رفتن به محتوای اصلی

محمدرضا پهلویشخص

نام‌های دیگر: شاه، محمدرضا شاه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آخرین پادشاه پهلوی و حکومت او تا پیروزی انقلاب اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تلگراف به محمد رضا پهلوی درباره انجمن‌های ایالتی و ولایتی‌— ۱۳۴۱/۰۷/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۶
۱۳۴۱۱۳۶۶

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۸۷۲ پاراگراف)

حلال‌شمردن محرمات الهی با برباددادن جان و مال مسلمانان

… است، به باد بدهد و به دشمنهای اسلام مثل اسرائیل بفروشد. اسرائیلی که الآن در حال جنگ است با مسلمین، نفت او را- بیشترش را- می‌گویند که از ایران اداره می‌شود. در ازایش- آن هم از قراری که می‌گویند- بسیاری از این کشته‌هایی که ما داریم با سربازهای اسرائیل شده است. پس ایشان مُسْتَحِل حُرمات الله است. هم نفوس مسلمین را به باد دارد می‌دهد، و هم اموال مسلمین را. مراتع ما را به غیر داده است، جنگلهای ما را به شرکتهای خارجی داده است؛ شیلات را با کشتن چندین هزار- آن طور که می‌گویند- چندین هزار نفر را کشتند تا شیلات را از مردم بیچاره گرفتند و به غیر واگذار کردند! نفتمان هم که همه می‌دانید که دارند چه می‌کنند که بعد از چند …

انباشتن اموال ملت در بانک‌های خارجی و آمریکایی از آغاز سلطنت

… برگردید. خیلی خوشحال شده بود که مدرس به او دعا کرده. گفته بود دعا کردید؟ خوب، ایشان گفته بود آخر نکته دارد؛ این است که اگر تو در این سفر مرده بودی همه اموال ما از بین رفته بود، من می‌خواهم زنده باشی تا اموالمان را پیدا کنیم! در زمان او آن کار را او می‌کرد؛ در این زمان هم از اولی که ایشان وارد سلطنت شده- دیگر جلوتر خیلی تجربه کرده است، تجربه‌های پدر را داشته است- از اول بنا گذاشته به اینکه اموال را ببرد بانکهای خارجی. بانکهای امریکا، هر جای دیگر، در آنجاها انبار کردند اموال این ملت را که وقتی اگر یک اتفاقی افتاد برود سراغ این اموال.

قصد فرار شاه و لزوم جلوگیری ملت ایران از آن

… خارج می‌شد آن وقت یک مفسده‌ای می‌خواست واقع بشود: امر می‌کرد که بکُشند و خودش می‌رفت بیرون. من در ذهنم آمد که مبادا برای فردا و پس فردا هم یک همچو تهیه‌ای دیده‌اند، لکن محتمل است که نباشد ان شاء الله. بعضی هم گفتند رفته آنجا که دیگر کار آخری را انجام بدهد. این البته در صدد است که فرار کند. ملت ایران باید نگذارند این فرار کند. آن قدری که می‌شود. آن قدری که ... امکان ندارد البته که یک کسی بتواند سزای عمل این آدم را به او بدهد. یک آدمی که سی و چند سال است مسلط شده است بر این ملت و همه چیز ملت را به باد داده است. یک آدمی که مادرها را به عزای اولادشان نشانده است. و همین امروز کسی گفت …

رد پذیرش عذرخواهی شاه چون حق و خون یک ملت را ریخته است

… که ایشان «سلطان» باشند و- عرض می‌کنم که- حاکم نباشند! آخر می‌شود یک همچو چیزی؟! امکان دارد برای یک آدم، یک کسی که ادراک آدمی داشته باشد؟ حیوان هم نمی‌تواند یک همچو حرفی بزند که ما دیگر این را بیاییم و عفوش کنیم! کی عفوش بکند؟ کی حق دارد که این را عفوش بکند؟ مگر با من یک کاری کرده که حق من است که عفوش بکنم؟ حق یک ملت را خورده است این. خون یک ملت را ریخته این آدم. این ناکثِ[5] عهد الله است. خدا از همه مردم عهد گرفته است به اینکه باید اطاعتش را بکنند، این ناکثِ عهد الله است. خودش هم تعهد کرده است در مجلس، اولی که به این سلطنت غاصب رسید. آمده است در مجلس و قسم خورده است به اینکه به مذهب شیعه وفادار باشد، مروّج باشد؛ به …

لزوم انکار صریح شاه با نام‌بردن از او به‌جای کلی‌گویی

… بگوید من نمی‌دانستم. حالا کسی می‌تواند بگوید که ما دیگر نمی‌توانستیم؟ تمام قدرت همراه ماست، چطور نمی‌توانستیم؟! همه باید استنکار کنند؛ یعنی با لفظ بگویند شاه این طور است. چطور بعضی از علمای بعض بلاد صریحاً می‌نویسند که شاه این طور است، هیچ کاری‌شان نکردند. همه باید بگویند شاه این طور است، دولت- نمی‌دانم- چطور و رژیم چطور است. اینها غلط است؛ باید اسم ببرند بگویند که شاه این طور است. استنکار کنند. عذر نمی‌شود بگوید من نمی‌توانستم؛ نخیر می‌توانستی. اگر کسی یک کلمه بگوید که در این کلمه ترویج از این ظالم است، تایید این ظالم است، با این کلمه حفظ بشود این، ظالم است؛ این خیانتکار به اسلام و مسلمین است. نباید این کار بشود. اسم «قانون اساسی» را نباید کسی …

لزوم رفتن شاه، منشأ همهٔ انقلاب‌ها، و گوش ندادن به توجیه‌کنندگان ماندن او

مطالبی که مرقوم شده بود و مطالبی که در نامه توسط حضرت آقای صدوقی بود همانهایی است که وسیله دست است برای خاموشی مردم. ولی از همه آسانتر آن است که شخصی که منشا همه انقلابات است برود، با بودن او کاری نمی‌شود کرد. جنابعالی به حرف این اشخاص که برای ماندن او طفره می‌زنند گوش ندهید. ما تکلیفی داریم که باید ادا کنیم، چه پیروز شویم یا نه. از خداوند تعالی اصلاح امور را خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله.

غارت مخازن و بر باد دادن استقلال ملت و ناگزیری او از رفتن

… و برچیده شدن نظام شاهنشاهی و برقراری حکومت اسلامی است و این هدف در سراسر ایران حکمفرماست. در مرکز، همین مطلب را می‌خواهند، در شمال و جنوب و شرق و غرب هم همین موضوع را طالبند. همه فریاد استقلال، آزادی، حکومت اسلامی را سر داده‌اند و می‌خواهند. چرا نخواهند؟! شاه تمام مخازن زیرزمینی و روی زمینی آنان را به غارت داده است. استقلال سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی آنان را بر باد داده است. آنان می‌خواهند و همگی می‌خواهیم که شاه را به جزای اعمالش برسانیم و این صدای مجازات شاه در سراسر ایران طنین انداخته است. شاه غیر از اینکه برود هیچ چاره‌ای ندارد، البته اگر به دست مردم نیفتد. امریکا و سایر کشورهایی که از او پشتیبانی می‌کنند، خطاکار و در اشتباهی بزرگ هستند و این پشتیبانی برای خودشان بسیار مضر است و باید در این امر تجدید نظر کنند.

رد تبلیغ شیعی بودن قدرت شاه و بی‌اطلاع یا خائن خواندن حامیان او

- کسانی که چنین مطلبی را تبلیغ می‌کنند، از اسلام و از اوضاع دنیا بی‌اطلاعند و یا نظر سوء دارند و مغرض هستند. کسی که از اعمال شاه مطلع باشد، نمی‌گوید او یک قدرت شیعی است و باید از او کمک خواست. همه می‌دانند که این شخص، ایران را که یک مملکت اسلامی و یک مملکت شیعی است می‌کوبد. تمام مخازن آنها را به دیگران داده است و قتل عامهای زیاد کرده است. کسی که از شاه حمایت کند، یا بی‌اطلاع است و یا خائن.

همکاری با اسرائیل و دادن نفت مسلمانان به آن، از عوامل مخالفت امام با شاه

- یکی از جهاتی که ما را در مقابل شاه قرار داده است، کمک او به اسرائیل است. من همیشه در مطالبم گفته‌ام که شاه از همان اول که اسرائیل به وجود آمد با او همکاری کرده است و وقتی که جنگ بین اسرائیل و مسلمانان به اوج خود رسیده بود، شاه همچنان نفت مسلمین را غصب کرده و به اسرائیل می‌داد و این امر، خود از عوامل مخالفت من با شاه بوده است. ملت مسلمان ایران هیچ گاه از اسرائیل پشتیبانی نکرده است و همیشه از این بابت مورد ظلم و تجاوز دستگاه شاه قرار گرفته است.

ادامهٔ تظاهرات و کشتارها تا زمانی که شاه هست

- وقایع اخیر ایران را می‌گویید، همین دو- سه روزه تظاهرات و کشتار؟ بله، وقایعی است که دنبال این حکومت نظامی و دولت نظامی و ظلمهای شاه پشت سر هم واقع می‌شود و مردم از هر فرصتی برای اظهار حق خود استفاده می‌کنند. مطلب همان است که تا شاه هست این وقایع هست‌

نامشروع بودن سلطنت او به سبب روی کار آمدن با کودتا و نقض مستمر قوانین اسلام

- مخالف باقی ماندن شخص شاه در مقام سلطنت هستم، به دلیل اینکه اولًا سرکار آمدن او و پدرش به وسیله کودتا و با زور سرنیزه بوده است، و خود شاه نیز اعتراف کرده که متفقین در ایران صلاح دیدند که من بر سر کار باشم. یعنی اراده ملت، نقشی در روی کار آمدن شاه نداشته است. بنا بر این سلطنت وی از اساس، غیر قانونی است و از مشروعیت برخوردار نیست. و دیگر اینکه شاه در تمام دوران سلطنتش، مستمراً قوانین اسلام را نقض کرده و حقوق کل جامعه ایرانی را پایمال نموده است. و در حال حاضر نیز اکثریت قاطع ملت ایران علیه او بپاخاسته است و خواسته آنان این است که شاه باید کنار برود، و دهها دلیل دیگر که من کراراً در اعلامیه‌ها و سخنرانیهای خود تذکر و توضیح داده‌ام. و اما من مخالف اصل سلطنت و رژیم شاهنشاهی ایران هستم، به دلیل اینکه …

برکناری شاه، شرط نخست حل بحران ایران

- ما همیشه گفته‌ایم که، اولین شرط حل بحران کنونی در ایران برکناری شاه است و دیگر اینکه امریکا و نیز سایر دولتهای بیگانه باید از دخالت در امور داخلی ما خودداری کنند. و بارها گفته‌ام که با بودن شاه هیچ راه حلی وجود ندارد.

از دست دادن همهٔ پایگاه‌ها و ناتوانی ارتش و هر قدرتی در حفظ همیشگی او

جواب: من فکر می‌کنم ارتش و هیچ قدرت دیگری نمی‌تواند شاه را برای همیشه حفظ کند. شاه تمام پایگاههای خود را در ایران از دست داده است و هیچ یک از افراد ملت با او همراه نیستند، و جیره‌خواران او برای حفظ شاه کفایت نمی‌کنند. با وضع اقتصادی فلج شده، فکر می‌کنید از ارتش برای همیشه کاری ساخته است؟ امیدوارم این نهضت بساط این دستگاه را درهم پیچد. در ضمن اگر یکوقت احتیاج پیدا کردیم که به صورت دیگر عمل کنیم، در آن وقت آن کارها را اعلام خواهیم کرد.

مخالفت با شاه به سبب تعدی به مذهب و خیانت به کشور

جواب: اسلام دینی است که هم سیاست دارد و هم اموری که مربوط به غیر سیاست است. و شاه که ما با او مخالف هستیم، هم با سیاست اسلامی مخالف است، که سیاست مملکت هم همان است، و هم با امور مذهبی. و ما به این هر دو جهت با شاه مخالف هستیم. هم نسبت به مذهب، تعدیات و جسارتهایی کرده است و هم نسبت به مملکت خیانتهایی در طول تاریخ زندگی‌اش کرده است. و بدین جهت همه مردم ایران، با او مخالفند.

رد توبهٔ ظاهری شاه به عنوان بازی دادن مردم

… خود اینها را باید بیخ گلویشان را بگیرند پولها را از آنها درآورند؛ اینها همه‌اش از مِلْک ملت ماست که به جیب اینها رفته. شاه اگر کنار هم برود باید بیخ گلویش را بگیرند، آنکه خورده است بگیرند از او. این جنایاتی که کرده باید عوضش را از او بگیرند و تلافی کنند. این همه آدم کشته‌اند، حالا «اعلیحضرت» دیگر توبه کرده‌اند! این «توبه» آقاست! این توبه‌ای که چند روز پیش از این برای بازی دادن مردم ... یک دسته هم خودشان را به بازی خوردن می‌زنند نه اینکه نمی‌فهمند؛ یا از باب اینکه مسامحه کارند یا منافعی دارند، اینها خودشان را به بازی خوردن می‌زنند یکوقتی و لهذا پیشنهاد می‌کنند که خوب، آخر ایشان می‌گوید من توبه کردم، خوب دیگر چه می‌گویید شماها؟ این توبه کرده! …

غاصب بودن شاه در مسند حکومت اسلامی که اسلام برای آن شرایط معین کرده

… سلطنت اسلامی ایران را گرفته است. جایی که باید امیر المومنین بنشیند این نشسته، جایی که باید امام حسین بنشیند این نشسته. سلطنت دارد می‌کند- به خیال خودش- و اظهار اسلام هم می‌کند! یزید هم می‌کرد! معاویه هم می‌کرد. آنها جماعت هم می‌خواندند، امام جماعت هم بودند. در مقابل یک کسی که مسند اسلام را غصب کرده است، حکومت اسلامی را غصب کرده، بر مقدرات مسلمین حکومت می‌خواهد بکند، اگر این خیانتکار هم نبود غاصب بود؛ غصب کرده بود مقام را. این مقام برای اشخاصی است که شرایطی دارد. اسلام شرایطْ معین کرده برای آن کسی که باید تکفل امور مسلمین را بکند. اگر این نفتهای ما را هم به باد نداده بود و مراتع ما هم از بین نبرده بود و زراعت ایران را هم از بین نبرده بود و فرهنگ ایران را هم از بین نبرده بود و ارتش ایران را هم ضایع نکرده بود و اقتصاد ایران را هم به هم نزده بود و همه جهات ایران را هم به هم نزده بود، باز …

فرمان کشتار مردمی که با مسالمت حق خود را می‌خواهند

- البته طرفدارهای ما نمی‌خواهند جلوی گلوله‌ها بروند. آنها می‌خواهند حق خودشان را استیفا کنند. و برای احقاق حق، این امری است ضروری، و تازه مسالمت هم می‌کنند. لکن این شاه است که به کشتن آنها امر می‌کند.

رفتن شاه شرط مصالحه و دروغ بودن ادعای او برای اغفال مردم

- اگر او راست می‌گوید که می‌خواهد مصالحه کند، به خواست ملت عمل کند. و آن این است که او برود. لکن او درست نمی‌گوید. نمی‌خواهد مصالحه کند. می‌خواهد مردم را اغفال کند و بعد از آن، بدتر از اول رفتار خواهد کرد.

حمایت بی‌دریغ از اسرائیل غاصب، از علل قیام مردم ایران

- یکی از علل قیام مردم مسلمان ایران علیه شاه، حمایت بی‌دریغ او از اسرائیل غاصب است. و شاه، نفت اسرائیل را تامین می‌کند. ایران را بازار مصرف کالاهای اسرائیل کرده است و حمایتهای معنوی دیگر. و برای فریب افکار جهانی صرفاً به محکوم کردن اسرائیل می‌پردازد. ملت مسلمان ایران و هیچ مسلمانی و اصولًا هیچ آزاده‌ای، اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد و ما همواره حامی برادران فلسطینی و عرب خود خواهیم بود.

رد ماندن شاه در سلطنت و محاکمهٔ او در صورت نگریختن

- شاه به صورت مقامی در سلطنت باقی نخواهد ماند، و ما هم هرگز چنین اجازه‌ای را نمی‌دهیم. و اما رفتن او در صورتی است که فرار کند، و الّا ملت ایران او را دستگیر نموده و محاکمه و مجازاتش می‌کند.

خیانت‌ها، کشتارها و وابستگی به اجانب، دلایل مخالفت با شاه

- خیانتهای بیش از حد شاه در تمام زمینه‌ها دلیل اصلی مخالفت ما با اوست. او سالهای زیادی بر خلاف تمام موازین قانونی حکومت کرده است. کشتارهای بیش از حد او، وابستگی او به اجانب، هدْم استقلال کشور در تمام ابعاد، حکومت غاصبانه او را محکوم می‌کند. ملت او را نمی‌خواهد، او باید برود.

بررسی ادعای حفظ ایران از تجاوز شوروی به دست شاه

از جمله تشبثاتی که کردند برای حفظ شاه، این است که ایران هم مرز با شوروی است، چند صد کیلومتر هم مرزی دارند، و شاه است که ایران را حفظ کرده از تجاوز شوروی. اگر چنانچه شاه برود، به واسطه این هم مرزی که هست، ایران در دامن شوروی می‌افتد! و در کلمات خود ایشان هم مکرر هست که اگر چنانچه من نباشم ایران می‌شود ایرانستان! حالا ما باید حساب بکنیم ببینیم که آیا صحیح است این مطلب که الآن شاهْ مملکت ایران را از شر شوروی نگه داشته، و اگر ایشان بروند مملکت ایران به دامن شوروی می‌افتد یا صحیح نیست این؟ یک صحبت این است که، یک فرض این است که، یک فرض این است که اگر شاه برود شوروی مستقیماً حمله می‌کند به بلاد و ایران را می‌گیرد- یا لا اقل آذربایجان را می‌گیرد؛ یک فرض این است که ما این فرض را باید حساب کنیم. یک فرض دیگر این است که اگر چنانچه شاه برود، به واسطه …

رد ادعای وابستگی ثبات ایران به ماندن شاه

اینکه تبلیغ است آن است که- خود شاه هم همیشه در حرفهایش هست و بوده است، و عمالی هم که در خارج دارد و ارتزاق از او می‌کنند همین حرف را می‌زدند و می‌زنند، و آنهایی هم که منافعشان را می‌خواهند تامین بکنند به دست شاه، آنها هم این حرف را می‌زنند- که ایران اگر شاه برود ثباتش از بین می‌رود! الآن که شاه هست، الآن ثبات دارد ایران؟! اینها اصلًا فکر [نمی‌کنند] این حرفی که می‌زنند خوب، منعکس می‌شود. این یک آدمی است که قدرتمند است، از ابرقدرتهاست، حرفش را منعکس می‌کنند؛ در ایران منعکس می‌شود، در سایر ممالک منعکس می‌شود که الآن که شاه هست الآن ایران در ثبات و آرامش دارد زندگی می‌کند! مردم …

ادامهٔ سلطنت غیرقانونی شاه، مایهٔ از بین رفتن ثبات ایران

… می‌دهند که فلان جا چند نفر کشته داشت، فلان جا چند نفر کشته داشت، فلان اعتصاب واقع شد، فلان جا اعتصاب شد فلان اداره اعتصاب شد، فلان دستگاه اعتصاب شد، اینها همه آرامش است که با وجود شاه الآن یک مهد آرامی است ایران و ثبات دارد؟! یا اگر شاه باشد آرامش نیست؟ ما می‌گوییم که اگر شاه الآن باشد و بخواهد ادامه بدهد این سلطنت غیر قانونی و این سلطه جهنمی را، ثبات ایران از بین می‌رود؛ و رفته است و ایران در معرض سقوط است.

واگذاری منافع ملت به بیگانه برای حفظ زندگی و سلطنت خود

اگر یک حکومت با شرف ما داشتیم، یک سلطان با شرف ما داشتیم، امکان داشت که این طور مخازن ما را به خورد شما بدهد؟ برای اینکه چند روز دیگر می‌خواهد، یک آدم قریبِ شصت ساله می‌خواهد چند روز دیگر هم زندگی کند و زندگی پست و رذلش را می‌خواهد ادامه بدهد، منافع یک ملت بزرگ را همه را از دست می‌دهد و هیچ فکر آتیه این مملکت نیست و فکر حال این مملکت هم نیست. خوب تو چرا این حرف را می‌زنی که می‌دانی؟ جز این است که می‌خواهی اغفال کنی؟ خوب کی را اغفال کنی؟ اهل مملکت خود ما را اغفال کنی؟ خوب مملکت ما می‌دانند که الآن آرامشی در کار نیست؛ می‌دانند که استقلالی ما نداریم.

خیانت شاه به اسلام با دادن نفت مسلمانان به دشمن آنان

… کرده است. اسرائیل که دشمن اسلام است، با مسلمین الآن در جنگ است، این از همان اول این را شناختند.[2] از اول، از بیست و چند سال پیش از این، حدود سی سال، بیست و پنج سال پیش از این، اسرائیل را که در جنگ بود با مسلمین اینها به رسمیت شناختند! و ابتدایش بروز ندادند؛ و آخرش هم حالا که می‌بینید که الآن یکی از افرادی که سینه می‌زند برای محمد رضا خان، برای بقای اوست، اسرائیل است که می‌گوید نفت ما از بین می‌رود؛ برای اینکه نفت او را اینها دارند می‌دهند؛ یعنی نفت بلاد مسلمین را می‌دهند به دشمن مسلمین که جنگ کند با مسلمین! یک همچو خائنی است این مردک! نفت ما را با تانکرهای خودشان، با وضع خودشان می‌رسانند به آنها؛ آنهایی که با همین نفت جنگ می‌کنند با مسلمین و غصب کردند زمینهای مسلمین را- عرض می‌کنم- همه چیز مسلمین را از بین بردند. فلسطین را چه کردند، بیت المقدس را غصب کردند. این یکی از خیانتهایی است که این …

رد ادعای خلأ با رفتن شاه و امکان جایگزینی کسی درست‌تر

… بله اگر ایشان بروند ژاندارم نیستند برای‌ خلیج و اینها! ایشان با پول ملت ما برای حفظ منافع امریکا لشکر می‌فرستد که حفظ کنند آن خلیج و امثال ذلک را. اگر ایشان برود مملکت ما درست می‌شود، اداره می‌شود، صحیح اداره می‌شود. هر کس بیاید صحیح تر از این اداره می‌کند. اگر ایشان برود خلا می‌شود؟! چه خلئی می‌شود؟ خوب یک دزدی برود، یک نفر آدم صحیح تر بیاید جایش، این خلا است؟! یک صحیح، یک آدم صحیح تر می‌آید جایش. ما نداریم آدم صحیح؟ ایران اصلًا دیگر ندارد کسی را که جای آقای محمد رضا خان را بگیرد؟! ایشان چه می‌کند که دیگران نمی‌کنند؟ ایشان دزدی می‌کند، دیگری نمی‌کند! خلا چیست؟ اینها همه تبلیغاتی است که اینها می‌کنند. با هر زبانی که بتوانند تبلیغ می‌کنند که این را نگهش …

تشبث شاه به اظهار توبه همانند ایمان آوردن فرعون هنگام غرق

صحبت در این اصل اول بود که ملت ایران می‌خواست. ملت ایران چند تا مطلب خواست که اولیش این بود که این شخص نباشد؛ بلکه این سلسله نباشد. اینها تشبثاتی کردند که بسیاریش را من ذکر کرده‌ام. مِنْ جمله از تشبثاتی که کرد، شبیه آن تشبثی بود که فرعون کرد. فرعون بعد از اینکه عذاب نازل شد و غرق را دید که الآن دارد غرق می‌شود، آن وقت گفت که من هم آن طوری که بنی اسرائیل می‌گویند من هم به همان ایمان آوردم. جواب بود که حالا دیگر ایمان آوردی؟! تو قبلًا معصیت کردی آلآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ و کُنْتَ مِن المُفْسِدین[1] ایشان هم بعد از اینکه بیست و چند سال، بیست و هفت سال خیانتها را کرد و جنایتها را کرد، آن وقت که عذاب نازل شد، عذابْ عبارت از همین مشتهای گره کرده …

اظهار ندامت و توبهٔ شاه نزد مراجع و ملت پس از دیدن موج مخالفت

حالا که غرق را دیده، الآن این موج که در ایران پیدا شده است، موج استنکار،[2] موج اینکه ما نمی‌خواهیم، موج نفی سلطنت محمد رضا خان و سلسله او، حالا که خودش را در این موج دید و غرق دیده، حالا در مقابل ملت می‌ایستد و اظهار ندامت می‌کند، می‌گوید که من تا حالا اشتباه کردم و حالا دیگر از این به بعد این اشتباهات نمی‌شود. خطاب به مراجع عظام و علمای اعلام که بیایید من دیگر توبه کردم! و شما بیایید نجات بدهید! حاصل حرفش این است که نجات بدهید من را؛ «نجات بدهید وطن را»، مقصودش خودش هست! در مقابل ملت هم باز همین امر را تکرار کرده است. به طبقات مختلف، به جوانها، به اینها. و آخرش هم می‌گوید که بیایید یک فکری بکنیم برای وطن! ما خوب است به وطنمان …