شأن مجلس عبارت است از قانونگذاری و نظارت کردن؛ هم قانونِ خوب بگذارند که مجریان دستشان باز باشد و بتوانند برای مردم کار کنند، خدمت کنند - خوب، بحمداللَّه دولتهای ما خدمتگذار بودهاند، این دولت هم بخصوص فعالیت و تلاش خیلی خوبی دارد - و بتوانند آن کاری را که میخواهند انجام بدهند، برای مردم انجام بدهند؛ این از یک طرف، از یک طرف هم نظارت؛ بر همهی دولتها نظارت باید وجود داشته باشد. انسان باید تحت نظارت باشد؛ هم نظارت وجدان خود، هم نظارت مراقبین قانونىِ خود؛ و بداند که تحت مراقبت خدای متعال و نظارت الهی هست. این میشود یک مجلس خوب.مجلس شورای اسلامیگروه و سازمان
نامهای دیگر: مجلس، مجلس انقلابی، مجلس تراز، مجلس قانونگذاری
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
قوهٔ مقننهٔ جمهوری اسلامی، نمایندگان آن و وظایف قانونگذاری و نظارت.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹
سیر زمانی
از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴۱۳۵۹۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۱همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
یک تذکر این است که مجلس قوهی مفکرهی کشور است. فکر در لباس قانون تجلی میکند، بعد در سراسر وجود کشور سریان و جریان پیدا میکند. چیزی که دائم باید در نظر باشد، این است که ببینیم فکر این قوهی مفکره اولاً نسبتش با ارزشهای اساسی انقلاب چیست - چون این شاخهای روئیده بر بدنهی عظیم و قد کشیده و مستحکم انقلاب است دیگر - ثانیاً نسبتش با جامعه، با مشکلات کشور و با نیازهای مردم چیست. یک نگاه به مبدأ، یک نگاه به منتها؛ یک نگاه به خاستگاه، یک نگاه به هدف؛ این باید روشن باشد. اگر این شد، آن وقت قوانین، هم اصیل خواهد بود، درست خواهد بود، صحیح خواهد بود، هم کارآمد خواهد بود. اگر اوّلی نباشد، قانون مثل شاخهی از درخت بریده است؛ اصالت خود را از دست خواهد داد و دیگر قانون اصیلی نیست. اگر دومی نباشد، قانون اصیل است، مشروعیت دارد، اما مقبولیت ندارد. اگر منطبق بر خواستهای جامعه و نیازهای فوری و بهروز و نیز نیازهای بلندمدت جامعه نباشد، آن وقت دیگر مقبولیت نخواهد داشت به حسب هر مقداری که در آن جهت کمبود دارد. این یک نکته است که باید در نظر باشد.مجلس خیلی مهم است؛ مجلس شورای اسلامی جایگاه بسیار با اهمیّتی است. چرا؟ چون مجلس ریلگذار حرکتِ دولت است. دولتها را در نظر بگیرید مثل یک قطاری که بر روی یک ریلی باید حرکت کنند؛ این ریل را مجلس شورای اسلامی با قوانین خود میگذارد. البتّه در گذاشتن قانون، دولت و مجلس همکاری میکنند؛ دولت لایحه میدهد، مجلس لایحه را کم و زیاد میکنند، اصلاح میکنند، تصویب میکنند. این ریل گذاشته میشود و دولت باید روی این ریل حرکت بکند. اگر چنانچه مجلس به دنبال رفاه مردم، عدالت اجتماعی، گشایش اقتصادی، به دنبال پیشرفت علم، پیشرفت فنّاوری، به دنبال عزّت ملّی و استقلال ملّت باشد، ریلگذاری او به سمت این هدفها خواهد بود؛ اگر مجلس مرعوب غرب باشد، مرعوب آمریکا باشد، دنبال حاکمیّت جریان اشرافیگری باشد، ریلگذاری او در این جهتها خواهد بود؛ کشور را بدبخت خواهند کرد. اهمّیّت مجلس اینها است؛ اینها چیز کمی است؟ اهمّیّت مجلس همانطور که امام فرمودند به این است که در رأس امور است.[4] معنای «رأس امور» این نیست که در سلسلهمراتب اجرائی، مجلس نقشی دارد یا نمایندهی مجلس نقشی دارد؛ نه، مجلس در سلسلهی مراتب اجرائی هیچ نقشی ندارد؛ دستگاه عظیم دولت است که اجرا میکند، امّا مجلس تعیینکنندهی مسیر است، مسیر را معیّن میکند؛ دولتها موظّفند و مجبورند برطبق قانون که در این مسیر حرکت کنند؛ روی این ریل حرکت کنند. خب، این ریل را چه کسی بنا است بگذارد؟ چه کسی بنا است این ریلکشی را بکند؟ به کدام سمت بنا است این ریل گذاشته بشود؟ این است که اهمّیّت نمایندگی مجلس و نمایندگان مجلس را روشن میکند. خب، البتّه دشمن همهجور کاری انجام میدهد. این مربوط به مجلس شورای اسلامی بود.شاهدها (۱۴ پاراگراف)
وظیفهٔ تریبون مجلس در زدودن تردیدهای القایی دشمن و روشن کردن حقایق
… به اعتقاد من، در آن روز، بیشترین حمل بار انقلاب را بر دوش داشت. هر جمعه که میشد، از این کانون نماز جمعه، به سراسر کشور، نور منتشر میشد. حقایق برای مردم تشریح میشد و مردم میفهمیدند که در این کشور چه میگذرد و دشمن چه کار میکند. تریبونهای آزاد، اینگونه است. مجلس، چنین شأنی باید داشته باشد. در آنجا که برای مردم ابهامی هست، آنجا که دشمن سؤالاتی را مطرح میکند؛ بذر تردیدی میکارد و در جامعه میپاشد، آنجا وظیفه شماست که این بذر تردید را از بیخ و بن در بیاورید و حقایق را روشن کنید. خیال میکنید دشمن بیکار است!؟ یک لحظه، دشمن بیکار نیست. هر وقت، هرطور بتواند، عمل میکند. همین قضایایی که اخیراً پیشامد کرد - قضایای مشهد و امثال آن - کار دشمن است. دشمن جهاز فکری خودش را به کار انداخته، برای اینکه ببیند چه وقت میشود ضربه زد. درست مثل میدان …عملکرد شایستهٔ مجلس، پاسخ به حضور مردم پای صندوقهای رأی
… قانونگذاریاش است؛ آن نطق پیش از دستورش است؛ آن، چگونگی برخوردش با قضایا و مسائل است؛ آن، چگونگی مباحثات داخلی مجلس است بین نمایندگان؛ که با هم مباحثه میکنند، حرف میزنند، تبادل نظر میکنند و به حقیقت میرسند؛ آن بیطمعی و بینظریای است که در نمایندگان وجود دارد. مجموعه اینهاست که مردم را خشنود و راضی خواهد کرد. این، پاسخی است به این اجابت مردم؛ که وقتی گفته شد «بیایید»، یعنی انقلاب و نظام به اینها گفت که «به پای صندوقها بیایید»، دیدید که چگونه آمدند و دشمن را مأیوس کردند! پاسخ این حرکت مردم، این است که ما یک مجلس این چنینی داشته باشیم.نقش حقیقی و تعیینکنندهٔ مجلس در اداره و هدایت کشور
1- مجلس در نظام اسلامی دارای نقشی حقیقی در اداره و هدایت کشور است و درست ایفاء کردن این نقش تأثیر عمیق و تعیین کننده یی در سرنوشت و مسیر و جهت گیری های اصلی کشور، به جای می گذارد. بر عهده ی یکایک نمایندگان محترم است که مجلس را بر ادای چنین وظیفه یی قادر سازند و حضور و تصمیم گیری های خود را با توجه به این نقش حساس و تعیین کننده، تنظیم نمایند.مجلس، مظهر اراده و حاکمیت مردم و تابع نیازهای آنان
2- مجلس شورای اسلامی، به معنای حقیقی کلمه، مظهر اراده و حاکمیت مردم است و همان طور که تشکیل آن با اراده ی ملت است، تصمیم گیریها و جهت گیری کلی آن نیز باید طبق اراده ی مردم و منطبق با نیازهای آنان باشد. نمایندگان محترم برای این که بتوانند این مقصود را برآورده کنند باید با توده های مردم و انتخاب کنندگان خود، در تماس و ارتباط باشند و نیازهای راستین و خواسته های بحق آنان را به درستی و از نزدیک بشناسند و آن را در مصوبات مجلس رعایت کنند.ارزش والای وقت مجلس و لزوم رعایت اولویتها
7- مجلس، فراهم آمده ی خون مقدس شهدا و محصول مجاهدتهای عظیم این ملت و یکی از نقاط امید روشن برای آحاد مردم است. هر دقیقه وقت این مجلس با مقیاسهای مادی و معنوی، دارای ارزش والایی است و هیچکس حق ندارد این سرمایه ی گرانبهای ملت را به هدر بدهد یا صرف کارها و مباحثات کم ارزش کند. بنابراین در ارائه ی لوایح و طرحها تا آن جا که ممکن است باید رعایت اولویتها بشود و مسائل مهمتر و فوری تر، از تقدم برخوردار شود. امروزه جستجو از راههایی که موجب گشایش اقتصادی برای طبقات کم درآمد است و نیز قوانینی که به رشد فرهنگی و سالم سازی فضای فرهنگی و اخلاقی جامعه بینجامد جزو مسائلی است که از اولویت برخوردارند و شایسته است که نمایندگان محترم بطور جدی به آن بپردازند.مظهر اعتماد و رأی مردم و رهرو هدفهای انقلاب و رهنمودهای امام
مجلس شورای اسلامی از جملهی افتخارات کشور و نظام انقلابی ما است، زیرا مظهر اعتماد مردم و محصول رأی و ارادهی آنان، و وسیلهی حضور تعیین کنندهی آنان در گزینش گردانندگان امور کشور و نیز در تقنین قوانین حاکم بر حرکت عمومی کشور است. مردم، انتخاب نمایندگان را وظیفهی دینی و انقلابی خود میشمرند و بر پایهی معیارهای اسلامی است که کسی را به عنوان نمایندهی خود برمیگزینند. از این رو سمت نمایندگی مجلس، نعمتی الهی و مایهی شکر و مباهات است. مجلس شورای اسلامی تاکنون بحمداللَّه راه اسلام را پیموده و در جهت هدفهای انقلاب و رهنمودهای امام راحل (رضواناللَّهعلیه) ره سپرده است و انشاءاللَّه همواره چنین باشد. خداوند ملت شریف ایران را سربلند و پیروز بدارد و از برکات اسلام بهرهمند فرماید و دیگر ملتهای مظلوم را نیز نصرت دهد.اتکای مجلس به نمایندگانی برخاسته از متن مردم
… هم که دم از دمکراسی میزنند، وضع به همینگونه است. در کشورهای معروف و نام آشنای جهان، غالب کسانی که در رأس حکومتها قرار میگیرند از خانوادهها و قشرهای شناخته شده سیاسی، مالی، نظامی و یا اشخاص وابسته به طبقات دارای زر و زورند. در ایران اسلامی اینگونه نیست. مجلس شورای اسلامی متّکی به عناصری از متن مردم است. یک معلّم، یک کشاورز، یک روحانی، یک پزشک، یک کاسب یا یک دانشجو، به یک منطقه انتخاباتی رفته است و مردم او را شناختهاند، به او رأی دادهاند و به مجلس شورای اسلامی وارد شده است. دولت جمهوری اسلامی نیز همینطور است. کسانی که در رأس مسؤولیتهای دولتی قرار دارند، افرادی هستند که عمر و جوانی خودشان را در مبارزات و سختیها و شداید گذراندهاند. مثل رئیسجمهور عزیز ما؛ همین شخصیت برجستهای که عمر و جوانیاش را در راه مبارزات گذاشته است. …سابقهٔ فداکاری نمایندگان و دوری آنان از نگاه امتیازی به نمایندگی
… نظام اسلامی و در جمهوری انقلابی ما؛ در میان مردم ما که شما هم از متن آن مردم برخاستهاید و بسیاری از شما، تجربههای پر افتخار فداکاری در این راه را دارید - در جبههها بودهاید؛ در زندانهای دشمنان بودهاید؛ در اسارت بودهاید؛ سالها در تلاش و سازندگی بودهاید؛ زحمت کشیدهاید و خدمت کردهاید - این دیدگاه مردود است. اگر بخواهیم یک حکمِ علیالقاعده بکنیم، باید بگوییم که «در میان نمایندگان ما، حتّی یک نفر هم، با این فکر و از این دیدگاه، نگرنده به موضوع نمایندگی نیست.» قاعده مطلب، این است.اثر آغاز سریع کار مجلس بر روحیهٔ مردم
من باید از شما برادران و خواهران تشکّر کنم. من به آقای ناطق[3] عرض کردم که اگر بشود، این مجلس زود شروع به کار کند. بحمداللَّه میبینیم که این کار انجام شدهاست. این، چقدر در روحیه مردم مؤثّر است که ببینند قضیه اعتبارنامهها و تشکیل کمیسیونها و مقدّماتی که گاهی هفتهها طول میکشیده، زود سپری شده و مجلس وارد اصل موضوع شده است! خیلی مسائل وجود دارد که امروز ما باید به آنها برسیم و نگوییم که اینها را دولت باید انجام دهد. شما هستید که میتوانید راهی جلوِ پای دولت بگذارید و بگویید «مشیکن»؛ و دولت مجبور است آن راه را برود. اگر قانون مقابل پای دولت گذاشتید، دولت خواهد رفت. این دولت، دولتی …بیاشکال بودن مباحثهٔ طلبگی میان نمایندگان به تعبیر امام
امیدواریم که خدای متعال به شما توفیق دهد. البته صحن مجلس، معاملات درون مجلس با یکدیگر؛ یعنی حرف زدنها، گفتگوها، مباحثات، همانطور که امام یک وقت به نمایندگان مجلس فرمودند «مباحثه طلبگی»، هیچ اشکالی ندارد. بگو بشنوِ طلبگی: این بگوید، او رد کند؛ این استدلال کند، او جواب دهد. اینها هیچ اشکالی ندارد. همچنانی که ایستادن پای مسؤولیت سوگندی که در برخورد با دولت خوردید، در ارائه قوانین، در جواب خواستن از دولت؛ اینها هیچ اشکالی ندارد. اینها هم خیلی خوب است؛ اما باید مخلصانه باشد؛ باید دور از جنجال باشد؛ باید دور از روشهایی باشد که حاکی از بیصداقتی و بیصمیمیّتی …تشکیل مجلس چهارم از برگزیدگان حقیقی ملت
خدای بزرگ را سپاسگزارم که ملت ایران را در مرحله یی دیگر از جهاد و تلاش انقلابی اش موفق گردانید و چهارمین دوره ی مجلس شورای اسلامی مانند دوره های قبلی این مجلس، از نمایندگان و برگزیدگان حقیقی این ملت رشید فراهم آمد. یکبار دیگر حضور شورانگیز مردم در صحنه ی انتخابات و اراده ی آگاهانه ی آنان که از دلبستگی و ایمانی عمیق به اسلام ناشی می شد، بر شرارت دشمنان مستکبر و خدعه های سیاسی و تبلیغاتی آنان فائق آمد و کمک و فضل الهی و عنایات حضرت ولی اللَّه اعظم (روحی فداه) دستگیر این …مجلس قوی و مردمی، پشتوانهٔ نظام و منشأ قوانین به نفع مردم
… ملاحظه میکنید در همین روزهایی که تب و تاب انتخابات در کشور ماست، از اطراف دنیا، رادیوها روی انتخابات تفسیر میگذارند، به چه قصدی است؟ حرفهایی که می زنند دقیقاً به قصدضربه زدناست. میدانند که انتخابات با حضور مردم، تثبیت و محکم کننده نظام جمهوری اسلامی است. میدانند که یک مجلس قوی، یک مجلس مردمی با دویستوهفتاد نماینده سالم و صالح، برای این نظام پشتوانه است. میدانند که قوانین مردمی و به نفع مردم، از چنین مجلسی صادر میشود. میخواهند این مجلس را ضعیف کنند. اگر امریکا و استکبار بدانند میتوانند کاری کنندکه پنج میلیون رأی دهنده کم کنند، سه میلیون رأی دهنده کم کنند، یک میلیون رأی دهنده کم کنند؛ هرچه داشته باشند خرج میکنند که این کار انجام شود؛ چون برایشان مهم است. اینکه میلیونها …مجلس از آن آحاد مردم است نه خانها
نکته دوم اینکه، مجلس شورای اسلامی، مجلسِ مردم است. مجلسِ خانها نیست؛ مجلسِ آحاد مردم است. نمایندهای که انتخاب میشود، باید دلسوز مردم باشد، صادق باشد، صمیمی باشد و بخواهد برای مردم کار کند. بعضی تظاهر به کار میکنند، اما کار نمیکنند. این، به درد نمیخورد. باید برای مردم کار کرد. صداقت و دلسوزی نمایندهای را که میخواهید انتخاب کنید، تشخیص دهید و بعد …قدردانی از نمایندگان و رئیس دورهٔ سوم مجلس
… و مقدم داشتن مصالح کشور و مردم بر مصالح شخصی و گروهی، و انقیاد در برابر حق، و پرهیز از توصیه های خصوصی و شخصی، و دوری از صرف نابجای بیت المال، و دوستی و مهربانی با رقبای دوران انتخابات، و بر حذر بودن از وسوسه ی شیطان و اغوای نفس اماره، توصیه می کنم. و از برادران و خواهران نماینده در مجلس دوره ی سوم که در مقطعی بسیار حساس، توفیق خدمتگزاری در این سنگر مقدس را داشته اند مخصوصاً رئیس محترم آن مجلس تشکر و تقدیر می کنم و امیدوارم زحمات آنان و همه ی خدمتگزاران به اسلام و مسلمین منظور نظر حضرت بقیةاللَّه (ارواحنافداه) قرار گیرد.