رفتن به محتوای اصلی

محمدرضا پهلویشخص

نام‌های دیگر: شاه، محمدرضا شاه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آخرین پادشاه پهلوی و حکومت او تا پیروزی انقلاب اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تلگراف به محمد رضا پهلوی درباره انجمن‌های ایالتی و ولایتی‌— ۱۳۴۱/۰۷/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۶
۱۳۴۱۱۳۶۶

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۸۷۲ پاراگراف)

تحمیل شاه و پدرش بر ملت از سوی انگلیس، روس و آمریکا

قضیه این نبود که یک مجلس قانونی بوده و یک انتخاب قانونی بوده و اینها، و ما حالا می‌گوییم که شما تا حالا درست و بروید؛ اصلًا از اول غلط بوده است. از اول نبوده ایشان شاه. پدرش را انگلیسها تحمیل کردند به ما، خودش را هم متفقین یعنی هم انگلیس و هم روس و هم امریکا تحمیل کردند به ما. کیْ یک همچو حرفی بوده است که ایشان تا الآن هم پشت سرش ایستاده‌اند و هر شب و هر روز داد می‌زنند به اینکه نه، ما این را می‌خواهیم، ما بهتر از این کسی را نداریم. با تعبیر اینکه، بعضی وقتها تعبیر به اینکه می‌گویند- گفت تعبیر شده به اینکه این «آدم» ماست! کارتر …

تأمین منافع بیگانگان با دزدیدن اموال ملت

منافع ما را ایشان بهتر از دیگران حفظ می‌کند! خوب منافع شما را حفظ می‌کند، به ما چه ربطی دارد؟! وقتی بنا شد منافع شما را اینها حفظ می‌کنند، شما ببریدش یک جایی هر چه هم دلتان می‌خواهد به او هر کاری می‌خواهید بکنید. این چه معنا دارد که یک کسی منافع شما را [تامین‌] می‌کند و لیکن از ما می‌دزدد و به شما می‌دهد! ما می‌خواهیم ندزدد. می‌خواهیم دستش را بگیریم که ندزدد. دیگر مال مردم را برندارد بدهد به شما. ما اشکالمان سر هر دو شماهاست. سر امریکاست که دارد می‌خورد و می‌برد؛ سر این‌ است که دارد می‌دهد این را، اموال مردم را به غارت.

کارهای شاه: دادن نفت به آمریکا، عقب‌راندن فرهنگ، کشتار و حبس جوانان

خوب اگر کسی با این مخالف است و در مقابل ملت ایران می‌گوید که ما می‌خواهیم که سلسله پهلوی همین طوری که بودند باز باشند، عرض کردیم که یک دفعه می‌گوید که این کارهایی که شاه کرده است ما تصدیق داریم که این کارها را کرده لکن این کارها خوب است! اینکه نفت ما را داده است به امریکا در مقابلش یک مقدار آهن خریده است که به درد ما نمی‌خورد، اینکه فرهنگ ما را به عقب رانده است، اینکه این همه جوانهای ما را کشته است، این همه حبسها، این همه زجرها، این اختناقها، اینها را قبول دارد که اینها کرده‌اند لکن می‌گوید اینها کار خوبی است. اگر کسی این مطلب را بگوید، خوب است که اعلام کند و امضا کند که من آن آدمی هستم که این کارها را می‌گویم خوب‌ است. و گمان ندارم کسی در تمام ایران پیدا بشود که یک همچو اعلامی بکند.

رد ادعای بی‌اطلاعی شاه از ظلم‌ها و خیانت‌ها در کشور

و یا این است که می‌گوید که نه، این کارها را نکردند اینها و اینها را کسان دیگر کردند. چنانچه بعضی همچو چیزی گفته‌اند که اعلیحضرت بی‌اطلاع بودند از این مسائل! اصلًا هر چه گذشته بر این مملکت و هر چه ظلم شده است و هر چه خیانت شده، دیگران کردند و شاه اصلًا اطلاع از این مسائل ندارد! همه افراد ایران اطلاع دارند الّا شاه! شاه توی این جمعیت نبوده است؟! در بین این مردم نبوده؟! ایشان که در فرمایشات خودشان همیشه می‌گویند که همه کارها به دست من انجام می‌گیرد؛ و دیگران هم همین طور می‌گویند که هر چه عمل می‌شود به دست شاه است. در قضیه مدرسه فیضیه که ریختند و مدرسه فیضیه را آن کارها …

رد ادعای بی‌خبری شاه از قراردادهای مجلس و دیکتاتوری‌ها

همه این قراردادهایی که در مجلس واقع شده و مجلس نوشته و گذرانده و اینها همه، بگوییم که شاه اصلًا اطلاع نداشته؟! ایشان در حال غش بوده در این مدتی که سلطنت کرده است؟! خوب، اگر در حال غش نباشد، آدم بیدار باشد و شاه یک مملکتی هم‌ باشد، آن هم یک شاهی که همه می‌دانند که همه کارها دست خود این است و همه دیکتاتوریها را این دارد می‌کند، آن وقت کسی بگوید که- چنانچه گفتند اینهایی که، طرفدارهای شاه و امریکا این حرفها را گفتند که- گناهی گردن ایشان نیست! ایشان هیچ اطلاع از این مسائل نداشتند! شاه که آمد در قم و در حضور این همه جمعیت ایستاد و نطق کرد و بدگویی کرد به علمای اسلام و بدگویی کرد به طبقات مردم، این گناهش گردن دیگران است! ایشان اطلاع اصلًا نداشته است از این مسائل. شاهی که پشت رادیو می‌گوید که این ملاها، این فلان، اینها ارتجاعی هستند، …

بازداشت همدستان قدیمی برای نمایش اصلاحات و فریب مردم

… ایشان با آنها دیگر وفا نکرده و شریکها را گرفته‌اند- اینها البته می‌خواهند همچو صورتی را- ایشان هم خیال دارد که یک همچو صورتی را به ذهن مردم بیاورد که حالا که من فهمیدم که اینها خیانت کرده‌اند حالا همه اینها را دیگر من می‌گیرم! معلوم شد که اینها خیانتکارند. دوازده- سیزده سال، چهارده سال یک کسی وزیر او بوده[3] و- عرض می‌کنم- با هم همه کارها را انجام داده‌اند، حالا تازه ایشان این چند روزی که مردم مقابلش ایستاده‌اند، حالا فهمیده است که اینها کارهای بدی کرده‌اند که این مردم دارند این طور هیاهو می‌کنند! و حالا اینها را گرفتند برای اینکه مردم بفهمند که نخیر، «اعلیحضرت» می‌خواهند اصلاحات کنند! همان طور که «اصلاحات ارضی» کردند و «انقلاب سفید» درست کردند، حالا هم می‌خواهند انقلاب اداری کنند و می‌خواهند مسائل را درست کنند و وزرا را بگیرند، و وزرای زمان کذا و زمان کذا و خیر، می‌خواهند کارها را درست کنند دیگر، مردم چه حرفی دارند! این هم که کسی باورش دیگر از ایشان نمی‌آید که این طور کارها بدون اطلاع ایشان شده است.

رد ادعای پذیرش توبهٔ شاه بدون جبران جنایاتش

… هم بکند- توبه پیش خدا هم قبول نیست مگر اینکه آن چیزهایی که مربوط به حقوق مردم است رد بشود. اگر یک کسی یک کسی را کُشت و بعد بگوید من توبه کردم این توبه قبول نیست، باید این را که کشته است جبران بکند؛ وقتی جبران کرد، آن وقت پیش خدا هم وقتی توبه بکند قبول است. ایشان بدون جبران، چون شخص اول مملکت است، خدا یک حساب دیگری برایش باز می‌کند؟! شخص اول مملکت را دیگر خدا حساب این را نمی‌کند که این بیست و چند سال جرم مرتکب شده است، اموال مردم را خورده است، نفوس مردم را تلف کرده است، امر به خرابیها کرده است، خیانتها کرده، جنایتها کرده، خدا از باب اینکه ایشان شاهند- معلوم شد پیش خدا مثلًا به منطق آنها شاه و غیر شاه فرق دارند!- چون شاه است از این جهت می‌گوید که نه این دیگر قبول است! مردم که جوانهایشان از بین رفته، بروند گم شوند! اینها چه هستند، خوب مقابل شاه که نمی‌شود این حرفها را زد!

لزوم بازگرداندن اموال ملت از بانک‌های خارجی در صورت توبهٔ واقعی

بگوییم که توبه ایشان قبول است بدون اینکه شرایط توبه قبول باشد؟ اگر مردم عادی مال مردم را خوردند بگوید توبه کردم، مال مردم را باید بدهد تا توبه باشد؛ و الّا این همان توبه گرگ می‌شود. و ایشان خوب، بیایند حالا- اگر می‌خواهد، اگر واقعاً توبه کرده‌اند- بسم الله، بیایند درِ بانکهای خارجه را اول باز کنند و این اموالی که در این بانکها هست، اینها را برگردانند به ملت. این یک راهش، تا برسیم به کشته‌ها؛ حالا راه مالی‌اش. این همه اموال مردم را اتلاف کرده است و این همه نفت را داده به غیر و در مقابلش یک چیزی که به درد ملت نمی‌خورد بلکه ضرر برای ملت دارد، بیاید- بیایند خوب- اول اینها را جبران کند. اعلام کند که من می‌خواهم جبران کنم.

رد اعلام توبه و تعهد شاه بدون جبران حق ملت

… حالا این کارهایی را که کردی، خوب جبران بکن؛ آن وقت بگو که ضمانت می‌کنم. مساله یک مساله حقوقی است. چنین نیست که یک مساله‌ای بین تو و خدا باشد. خدا بین تو و خودش را ممکن است که بیامرزد، ما وکیل عمومی خدا نیستیم اما خدا قبول نمی‌کند مگر که مسائل حقوقی حل بشود. حق مردم به عهده تو است الآن. تو الآن حق یک ملت در عهده‌ات است. تو مالهایی که این مال این ملت است به باد داده‌ای. تو ده سال جوانهای ما را در توی محبس با آن وضع با آنها رفتار کردی و امر کردی که این طور کنند، خوب اینها را باید جبران بکنی تا بعد بگویی استغفر الله. تو جبران نکرده می‌گویی که من توبه کردم! ما باورمان می‌آید که تو توبه کار هستی؟! ملت نشناخته‌اند تو را؟! مگر شما آن اولی هم که آمدی سلطنت کردی، همه این التزامات را-اول قانوناً باید التزام بدهی- همه این التزامها را دادی و بعد آمدی- به قول خودت- این اشتباهها را …

لزوم رفتن شاه با بسته بودن همهٔ راه‌های توجیه او

… می‌گوید قبول ندارم، باید یکی از این مسائل را قائل بشود به اینکه نه، همه کارهای ایشان خوب بوده و شماها ملتفت [نیستید]، مردم ملتفت نیستند که اختناق یک چیز خوبی است! نه، خوب است و ایشان کارهای خوبی کرده‌اند؛ همه‌اش اختناق و این طور چیزهاست، اینها هم خوب است! یا خیر، نکرده است ایشان یا بی‌اطلاع بوده ایشان یا توبه کرده ایشان. وقتی این راهها همه بسته باشد، خوب باید ایشان نباشند.

رد ادعای اختلاف شخصی و اسلامی بودن مخالفت با خیانت شاه

- اما برنامه: خیال می‌کنند برنامه در کار نیست. خیر، برنامه هست، اسلام برنامه دارد، ما خودمان هم برنامه داریم، لکن برنامه اسلام است و مترقی و بهتر از برنامه‌هایی است که به دست استعمارگران پیاده شده است. اما اینکه اختلاف شخصی در کار باشد، ابداً من اختلاف شخصی با کسی ندارم. اگر اختلاف شخصی می‌بود ممکن بود من بگذرم و می‌گذشتم. اختلاف، اختلاف اسلامی است و این شخص با مصالح اسلام و مصالح کشور مسلمین مخالفت و خیانت کرده است و بنا بر این، مساله چیزی نیست که کسی بتواند از آن بگذرد.

فریب بودن توبهٔ شاه و ادعای عدالت اجتماعی

بله، اینها هی صدای عدالت اجتماعی و احکام مبین اسلام [را] می‌گویند؛ این حرفها را می‌زنند اما ادعاست. می‌آیند در مقابل ملت و توبه می‌کنند لکن فریب است این! فریب نباید بخورد این ملت و نمی‌خورد. «تا حالا ما اشتباه کرده بودیم و از این به بعد دیگر اشتباه نمی‌کنیم»! کی همچو التزامی داده که شما اشتباه نکنید. اشتباه که نبوده، عمداً این مال ملت را دادید به امریکا و شوروی خورده است! عمدی است این کارها، اشتباهی نیست. می‌دانید دارید چه می‌کنید عالِم عامِد! با …

ادامهٔ کشتار و حوادث تا زمان ماندن شاه در ایران

- تا شاه در ایران است و ابرقدرتها برای نگهداری او تلاش می‌کنند، آدمکشیها و حوادث اخیر در ایران ادامه دارد، ولی اگر شاه برود و ملت قهرمان ایران خودش امور کشورش را به دست گیرد آرامش به ایران باز گشت و حکومت اسلامی تشکیل می‌شود و ان شاء الله تمام امور به صلاح ملت جریان می‌یابد.

کشاندن کشور به ورشکستگی سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی

… یکی دو تا نیست تا بتوانیم الآن ذکر کنیم. لکن در جمله کلام اینکه از اول که شاه روی کار آمده است و سلسله پهلوی به سلطنت رسیده‌اند قانونی نبوده است و بر خلاف نص قانون اساسی بوده است و تا کنون هم هر چه کرده‌اند خیانت و جنایت بوده است. بنا بر این آنها باید بروند. شاه ما را به ورشکستگی سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی کشانده است. آیا هر یک از اینها کافی نیست که ملت او را عزل کند؟!.

خدمتگزاری شاه به قدرت‌های بیگانه و خیانت به ایران

- معلوم است که اینها بهتر از شاه نوکری پیدا نمی‌کنند، که استفاده شان را از ایران هر چه زیادتر کند، و به ایران خیانت کرده و به آنان خدمت کند. در هر حال، آنها خدمتگزاری می‌خواهند، و بهتر از شاه کسی نیست.

ممانعت از نماز عید و سرکوب وحشیانهٔ مردم به‌عنوان آخرین تیر ترکش شاه

امروز روز عید بود و در ایران می‌خواستند نماز عید را انجام بدهند لکن در خیلی جاها مانع شدند از اینکه این مراسم مذهبی به جا بیاید. در قم با گاز اشک‌آور مردم را متفرق کردند که نماز نخوانند. در بعضی جاها هم ریختند و خیلی وحشیگری کردند. بالاخره این تیر آخری است که شاه در ترکش داشت. و با کمال وحشیگری در تمام ایران با مردم معامله کردند و بنا دارند معامله کنند.

خدعه بودن پیشنهادهای شاه برای استقرار دوباره بر تخت سلطنت

- اما مسائلی که شاه همیشه طرح می‌کند و به صورتهای مختلف در می‌آورد، تمام اینها برای فریب ملت است. ملت که اکنون رشد پیدا کرده و خیانتها و جنایتهایی که در این پنجاه سال در ایران شده ملاحظه کرده است، خدعه‌ها را نمی‌پذیرد. و اینکه ما نپذیرفتیم، برای اینکه ملت نمی‌پذیرد ما هم نمی‌پذیریم، و تمام اینها خدعه است. شاه می‌خواهد با این خدعه‌ها بر تخت سلطنت مستقر شود و بعد از چندی کارهای خود را و بلکه بدتر از آن را شروع کند. و اما مذاکرات با آقایان بازرگان و سنجابی، بله اینها آمدند و من مسائل ایران را و مصالح ملت را به آنان گفته‌ام و آنان هم مخالفتی ابراز نداشتند.

لزوم محاکمهٔ شاه برای ثروت خارج‌شده از ایران

… از شرکای شاه و یک شریک ضعیفی بود که در خیانتها با شاه شرکت داشت. و شاه ظاهراً هویدا را برای نجات خودش دستگیر کرده است. غرض این است ملت را فریب دهد که می‌خواهد اصلاحات کند. چنانچه قضیه ثروت خاندان پهلوی و اینکه می‌خواهند تعدیلی بکنند، بیش از فریب هیچ نیست. اول باید از خود شاه سوال کنند و او را در مورد این همه ثروتی که از ایران خارج کرده و در بانکهای خارجی همه را متمرکز نموده است محاکمه نمایند و بعد خاندانش را. او و خاندان او جنایاتی را که مرتکب شده‌اند قابل کنترل نیست، و اینها هم نمی‌خواهند کاری بکنند. اینها می‌خواهند فریب دهند. اما دولت نظامی هم که صورت دیگری از شاه است، صورت قلدری شاه است، این هم نهضت را و ناآرامی مردم را تشدید کرده و می‌کند. از ایران هم این چنین …

تغییر جهت شاه زیر فشار ملت برای خاموش کردن خشم مردم و خیانت دوباره

- شاه زیر فشار ملت تن به این تغییر جهت داده است و این برای رهایی از بن‌بستی است که گرفتار آن شده است تا آتش خشم مردم را خاموش کند و سپس با تجدید قوا مجدداً دست به خیانت بزند. و در برابر ملت، نه ارتش و نه هیچ قدرتی نمی‌تواند بایستد. مگر تا کنون شاه با اتکای به ارتش حکومت خود را تحمیل نکرده است؟ و می‌بینیم شکست خورده است.

بی‌اثری مانورهای شاه بر نهضت و خشم شدید ملت از او

- ایران از مدتی پیش با حکومت نظامی اداره می‌شود و این کارهایی که شاه می‌کند، مانورهایی است که تاثیری در نهضت ما ندارد و طرحهایی است که به تحریک شاه و اجانب عمل می‌شود، ولی فایده‌ای برای شاه ندارد. شاه شدیداً مورد خشم ملت واقع شده است. دولت نظامی، وجود و عدمش یکسان است.

دستگیری شرکای جرم خود برای محفوظ ماندن سلطنت

از دست و پاهایی که شاه دارد می‌زند، یکی هم این شریک جرمهایش است که اینها را- یک عده آنها را- گرفته‌اند. در این حکومت نظامی، یعنی در دولت نظامی و حکومت نظامی که به پا کردند، دیدند که خیلی فایده نکرد؛ حالا یک راه دیگری پیش گرفتند. و آن اینکه آنهایی که دیروز با او شریک جرم بودند، بعضی‌شان دوازده سال، سیزده سال در همه جنایاتی که شاه کرده است شریک بودند[1]، حالا به عنوان اینکه آن خیانت کرده و جرم کرده است گرفته‌اند. آن شریک را گرفته‌اند که این شریک محفوظ بماند! گمان کردند که مردم الآن، همه اذهان مردم، متوجه‌اند که آن شریکها را گرفته‌اند، دیگر مسئله‌ای نیست و باید مردم اجازه بدهند که شاه باشد! برای اینکه خوب، شما مگر چه می‌خواهید؟ شاه از آن طرف آمده است عذرخواهی کرده است و ببخشید من اشتباه کرده بودم! بعد از این هم …

مسئولیت شاه در جرائم دولتمردانی که خود روی کار آورد

… جرم را زیاد می‌کند یا جرم را قَصْر[2] می‌کند؟ شما این دولتهایی که تشکیل داده‌اید همه اینها به دست شما تصویب شده است! و این مجرمهایی که حالا گرفتید، اینها همه شان اینها بودند که در دولتهای شما بودند! شریک جرم شما بودند! شما حالا می‌گویید اینها مجرم هستند؟ شما این مجرمها را روی کار آوردی، می‌گویی دزد هستند؟! شما این دزدها را روی کار آوردی! حالا شما یک مجرمی یا مجرمهایی و یک خائنهایی را خودتان در دولتها سر کار آوردید و با هم مشترکاً مشغول شدید به چاپیدن این مملکت و به اذیت کردن این مردم! حالا اگر دو نفر یا ده نفر با هم شریک شدند و یک جرمی را انجام دادند یا یک خیانتی کردند، بعد یکی از آنها قدرتمندتر بود یک چند نفری از آنها را فرض کنیم گرفت، این جرم خودش مَعفُوّ[3] است برای اینکه شرکای جرم را گرفته است یا خودِ این اقرار به این است که من خیانت …

بی‌ارزش بودن شعارهای عدالت اجتماعی و تمدن بزرگ

همچو خیال نکنید که یک، بله، خیلی مثلًا عدالت اجتماعی! هر چند روز یکدفعه که می‌رفت منبر، می‌رفت [می‌گفت:] عدالت اجتماعی را من می‌خواهم چی بکنم! و فضای باز سیاسی و عدالت اجتماعی و انتخابات آزاد و تمدن بزرگ و دروازه تمدن بزرگ! و از این شعرهایی که صدتای آن یک غاز[4] در بازار ایران دیگر ارزش ندارد، این پشت سر هم می‌بافت و حالا هم باز دست برنداشته است. هر وقت که صحبت می‌کند باز از آن حرفها می‌زند! منتها صفحه‌ها مختلف می‌شود! گاهی وقتها با آن صورتها در می‌آید، و گاهی وقتها [بر عکس‌] می‌شود. گاهی وقتها به بازاریها [بد می‌گوید]، وقتی قم آمد، آنجا دست و پایش را هم گم کرده بود. آن دفعه که قم آمد، یک دفعه که در …

تناقض عذرخواهی شاه با ادامهٔ کشتار مردم

… ملت که ما اشتباهاتی کردیم! خوب، دیگر از این به بعد اشتباه نمی‌کنیم! خوب، اگر اشتباه کردی چرا حالا دوباره می‌کشی؟ اگر شما تصدیق داری که اشتباه کردی، از آدمکشی اشتباه بیشتر می‌شود؟! از جوانهای مردم را کشتن، از زنهای مردم را کشتن دیگر اشتباه بالاتر داری تو؟! اگر اعتراف داری که شما اشتباه کردی و می‌گویی می‌خواهم برگردم از این اشتباهات، دیگر اینها تکرار نمی‌شود، اگر این طور است، خوب برگرد از اشتباهات خود. تو که می‌گویی می‌خواهم برگردم از اشتباه، مردم چطور باور کنند؟ تو می‌گویی اشتباه کردم و الآن داری آدم می‌کشی! مگر امکان دارد که نظامی بدون اجازه این آدمْ آدم بکشد؟ چه داعی دارند آنها آدم بکشند برای خاطر یک کسی دیگر؟ تا او فرمان ندهد و خودشان را لازم الاطاعه ندانند و جرات نکنند تخلف بکنند، آدم نمی‌کشند. تا فرمان ایشان نباشد کسی آدمکشی نمی‌کند و این اراذلیها را …

تبلیغات با خطابه‌ها و کتاب‌های دیگران‌نوشته دربارهٔ پیشرفت و استقلال ایران پیش از اوج نهضت

حالا که ملت ما توجه پیدا کرده به این دشمنی، و این نهضت عظیم اسلامی برپا شده است، ایشان تشبثات مختلفی می‌کند. تا قبل از این شکوفایی نهضت، ایشان از دو راه تشبثات می‌کرد که راه بزرگش عبارت از آن حرفهایی [بود] که می‌زد و خطتبه‌هایی که می‌خواند. و آن مطالبی که در کتابهایی که برایش تهیه کرده بودند مثل کتاب ماموریت برای وطنم، کتاب دیگرش- که اینها را دیگران نوشته بودند به اسم ایشان و ایشان هم این را منتشر کردند- و از این راه تبلیغات که ایران به واسطه ایشان، به واسطه «اعلیحضرت آریامهر» به کجا رسیده است! دیگر امریکا مثل «پدر بزرگ» ما نیست که ما از او اطاعت‌ کنیم! دیگر دست اجانب را ما قطع کردیم از این مملکت! نه شوروی دیگر جرات دارد که به ما دست درازی کند و نه امریکا قدرت دارد که به ما تعدی کند! و این حرفهایی که در خطابه‌هایش و هر جا پیش می‌آمد، از این حرفها …

قابل عفو نبودن جرایم گذشتهٔ شاه حتی به فرض توبهٔ واقعی

… که قبل از زندان دیده بودم، با من مصافحه می‌کردند، با حالا وقتی مقایسه می‌کنم، مقایسه یک پهلوان است با یک پیرمرد! تمام؟! هیچ اینها؟! ریشهای اینها سیاه بود، حالا آمده‌اند ریششان سفید است! مزاج اینها سالم بود، حالا آمده‌اند دردمند هستند؛ معالجه باید بکنند. حالا ما فرض می‌کنیم که ایشان نخیر، توبه صحیح نصوح کرده است؛ آیا جرمهایی که کرده‌اند هیچ دیگر اینها؟ همین؟ همه عفو؟ ملت عفو بکند؟!

هشدار از ضربهٔ کاری شاه به ملت در صورت مهلت یافتن

… این قضایا؟ دیگر ما راهی غیر از این داریم؟ راه آشتی‌ای هست؟ راه اینکه ایشان باشد باز در ایران هست؟ یا خیر، این راهْ راهی است که انتحار ملت است. این راه راهی است که ملتِ ما را به باد خواهد داد. این تزْ تزی است که ایران را تباه خواهد کرد؛ بدتر از این خواهد کرد. تا حالا هر چه کرده فساد بوده، و حالا مهلت می‌خواهد برای حمله‌های بعد! خدا می‌داند که اگر مهلت به او بدهند، اگر ملت ایران به این آدم مهلت بدهد، خدا می‌داند که ضربه‌ای به شما می‌زند که دیگر سر بلند نکنید. من قبل از این هم این مطلب را گفته بودم که مهلت ندهید به این، که ضربه می‌زند و حالا یک سال است دارد ضربه می‌زند و از این بدتر خواهد کرد.

یاغی بودن شاه و بی‌معنایی وعدهٔ انتخابات آزاد از سوی او

… اطلاع دارد و شاهد بوده است. یک سلطنت غیر قانونی و یک مجلس غیر قانونی و یک دولت غیر قانونی دارد بر ما حکومت می‌کند، بعد آقا می‌گویند که ما انتخابات را آزاد قرار می‌دهیم! اصلًا انتخاباتْ غیر قانونی است با وجود شما! شما وجودت غیر قانونی است، انتخابات یعنی چه؟! انتخابات آزاد یعنی‌ چه؟! باید قانونی باشد، انتخابات را باید شاه- به حَسَب قانون- باید شاه امرش را بدهد؛ تو شاه نیستی! تو یاغی هستی! یک آدم یاغی تو هستی، بر خلاف قانون در این مسند نشستی.

شاه جانی اصلی، نه مأموران و دولت‌ها و نظامیان

… حق اینکه یک کلمه راجع به خود شاه- که سرکرده دزدهاست- یک کلمه بنویسند، هیچ همچو چیزی نبود؛ در همه مطبوعات ایران. شما این روزنامه اطلاعات، این روزنامه کیهان، روزنامه‌های دیگر، در هیچ یک از مطبوعات ایران شما نمی‌بینید که یک کلمه راجع به شاه نوشته شده باشد. هر چه هست هی دولت و- عرض می‌کنم که- مامورین؛ و همه تقصیرها را گردن مامورها می‌گذارند و گردن دولتها می‌گذارند و گردن- مثلًا- نظامیها می‌گذارند اینها؛ حال اینکه آن جانی اصیل عبارت از شخص شاه است.