امید به رفتن زودهنگام شاه
- نمیتوانم پیشبینی کنم، ولی ان شاء الله به همین زودیها او میرود.نامهای دیگر: شاه، محمدرضا شاه
آخرین پادشاه پهلوی و حکومت او تا پیروزی انقلاب اسلامی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:تلگراف به محمد رضا پهلوی درباره انجمنهای ایالتی و ولایتی— ۱۳۴۱/۰۷/۱۷
فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سالها
- نمیتوانم پیشبینی کنم، ولی ان شاء الله به همین زودیها او میرود.… و دشمنی کردهاند. در هدْم اسلام که تنها دین ضامن استقلال و آزادی کشور است کوشیدهاند و تمام حقوق ملت مسلمان، تمام آزادیها و حتی حقوق اقلیتهای مذهبی را نیز از میان بردهاند. استقلال کشور بکلی از میان رفته است و کشور را به سود خود و اربابانش واژگون نمودهاند. ما میخواهیم و نیز مردم میخواهند، ریشه و عامل این فساد و تباهی را قطع کنند. بزرگترین عامل داخلی، شخص شاه و خانواده اوست. رها شدن از قید و بند بیگانگان، ضامن استقلال و آزادی کشور است. قیام مردم برای این جهت است.- پانزده سال قبل که شاه قصد داشت، به دستور امریکا، لایحه مصونیت مستشاران امریکایی[1] را به تصویب مجلسیْن برساند، من این خیانت شاه را نسبت به ملت ایران در طی یک سخنرانی و صدور یک اعلامیه، محکوم نمودم و ملت ایران را از این سیاست استعماری امریکا مطلع ساختم، که پس از چند روز مرا از ایران، پس از آنکه شبانه به منزلم در قم حمله کردند، دستگیر و سپس به ترکیه تبعید نمودند. و در آنجا هم دولت ترکیه تحت فشار افکار عمومی از دولت ایران خواست که محل تبعید مرا کشوری غیر از ترکیه قرار دهد، که سرانجام به عراق تبعید شدم. و در آنجا پس از حدود پانزده سال، دولت عراق تحت فشار شاه، مخالفت خود را با فعالیتهای اسلامی من علیه رژیم سلطنتی و شاهنشاهی ابراز کرد. و از این جهت تصمیم گرفتم که به کویت که یک کشور اسلامی است بروم تا در آنجا، در مورد محل اقامتم، تصمیم بگیرم، و با داشتن ویزای آن کشور، دولت کویت از ورود من به آن کشور جلوگیری نمود و به ناچار به فرانسه آمدم و اقامت من در اینجا نیز موقتی است.در سالیان دراز میبینیم که اکثر و بلکه تمامی سیاستهای شاه در زمینههای مختلف، در جهت تامین هر چه بیشتر منافع امریکا و همدستان امریکا بوده است. کشاورزی ایران را به نفع امریکا نابود کرده است. مخازن زیرزمینی و مخصوصاً نفت را به غارت امریکا داده است و ایران را با پول نفت انبار اسلحه ساخت امریکا و همدستانش قرار داده است که گذشته از اینکه این سلاحها، به هیچ کاری جز کشتن فرزندان ملت در شهرها و دهات نمیخورد، بیش از چهل هزار مستشار نظامی امریکایی را بر …… در طول تاریخ ملاحظه میشود که مسلمین علی حده بودهاند و اگر کمونیستی در ایران بوده باشد، مسائلشان مورد نظر مسلمین نبوده است. در این جنبشی که الآن در ایران است، همه میبینند تمام مردم مسائل اسلام را طرح کردهاند و هیچ مسئله کمونیستیای در کار نیست. بنا بر این شاه تهمت میزند. این دست و پایی است برای حفظ خودش.… عجل الله فرجه الشریف- است و بر ملت لازم است او را طرد کنند و عذری از او نپذیرند. اگر کسی از سیاسیون، با بودن شاه خائن، درصدد به دست گرفتن حکومت باشد، مطرود و مخالف اسلام است و بر ملت است که او را طرد کنند. فرصت طلبان به جای خود بنشینند که پایگاهی ندارند. شاه اگر به دست ملت رشید نیفتد، تنها یک راه دارد و آن برکناری از یاغیگری و سلطنت غاصبانه است.جواب: در ایران آنچه وجود دارد فقط نیروهای اقشار و طبقات ملت است که همه در جهت از بین بردن رژیم شاه بیش از پیش متحد شدهاند. و مرا نیز به عنوان یک خادم خود تلقی میکنند. ملت در طول سالیان گذشته، ماهیت شاه را به خوبی شناخته است و بیش از این فریب اعمال و اقوال او را نمیخورد. بنا بر این ملت در مقابل شاه متحداً قیام کرده و شاه دیگر قادر به کنترل اوضاع نیست.… همراه این سیل حرکت بکنند تا اینکه این آشغالها را از بین ببرند. اگر یکی تبانی بکند در این امر، سستی بکند- هر کس میخواهد باشد- سستی بکند، این خیانتکار است؛ این به مسلمانها خیانت کرده، به اسلام خیانت کرده. اگر یکی یک کلمه همراهی با این آدم بکند، این خائن است. به اسلام خیانت کرده است برای اینکه یک آدمی است اینکه به اسلام دارد خیانت میکند؛ یک آدمی که دارد همه حیثیات اسلام را میبرد؛ یک آدمی که همه مخازن ما را [میبرد] و این ملت را فقیر کرده است.… است که این دودمان پهلوی را به ما تحمیل کردند و مخازن ما را با دست آن بردهاند و در عوض چیزی که به درد ملت بخورد ندادند و ارتش ما را در تحت حمایت خودشان قرار دادند که بر ضد ملت ما قیام کند .... در ایران، پایگاههایی درست کردند که مخالف با استقلال ما بوده است. و ما با وجود حکومت این شاه هیچ زندگی صحیح نمیتوانیم بکنیم. امریکاست که پشتیبانی از شاه میکند. و الآن هم رئیس جمهوری امریکا پشتیبانی خودش را اعلام میکند و کرده است. یک ملتی که برای احقاق حق خودش، برای آزادی، برای استقلال قیام کرده است، رئیس جمهوری امریکا تعبیر میکند که اینها مردم پست و رذلی هستند. این منطق آقای کارتر است و ما از ملت امریکا میخواهیم به این آقای کارتر بگویند که، ملتی که مظلوم است، ملتی که در تحت فشار …- این قراردادها بر خلاف مصالح مملکت ما بوده است. یکی از جنایاتی که شاه به ما کرده، این است که این طور قراردادهایی که بر خلاف مصلحت ملت ما و مملکت ما بوده، کرده است. و ما برای کلیه قراردادهایی که بر خلاف مصلحت ملت ما باشد، ارزشی قائل نیستیم. بله، اگر قراردادهایی باشد که انصاف در آن رعایت شده باشد و برای ما فایده هم داشته باشد، آن قراردادها را تصحیح میکنیم.جواب: اولین چیزی که در خواستههای ما آمده است و عموم ملت خواهان آنند، برکناری شاه است، و لکن مساله شخص شاه نیست. ما هر حکومتی را که از طرف خود مردم نباشد و متکی به همان قدرتی که شاه را سرِ کار آورد و حفظ کرد و یا قدرتی دیگر، بشدت طرد میکنیم، و با او همان رفتاری را خواهیم کرد که با شاه کرده و میکنیم. و مساله رفتن من به ایران، یا بودن در خارج از ایران تابع این است که در …- شاه و دارودستهاش که دم از قانون اساسی میزنند، شکی نیست که نه برای احترام به قانون است، زیرا پنجاه سال است قانون را زیر پا گذاشتهاند، بلکه برای آن است که با این فریب، مقام سلطنت و شخص شاه را در این مقام حفظ کنند. و من به دلیل همین توطئه شاه، مکرر به عموم ملت ایران و سران قوم، تذکر دادهام که دم از قانون اساسی نزنند، که ندانسته گرفتار توطئه شاه میشوند و قانون اساسی فعلی بدون اصلاحات، از نظر من اعتباری ندارد.- من همیشه به ملت ایران گوشزد کردهام که گول تبلیغات غلط را نخورند. امریکا و انگلستان که دم از تمدن و پیشرفت میزنند، و نیز شوروی و چین، که دم از انقلاب و حمایت از انقلابیون میزنند، هر کدام به نحوی با شاه، این جنایتکار حرفهای همکاری میکنند. شاهی که در هر کجای عالَم که فردی و یا دولتی جنایتکار و ستمگر است، شاه از او حمایت میکند و به آن کمک میدهد. ملت ایران تصمیم گرفته است برای نجات از چنگال این آدمخواران به مبارزه ادامه دهد و بر مبنای همین استقلال، سیاستهای خود را تنظیم کند. و در مورد نفت، چه کسی به خود حق میدهد که به ما دستور بدهد که ما همیشه باید نفت خود را سخاوتمندانه تاراج کنیم و به دیگران بدهیم …… و از آثار این پیوستن است- طبق اخبار واصله- خودکشی بعضی از سربازان و افسران و گاهی هم بعد از کشتن فرماندهان خود، و نیز اخبار اعدام بعضی از سربازان و افسران به دست رژیم که گاهی گفته میشود اعدام دسته جمعی این سربازان و افسران به دست رژیم انجام شده است. ولی آنچه مسلّم است، شاه با تکیه بر ارتش و یا سرکوبی مردم، نمیتواند به حکومت خود ادامه دهد.امام: متشکرم که نظرات صحیح را دادید. ما از اول نظر قاطع درباره صهیونیستها داشتهایم. یکی از دلایل مخالفت ما با شاه همین رابطه با اسرائیل بوده است. همین قضیه موجب حرکت مردم ایران شده است. در اعلامیههایمان به کَرات شاه را مواخذه کردهایم. در همین اعلامیه چند روز قبل که صادر شد در مورد کارکنان نفت، همین مسئله اسرائیل و نفت ایران بیان شده است.… تعدی که رضا خان میکرد. شوروی هم نکرد، انگلستان هم نکرد، امریکا هم نکرد، دشمنهای ما نکردند آن طور با ایران، آن طور که این سختگیری کرد و مردم را آزار داد آنها همچو کاری نکردند! اینها آمدند البته قبضه کردند، بسیار بد بود، بسیار زشت بود لکن مع ذلک این طور بود. الآن هم وضع ایشان این طور شده که بودن ایشان در ایران به طوری در نظر مردم یک امر ناگواری است که اگر چنانچه یک قدرتی بیاید و این برود، معلوم نیست که همان شادیها را نکنند! همان طور که آن وقت بود حالا هم شادی نکنند. حالا در هر صورت الآن قدرت ایشان که اتکال به ملت هم ندارد؛ ملت هم اصلًا با او موافق نیست.… کند. همچو که امریکا میخواهد یک کلمهای بگوید، از شوروی اعلام میشود که این مخالف با مصالح ماست! ما آرام نمینشینیم! اگر این هم بخواهد [اقدامی] بکند، آن یکی میگوید که مخالف مصالح ماست! این بین این دوتا قدرت بزرگ اینجا حفظ شده است! نه اینکه ایشان حفظ کردند. پس، بنا بر این قدرت منهای ملت یک قدرت پوسیدهای است که ایشان دارند و این همچو قدرتی را ندارد.در هر صورت، این حرف، این منطق، یک منطق فاسدی است که اگر «اعلیحضرت» نباشند امریکا از آن طرف شروع میکند به تعدی کردن و انگلستان از آن طرف و امریکا از آن طرف! و این «قدرت» است که در مقابل همه قدرتهای عالَم! ادعا این است که قدرت ایشان در مقابل این سه تا ابرقدرت که انگلستان و امریکا و شوروی باشد ایستاده است! نه فقط در مقابل شوروی، در مقابل این سه قوه ایستاده است! و الآن کارتر وقتی فکر میکند که یک همچو قدرتی در ایران هست به خودش میلرزد! [خنده حضار] یا فرض کنید در کرملین اگر یک همچو چیزی صحبت بشود، مردم به خودشان میلرزند! یا در انگلستان! ایشان این طور ادعا را دارد که من هستم که تجزیه نشده است ایران! اگر من نباشم، …… ایران کمونیستی میشود! یعنی همان تکهاش میشود؟! دیگر باقیِ جاهایش نمیشود؟! کمونیستها فقط آذربایجان را میگیرند یا خیر، شوروی میآید آذربایجان را میگیرد؟! این حرفها یک حرفهایی است که اینها میزنند و میگویند که اگر شاه نباشد کذا! و همهاش برای حفظ این است. امریکا هم همین حرفها را اگر بزند برای حفظ این است؛ شوروی هم پشتیبانی از این میکند و از این حرفها ممکن است القا بکند که ایشان را نگه دارد؛ انگلستان هم ممکن است همین حرفها را بزند برای نگه داشتن ایشان. البته همه اینها موافقند با اینکه ایشان باشد، برای اینکه بهتر از ایشان برای اینکه منافعشان را تامین کند ندارند الآن. اگر یک نوکر بهتر پیدا میشد خیلی پشتیبانی نمیکردند لکن حالا این یک کهنه کاری است که بلد است راهها را؛ فهمیده چه جوری کار بکند و لو الآن از کار افتاده است! و اینها میل دارند که این باشد بلکه منافع اینها باز یک مدتی ادامه پیدا کند.… ذخایرش را دارند میبرند، از آن طرف پایگاه درست میکنند برای خودشان! این ایران اگر یک ایران قدرتمند بود نمیگذاشت که این کار بشود. پس ایران الآن قدرتمند نیست. نمیتوانید شما بگویید که ایران باید قدرتمند باشد و قدرتمند است، و اگر شاه برود قدرت از بین میرود. ما میخواهیم که این کسی که این ضعف را از برای ایران آورده، قدرت را به هدر داده است، این برود و ملتْ خودش قدرتمند است به جای او باشد. ایرانیها این را میخواهند؛ ایرانیها استقلال میخواهند، میخواهند که قدرتهای دیگر را دستشان را قطع بکنند. صحیح است این مطلب که ایرانِ قدرتمند و مستقل، این میتواند که ثبات منطقه را حفظ کند؛ این یک مطلبی صحیح است لکن الآن منطقه- یا ایران ثبات ندارد الآن. اگر …توبه هم بکنید دیگر فایده ندارد. توبه باید با موازین باشد؛ مگر خدای تبارک و تعالی همین طوری توبه قبول میکند؟! حق الناس را خدا قبول نمیکند تا ادا نشود؛ تا اینکه ادا نکنی. تو حق الناس را قدرت داری که ادا بکنی؟! قدرت این را داری که یک دانه حبسی را که ده سال در حبس بوده و جوانیاش از بین رفته در حبس، تو قدرت این را داری که جبران این را بکنی تا توبه بکنی؟! توبه یعنی چه؟ نمیتوانی توبه بکنی. قابل این نیستی قبول بکند خدای تبارک و تعالی توبه تو را. ولی توبه حق الناس است دیگر؛ حق ناس را خدا نمیبخشد به مردم. اگر شما نتوانستی که یکی از اینهایی که آن طور زجر کردی، آن طور اره کردی پایشان را، سوزاندی پایشان را، پایشان را توی روغن داغ کردی، روی صفحه- نمیدانم- فلزی خواباندی و برق را متصل کردی، کباب کردی مردم …یک جهت اینکه خوب حالا اگر یک کسی شعار بر خلاف قانون اساسی داد، او باید به مسلسل بسته بشود و کشته بشود؟ یا خوب قوانین دارد. یک کسی بر خلاف قانون اساسی- فرض کنید که- مخالفتی کرد، روی قوانین باید [مجازات] بشود. و ثانیاً ببینیم، [و] بررسی در این موضوع [بکنیم] که ملت بر خلاف قانون اساسی شعار میداده یا شاه بر خلاف قانون اساسی شاه بوده است؟ اگر شاهی بود که- حالا روی قوانین اساسی ما بحث میکنیم- اگر شاهی بود، یک سلسلهای بود که به حَسَب قانون اساسی این سلسله روی کار آمده بود که قانون اساسی این است که ملت باید یک کسی را رای بدهند تا اینکه شاه باشد، خود همین آقای شاه هم گفتند که در قانون این طور است که سلطنت یک موهبت الهی است که مردم میدهند به شخص سلطان، خوب باید ببینیم که آیا مردم این را اعطا کردند، مردم این را اعطا کردند به ایشان تا اینکه اگر شعاری بر خلاف داده شد، شعار بر خلاف قانون اساسی باشد یا مردم اصلًا اطلاعی از این مسائل نداشتند؟… میشود کرد؛ و این را به ملکه انگلستان و یک دسته دیگری دادند! این مراتع [را]. جنگلهای ما «ملی» شده؛ جنگل هم دادند به یک دسته دیگر! اصلًا ... همین طور ریختهاند سر این سفره و همه دارند میچاپند! یک قدری از آن هم به جیب ایشان میرود و برای حفظ ایشان است. اینکه میبینید که از هر گوشه [جهان] صدا در میآید به اینکه ما طرفدار [شاه] هستیم، عاشق چشم و ابروی کسی نیستند آنها! آنها نفت ما را میخواهند! بهتر از این [شاه] کسی نیست که نفت ما را به آنها بدهد. اینها میخواهند که مملکتی به اسم «اصلاحات ارضی» یک بازار بشود برای امریکا! امریکا گندمهایش را میریخت دور، توی دریا میریخت، حالا بهتر از این چی که بدهد به ایران و از آن نفت بگیرد، از آن پول بگیرد.یک مملکت دامداریاش را بکلی از ... از بین بردند، زراعتش را بکلی از بین بردند؛ مراتعش را به غیر دادند. همه چیز آن را از بین بردند، و الآن شما برای همه چیز محتاجید. اگر یکوقت جلویش را بگیرند، مملکت ایران بعد از سی و سه روز دیگر باید همه گرسنه بمانند. این مملکتی است که اگر ایشان نباشد دنیا به هم میخورد! مملکت دیگر مملکت نیست! ما مملکت که میخواهیم. [شاه میگوید] پس بگذارید من باشم که این مملکت باشد! در این نطق چند روز پیش از این گفت که بیایید همه فکر کنیم برای مملکت! [خنده حضار] ما هم همین را [میگوییم]. همه ملت روی همین فکر است که دادشان بلند است. مردم به فکر مملکتشان نبودهاند، حالا افتادهاند به فکر مملکتشان. حالا دارند فکر میکنند برای مملکت که …… استقلالمان میرود؟ استقلال فرهنگی داریم که برود از دستمان؟ استقلالِ- نمیدانم- اقتصادی داریم که از دستمان برود؟ استقلال ارتشی داریم که از دستمان [برود؟] چه استقلالی داریم که شما اگر نباشی آن استقلال از دست ما میرود؟ حالا شما برو، ما امتحان کنیم ببینیم! [خنده حضار] این منطق اینهاست برای همان حرف اولی که ما عرض کردیم که ملت ایران خواهانش هستند که رفتن ایشان است. خواهانند مردم. این هم [جواب] اشکالش به اینکه اگر من [بروم استقلال از دست میرود]… بلکه قبل از اینکه در دبستان هم برود، تازه زبان باز کرده، تا آن پیرمردهایی که خوابیدند در توی خانه و نمیتوانند بیرون بیایند، همه با هم بگویند که «مرگ بر این سلطنت پهلوی». این زبان خداست. این القای الهی است. این یک چیزی نیست که بشود بشر این را درستش کند. یکدفعه- مثلًا- متحول کند یک مملکتی، تمام یک مملکت سی و چند میلیونی را که دیروز از یک پاسبان میترسیدند، میآمد توی بازار میگفت عَلَم بزنید، بیرق بزنید، روز چندم آبان[4] است بیایید بیرق بزنید، هیچ تخلف نبود در کار، حالا اگر خود «اعلیحضرت» هم تشریف بیاورند توی بازار، مردم با مشت خُردش میکنند! جرات هم نمیکند بیاید بیرون [خنده حضار]. الآن وضع ... این [رهبر] چین آمد در ایران، جرات نکردند این رئیس چین را- عرض میکنم که- بیاورند از توی خیابانها ببرند، برای اینکه مردم ایستاده بودند و نمیشد همچو چیزی عبور بکند. از بالای سرشان با هلیکوپتر بردند به فرودگاه! و از آنجا رفت سراغ کارش.… با قدرت خدا نمیشود بازی کرد. مردمْ مردمِ الهی هستند، مُسْلم هستند، قیامِ للَّهِ کردند، برای خاطر حق قیام کردند، بچه کوچک و بزرگ دارد میگوید ما حکومت اسلام را میخواهیم، ما اسلام را میخواهیم؛ یک همچو قدرتی را نمیتوانند بشکنند با مسلسل و با این طور چیزها. بالاخره اینها خاضع خواهند شد و بالاخره این مرد خواهد رفت ان شاء الله [ان شاء الله حضار] منتها یک قدری زود و دیرش چیز است و الّا رفتنی [است]؛ مسلّم هم رفته است. یک هُلِ دیگر میخواهد ان شاء الله [خنده حضار]. ان شاء الله خداوند شماها را توفیق بدهد که این هُلِ آخر را هم بدهید ان شاء الله. [ان شاء الله حضار].… این قدرتها در مقابل قدرت ملت که قدرت الهی است هیچ نخواهد کاری کرد- ما الآن موظفیم که برادرهای ما الآن در خون دارند میغلتند، ما باید به آنها کمک بکنیم. الآن کمکی که شما که در اروپا هستید، و هر کدامتان هم در ممالک دیگری هستید، کمکتان این است که تبلیغ کنید؛ یعنی این جنایتهایی را که این سلسله کردهاند، و خصوصاً این شخص کرده است، این شاه کرده، این جنایات را به مردم بگویید. به رفقایتان که در دانشگاهها هستند، در کارخانهها هستند، هر جا که هستید، به این رفقایی که دارید اروپایی، بگویید به اینها که مساله این است. این خیانتها را کرده است. و مردم که قیام کردهاند، آزادی میخواهند. فریادشان این است که ما آزادی میخواهیم و استقلال میخواهیم. این مردمی که آزادی و استقلال میخواهند، اینها وحشی نیستند. اینها متمدنند که آزادی و استقلال میخواهند. وحشیها آنها هستند که استقلال و آزادی را از اینها …… خدا همه شما را حفظ کند ان شاء الله. ما امیدواریم این نیروهایی که الآن دارد در خارج از ایران مصرف میشود [به ایران برگردد]، نیروهای انسانی که مهمترین نیروهای مملکت است، بسیاریاش الآن در خارج ایران مصرف میشود و تقریباً از جیب ایران بیرون میرود و هدر میرود؛ این هم یکی از ضررهایی است که از شاه به ملت ما میرسد، علاوه بر ضررهای مادی ضرر معنوی است که از این شخص به ما میرسد، برای اینکه محیط ایران را جوری کردهاند که خود ایرانیها، آن اشخاصی که موثر هستند، نمیتوانند در ایران باقی باشند. بسیاری از اطبا- عرض میکنم- از دکترها، از مهندسین، از اشخاصی که میتوانند در ایران خدمت بکنند، اداره بکنند ایران را، برای خاطر این دشواریهایی که در ایران هست و شاه پیش آورده است، اینها مع الاسف در خارج ایران به سر میبرند. همین امروز که دو نفر از امریکا آمده …… اسلام را از بین ببرد، اساس روحانیت را از بین ببرد، اساس ملیت را از بین ببرد، مصالح مردم و مسلمین را به خطر انداخته است و از بین برده است، تکلیف مسلمین این است که قیام کنند و این را بَرش گردانند از این حرفهایی که میزند؛ یعنی این را بیرونش کنند از این مملکت. و اگر دست هم رسید بگیرندش و محاکمهاش کنند و پولهای مردم را که برده از او بگیرند؛ اگر هم ندارد و [ضایع] کرده است، هر ظلمی را که کرده او را مجازاتش بکنند. این یک چیزی است که لازم است بر ما. بر مسلمین است که این کار را بکنند. منتها توانستیم این کار را انجام بدهیم که الحمد للَّه؛ هم تکلیفمان را ادا کردیم هم به مقصد رسیدیم. نتوانستیم عمل بکنیم به تکلیفمان عمل کردیم؛ نماز خواندیم. حالا «چه شد» یعنی چه؟ خوب نماز …