رفتن به محتوای اصلی

محمدرضا پهلویشخص

نام‌های دیگر: شاه، محمدرضا شاه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آخرین پادشاه پهلوی و حکومت او تا پیروزی انقلاب اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تلگراف به محمد رضا پهلوی درباره انجمن‌های ایالتی و ولایتی‌— ۱۳۴۱/۰۷/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۶
۱۳۴۱۱۳۶۶

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

شاهدها (۵۴۸ پاراگراف)

نبودن رأی ملت موجود به سلطنت او

به حَسَب قانون اساسی ملت رای به ایشان ندادند، برای اینکه ملت اجتماع بر این معنا- همه‌مان می‌دانیم که- نکردند که یک رایی بدهند به ایشان. ما فرض می‌کنیم که آنها رای داده باشند؛ یعنی آن طبقه جلویی که زمان رضا خان بودند، آن طبقه‌ای که زمان رضا خان بود، الآن از آنها نیست الّا چهار تا، پنج تا، ده تا، صدتا پیرمرد که اینها ملت ایران نیستند. الآن ملت ایران را این طبقه‌ای که الآن موجودند تشکیل …

اعطا نشدن سلطنت به شخص او از سوی ملت

… اما قانون می‌گوید که باید اعطا کنند به شخص؛ یعنی این آدمِ یک ذرع و نیمیِ دارای کذا و دارای وصفِ کذا و اسمش محمد رضا خان و دارای همچو اخلاق کریمه‌ای که همه مردم را می‌کشد! [خنده حضار] و اینها، این شخصِ موجود در خارج، این «یک سر و دو گوش» که موجود است در خارج. در اول سلطنت رضا شاه- که آن هم همه جهاتش را گفتم که همه‌اش باطل اندر باطل اندر باطل است- آنهایی که رای دادند نسبت به شخص رضا شاه، بسیار خوب به شخص رضا شاه اینها این موهبت الهی را- نعوذ بالله- دادند [خنده حضار] اما نسبت به ایشان که دیگر ندادند؛ به شخص ندادند. بعد گفتند «سلسله پهلوی» و اولاد او! اولاد او «شخص» نیست؛ یک کلی است. این خلاف قانون است. قانون می‌گوید باید به شخص او بدهند؛ ندادند به شخص او.

تحدی به اثبات رأی آزادانهٔ حتی یک روستا به سلطنت او

… چند نفر از سلاطینی که آمدند- که بعد از مظفر الدین شاه یک چند وقتی هم محمد علی میرزا بود و یک مدتی هم احمد شاه بود و بعد هم رضا شاه، شاه شد و بعد این شد- از آن وقت تا حالا به این ماده قانون هیچ عمل نشده: اینکه موهبتی است الهی که ملت اعطا می‌کنند به شخص سلطان. ایشان بیایند یک شاهدی بیاورند که یک ملتی، یک دِهی [که‌] ایشان [را تایید] بکنند، یک دِه را اگر ایشان درست کردند که- اما آزاد بگذارند مردم را، نه اینکه خوب ممکن است که همه مردم را با سرنیزه وادار کنید که رای بدهند، نخیر اینها آزاد بگذارند مردم را یعنی سرنیزه را بگذارند کنار و بیایند مثل یک آدم عادی در میدان و بگویند که آقا به کی‌ رای می‌دهید؛ اگر یک دِه به ایشان رای داد ما تصدیق می‌کنیم که ایشان سلطان السلاطین است. اما نیست همچو چیزی. نه رای داده‌اند تا حالا نه به این ماده از قانون تا کنون عمل شده است؛ نه در زمان سابق نه در زمان سلطنت ایشان به این ماده قانون عمل نشده. بر فرض اینکه این اشکالاتی که ما راجع به این ماده داریم اینها همچو غَمْضِ عَیْن کنیم، لکن عمل نشده به …

پنجاه سال اختناق خاندان او و کشتار مردم از جمله در ۱۵ خرداد

… ما هم باشد نمی‌خواهیم. اگر امریکا زیاد اصرار در این باب بکند، دیگر با او قراردادی بسته نخواهد شد. از حالا باید مقام خودش را، موضع خودش را احراز کند؛ درست کند. هر کدام از این چیزها، رئیس جمهورها و این دولتها، از حالا باید حسابشان را درست کنند با مملکت ایران. و میزان این است که‌ پشتیبانی از این آدمی که این مردم را، پنجاه سال خانواده‌اش مردم را اختناق کرده‌اند و الآن در این چند سال و در این یک سال آخر این همه کشتار کردند و 15 خرداد آن قدر کشتار کرده، یک نفر آدم و دشمن مردم است و مردم دشمن او هستند، اگر چنانچه اینها پشتیبانی از این بکنند و اصرار به این پشتیبانی بکنند، ملت ایران تمام قراردادهایی که اینها دارند لغو می‌کند و بعد از این هم با اینها قرارداد نمی‌بندد. نه نفتی [خنده حضار] هست و نه چیزی. زهر مار هم به آنها نمی‌دهیم! [خنده حضار] و اگر چنانچه نه، پشتیبانی نکنند و مثل آدم زندگی کنند، موضعشان را حالا با ایران معیّن کنند، نفت را ما نمی‌خواهیم بخوریم، می‌فروشیم نفت را! اما می‌فروشیم و از آنها پول می‌گیریم برای …

خیانت به ملت با دادن نفت و خرید سلاح برای پاسداری از منافع آمریکا

… میلیارد دلار از ما اسلحه خریده! و یک مملکت قوی‌ای ایجاد کرده است که این اسباب این می‌شود که برای ما یک منافعی دارد! کمونیستها را نمی‌گذارد چه بشود! مسلمانهای چپگرا را نمی‌گذارد چه بشود! ژاندارمی، ژاندارم خلیج هست برای ما، و ما این برایمان خیلی ارزش دارد! ملت ایران روی همین حرفها دارد می‌گوید ما این را نمی‌خواهیم که هجده میلیارد از شما [اسلحه‌] خریده و نفت ما را داده برای اینکه ژاندارمِ شما باشد، پاسدار شما باشد. ملت ایران برای همین جهت است که دارد جوان می‌دهد، دارد مال می‌دهد، دارد همه چیز می‌دهد تا اینکه نباشد یک آدمی که این طور خیانتکار به ملت است. و همین مطلب را ایشان یکی از مناقب ایشان حساب می‌کند که هجده میلیارد دلار این [سلاح‌] خریده است، اسلحه خریده و مملکت را یک قدرتی به آن داده که در مقابل کمونیست که دشمن ماست، در مقابل چپگراها از مسلمین که دشمن ما هستند، و حافظ منافع ما در خلیج است! و از این حرفها می‌زند.

وابستگی بقای او به سرنیزه

… است که هست. دولت هم نظامی کنی، خوب همین است که هست. نظامی هست الآن دیگر؛ حالا تو تغییرش بده اسمش را دولت بگذار. الآن مدتهاست که ایران با حکومت نظامی دارد می‌گذراند. چند تا شهرش رسماً نظامی است، بقیه‌اش هم مِنْ غیرِ رسم نظامی است. خوب، غیر نظامی در کار نیست. مگر تو می‌توانی بدون سرنیزه زندگی کنی؟ تو یک روز سرنیزه را بردارند به باد فنا خواهی رفت، نمی‌توانی زندگی کنی.

بی‌لیاقتی شاه و فساد دستگاهش منشأ خطر برای منطقه

- خطری که متوجه منطقه است از بی‌لیاقتی شاه و فساد دستگاه وی و دستگاه حاکمه است. ما می‌دانیم که دولتهای صنعتی به نفت و چیزهای دیگر نیاز دارند. لکن ما به ملت متکی هستیم و جمهوری اسلامی یک جمهوری متکی به ملت است که باید آزاد و مستقل باشد و به جایی پیوسته نباشد. ما نیازهای آنها را با مصالحی که داریم در مواقع خودش به نحوی که احترام متقابل بین …

دروغ‌پردازی شاه برای اغفال مردم و سرپوش‌نهادن بر جنایات

- شاه برای اغفال مردم از این گونه حرفها بسیار گفته و می‌گوید. و امروز در ایران و در بسیاری از کشورها برای کسی کمترین تردیدی باقی نمانده است که شاه برای سرپوش گذاشتن بر روی جنایات و نیز شکستهای پی در پی خود متوسل به چنین دروغ‌پردازیها می‌شود. گذشته از این، ملت ایران با داشتن مکتبی مترقی چون اسلام، دلیلی ندارد که برای پیشرفت و تعالی خود از الگوهای غربی و یا کشورهای کمونیست تقلید کند.

رفتن شاه و سلسلهٔ او خود هدفی برای ایرانیان

این دو تا اصل اگر چه هدف اصلی نیست لکن دو تا اصل مهم است که به یک وجهی اینها هم هدف هستند. البته هدف نهایی عبارت از همان تاسیس یک حکومت عدل اسلامی است لکن خود همین معنا که باید این شخص و این سلسله بروند سراغ کارشان، این هم خودش یک هدفی است. هدفی شده است حالا از برای ایرانی‌ها، برای اینکه بعد از آنکه ایرانی‌ها تمام جنایاتی که تا حالا بر آنها شده است در این پنجاه سال، و تمام‌ بدبختیهایی که اینها داشته‌اند، چه از اینکه نگذاشته‌اند رشد فکری بکنند جوانها، و از آن طرف به واسطه زیادیِ مراکز فساد که …

اقرار شاه از رادیو به خلاف‌کاری‌های گذشته با نام «اشتباهات»

… اصل- به آن طوری که عرض کردم- اشکالی در آن نیست که یک کسی نمی‌تواند، یک کسی که بخواهد درست فکر کند، عاقلانه فکر کند، بستگی نداشته باشد به امریکا یا به شاه، نمی‌تواند دیگر تصدیق کند که این رژیم باید باشد؛ با این فسادهایی که مترتب بر آن هست- مع ذلک باید باشد. و نمی‌تواند انکار کند که فساد در کار بوده و اینقدر هم قضیه شور بوده است که خودِ خان‌ هم فهمیده، برای اینکه خوب، چند روز پیش از این پشت رادیو دیدید که اقرار کرد به همه «اشتباهات»، منتها اسمش را «اشتباهات» گذاشت لکن اقرار به این کرد که تا حالا هر چه شده است کارهای خلاف [بوده‌] و از این به بعد نمی‌شود.

بی‌حقی وکلای پیشین در سپردن مقدرات ملت به پسر رضاخان

… کردند خودشان، می‌گوییم حالا آزاد بودند (همه‌اش «گفتنی» است و الّا نیست این طورها) فرض کنیم که خیر، آزاد بودند و وکلایی را تعیین کردند آنها، آن وکلا، وکلای اینها بودند؛ بسیار خوب، وکلای آنها حق داشتند که یک کسی را تعیین کنند که مقدرات اینها دست او باشد، درست؛ خوب به چه مناسبت این وکلا- وکلای ما که نبوده‌اند [و] خوب شما که اصلًا آن وقت نبودید تا وکیل داشته باشید، وکلای شما که نبودند- به چه مناسبت آنها مقدرات شما را دست پسر رضا خان دادند؟ چه حقی، پدران ما چه حقی داشتند که یک همچو کاری بکنند؟ نه ما پدرانمان را وکیل کرده بودیم و نه خودمان وکیل کرده بودیم این وکلا را. اینها بیجا یک همچو کاری کردند.

بی‌پایگی ادامهٔ سلطنت شاه پس از «نه» گفتن مردم

ما فرض می‌کنیم که همه مردم جمع شدند یک روزی گفتند که محمد رضا خان سلطنت برای او باشد، ما این «موهبت الهی» را تقدیم ایشان کردیم؛ حالا را شما چه می‌گویید؟ تو حالا می‌خواهی سلطنت بکنی! سلطنت سابق بسیار خوب؛ تا حالا قانونی به قول خودت! از حالا که مردم دارند می‌گویند نه، دیگر چه؟ می‌گویید که همه باز هم می‌گویند آره؟ اصفهانیها داشتند آتش می‌زدند به همه چیز باز آنجا مردِکه- آنجا ایشان بود یا یک کسی از رفقایشان- می‌گفت که مردم شاه دوست اصفهان! [خنده امام و حضار]

رفتن شاه مایهٔ رفع سلطهٔ بیگانه و استقلال کشور

… تحصیل بکنیم. ما را به یک حد پایین تر از اینی که هستیم نگه می‌دارند، نمی‌گذارند تحصیل بکنند! اینها نمی‌گذارند در خود دانشگاهمان تحصیل بکنند. اینها تحصیلشان را به یک حد محدودی [رساندند] که بیشتر از آن حد نروند که مبادا یک آدمی پیدا بشود در مقابلشان بایستد. پس رفتن شما اسباب این می‌شود که این تجزیه برداشته بشود، یعنی استقلال [پیدا] بشود؛ مستقل بشود.

توقیف سنجابی از دست‌وپا زدن‌های شاه برای تسلیم کردن او

جواب: توقیف دکتر، اسباب تحولی نمی‌شود. این هم از دست و پاهایی است که شاه می‌زند به خیال اینکه دکتر را تسلیم کند. و معلوم نیست که کسی تسلیم شاه بشود، یا اشخاص محترمی تسلیم شاه بشوند.[1].

نخواستن شاه از سوی همهٔ ملت ایران

جواب: اکثریت قاطع ملت ایران مسلمان است و به آنچه که ما بخواهیم رای می‌دهد. همه ملت ایران شاه را نمی‌خواهند. آیا نود درصد مردم ایران که مسلمانند به عنوان اکثریت یک جامعه نمی‌تواند یک جمهوری اسلامی تشکیل دهد؟.

خودکامگی شاه و ناممکن بودن خوب شمردن کارهای او

خوب، پس اینکه نمی‌شود کسی باورش بیاید. حالا فرضاً یکی هم این حرف را بزند اما ماها می‌توانیم باور بکنیم که این شاه که همه کارها را خودش می‌گوید که باید به نظر من باشد و منم که همه کارها را انجام می‌دهم و دیگران را هیچ حساب نمی‌کرد- تا چند وقت پیش از این اصلًا نه وزیری و نه وکیلی و نه چیزی، هر چه او می‌گوید آن باید بشود، چیزهای دیگر چه است!- پس این مطلب را نمی‌شود گفت که نمی‌توانیم بگوییم که این کارها همه خوب بوده است و اینکه کرده است، خوب کاری کرده است. این را نمی‌توانیم بگوییم.

دخالت نداشتن هیچ‌کس از ملت در رسیدن او به سلطنت

… با مخالفت این مردم باز سلطان باشد بر این مردم؟! یعنی هر کاری که بخواهد بکند نخیر، سلطان مشروطه باشد! بی‌انتخاب مردم چرا باشد آخر؟ چه معنا دارد؟ هر کسی، هر جمعیتی، هر اجتماعی حق اولی‌اش این است که خودش انتخاب بکند یک چیزی را که راجع به مقدرات مملکت خودش است. کدام یک از این ملت ما، الآن این طبقه اگر در تمام ایران شما بگردید یک نفر را پیدا بکنید که بگوید من دخالت داشتم در انتخاب محمد رضا خان به سلطنت، پیدا نمی‌کنید. هیچ کس، هیچ کس دخالت نداشت. «موهبت الهی» بوده است! به قول خودشان. بدون اینکه مردم دخالت داشته باشند!

نزدیک شدن سقوط شاه با به کار بستن آخرین تیر ترکش

… است. مقابل همه مساجد لوله توپها طرف مسجد قراول می‌روند. و مردم را در مضیقه قرار دادند، در مضیقه ارزاق قرار دادند؛ حتی بعضی گفته‌اند که در مضیقه آب هم هستند. من نمی‌دانم صحیح است یا نه. با همه قوا شاه دارد با مردم مبارزه می‌کند. تقریباً مبارزه به اوجش رسیده. و از طرفی شاه هم سقوطش نزدیک شده، برای اینکه تقریباً این تیر آخری است که اینها در ترکش داشتند. و قبلًا هم این معنا حدس زده می‌شد که اینها بفهمند که اثری ندارد این کارها؛ برای اینکه دولت نظامی هم غیر از آن نظامی که سابق بود نیست؛ خوب، همان نظام است و همان نظامی است. و بر فرض اینکه حالا این دولت هم یک قدری شقی تر و شدیدتر باشد لکن با این سرنیزه‌ها …

نبود آرامش تا رفتن شاه به سبب خدمتش به بیگانگان

ما که می‌گوییم شاه تا نرود آرامش برای مردم پیدا نمی‌شود، با مطالعه اوضاع ایران و کارهایی که شاه برای خارجیها کرده و به نفع خارجیها کرده است، خوب مطالعه شده است این مسائل؛ معلوم است که دیگر نمی‌شود با این حرفها کار را درست کرد. حالا هم این تیر آخری را هم به ترکش گذاشتند. و آن قدمِ بعد از این، این است که یک کودتای نظامی بشود و شاه را ببرند و یک نوکر دیگری بیاید! آن هم فایده ندارد. تا دست دیگران، مثل امریکا و شوروی و اینها در …

شاه و دولتش، ابلیس مجسم و تابع شیطان

… نبودی، خدا تیر انداخت. با اینکه پیغمبر تیر انداخته بود اما ظل خدا بود، هیچ حرکتی از خود نداشت، هر چه داشت تَبَع قانون بود؛ قرآن مجسم بود پیغمبر، قانون مجسم بود پیغمبر. ما یک حکومتی می‌خواهیم که قانون باشد، تَبَع قانون باشد نه یک حکومتی که تَبَع شیطان باشد. و شیطان مجسم باشد، ابلیس مجسم باشد در بین مردم، مثل محمد رضا خان! اینها ابلیسند، اینها لشکر ابلیسند. این دولت ابلیس است و تابع ابلیس است، شیطان است و تابع شیطان است؛ حکومت نظامی همان حکومت شیطانی است! یک حکومتی است که بر خلاف رضایت خدا و بر خلاف رضایت ملت است؛ یک همچو حکومتی شیطانی است.

پدید آمدن کشوری ناراضی با دست آمریکا و شوروی و نوکری شاه و پدرش

شما همه موظفید که مطالب ایران را بگویید برای مردم. بگویید برای این اروپاییها، برای این امریکایی‌ها. مطالب را به آنها بگویید، حالی شان کنید که مملکت ایران وضعش این است. یک مملکت ناراضی الآن پیدا شده؛ و این مملکت ناراضی با دست امریکا و شوروی و با نوکری محمد رضا خان پیدا شده است و پدرش، که مثل این بود یا یک خرده‌ای بهتر از این شاید- شاید. بگویید آقا، با هر کس ملاقات می‌کنید بگویید مصایب ایران را اینها بد معرفی کرده‌اند ایران را. اینها معرفی کرده‌اند که اینها یک مردم وحشی هستند که نمی‌گذارند اداره بشود مملکت! شماها وحشی هستید که نگذاشتید این مملکت ما دست خود ما باشد تا اداره‌اش بکنیم؛ شما! هر …

خارج شدن روح انسانیت از او

… است این وضع، خوب یکی بنویسد امضا کند که این وضع را ما قبول داریم؛ خیلی هم خوب است. یک فراشی از آنها را اگر ما اذیت کردیم باید آن طور بشود، یک کس بزرگی از ما را اگر چه کردند آنها، نباید در آنها چه بشود! این هم گمان ندارم که یک آدم، یک انسانی بتواند بنویسد. بله، بعضی از اینها اصلًا از وضع انسانیت خارج شدند مثل خود «اعلیحضرت» که اصلًا روح انسانیت از او رفته است؛ یک روح دیگری است الآن در او، نه روح انسان. لهذا حرفها همین طوری چرت و پرت خیلی گفته می‌شود؛ می‌گوید. این هم که کسی نمی‌تواند این طور بگوید.

دعوت او به اعتراف به ناتوانی در حفظ مصالح کشور و استعفا

… که در مقابل اجنبی بایستد و مصالح مملکتش را تامین کند، آدمی که در تحت اسارت غیر است و باید حتماً مصالح مملکتش را فدای آنها بکند، ما فرض می‌کنیم که شما اگر بخواهید سلطنت محفوظ باشد باید این خیانتها را بکنی لکن تو معذوری؟! کی گفت باید سلطنت شما محفوظ باشد؟ تو اگر یک آدمی هستی، انسان هستی، اگر یک آدمی هستی که خائن نیستی، بیا اعلام کن بگو که من نتوانستم این مملکت شما را مصالح مملکت شما را حفظ کنم؛ من استعفا کردم. ملت آن قدر به سر تو گل می‌ریختند که تا عرش برین بود! نه مثل حالا که همه داد بزنند «مرگ بر این سلطنت پهلوی»! برای اینکه از تو خیر ندیدند. کی تو را ملتزم کرده که به سلطنت باقی باشی تا خیانت بکنی؟! مگر می‌شود که انسان عذر بیاورد؟ خوب، مردیکه وکیل بوده، ده سال، …

اعتراف او در رادیو به خطاهای خود با نام «اشتباه»

الآن که می‌بینید که همه مسائل واضح شده است و خیانت شاه واضح شده و خود شاه آمده پشتِ- عرض می‌کنم که- رادیو و اقرار به ذنب و گناه خودش کرده، اسمش را «اشتباه» گذاشته [که‌] تا حالا من کارهایم اشتباه بود از این جهت از اینجا به بعد این اشتباهات را نمی‌کنم! شمایی که یک شاهی را می‌بینید که خیانتهای خودش را اقرار کرده، پشت رادیو اعلام کرده، دستش را پیش ملت دراز کرده که ببخشید من را، من اشتباه کردم، خوب همین حالا همه‌تان بروید آن کنار؛ یا بروید کنار از ارتش یا متصل بشوید به مردم؛ باز نریزید به جان مردم و مردم را …

ادارهٔ خائنانهٔ کشور و دوا نکردن هیچ دردی

- اینها تبلیغات طرفداران شاه است که می‌خواهند مملکت در این هرج و مرجی که هست باقی باشد و شاه یک حکومت استبدادی غیر قانونی بر مردم بکند. ایران رجال برجسته و کارشناسهای متعهد و مسئول دارد که اداره مملکت را به عهده می‌گیرند، ولی این اداره‌ای که شاه می‌کند که تمامش مبنی بر خیانت و خسارت ملت است، هیچ دردی را دوا نمی‌کند. اصولًا شاه در این سی و چند سال چه دردی را دوا کرده است؟.

یاغی‌گری شاه در یغمای بیت‌المال و قتل‌عام مردم

… نظامی و بیخبر از خدای تعالی. لکن فایده ندارد، این دست و پا زدنها فایده ندارد. شاه دیگر در بین ملت پایگاهی ندارد. سلطنت رضا شاه که از اول هم قانونی نبود؛ حالا دیگر اگر قانونی هم بود، یک سلطنت یاغیگری است و مردم با فریاد در همه جا خط بطلان کشیدند بر این سلطنت. الآن یاغی است شاه، و با یاغیگری دارد یغما می‌کند، بیت المال را، و قتل عام می‌کند مردم را

تناقض ادعای نظم شاه با گسیل چماق‌به‌دستان به شهرها

… می‌گویند ما آزادی می‌خواهیم، این قدر اختناق پنجاه ساله ما را خفه کرد، جواب اشخاصی که می‌گویند که ما استقلال می‌خواهیم، تو همه مملکت ما را به دیگران دادی، جوابش حالا این است که نخست وزیر نظامی و وزرای نظامی و حکومت نظامی! و با نظام می‌خواهد خودش را نگه دارد. از آن طرف چماق به دستها را می‌ریزد به جان مردم؛ از آن طرف حکومت نظامی را درست می‌کند! از این طرف می‌گوید باید نظم باشد، از آن طرف خودش شلوغکاری دستور می‌دهد که چماق به دستها را بریزند توی شهر و شهرها را آتش بزنند یا چه بکنند.

طعنه به وعده‌های شاه برای خاموش کردن اعتراض ملت

می‌گوید شما ملت ایران چرا این قدر لجاجت می‌کنید؟ ... «اعلیحضرت» باشم! دیگر شاه از این بهتر کجا ما پیدا بکنیم که دزدها را گرفته و سیاسیها را رها کرده، زندانیها را رها کرده و قول و قرار هم داده به اینکه بعد از این دیگر زاهد بشود و عابد و مسلمان! و دیگر شما چه طلبی از شاه دارید [که‌] در سرتاسر ایران باز اعتصابات می‌کنید؟ این اعتصابات دیگر چیست که می‌کنید؟ چرا باز سرتاسر ایران اعتصاب است؟ چرا شرکتهایِ- نمی‌دانم- هواپیمایی و دیگران، اتوبوس و شرکت واحد در اعتصاب است؟ خوب، پزشکها چرا اعتصاب کردند؟ و هکذا.

سرکوب همهٔ مخالفان در صورت بازیافتن قدرت

… و دیگر نمی‌تواند این ملت حتی بعد از پنجاه سال دیگر هم یک همچو نهضتی را ایجاد کند و یک همچو قیامی بکند. خوب، ملت این را می‌داند. می‌داند که اگر امروز این تا آن آخرِ نقطه نرود و تا سرنگونی این آدم این نهضت را ادامه ندهد، برمی‌گردد به حال رضا شاه و بدتر از او. و این دفعه اگر چنانچه این قدرت پیدا بکند، دیگر نه بر بچه مهلت می‌دهد نه بر بزرگ. همه مخالفین خودش را، که همه ملت است، سرکوب می‌کند و هیچ هم مضایقه ندارد ایشان.