رفتن به محتوای اصلی

مجلس شورای اسلامیگروه و سازمان

نام‌های دیگر: مجلس، مجلس انقلابی، مجلس تراز، مجلس قانون‌گذاری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قوهٔ مقننهٔ جمهوری اسلامی، نمایندگان آن و وظایف قانون‌گذاری و نظارت.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع ایرانیان مقیم خارج درباره وضعیت عمومی ایران‌— ۱۳۵۷/۰۸/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۷
۱۳۵۷۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

باید مسلمین با هم برادر باشند. همه با هم خدمت بکنند. شما یک مملکتی را از دست‌ یک قوای کثیری، یک قوای بزرگی، از چنگال آنها درآورده‌اید. حالا که درآورده‌اید دوباره از این حرفها بزنید و با هم اختلاف بکنید و اینها دوباره برگردد به چنگال آنها؟! این صحیح است که انسان از این مجلسی که باید مقدرات یک مملکت در دست او باشد و با این آرامش هم تحقق پیدا کرده است، شما بنشینید و در روزنامه‌های خارجی و داخلی هی دامن‌بزنید به اینکه نه، این مجلسْ مجلسِ کذا نیست؟! این حق نیست و غیر حق را پافشاری نکنید. و من از ملت ایران می‌خواهم که ان شاء الله در این مرحله ثانی هم که وقتی که آن تحقق پیدا کرد همین آرامش را حفظ کنند. یک مملکتی است مال خود شما. خود شما باید خدمتگزار به این مملکت باشید و آرامش را حفظ کنید. و همان طوری که در این انتخابات با شوق و شعف رفتید و رای دادید، در مرحله ثانی هم کار را انجام بدهید، و ان شاء الله مجلس تحقق پیدا بکند. مجلس تنها مَلْجئیی است که برای یک ملت است. مجلس قوه مجتمع یک ملت است در یک گروه. تمام قوای یک ملت در یک گروه مجتمع است. و مجلس از همه مقاماتی که در یک کشوری هست بالاتر است. بنا بر این یک همچو مقامی را نشکنید این طور؛ و لو نمی‌توانید لکن اصل گفتنش، اصل ذکرش، کار قبیحی است و بر خلاف مصلحت است و بر خلاف مسلک اسلام است.
من خوف این را دارم که مطالبی که آقای حجازی[1] فرمودند درباره من، باورم بیاید. من خوف این را دارم که با این فرمایشات ایشان و امثال ایشان برای من یک غرور و انحطاطی پیش بیاید. من به خدای تبارک و تعالی پناه می‌برم از غرور. من اگر خودم را برای خودم نسبت به سایر انسانها یک مرتبتی قائل باشم، این انحطاط فکری است و انحطاط روحی. من در عین حال که از آقای حجازی تقدیر می‌کنم که ناطق برومندی است و متعهد، لکن گله می‌کنم که در حضور من مسائلی که ممکن است من باورم بیاید فرمودند من چند کلمه‌ای که می‌خواهم در حضور آقایان عرض کنم از باب اینکه امر شده است به تذکر؛ فَانّ الذِّکْری‌ تَنْفَعُ الْمُومِنینَ.[2] تصادف خوبی است که امروز که آقایان در اینجا تشریف دارند و با هم مواجه هستیم مواجه با ملت هستیم، تمام ملت خلاصه در وجود شما آقایان است، تصادف خوبی است که با روز عید مبارکی مصادف شده است، و از آن بهتر این است که روز گشایش مجلس اسلامی در روزی است که عدالت در عالم متولد شده است، روزی است که امیر المومنین- سلام الله علیه- به دنیا آمدند که مظهر همه‌ عدالتها و اعجوبه عالم هستند و از صدر عالم تا ابد بجز رسول اکرم کسی به فضیلت او نیست. این را ما به فال نیک می‌گیریم و این فکر را می‌کنیم که آقایان که در یک روزی که مظهر عدالت خدا، پرتو عدالت انسانی در آن روز متولد شده است، و شما مجلس را در آن روز افتتاح می‌کنید بدانید که باید همان رشته را، همان رشته علی- علیه السلام- را پیروی کنید. من در بعضی مجالس زمان رضا خان رفته‌ام در مجلس به عنوان تماشاگری و مجالس دیگری هم که از آن زمان تا اخیر بوده است شنیده‌ام. آنجایی که من دیده‌ام، مجلس، مجلس شورا نبوده است، مجلس مبارزه بین افراد در آمال خودشان بود؛ جنگ و نزاع بود. حتی بعض اشخاص که اشخاص صحیحی بودند و در خارج از مجلس حدود را حفظ می‌کردند، در مجلس که وارد می‌شدند مثل اینکه ملزم می‌شدند به اینکه نظیر آنهای دیگری که به طور غیر اسلامی رفتار می‌کردند، گاهی هم بعضی از آنها منحرف بشوند. مجلس شورای اسلامی مجلس مشورت است، مجلسی است که باید متفکرین، آقایان، مسائلی که ما یحتاج ملت است و کشور است در میان بگذارند و با هم مشورت کنند. مباحثه کنند فقط آن چیزهایی که مربوط به ملت است و به اسلام. مجلس شورای اسلامی که شما آقایان وکیل هستید از طرف ملت برای خدمت در آن بنگاه، باید آنکه دلخواه ملت است در آنجا طرح بشود. و آنچه دلخواه اسلام است بحث و مشورت بشود. و به ترتیبی که مقرر است تصویب بشود و همه چیزش اسلامی باشد.

شاهدها (۳۰ پاراگراف)

مجلس ملجأ ملت و مجمع قوای آن و بالاتر از همهٔ مقامات

… پیدا کرد همین آرامش را حفظ کنند. یک مملکتی است مال خود شما. خود شما باید خدمتگزار به این مملکت باشید و آرامش را حفظ کنید. و همان طوری که در این انتخابات با شوق و شعف رفتید و رای دادید، در مرحله ثانی هم کار را انجام بدهید، و ان شاء الله مجلس تحقق پیدا بکند. مجلس تنها مَلْجئیی است که برای یک ملت است. مجلس قوه مجتمع یک ملت است در یک گروه. تمام قوای یک ملت در یک گروه مجتمع است. و مجلس از همه مقاماتی که در یک کشوری هست بالاتر است. بنا بر این یک همچو مقامی را نشکنید این طور؛ و لو نمی‌توانید لکن اصل گفتنش، اصل ذکرش، کار قبیحی است و بر خلاف مصلحت است و بر خلاف مسلک اسلام است.

تشکیل مجلس از امینان آشنا با رنج ملت نه از طبقهٔ بالا

… جمع می‌شدند و- عرض می‌کنم- شاید رفیقش هم که نشسته بود راجع به اینکه دوایش چه است یا غذایش چه است صحبت می‌کرد و پول این ملت را می‌خورد. این را درش را بستند، تمام شد دیگر. ما مجلس سنا نداریم. مجلس شورا داریم. مجلس شورا هم نمی‌خواهیم از طبقه بالا درست بشود. مجلس شورا می‌خواهیم از آدمها، آدمهایی که متوجه‌اند به اینکه به این ملت چه گذشته است در پنجاه و چند سال و در طول نظام شاهنشاهی، و لا اقل در این مواردی، در این مدتی که دیده‌اید خودتان. این آدمهایی که می‌بینند این طور بر این ملت گذشته است، اشخاص را هم می‌شناسند در شهرهای خودشان، در روستاهای خودشان، می‌شناسند اینها را، و دیدند اینها در طول این مدت چه کرده‌اند. آنها مخفی آن وقت کار نمی‌کردند، علناً مردم را اذیت می‌کردند. آن اشخاص را کنار باید بگذارند و یک اشخاصی که امین هستند، اشخاصی که معروف است پیششان به امانت، به دیانت، به خدمت به مردم، آنها را تعیین می‌کنند، باید هم تعیین بکنند. مجلس ان شاء الله مستقر بشود. قانون اساسی ان شاء الله قانون اساسی‌مان به رای گذاشته می‌شود. تقریباً نزدیک به تمام شدنش است. به رای گذاشته می‌شود. بعد از اینکه ما ملاحظه‌اش کردیم و تصدیقش کردیم، به رای گذاشته می‌شود.

اصلاح بسیاری از کارها با تشکیل مجلس به رأی ملت و حکومت مستقر

وقتی یک مجلس شورا با خود ملت، با رای خود ملت ان شاء الله تحقق پیدا کرد و یک حکومت مستقر و مستمری به وسیله مجلس درست شد، بسیاری از کارها آن وقت اصلاح می‌شود. لکن البته مهلت می‌خواهد. نمی‌شود، یک آدم ممکن است یک سرما بخورد و به چند دقیقه سرما خوردن مریض می‌شود، این را بخواهند صحیحش کنند گاهی یک ماه، دو ماه طول می‌کشد تا این چند دقیقه‌ای که این سرماخورده جبران کند. یک مملکتی که دو هزار و پانصد سال زیر ظلم این رژیم …

سپردن کارها به نمایندگان متعهد ملت پس از تشکیل مجلس

به نظر من می‌رسد که امروز باید ما کوشش کنیم که حتی الامکان اشکالات وارد را هم یک قدری غَمضِ عَین[1] کنیم تا بلکه یک استقراری پیدا بکند؛ تا بلکه مجلس خبرگان کارشان ان شاء الله به همت آقایان زودتر تمام بشود و برویم سراغ مجلس شورا و مجلس شورا را درست بکنیم و محول بشود کار به ملت و به نمایندگان ملت، و کارها ان شاء الله با محول شدن به ملت و به اشخاصی که متعهد هستند، و توانستیم و توانستید که یک منتخباتی داشته باشید که آنها صد در صد ان شاء الله اسلامی و ملی و متفکر و همه جهات در آنان جمع باشد؛ آن وقت ان شاء الله با اینها کارها اصلاح بشود.

اهمیت فراهم کردن مجلس شورای مطلوب اسلام

و حالا باید آن چیزی را که اینجا عرض کنم و برای هم آقایانی که در حزب جمهوری اسلامی هستند و هم آقایانی که در [خبرگان‌] هستند؛ این است که ما حالا باید تهیه قضیه مجلس شورا را ببینیم، مهم آن است. اگر چنانچه مجلس شورای مورد خواست اسلام تحقق پیدا کرد، ما هم می‌رویم سراغ کارمان؛ آنها هم مشغول کارشان می‌شوند، کارشان را انجام می‌دهند، دیگر ما نمی‌توانیم هی تا آخر در زحمت باشیم. ملت خودش دارد کار خودش را انجام می‌دهد و وقتی که یک ملتی خودش کار خودش را انجام می‌دهد، دیگر هر که می‌خواهد هر صدایی بکند، هر داد و فریادی بکند، خوب، ملت خودش …

حل همهٔ گرفتاری‌ها و خلاف‌ها در مجلس شورا با وکلای متدین مقید به شرع

یک قدری باید آقایان، همان طوری که تا حالا می‌گویید صبر انقلابی کردیم، باز هم صبر انقلابی بکنید تا بلکه این مسائل حل بشود و همه این مسائل در مجلس شورا باید حل بشود؛ یعنی مردم کوشش کنند که وکلای صالح متدیّن در مجلس بفرستند. تمام گرفتاریها و تمام چیزهایی که بر خلاف موازین عمل می‌شود آنجا حل می‌شود. دیگر نه دولت می‌تواند خودش یک کاری بکند، یک برنامه‌ای بدهد، تا یک وقت خلاف باشد، و اگر چنانچه ان شاء الله آنهایی هم که در مجلس می‌روند- مردم [متدین-] ان شاء الله امیدوارم همین طور هم بشود، برای اینکه مملکت ما همه متدین‌اند اکثراً و وکیل متدین تعیین می‌کنند- وقتی بنا شد وکلا متدین باشند و مقیَّد به احکام شرع باشند که ان شاء الله هستند- آن وقت این مسائل همه‌اش حل می‌شود.

نبود مجلس شورا علت عمدهٔ خلاف‌ها و امید به جلوگیری مجلس اسلامی از برنامه‌های غیراسلامی

… آقایان قبلًا نمی‌ترسیدند؟ اینهایی که ترسیده‌اند بعضیشان البته- همانهایی‌اند که می‌خواهند آشوب بپا کنند که می‌گویند ما ترسیدیم. و الّا خوب، چه ترسی هست؟ البته بعضی حرفهایی که شده است، یک حرفهایی است که عمل نخواهد شد. عملی که بر خلاف شرع مقدّس باشد، نخواهد شد. اما خوب، یک خلافهایی هم حالا هست که مهمش این است که مجلس شورا ما نداریم. الآن هر کسی‌ هر جایی یک کاری می‌کند، یا یک طرحی می‌دهد، یا یک برنامه‌ای می‌گذراند، یا یک قانونی مثلًا فی الجمله درست کنند، و اینها بعد از تحقق مجلس شورا، همه اینها به هم می‌خورد. و مجلس شورا یک مجلس اسلامی امیدوارم باشد. و مجلس اسلامی نگذارد که برنامه‌های غیر اسلامی اجرا بشود، یا کارهای خلاف شرع واقع بشود.

حل مسائل در صورت تشکیل مجلسی از نمایندگان صالح و اسلامی

این مسائل اصلی اگر درست شد و ما یک مجلس شورای ملی داشتیم، نه مجلس‌ شورای مثل سابق، یک مجلس شورایی که اشخاص آن صحیحند، از اشخاصی که اسلامی هستند، از اشخاصی که اسلام را کهنه نمی‌دانند، از اشخاصی که چپ و راستی نیستند، اگر یک همچو مجلسی درست شد، این مسائل همه حل می‌شود. من می‌دانم که الآن در قشرهای مختلف اشخاص مختلفی هستند که صلاحیت ندارند؛ لکن حالا وقت این نیست که ما صدا در بیاوریم. حالا وقت این نیست که ما اختلاف ایجاد بکنیم. از همه اطراف هم دارند اختلاف ایجاد می‌کنند. در شهرها، در مرزها، در کردستان، در جاهای دیگر.

اصلاح مطبوعات، رادیو تلویزیون و ادارات به دست مجلس ملی و اسلامی

و آنکه می‌خواهم عرض بکنم این است که اصل این قضایا، اصلاح این قضایا، به نظر من آسان است. و او در وقتی که ما یک مجلسی داشته باشیم. اگر مجلس شورا آن طوری که ما بخواهیم ملی و اسلامی باشد، همه این مطبوعات اصلاح خواهد شد؛ همه این رادیو تلویزیون‌ها اصلاح خواهد شد؛ همه این ادارات تصفیه خواهد شد؛ یعنی ملت باید تصفیه کند به وسیله اشخاصی که می‌فرستد. ان شاء الله در این دوره بر خلاف دوره‌هایی از زمان- یکی دو دوره شاید بعد از مشروطه تا حالا- و یا از زمان رضا شاه تا حالا، دیگر آن طورها نخواهد شد که یک کسی- به قول محمد رضا- لیست را از سفارتخانه‌ها بفرستند و ما هم مامور اجرا باشیم! ایشان خودشان این مطلب را به …

تشکیل مجلس ملی اسلامی، راه حل مسائل پس از حکومت انتقالی

… ما نه این است که توجه نداریم به اینکه اینها این طور هستند- و بعضی‌شان اصلًا معلوم نیست اعتقاد به اسلام داشته باشند، و بعضی هم ندارند- لکن مع ذلک یک مصالحی الآن اقتضا می‌کند که این مطالبِ اولْ مستقر بشود: یک حکومت، حکومت انتقالی به حکومت استقراری تبدیل بشود؛ و مجلس پیدا بشود؛ و مجلس از اشخاص ملی باشند؛ و ما ان شاء الله بتوانیم مردم را هدایت کنیم به اینکه چه اشخاصی را به مجلس بفرستند. وقتی مجلس یک مجلس ملیِ اسلامی شد، این مسائل دنبالش حل است. اینکه من راجع به بسیاری از افراد، که می‌دانم افراد سالمی نیستند، سکوت کردم، این برای همین مصلحت است. و ان شاء الله امیدوارم که موفق بشوید شماها و همه به اینکه خدمت بکنید به این کشور. و تا برنامه اسلام نباشد، خدمت صحیح نخواهد بود. از اشخاصی که به اسلام توجه …

مجلس برخاسته از مردم با وکلای مطمئن و خدمتگزار، نه آریامهری و آمریکایی

… پیدا شد، حکومت مستقر این کار را باید بکند. این امور یک اموری است که قانون باید برایش باشد. این قوانینی که تا حالا بوده طاغوتی است؛ اینها همه‌شان خرابکاری بوده. برای هر [فردی‌] قانون می‌خواهد؛ و این محتاج به این است که مجلس شورا پیدا بشود؛ مجلس شورای خودتان؛ نه مجلس شورای آریامهری یا فرض کنید که امریکایی. مجلس شورای خودتان. خودتان وکیل برای خودتان تعیین بکنید. اشخاص مطمئن، اشخاص ملی، اشخاصی که خدمتگزارندْ برای شما، تعیین بکنید. و ما هم هر مقدار که می‌توانیم مطالب را به آنها بگوییم، و ان شاء الله استقرار و دوره استقرار پیش بیاید. دوره استقرار که پیش بیاید، آن وقت کشاورزی، طرحها دارد؛ البته طرحش باید داده بشود. مدارس باید فرهنگ اصلًا باید- منقلب بشود. فرهنگ یک تحولی پیدا بکند. …

مجلس مرکزی که همهٔ قوا باید تابع آن باشند

… نیست و می‌خواهید خدمت بکنید، حالا می‌بینید که شما رای نداشته‌اید، شما در خارج مجلس خدمت بکنید. تایید کنید این مجلس را. این طور نباشد که منعکس کنید در خارج که خیر، مملکت ایران یک مملکتی است که انتخاباتش کذا شد. این حرف غلطی است. این حرف غلط را این قدر نزنید. برای خاطر خدا توجه داشته باشید که یک مجلس شورا که مجلس شورای اسلامی است و می‌خواهد برای ایران خدمت کند و باید قوه داشته باشد، تنها مرکزی است که تمام قوا باید تبع آن باشند، شما بخواهید برای اینکه شما وکیل نشده‌اید در کجا، هیاهو کنید که انتخاباتْ انتخابات کذا بوده؛ این حرف خلاف اسلام است. شکایت اگر هست، شکایت پذیرفته است. و مقاماتی که باید شکایتها را بپذیرند، می‌پذیرند. اما هیاهو کردن و فریاد زدن و انتقاد بیجا کردن، این بر خلاف دستورات اسلام است.

رد گمان همانندی مجلس جدید با مجلس‌های دوران گذشته

… بی‌بند و باری انتخابات و مجلس و امثال ذلک شاید یکوقت اسباب این بشود که بعضیها گمان کنند که خوب حالا هم مثل آن وقت. به اصطلاح آدم مارگزیده از ریسمان خط و خالدار هم می‌ترسد و ملت ما مارگزیده است. استعمار گزیده است. خان گزیده است و محمد رضا و رضا خان گزیده است. از این جهت یکوقت می‌بینی که در ذهنشان می‌آید که خوب این هم مجلسی مثل آن مجلسها. لکن همه باید بدانند که امروز هیچ قدرتی نیست که بتواند یک وکیل را تحمیل کند. از رئیس جمهور گرفته تا ارتش، تا شهربانی، ژاندارمری، خانها هم که دیگر چیزی از آنها باقی نمانده است. و اشراف و اعیان هم همین طور. متنفذینی هم نداریم. هیچ کس الآن در ایران، هیچ مقامی در ایران نیست که قدرت این را داشته باشد که یک وکیل تحمیل کند. بنا بر این، امروز …

امید به تأسیس مجلس برای جبران خرابی‌های عصر طاغوت

اکنون مسلمین در آستانه قرن پانزدهم هجری، و ایران در آستانه سالگرد انقلاب و هجرت، این ولادت سعید و هجرت بزرگ و انقلاب اسلامی را جشن می‌گیریم و مبارک باد می‌گوییم. ولی جشن بزرگتر در وقتی است که مستضعفین بر مستکبرین غلبه کنند و آنان را تا ابد منزوی نمایند و مسلمین با وحدت کلمه زیر پرچم توحید، دست بیدادگران را از کشورهایشان قطع کنند و ملت ایران که بحمد الله تعالی در عرض یک سال پس از انقلاب دارای جمهوری اسلامی و قانون اساسی و رئیس جمهور شدند، ان شاء الله با رشد معنوی و آرامش، مجلس شورای اسلامی را تاسیس خواهند نمود تا خرابیهای عصر طاغوت، خصوصاً پنجاه سال اخیر را با همت والای خود جبران نمایند؛ خرابیهای معنوی و مادی‌ای که با برنامه‌های ابرقدرتها خصوصاً امریکا انجام گرفت و ملتهای مسلمان خصوصاً ملت ایران را تا آستانه سقوط کشاند. گرچه جبران تمام خسارتها امکانپذیر نیست، زیرا جبران ضررهای خونبار جوانان غیوری که در دفاع از اسلام و کشور به شهادت رسیدند، و …

پیش‌بینی توطئه و آشفتگی بیشتر هنگام تعیین نمایندگان مجلس

… کارشکنی می‌کنند، باز تعقیب می‌کنند و همینها هستند که روابط با خارج، با دیگران دارند و قدم به قدم با جمهوری اسلامی مخالفت می‌کنند. و حالا این مخالفتی که، آشفتگی که تازه دیدید، این روی زمزمه ریاست جمهور است و در این هم شکست می‌خورند، لکن اینها دست برنمی‌دارند. بعد در مجلس شورا که می‌خواهند مردم وکیلشان را معین کنند منتظر مصیبتهای زیادتر باشید. آنجا دیگر آشفتگی بیشتر خواهد شد. لکن باید با قدرت [بایستید] هیچ مایوس نباشید. هیچ این آشفتگیها شما را مایوس نکند [تا] آن روزی که ما باید به آن مسائل اساسی برسیم و بعد ان شاء الله این مسائل دوم را شروع بکنیم.

اهمیت بیشتر مجلس شورا به سبب دورهٔ طولانی آن

مساله این است؛ آنهایی که مکتب دارند و آنهایی که گرایش دارند به اسلام ان شاء الله شما پیدا بکنید، از حالا شروع کنید. این دفعه دیگر مصیبتتان زیادتر است؛ برای اینکه یک مجلس خبرگانی بود که یک مدت کوتاهی بود؛ یک مجلسی است که مدت بلندی است و استفاده‌ها در آن هست. باید خیلی دقت بکنید، خیلی زحمت بکشید، کاندیداهاتان را تعیین کنید و ارائه بدهید به مردم این کاندیدای ماست؛ آنی است که برای اسلام کار می‌کند، ترویج کنید از آن اسلام، شمشیر دستتان باشد، شمشیر هم هست دستتان؛ با این شمشیر کارها را انجام بدهید، با این شمشیر بُرنده …

امید به تشکیل مجلس و حل مسائل با طرح‌های نمایندگان ملت

الآن یک حکومت متزلزلی ما داریم. انتقال است الآن و بعد ان شاء الله مجلس شورا درست می‌شود. و وکلای شما، وکلای ملت می‌آیند و آنها طرحها خواهند داد و ان شاء الله مسائل حل می‌شود. این مشکلاتی هم که شما دارید، اینها را همه اقشار تقریباً دارند. شما همین تهران هم که ملاحظه بکنید، الآن محله‌های زیادی در تهران هست که اینها آب خوردن ندارند، اسفالت ندارند، هیچ چیز ندارند. لکن باید یک قدری مهلت داد به این تزلزلی که الآن هست، و این اقشاری که …

انتخاب آزادانهٔ نمایندگان مجلس پس از تصویب قانون اساسی

… را و نظر بدهید؛ و بعد از این هم توجه به این بکنید که آرایی که می‌دهید راجع به اشخاص متعهد، اشخاص صحیح، اشخاص اسلامی، اشخاصی که بشناسید اینها مسلمانند و متعهدند و امین هستند، گرایش به چپ و راست ندارند؛ این اشخاص را تعیین کنید تا آنها این قانون را بررسی بکنند. و بعد که این بررسی شد و استقرار پیدا کرد، و بعد هم رای دادید به آن، این مرحله را ما طی کردیم که الآن‌ یک قانون اساسی داریم، دنبالش هم مجلس شوراست، که ان شاء الله بعد به همت همه ملت، ملی و صحیح، و با اختیار تام، مردم منتخبین‌شان را [تعیین کنند] که در امورات نظر بدهند. و آن وقت هم باید بگوییم که منتخبین چه جور اشخاصی باید باشند. در هر صورت، الآن وقت این است. من می‌دانم مشکلات هست. مشکلات نه اینکه شما تنها دارید؛ ما هم مشکلات داریم؛ همه قشرها مشکلات دارند؛ از همه اطراف که می‌آیند مشکلاتشان را می‌گویند؛ لکن این مشکلات را حالا …

انتخاب نمایندگان صالح و بی‌گرایش به شرق و غرب به دست مردم

… دارد رفع بشود؛ اگر یک چیزی باید به آن زیاد بشود، زیاد بشود؛ و یک چیزی باید از او کم بشود، کم بشود. و بعد هم به دسترس ملت بدهند و ملت نگاه کند و رای بدهد، یا آری یا نه. آن وقت اساس مملکت ما یک پایه‌اش درست شده؛ و آن پایه قانون اساسی است. دو پایه دیگر مانده؛ و آن اینکه مجلس شورا را باید ملت خودش وکلا تعیین کنند. وکلا هم همین جوری که عرض کردم وکلای ملی؛ وکلایی که مردم در بلاد خودشان شناختند که اینها مردم صالحی هستند، اینها مردم اسلامی هستند، اینها گرایش به شرق و غرب، گرایش به مکتبهای فاسد ندارند، اینها را تعیین کنند. یک مجلس شورا داشته باشیم. آن وقت رئیس جمهور هم ان شاء الله تعیین بشود و مملکت ما رسمی، یک دولت مستقر رسمی داشته باشد با قانون اساسی، و با آن جهاتی که اساس مطلب است. بعدش بیاییم برسیم به قضیه مطبوعات که می‌دانیم مطبوعات صحیح نیستند؛ رادیو تلویزیون اشکال در آن …

تشکیل مجلس شورا از مسائل مقدم کنونی

الآن مسئله‌ای که در پیش است؛ یکی مسئله قانون اساسی است؛ و یکی تشکیل مجلس شورا. این دو مساله بر سایر مسائل مقدم است. کوششها هست برای اینکه نگذارند این قدم ثانی را ما برداریم. چنانکه کوششها کردند که نگذارند رفراندم حاصل بشود راجع به اصل جمهوری.

مجلس برخاسته از خود مردم پایان‌بخش آشفتگی‌ها و نگرانی‌ها

… اوّلی مجلس شورای ملی و رئیس جمهور و اینها درست بشوند. همه این آشفتگیها را مجلس شورا، که مجلس خودتان است [پایان می‌دهد] باید کوشش کنید که خودتان انتخاب کنید. افرادی که متعهد هستند، متدین هستند، ملی هستند، چپ و راستی نیستند، اینها را تعیین کنید. و ان شاء الله. وقتی مجلس شورای ملی یک همچو مجلسی شد که از خودتان بود و افراد خودتان در آن بود و به اختیار خودتان بود، هیچ خوفی دیگر برای ما نیست ان شاء الله.

لزوم مجلس ملی نه فرمایشی با انتخاب نمایندگان

… برویم. یک رایی دادیم؛ رای که برای ما خانه نمی‌شود. رای برای ما این چیزها را تمام نمی‌کند؛ عمل می‌خواهد. رایش را دادیم؛ عملش را باید بکنیم. دنبال این باید عمل بکنیم. باید همان طوری که الآن مطرح است، نمایندگان را تعیین بکنیم برای اینکه قانون اساسی درست بشود؛ نمایندگان را تعیین بکنیم برای اینکه مجلس درست بشود. مجلس ملی باشد. یک‌ مجلس فرمایشی نباشد. یک مجلسی نباشد که به قول محمد رضا خان لیستش را می‌نوشتند و می‌دادند می‌گفتند اینها را! خود این اقرار کرد که لیست را می‌نوشتند. منتها می‌خواست برای خودش تعریف درست کند، پدرش را تکذیب می‌کرد! برای حالای خودش تعریف درست کند ... جلوترِ خودش را خراب می‌کرد که لیست …

نادرستی امید به انجام همهٔ کارها از سوی مجلس

… باید بشکنید. هم بانوان مکلفند، هم آقایان مکلفند که بشکنند این را. بعد که این ریشه‌ها از بین رفت و موانع از بین رفت، آن وقت وقت این است که سازندگی پیش بیاید. یعنی این تا آنجایی که باید این دولت موقت کارش را بکند بکند؛ و بعد مجلس بیاید در کار و قضیه سازندگی. امید اینکه مجلس هم برای ما کار بکند صحیح نیست. مجلس هم یک چند صد نفرند؛ ازشان کاری نمی‌آید. باید همه قشرها برای خودشان تکلیف فرض کنند، بگویند ما موظفیم. همان طوری که هر آدمی خودش موظف می‌داند که بچه خودش، و اطفال خودش را اداره کند و می‌رود دنبال اینکه اداره کند او را، این احساس باید در ما پیدا بشود که این مملکت عائله ما هستند و خانه ماست؛ این خانه …

لزوم تشکیل مجلسی برخاسته از نظر آگاهانهٔ مردم

… داشته است- این را- حفظش بکند؛ و از این چیزهایی که دستهای اجانب و ناپاک بین مردم منتشر می‌کنند اعتنا نکند به اینها. و اینهایی که می‌آیند و نمی‌گذارند کارها انجام بگیرد، از ایشان جلوگیری بشود؛ تا اینکه این نهضت به آخر برسد. نهضت بین راهی- این- مثمر ثمر نیست؛ نهضت به آخر برسد، یک دولت مستقر پیدا بشود، یک مجلس شورای ملی- نه به آن معنایی که در زمانهای سابق پیدا می‌شد که مردم بی‌اطلاع بودند- یک مجلسی که به نظر خود مردم باشد، مردم خودشان نظر داشته باشند، مقدرات دست خود مردم باشد، اینها تحقق پیدا بکند؛ آن وقت مردم بروند سراغ اینکه ما فقیر هستیم.

لزوم انتخاب وکیل خوب برای سپردن مقدرات کشور به مجلس

… این برای شما خوب است. بیشتر از این نیست. ما می‌گوییم این خوب است برای شما. مثل اینکه در رفراندم، ما گفتیم رای به رفراندم خوب است. من خودم این رای را دارم. الزام تو کار نبود؛ هر کس مجاز بود و آزاد بود که‌ خودش برود رای خودش را بریزد، هر چه می‌خواهد باشد. حالا هم، بعد از این، باید خود شما- باید- وکیل تعیین کنید، و بعد هم وکلای مجلس شورا را خودتان تعیین می‌کنید. همه چیزها دست خودتان است. خودتان باید بگردید یک وکیل خوب تعیین کنید، که مقدرات مملکتتان دست مجلستان باشد.

پیش‌بینی اخلال بدتر در انتخابات مجلس شورا

… همچو جمعیتی، ایران یک همچو کشوری هست. صد و بیست و چند نفر می‌خواهند رئیس جمهور بشوند و همه هم به جان هم ریختند. و بعد هم خواهید دید که اینها چه بساطی سر هم درمی‌آورند. اینها همه اخلالگری هست، و ما از این مسائل، شاید اکثر جوانهای ما از این مسائل غافل باشند. و بعد خدا می‌داند که در قضیه مجلس شورا چه خواهد شد. و مانده آنکه بدتر از همه است برای اینکه، حدود مثلًا فرض کنید، دویست نفر می‌خواهد وکیل بشود. این شاید چندین هزار نفر خودشان را منتخب کنند. رئیس [جمهور بشوند]، می‌خواهند نگذارند یک مطلبی بشود. یکوقت این بود که- یک اشخاصی- ما مواجه با یک اشخاصی بودیم که اینها واقعاً راه را، راه ما را راه صحیح نمی‌دانستند. خودشان یک راه صحیحی داشتند. خوب، یک چیزی بود. می‌نشستند صحبت می‌کردند که این راه درست است یا …

مجلس جای رسیدگی به این امور و ادارهٔ کشور

… بیاورید. الآن مملکت شما یک مملکتی است که در معرض زلزله است. در معرض انفجار است. در معرض این است که همه زحمتهایی که تا حالا کشیدید به باد برود. نباید ما دامن‌بزنیم به اینها. ما باید کمک کنیم آرامش را الآن حفظ بکنیم تا رئیس جمهور تعیین بشود، مجلس تعیین بشود. مجلس جای این کارهاست که یک مملکتی را مجلس باید اداره کند. حالا اگر بخواهید هی هر کسی از یک طرف بکشد، و هر کسی یک بهانه‌ای درست کند، و هر روز توی عرض می‌کنم که جاهایی که محتاج به نظم است بی‌نظمی ایجاد بشود، جاهایی که محتاج به استقرار است بی‌استقراری ایجاد بشود، این یک لطمه‌ای به اصل نهضت می‌زند. مطالب حق است، لکن وقت …

رفع نقیصه‌های احتمالی قانون اساسی در مجلس شورا

… بعضی اشخاص هست و من هیچ نگران نیستم. قانون اساسی صحیح است. و اگر بعض طوایف خیال می‌کنند که آن چیزی که آنها می‌خواهند در قانون اساسی نیست، این یک اشتباه است. و این را باید بدانند که اسلام برای همه است. و قانون اساسی اسلام همه دردها را ان شاء الله دوا می‌کند. و ما امیدواریم که اگر فرض کنید که یک نقیصه‌ای در کار باشد، بعدها در مجلس شورا این نقیصه رفع بشود. نگران نباشند هیچیک از طوایف.

لزوم ملی بودن مجلس و نبودن آن تحت فرمان دیگران

… که اینها توطئه بکنند و بخواهند که این قانون اساسی، تاسیس آن درست نشود. باید دقت کنید، توجه کنید به اینکه در یک همچو موقعی همه اذهانتان متوجه به این باشد که قانون اساسی درست از کار درآید و اسلامی باشد. سرنوشت همه ما بر قانون اساسی [است‌] و بعد هم مجلس خبرگان؛ و بعد هم مجلس شورا، که ملی باشد؛ مثل سابق نباشد که تحت فرمان دیگران باشد.

لزوم ملی بودن و فرمایشی نبودن مجلس

ان شاء الله خداوند همه شما را حفظ کند. و همه مسائل بعد از تحقق یک دولت غیر انتقالی، یک دولت مستقر و مستمر، بعد از او و یک قانون اساسی و یک مجلس شورایی که ملی باشد، نه فرمایشی، ان شاء الله همه این مسائل حل می‌شود و این کار به دست خود ملت همه اینها واقع می‌شود. خداوند همه شما را حفظ کند و موفق.