریت جامع اطلاعات برای هشدار بموقع و اطلاع‌رسانی دقیق در زمان حادثه

۱ـ۳ـ ایجاد نظام مدیریت جامع اطلاعات به کمک شبکه‌های اطلاعاتی مراکز علمی ـ پژوهشی و سازمان‌های اجرایی مسئول، به‌منظور هشدار بموقع و اطلاع‌رسانی دقیق و بهنگام در زمان وقوع حادثه.

تقویت آمادگی برای جست‌وجو و نجات، امداد و اسکان موقت آسیب‌دیدگان

۲ـ۳ـ تقویت آمادگی‌ها و امکانات لازم برای اجرای سریع و مؤثر عملیات جست‌وجو و نجات در ساعات اولیه، امداد و اسکان موقت آسیب‌دیدگان، تنظیم سیاست‌های تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی و سازماندهی کمک‌های داخلی و خارجی در زمینه‌های فوق.

به‌کارگیری همهٔ امکانات دولتی، نهادهای عمومی و نیروهای مسلح در زمان بحران

۳ـ۳ـ در اختیار گرفتن کلیه‌ی امکانات و توانمندی‌های مورد نیاز اعم از دولتی و نهادهای عمومی غیر‌دولتی و نیروهای مسلح در طول زمان بحران.

لزوم تشکیل بی‌درنگ ستاد حوادث غیرمترقبه و آمادگی مسئولان

… بیفتد؛ دیدید که در زرند هم اتفاق افتاد. استان کرمان - آن‌طور که به من گزارش داده‌اند - روی هشت گسل زلزله قرار دارد. در محل تلاقی این گسل‌ها امکان زلزله‌های بسیار شدیدی میرود و هر کدام از اینها ممکن است خسارات بزرگی داشته باشد؛ باید اینها را پیش‌بینی کرد. گفتم ستاد حوادث غیرمترقبه و بحران‌های ناشی از بلایای طبیعی باید تشکیل شود؛ الان هم از بم - از کانون یکی از مهمترین بلاهای طبیعی در زمان خودمان - به مسؤولان خطاب میکنم و میگویم این کار را بیش از این عقب نیندازید. مسؤولان باید آماده به کار باشند. هم مسأله‌ی مقاوم‌سازی در همه جای کشور بسیار مهم است؛ هم آماده بودن برای مقابله‌ی با این حوادث، مهم است؛ چون دقایق اولیه‌ی وقوع حادثه، دقایق اکسیری و کیمیایی و ارزشمندی است. رسیدن به آن دقایق، ممکن است جان عده‌ی کثیری را نجات دهد. اینها آمادگی قبلی میخواهد. ما …

لزوم مدیریت متمرکز و بسیج امکانات همهٔ دستگاه‌ها برای کمک به مردم بم

در این چند روز غالباً قلب من زیر فشار مصیبت و غم مردم بم قرار داشت و الان که وضعیت را دیده‌ام، خیلی بیشتر زیر فشار قرار دارد. همه ما وظیفه داریم. مسؤولان در این‌جا، در استان کرمان، در تهران و در همه مراکز دیگرِ کشور، طبق مدیریّت متمرکزی که تشکیل شده است و ان‌شاءاللَّه تقویت باید شود، امکاناتشان را بسیج کنند و به این مردم کمک نمایند. ما تا چندی مطمئنّاً با نیازهای روزافزون مردم مظلوم این منطقه مواجه هستیم. مردمِ این‌جا نیازهایی دارند؛ این نیازها باید برآورده شود؛ شاید آلام این مردم اندکی التیام پیدا کند. همه دستگاهها موظّفند با سازماندهىِ منظّم و مرتّب همه امکانات خود را به صحنه …

اولویت نجات و سپس امداد با بسیج همهٔ امکانات از ساعت اول

… وارد شدند و تلاش کردند؛ اینها بر خدای متعال پوشیده نیست، بر مردم هم پوشیده نخواهد بود؛ لیکن مجموعه‌ی امکانات ما یکخرده دیر رسید؛ این باید تجربه‌یی باشد برای آینده. ان‌شاءاللَّه باید به فکر این معانی باشیم. هر لحظه ممکن است در هر جایی این حادثه اتفاق بیفتد. باید از همان ساعت اول، همه‌ی امکاناتی که لازم است، بسیج شود؛ در درجه اول، نجات؛ در درجه‌ی دوم، امداد. البته فصل نجات تقریباً گذشته؛ در عین حال وقتی من از خیابانها عبور میکردم، چند مورد را دیدم که افراد وقتی چشمشان به ما میافتاد، با حالت اضطراب به ویرانه‌های منازل خود اشاره میکردند، که آدم حدس میزند عزیزشان زیر آن خاکها مدفون است؛ احتمال هم میدهد که زنده باشد. …

لزوم سازماندهی، تقسیم شهر و خارج کردن مردم و آوار

به هر حال همه‌ی دستگاه‌ها ان‌شاءاللَّه با هماهنگی و با همه‌ی تلاش خود کار کنند. از جمله‌ی چیزهای خیلی لازم، سازماندهی است. این‌که شهر را به چند منطقه تقسیم کرده‌اید، کار بسیار مهم و لازمی است؛ درستش هم همین است؛ منتها باید بتدریج مردم را از داخل شهر به بیرون کشاند؛ چون به این شکل در شهر نمیشود هیچ کاری کرد. همه‌ی این خاکها و آوارها باید خارج شود. مردم میخواهند وسایلشان را از زیر آوار بیرون بیاورند. بعضی، یادگارهای عزیزی در خانه‌های ویران شده دارند و به هر قیمتی میخواهند اینها را بیرون بیاورند. این کار رشته‌ی درازی دارد؛ …

لزوم مرکزیت قوی در ستاد بم برای پرهیز از دوباره‌کاری و تعارض

به آقای موسوی لاری میگفتم باید در این‌جا مرکزیتی تشکیل شود؛ این خیلی مهم است. ستاد شما در این‌جا، یک تمرکز قطعی لازم دارد. روزهای اول شاید تشتت دستگاه‌های مختلف خیلی محسوس نباشد؛ ولی بعد اگر دوباره‌کاریها و تعارضها وجود داشته باشد، خود را نشان خواهد داد و مشکلاتی ایجاد خواهد کرد. لازم است یک مرکزیتِ خیلی قوی، متقن، کارآمد، آگاه و متوجه همه‌ی جوانب در این‌جا تشکیل شود. غیر از مرکزیتی که باید در تهران به‌وجود بیاید و تشکیل شود، این‌جا هم یک تمرکز قوی متشکل از دوستان بومی و کسانی که از تهران آمده‌اند - چه برادران سپاه و بسیج و ارتش و چه دیگران - لازم است. ببینید چگونه میتوانید این مرکزیت را تشکیل دهید.

تهیهٔ طرح‌های مشترک ایمن‌سازی با حوزهٔ پدافند غیرعامل

۱۲- پیشبینی سازوکار لازم برای تهیه طرحهای مشترک ایمنسازی و ایجاد هماهنگی در سایر طرحها و برنامه‌ها و مدیریت نهادهای مسئول، در دو حوزه پدافند غیرعامل و حوادث غیرمترقبه در جهت هم‌افزایی و کاهش هزینه‌ها.

لزوم کمک دولت‌های اسلامی و سازمان‌های بین‌المللی به دولت پاکستان در مقابله با سیل و امدادرسانی

حجم کمک‌های ما هر چه باشد، اندکی است در برابر اقیانوس نیاز سیل‌زدگان پاکستانی، اما باید در این موقعیت خطیر، براساس اخوت اسلامی به وظیفه خویش عمل کنیم و به یاری این برادران و خواهران مصیبت‌زده بشتابیم. نکته‌ای که باید دولت‌های اسلامی و سازمان‌های بین‌المللی به آن بیشتر توجه کنند، یاری رساندن به دولت پاکستان در طراحی و اجرای چگونگی مقابله با این محنت و نحوه امدادرسانی و تبعات فوری و درازمدت آن است امری که یقیناً در موقعیت‌های اضطراری، هر حکومتی را در پرداختن به امدادرسانی به صورت کامل و همه‌جانبه با مشکل مواجه می‌سازد.