اقامت سالها با سختی در ایران به امید مسیحی کردن مردم و ناکامی در آن
در همین کشور ما، یک نفر کشیش را از یک کشور اروپایی به اصفهان و تهران و مناطق دیگر کشور آوردند. سالهای متمادی یک آخوند مسیحی دور از وطن در اینجا با سختی زندگی کرده و با سوءظن مردم مواجه بوده است: این کافر است، این نجس است. در دورانی که مردم نسبت به اینگونه مسائل حساسیت بیشتری داشتند - دوران تعصبات، دوران آن استحکام اعتقاد دینی مردم - به اینجا آمدند و زندگی کردند؛ به امید اینکه بتوانند چهار نفر را مسیحی کنند، و همان کاری که در آفریقا کردند - خیال باطل - بتوانند در اینجا هم بکنند. البته نتوانستند بکنند، اما سالها ماندند.
تحمل سختیهای طاقتفرسای کشیشان در آفریقا برای هدف خود
… از آفریقا و در دوردستها، کشیشهایی رفتند و سالها آنجا ماندند. برای چه ماندند؟ مسیحی کردن قبایل آفریقایی برای چه بود؟ کیست که نداند آنها پیشاهنگان استعمار بودند. رفتند مردم را مسیحی کنند، تا آن عنصر استعماری بتواند به آنجا بیایید و کار خودش را انجام بدهد. کشیشها هم میدانستند که برای چه دارند کار میکنند - اینطور نبود که ندانند - اما ببینید برای خاطر همین هدف، چه مصایبی را تحمل کردند؛ مصایبی که اصلاً با پول قابل جبران نیست؛ مثلاً یک نفر برود هفت سال در نقطهی مجاور نقطهی آدمخوارها زندگی بکند! انسان این چیزها را در کتابها میخواند، در بعضی از گزارشها میبیند، در بعضی از فیلمها و رمانها هم هست و من از اینها اطلاع دارم و میدانم که در این سالهای استعمار چه شده است.
گزارش مستشرقی ساکن جنوب خراسان از کشیشان در ایران دوران قاجار
تاریخچهی قاجاریه را بخوانید؛ مستشرقی[4] بوده که سالها در ایران زندگی کرده و دو جلد کتاب[5] به عنوان تاریخ ایران نوشته است. او مدتهای متمادی در منطقهی جنوب خراسان و بیرجند و زابل و همینجاها زندگی کرده و کتاب خود را نوشته است. ببینید او از کشیشهای خودشان که در اینجا بودند، چه چیزها نقل میکند.