رفتن به محتوای اصلی

محمدرضا پهلویشخص

نام‌های دیگر: شاه، محمدرضا شاه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آخرین پادشاه پهلوی و حکومت او تا پیروزی انقلاب اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تلگراف به محمد رضا پهلوی درباره انجمن‌های ایالتی و ولایتی‌— ۱۳۴۱/۰۷/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۶
۱۳۴۱۱۳۶۶

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

شاهدها (۵۴۸ پاراگراف)

بی‌سودی تبلیغات شاه و جنایتکار و خائن دانستن او از سوی مردم

- شاه برای ابقای خود دست به تبلیغات در شرق و غرب زده است ولی دیگر سودی ندارد. ملت غیور و شجاع ایران، او و دار و دسته‌اش را شکست خواهند داد. مردم شاه را نمی‌خواهند و او را یک جنایتکار و یک خائن می‌دانند؛ و هیچ کس نمی‌تواند با این خواست مخالفت کند. تاریخ در آینده نزدیک نشان می‌دهد که خواست ملت و خدا بر تمام خواستها حاکم است.

تعلق سپرده‌های شاه و بستگانش در بانک‌های خارجی به ملت

5- به جمیع بانکهای خارجی کشور اعلام می‌شود که سپرده‌های شاه و بستگان او و سایر دزدان اموال ملت محروم را- که صورت اسامی بعضی از آنان تهیه شده است- از آنِ ملت است که اینان اختلاس نموده و از کشور خارج کرده‌اند؛ بانکها این وجوه سپرده شده را نباید به آنها تحویل دهند که بزودی مقامات صالحه علیه آنان اقامه دعوی خواهند کرد.

شاه رأس خائنان و لزوم محاکمه و بازپس‌گیری اموال مردم از او

… بر این شما مُقرِّ به این هستید که از طرف شاهی مبعوث شدید که خائن به مملکت است و اموال مملکت را چپاول کرده است! خوب شما وعده می‌دهید که من محاکمه می‌کنم این اشخاصی که خیانت کرده‌اند؛ خوب شاه را بگیرید! شما که همچو قدرتی دارید شاه را بگیرید، نگذارید فرار کند؛ محاکمه کنید، اموال مردم را از او بگیرید. هیچ یک از این دزدهایی که اسمشان ثبت شده است در آن ورقه‌ای که بانکْ یک جزئی آن را ابراز کرده‌ است، قلم هیچ کدام به بزرگی قلم خود ایشان نیست! شمایی که می‌گویید ما این خائنها را می‌گیریم، خوب راس خائنها ایشان هستند. اگر خائن نمی‌دانید شما، همه ملت می‌دانند که خلاف می‌گویید و اگر خائن می‌دانید شما و همه ملت می‌دانند که مبعوث از طرف خائنید، مبعوث از طرف خائن یا کنار برود، خودش کنار برود- خوب مردم که کنارش می‌کنند- یا خودش زود عاقل باشد و کنار برود؛ یا خائن است.

تناقض ادعای سیاست مستقل ملی و بهانهٔ نفوذ روس‌ها برای سرکوب

- جمهوری اسلامی در کلیه قراردادها از اساس تجدید نظر می‌کند؛ زیرا قراردادهای گذشته با حکومتی بوده است که متکی به آرای ملت نبوده و در این قراردادها خود را موظف به حفظ منافع و مصالح ملت ایران نمی‌دیده است. همین شاه بود که تا دیروز همیشه از سیاست مستقل ملی دَم می‌زد و می‌گفت ما از آن چنان قدرتی برخورداریم که هیچ دولت خارجی نمی‌تواند کمترین دخالتی در ایران بکند! و حالا امروز مدعی است که روسها در ایران نفوذ کرده‌اند؛ و حتی نوکران او احمقانه ادعا می‌کنند که صدها هزار نفر که در تبریز شعار مرگ بر شاه می‌دادند، خارجیانی هستند که به طور قاچاق از آن طرف مرز وارد شده‌اند! امروز همه ملتها فهمیده‌اند که این ملت نبوده است که حمایت از شاه می‌کرده، بلکه این ابرقدرتها بوده‌اند که برای منافع خودشان از شاه حمایت می‌کرده‌اند؛ و معنی سیاست مستقل ملی شاه این بوده است که او سیاستی مستقل و جدا از ملت ایران داشته است و دارد. ولی دیگر این …

عقب نگه‌داشتن ملت و سپردن کشور و منابع به قدرت‌های بزرگ

… و چه گذشته است. پنجاه سال است که ملت ما زیر فشار این پدر و پسر[3] جان می‌کَنند. و دولتهای قوی پشتیبانی می‌کنند و کرده‌اند. از جمیع جوانب فشار وارد آمده است. نه مطبوعاتِ آزاد داریم، نه مجلس ملی، نه یک دولت که پشتیبان ملت باشد در این پنجاه سال، مگر بسیار نادر. اینها کوشش کرده‌اند، شاه کرده است، که ملتها را عقب نگه دارد. نیروی انسانی ما را به هدر بدهد. کوشش دارد قدرتهای بزرگ را بر ما مسلط کند، مخازن ما را به اجانب بدهد. به دشمنان اسلام، مثل اسرائیل، که بر ضد اسلام و مسلمین قیام کرده است، نفت می‌دهد. کوشش کرده است که حیثیت ملی ما را به باد بدهد، کوشش کرده است که احکام اسلام را یکی بعد از دیگری زیر پا بگذارد. اگر فرصت پیدا کند- که نخواهد کرد- به اسلام لطمه‌ای خواهد زد که به …

لزوم محاکمهٔ شاه و امکان درخواست استرداد او از کشور میزبان

- خیر، مخالفت نمی‌کنیم لکن شاه را که باید محاکمه بشود، ممکن است از آن کشور بخواهیم. اگر چنانچه بعداً خواستند که تسلیم نکنند آن وقت یک فکری خواهیم کرد.

انجام ندادن کار مثبت و طول کشیدن جبران خرابی‌هایش

- شاه کار مثبتی در ایران انجام نداده است. جبران خرابیهای او تا مدتها طول خواهد کشید. شاه نه آزادی به زنان داده است و نه به مردان. ما به همه آزادی خواهیم داد. سینماها در رژیم شاه در خدمت فساد بودند در حالی که در جمهوری آینده در خدمت صلاح ملت خواهند بود. ما مبارزه با بیسوادی را به نحو احسن اجرا خواهیم کرد.

هدف مبارزه سقوط شاه و برچیدن سلطنت، نه صرف رفتن او

- منظور ما از این مبارزه رفتن شاه از ایران نبود بلکه سقوط شاه یعنی دست برداشتن از این سلطنت، در رفراندم تاسوعا و عاشورا بار دیگر ایران ثابت کرد که این رژیم قانونی نیست و باید این رژیم به هم بخورد. و الآن هیچ جهت قانونی برای شاه و برای کسانی که جای او می‌خواهند بنشینند وجود ندارد و ما او را قانونی نمی‌دانیم. و بعد از آنکه آنها دست از آن سلطه غیر قانونی‌شان برداشتند ما حکومت را به طور عادلانه و با اتکا به آرای مردم پابرجا می‌کنیم. بنا بر این نه خود …

حتمی بودن خروج شاه و محاکمهٔ او به سبب جنایاتش

جواب: ان شاء الله نزدیک باشد. با اینکه خروجش حتمی است ولی نمی‌دانم چه وقت خارج می‌شود. و اگر به دست ما بیفتد ما او را به خاطر جنایاتی که کرده است محاکمه خواهیم کرد.

مخالفت با مأموریت شاه برای تأمین منافع قدرت‌های استعمارگر

- ما با ماموریت شاه از طرف قدرتهای استعمارگر- برای تامین منافع آنها و نابودی کشور به قیمت حفظ تاج و تخت لرزان و حکومت غیر متکی به ملت- مخالف هستیم. ما با روابط شاه با خارج، که به قیمت از بین رفتن استقلال کشور و آزادی ملت ما شده است، مخالفیم.

تحریف دین، نابودی کشاورزی و هدر دادن ثروت کشور با صنایع مونتاژ

… دروغها و حیله‌ها، هم دین خدا را تحریف کرده و خواسته‌های شیطانی خود و اربابانش را به عنوان قوانین منطبق با اسلام بر ملت مظلوم ایران تحمیل می‌کند، و هم حقایق و واقعیات را وارونه جلوه می‌دهد. بر علمای دینی و مذهبی است که چهره واقعی او را به ملت معرفی کنند. مثلًا ببینید شما، شاه کشاورزی ما را نابود کرد و کشور را در مواد غذایی وابسته به خارج نمود و هنوز هم به اصلاحات ارضی خود افتخار می‌کند؛ آیا این یک تحریف نیست؟ و یا مثلًا نفت ایران را تا آنجا که می‌تواند استخراج می‌کند و با پول آن برای اجانب پایگاه نظامی تاسیس می‌کند. و یا به بهانه صنعتی کردن کشور- صنایع مونتاژ- آن هم اکثراً با سرمایه‌های خارجی و بدون هماهنگی با شرایط اقتصادی کشور، ایران را بازار مصرف اجناس تجملی خارج ساخته و از این طریق ثروت کشور را به هدر می‌دهد و بعد ادعای مدرنیزه کردن کشور را دارد. و صدها تحریف و خیانت دیگر که بر هر مسلمانی و در درجه اول بر علمای دینی و مذهبی واجب است که قیام کنند و خود و ملت را از این ستمگریها نجات دهند.

مخالفت به سبب خیانت‌ها و جنایات پنجاه‌ساله نه خصومت شخصی

- ابداً! من به هیچ وجه احساس خصومت شخصی با شاه ندارم. برای مبارزه نه شخص خودم مطرح است و نه پسرم؛ و من هیچ گاه احساس ناراحتی شخصی از او نکرده‌ام. من برای خیانتهایی که شاه در این پنجاه سال کرده، جنایاتی که به ملت من وارد کرده مخالفم.

جرم بودن دخالت شاه به‌عنوان مقام غیرمسئول در ادارهٔ کشور و سیاست اصلاحات

جواب: اولًا یکی به همین دلیل که در متن سوالات شما قرار گرفته و آن این است که شاه رسماً در امور اداره کشور و تنظیم خطوط اصلی سیاست ایران در زمینه اصلاحات، در شئون مختلف کشور دخالت کرده است و این خود جرم است؛ زیرا شاه در سلطنت مشروطه مقام غیر مسئول است و حق دخالت در این امور را نداشته است؛ و این مجلسین و دولت بوده‌اند که باید درباره سرنوشت مملکت- اگر منتخب از طرف ملت باشند- تصمیم بگیرند. در صورتی که خود شاه همیشه گفته است که او تنها فرمانده کشور است و تمامی دولتها در این سالها اعتراف کرده‌اند که به دستور شاه هر عملی را انجام داده‌اند. بنا بر …

لزوم محاکمه و مجازات شاه و همکارانش در جنایات

- اکنون تنها به چشم‌پوشی از قدرت توسط شاه، اختلاف ملت با وی تمام نمی‌شود؛ زیرا شاه جنایات بسیاری مرتکب شده است و بنا بر این باید محاکمه و مجازات شود و نیز همه کسانی که در جنایات شاه با وی همکاری کرده‌اند. و ثانیاً امروز ملت ایران خواستار برچیده شدن رژیم سلطنتی هستند و رفراندم روزهای تاسوعا و عاشورا به طرز بی‌سابقه‌ای این حقیقت را به همه جهانیان ثابت کرد و نیز همگی اعلام کردند که خواستار استقرار جمهوری اسلامی هستند که متکی به آرای ملت باشد و با معیارها و قواعد …

تظاهر دروغین به تشیع در کنار قرآن‌سوزی و کشتن علما

قتل عامهایی که در این یک سال اخیر شده است قابل تحمل و بیان نیست. تبلیغات شاه در خارج ایران، که خود را مسلمان خالص و شیعه معتقد معرفی کرده و بر خلاف آنچه که هست ادعا نموده، موجب انحراف اذهان شده است. این شخص مدعی اسلام و تشیع، چه قرآنها که به آتش کشید، و چه سادات و علما که به زجر و شکنجه در حبس به قتل رساند، و حرم مطهر حضرت ثامن الائمه- علیه و علیهم السلام- را به مسلسل بست، و به منزل علما اهانتها نمود. اگر شما آقایان و اهالی محترم پاکستان شمه‌ای از جنایات این‌ شخص را مشاهده می‌کردید و شاهد حال برادران دینی خود بودید، بی‌شبهه با ما هم صدا می‌شدید و برای سرنگونی این رژیم با ما هم قدم و همفکر بودید. البته از توجه اهالی محترم و حضرات علما و خطبا به مسائل ایران …

مطالبهٔ سقوط شاه از سلطنت نه صرفاً خروج او از کشور

مسائلی که ملت ایران در این مدت طرح کرده‌اند یک مسائلی است که هیچ ابهامی در آن نیست. ما هم از اول همان مسائلی که در نهاد ملت است طرح کردیم؛ هیچ ابهامی در مطالب ما نیست. مطلب ما این نیست که شاه برود بیرون مملکت، مطلب ما سقوط شاه است از سلطنت. و اینکه می‌گوییم شاه برود یعنی سلطنت نداشته باشد؛ نه برود تفریح![1] و مطلب دوم این است که رژیم شاهنشاهی یک رژیمی است که مقبول ملت نیست و از اول هم یک مطلب غلطی بوده. و مطلب ثالث این است که ما می‌خواهیم یک حکومت عدل بر قوانین اسلام در ایران حکمفرما باشد. اینها هیچ کدامش در آن هیچ ابهامی نیست که کسی بخواهد …

حاصل نشدن خواسته‌های ملت با رفتن یا قصد رفتن شاه

خیال نشود که حالا که شاه رفته یا بنا دارد برود، یک مطلبی حاصل شده است. تا حالا هیچ مطلبی از آن مطالبی که ما و ملت ایران می‌خواهیم حاصل نشده است. بله ایشان- آن طوری که از ایشان نقل شده است- گفته‌اند که اگر من بروم، من یک سه ماهی می‌خواهم بروم برای اینکه یک مثلًا ناراحتیهایی دارم، سه ماه می‌خواهم بروم دیگر! و اگر من بروم، به غرب نفت نخواهد رسید. این برای این است که غرب را بر ضد نهضت تجهیز کند. و اگر من …

رد ادعای شاه دربارهٔ اندک بودن مخالفانش

و اما مطلب سومش را که می‌گوید که اینها یک چند نفری هستند، عده معدودی هستند که با من مخالف هستند. این، دوتا کلام در اینجا گفته است: یکی اینکه مخالفین ایشان عده معدودی است لکن ملت من را می‌خواهد، ملت همه، من را می‌خواهند لکن یک چند نفر، یک عده کمی هستند! این یک مطلب ایشان است. مطلب دیگر این است که اینها هم که با من مخالفند من را درک نکرده‌اند و الّا مخالف نمی‌شوند! حالا ما هر دو مطلب را ببینیم که صحیح هست یا نه. اگر ملت عده معدودی بودند چطور آمدی توبه کردی! خوب ملت که با شما هستند، همه با شما هستند؛ یک عده …

رد ادعای اندک بودن مخالفان و آمدن آنان از آن سوی مرز

… الآن اعتصابْ سرتاسر ایران است، این سرتاسر ایران که اعتصاب است، بسیارش هم از دستگاههای خود دولت است و اعتصاب کرده‌اند، اینها با شما موافقند و چون موافقند اعتصاب کرده‌اند؟! چون با دولت شما موافقند اعتصاب کرده‌اند؟! صحیح است این حرف شما که عده معدودی هستند؟! خوب سابقاً هم می‌گفت که یک عده‌ای هستند که از آن طرف مرز آمده‌اند! با شناسنامه‌های جعلی از آن طرف مرز آمده‌اند در ایران و این طور شلوغیها را می‌کنند! این معنایش این است که تمام این بازار ایران- بازارهای ایران اشخاصی هستند که از آن طرف مرز آمده‌اند و عده معدودی هم هستند! تمام ایران الآن قیام کرده است بر ضد تو، باز هم می‌گویی که عده معدودی! حالا هم که پایت را برداشته‌ای که یک قدری بروی جلوتر، می‌گویی که عده معدودی هستند اینها؟! همان حرفهای اول را می‌زنی؟! این حرف ایشان هم که تمام ....

گماردن «قصاب»ها برای کشتار مردم هنگام فرار شاه

حالا هم که راه افتاده است بیرون، از قراری که گفته می‌شود چند تا- به اصطلاح آن آقا که می‌گفت- «قصاب» را گذاشته برای اینکه مردم را بکشد. خودش می‌خواهد فرار کند برود کنار و یک عده‌ای را گذاشته، گمارده به اینکه باز قتل عام کنند مردم را! باز این گرفتاری را ما داریم. ما کراراً گفتیم این حکومت تا سلطنت هست حکومتِ باطل است، برای اینکه مردم رای دادند به اینکه سلطنتْ سلطنت غیر قانونی است. مردم گفتند نمی‌خواهیم سلطنت را. همه مردم گفتند. اگر می‌خواهند، اگر می‌گویند همه نگفتند، یکی را پیدا کنند- غیر …

لزوم محاکمهٔ شاه حتی با فرار و استحقاق اعدام

- بله ایشان باید محاکمه بشود. و چنانچه فرار هم بکند هر جا باشد باید محاکمه بشود. و اقل چیزی که بر اوست، علاوه بر اینکه باید جرایمی را که مرتکب شده جبران بکند، حبس ابد است. ولی همه می‌دانند که او دست به کشتارهای عمومی زده است و باید اعدام بشود.

آلوده بودن دست شاه به خون ملت و کشتار وحشیانه

- این دست شاه است که تا مرفق به خون ملت ما رنگین است. ما دفاع از حق خودمان می‌کنیم و هر انسانی حق دارد که از حق خود دفاع کند. بنا بر این ما طالب آزادی و استقلال هستیم؛ و این شاه است که مردم را وحشیانه می‌کشد.

دستور شاه رو به مرگ و ناامید از حامیان بین‌المللی به قتل‌عام‌های پیاپی

قتل عامهای پیاپی و وحشتناک و سفاکانه‌ای- که جز به دستور شاه خائن که خود را در حال نَزْع[1] می‌بیند و از تشبثات و دولتهای جنگ و آشتی مایوس و از پشتیبانیهای غیر انسانی قلدرهای بین المللی طَرْفی نَبَست- نمی‌تواند باشد. این چند روز آخر عمر این جنایتکار از خطرناکترین لحظات تاریخ کشور ما است. ملت مظلوم و شریف ایران باید در مقابل باقیمانده جنایات شاه پایداری کند تا به خواست خداوند تعالی پیروزی نهایی را به دست آورد.

خیانت بودن سازش با شاه و حق نداشتن هیچ‌کس برای سازش با او یا پذیرش اساس سلطنت

- اولًا سازش با یک فرد جانی مانند شاه، خیانت به ملت ایران و اسلام است. و در ثانی ملت ایران در رفراندم تاسوعا و عاشورا با اکثریت قریب به اتفاق، قاطعانه شاه و رژیم سلطنتی را محکوم کرده و خواستار برقراری جمهوری اسلامی شده است. بنا بر این هیچ کس حق ندارد با شاه که از سلطنت مخلوع است سازش کند و یا اساس سلطنت را بپذیرد، چه شخص محمد رضا پهلوی در این مقام باشد یا دیگری. و به همین دلیل، قانون اساسی که رژیم ایران را سلطنتی می‌شناسد، چون از نظر ملت رژیم سلطنتی مردود است، از اعتبار ساقط است و باید قانون اساسی جدیدی تدوین شود.