ماه رمضان، ماه ذخیرهسازی و ماه نیرو گرفتن است. ماه رمضان، ماهی است که آحاد مردم باید خود را به خزائن غیبی و معنوی الهی برسانند و هر مقدار که میتوانند، تغذیه کنند؛ خود را برای پیشرفت آماده کنند. این، ماه رمضان است.ماه رمضان
نامهای دیگر: رمضان، ماه مبارک رمضان
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
ماه روزه و نزول قرآن و ضیافت الهی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:خطبههای نماز جمعه تهران— ۱۳۶۶/۰۲/۰۴
سیر زمانی
از ۱۳۶۶ تا ۱۴۰۴۱۳۶۶۱۴۰۴
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
همهی برادران و خواهران نمازگزار و عزیز را و خودم را توصیه میکنم به رعایت تقوای الهی، که برترین محصول و نتیجهی این ماه مبارک است. ماه مبارک رمضان با همهی برکاتش و همهی زیبائیهای معنویاش، بار دیگر فرا رسید. از قبل از شروع ماه مبارک، پیامبر معظم اسلام مردم را آماده میفرمود برای ورود در این عرصهی خطیر و والا و پربرکت؛ «قد اقبل الیکم شهر الله بالبرکة و الرّحمة». در خطبهی روز جمعهی آخر ماه شعبان، بنا به روایتی اینطور فرمود: خبر داد، توجه داد به مردم که ماه رمضان فرا رسید. اگر بخواهیم در یک جمله ماه رمضان را تعریف کنیم، باید عرض کنیم ماه فرصتها. فرصتهای فراوانی در این ماه در برابر من و شماست. اگر از این فرصتها بتوانیم درست استفاده کنیم، یک ذخیرهی عظیم و بسیار ارزشمندی در اختیار ما خواهد بود. من دربارهی همین مطلب اندکی توضیح عرض میکنم و خطبهی اول دربارهی همین مسائل مربوط به ماه رمضان و این فرصتهای بینظیر است.امسال هم ماه رمضان سپری شد و ملّت عزیز ما این تجربهی الهیِ گرانقدر را بحمدالله بخوبی گذراندند. ماه رمضان یک پدیدهی توحیدی است؛ یعنی دلها را و انسانها را به خدای متعال نزدیک میکند. ماه رمضان عرصهی تقرّب به خدا است، محلّ وعدهی تجدید حیات معنوی است؛ یعنی خداوند متعال با تشریع روزهی ماه رمضان یک فرصتی به من و شما داده است که در طول یک سال، یک ماهِ تمام این فرصت را داشته باشیم که دلهای خودمان را شستوشو بدهیم، خودمان را تطهیر کنیم و اگر بتوانیم، خودمان را از آلایشها بیرون بیاوریم و توحیدی کنیم. روزهی ماه رمضان، اُنس با قرآن در ماه رمضان، لیلةالقدر ماه رمضان، توسّلات و تضرّعات و دعاها در ماه رمضان، همهی اینها انسانساز است. ماه رمضان، حقّاً و انصافاً یکی از بزرگترین نعمتهای الهی است. هر کس به هر اندازهای آداب ماه رمضان را مراعات کند و عمل کند، به همان اندازه دل او و جان او و باطن او ساخته میشود، توحیدی میشود. خداوند فرمود: لَعَلَّکُم تَتَّقون؛[2] این ماه رمضان برای تقوا است، برای متّقی شدن دل و جان انسان است.شاهدها (۲۷۱ پاراگراف)
وقت دعا با توجه، تضرع و حضور قلب
ماه رمضان، وقت اینگونه دعا کردن است. منافاتی هم ندارد. همان دعایی که در آن، حاجت خود را میخواهید، آن دعا را با توجه، با تضرع و با حضور قلب بخوانید و دلتان را به خدا نزدیک کنید. من و شما به این احتیاج داریم. برادر و خواهر من! از دعا غفلت نکنید.فرصت برطرف کردن یکایک بیماریهای اخلاقی
اگر بیماریهای ما اینهاست، اینها را روی کاغذ بیاوریم. ماه رمضان فرصتی است که یکی یکی این بیماریها را، تا آنجایی که بشود، برطرف کنیم. اگر برطرف نکنیم، این بیماریها مهلک خواهد شد؛ هلاک معنوی و واقعی. هلاک جسمی که چیزی نیست! اگر بیماری مهلکی در ما باشد یا احتمالش را بدهند، چقدر دستپاچه میشویم؟ شب خوابمان نمیبرد. بهترین دکترها را پیدا میکنیم، میگوییم: «نکند این غدهای که در بدن من است، در دست …ماه دعا و لزوم مغتنم شمردن دعاهای ابوحمزه، افتتاح و جوشن
… مخلص. آنها میتوانند خدای متعال را کماهوحقه توصیف کنند. و لذاست که انسان اگر خود را به دعاهایی که از ائمه علیهمالسّلام، مأثور است، انس بدهد و مرتبط کند، امید این هست که توانسته باشد با خدای متعال، درست مناجات کند و چنان که شایستهی الهی است، با او حرف بزند. ضمناً ماه رمضان ماه دعاست. دعاها را فراموش نکنید. دعاهای وارد شده در ماه رمضان، یکی از آن نعم و فرصتهایی است که باید مغتنم بشمرید. این دعای ابیحمزه، این دعای افتتاح، این دعای جوشن وبقیهی ادعیهای که در روزها و شبها و سحرها و بقیهی ساعات و اوقات مخصوص در ماه رمضان وارد شده است، واقعاً از نعمتهای بزرگ الهی است. فرصت را مغتنم بشمارید.آمادگی برای ضیافت الهی و شب قدر با ذخیرهٔ رجب و شعبان
شاید در ماه شعبان، بتوانیم با ذخیرهای که از این ماه گرفتهایم، آن مناجات[4] پرسوز و گداز و پر مضمون را با نفس حقیقی بخوانیم - نهفقط الفاظ آن را مرور کنیم - و حقیقتاً از دل، با زبان آن مناجات با خدا حرف بزنیم، و اگر انشاءاللَّه این همه فراهم شد، در ماه رمضان، آمادهی ورود بر سر سفرهی ضیافت الهی شویم و در اوج قلهی آن ماه، شایستهی ورود به لیلةالقدر گردیم.توصیه به جوانان برای حفظ ذخیرهٔ معنوی ماه رمضان
از اینکه در ماه مبارک رمضان به جز یک جلسه توفیق پیدا نشد که مجلس درس و قرآن را با شما برادران و خواهران داشته باشیم متأسفم. امیدوارم شما جوانها از ماه رمضان حداکثر استفاده را کرده باشید، و انشاءالله، هم روزهی این ماه و هم از تلاوت قرآن و تلاشهای معنوی گوناگون در این ماه بهرهِی کامل برده باشید و توصیهام به شما اینست که سعی کنید ذخیرهی ماه رمضان را برای خودتان حفظ کنید. زیرا ذخائر معنوی هم مثل ذخائر مادی از این جهت که اگر آن را حراست کردیم و از آن نگهداری نمودیم برای ما میماند، اما اگر دربارهی آن تفریط و بیتوجهی و بیمراقبتی کردیم، آن را از دست خواهیم داد.معنویت و نورانیت حاصل از روزه و انس با قرآن در ماه رمضان
اگر انشاءالله توفیق روزهی ماه رمضان و عبادت این ماه و انس با قرآن را ولو بطور نسبی پیدا کرده باشید برای شما یک معنویت و صفا و نورانیتی بوجود میآورد، انشاءالله کوشش کنید که آن را برای خودتان حفظ کنید، و همانطور که بارها عرض کردیم، این کار در مورد جوانها به مراتب آسانتر است و این حالت را شما جوانها بهتر میتوانید بدست بیاورید همچنانکه بهتر میتوانید آن را حفظ کنید ـ ایام جوانی که این فرصت بزرگ را به شما میدهد قدر بدانید. اکنون به دنبالهی بحث میپردازیم و آیات را معنا میکنیم.فرصت الهی تلاوت و استماع قرآن و لزوم قدردانی از آن
خدا را سپاسگزاریم بر ادراک یک ماه رمضان دیگر و درک فرصت تلاوت قرآن و استماع قرآن. خدا کند که بتوانیم این فرصت الهى را که یک بار دیگر هم به ما داده شد، قدر بدانیم و جواب خداى متعال را از اعطاى این فرصت که آن را در چه صرف کردیم و از آن چه استفادهاى کردیم، آماده داشته باشیم. از برادران عزیز قارى هم تشکّر میکنیم که امسال در این جلسه شرکت کردید؛ بخصوص برادرانى که از راههاى دور تشریف آوردهاند و امیدواریم که خداوند به همهی آنها توفیق بدهد و کمک کند که این راه را باز هم بتوانند پیش بروند.لزوم تنظیم خوب برنامههای سحر صداوسیما
چون ماه رمضان در پیش است، باید خیلی حواستان جمع باشد. چند روز پیش مدیران مراکزِ صدا و سیما در استانها اینجا بودند؛ به آنها هم گفتم که برنامههای سحر را باید خوب تنظیم کنید.[23] من دیدم دعای سحر که خوانده میشود، اصراری هست که هر شب صدای کسی را بگذارند؛ این کار لزومی ندارد. اگر دو نفر با صدای خوب و با حالِ خوب دعای سحر را خواندند، همان را بگذارند؛ چه لزومی دارد که هر شب صدای یک نفر را بگذارند که دلش را به دست آورده باشند؟!پرهیز از آمیختن موسیقی با برنامههای سحر و گرفتن حال عبادت
… القا کنم. اگر آن سازندهى قطعه نباشد، من و گمان نمیکنم که شماها هم بفهمیم این قطعهى موسیقى چه دارد میگوید؛ وقتى که یکى بگوید بَهبَه، این فلان حالت را القا کرد، ما میگوییم بله، واقعاً درست فرمودید! وَالّا خودمان چیزى نمیفهمیم؛ غالب مردم ما اینجور هستند. خب، مردمى که نسبت به موسیقى برخوردشان این است، احساسشان این است، ما چرا بیخود بیاییم یک چیزى را که مشتبه است و [حتّی] نوعىاش اشکال دارد، سحر ماه رمضان قاطى برنامههاى مردم بکنیم و آن حال عبادت را از آنها بگیریم؟لزوم تلفیق هنرمندانهٔ برنامههای نوروز و ماه رمضان
… لاتبازى میکنند! لاتبازى بد است دیگر، هر جا باشد بد است؛ در تلویزیون هم بد است، در رادیو هم بد است؛ یعنى آن تیپهاى بهاصطلاح متین و شستهرُفته میتوانند کاملاً همان مقصود را برآورده کنند به شکلهاى خوب؛ لزومى ندارد که آدم به پستى گرایش پیدا کند در این زمینه. بنابراین عید نوروز را شاد کنید، منتها چون ماه رمضان است، یک هنرى لازم است [براى] تلفیق بین این دو. مانعى ندارد که مثلاً فرض کنید شما سحرها را کلّاً رمضانى باشید، شبها را رمضانى و نوروزى با همدیگر. برنامهاى داده بشود که برنامهى خوبى باشد، مردم بنشینند تلویزیون را یا رادیو را بشنوند. به نظرم پیرارسال بود، اوایل همان ساعتهاى تحویل بود که داشتم میرفتم مرقد حضرت امام (رضوان الله تعالى علیه)؛ خب سر سال بود، من در احساس خودم این بود که دارم میروم به روح …گشودن افق معنویت و آموختن صبر، جهاد و ایستادگی در برابر نفس و دشمنان
وبعد، فإنّ شهر رمضان کما یفتح آفاق المعنویّة الاسلامیّة والدّعاء والتّوجّه والتّضرّع یکشف أمامنا أیضاً معانی الصّبر والجهاد الاسلامیّ والصّمود فی سوح الصّراع مع النّفس والکفاح ضدّ الاعداء. وإنّنا لنرجو أن یوفّق المسلمون فی أنحاء العالم للعمل بمقتضیات هذا الشّهر واستخلاص العبر والدّروس منه لتشملهم ألطاف اللَه جلّ جلاله ویتغلّبوا علی أعدائهم.امید به ماندگاری معارف رمضان در ذهن و انعکاس آن در عمل
خب، ماه رمضان تمام شد؛ این ساعات پُربرکت، این حالات خوب، این معارف باارزش هم که در این یک ماه اینجا نشستیم و شنیدیم و گوش کردیم تمام شد؛ امیدوارم از ذهن ما و حافظهى ما و خاطرهى ما نرود و در عمل ما منعکس بشود. نسئلک اللهمّ و ندعوک باسمک العظیم الاعظم یا الله...بهترین فرصت برای بیداری معنوی مردم
… که مردم دارند، باید مردم را انذار کنیم. در کنار آگاهىبخشى ــ که بحمدالله این حرکت آگاهىبخشىِ سیاسى و اجتماعى و دید وسیع سیاسى دادن به مردم، از پیش از انقلاب شروع شد، امروز هم هست و ادامه دارد و ادامه خواهد داشت ــ باید روح معنویّت را در مردم بیدار کرد. ماه رمضان بهترین فرصت است براى این کار.ماه خودسازی و تقوا
در روز عید، مسلمانان باید به خود بنگرند، به خود نگاه کنند، ببینند از ضیافت الهى در ماه مبارک رمضان چه استفاده و بهرهاى بردهاند. ماه رمضان ماه خودسازى است، ماه تقوا است. آیا با روزهى آن ماه و با عبادات در آن ماه شریف، ما توانستهایم بر خودمان چیزى اضافه کنیم و خودمان را بسازیم یا نه؟ امروز به این حساب رسیدگى کنید و اگر دیدید که در ماه رمضان، دستاوردى پیدا کردهاید، سعى کنید آن را در طول سال حفظ کنید.ماه رمضان و عبادات مقدمهٔ رسیدن به دنیایی که مردم بندهٔ خدا باشند
… میدهد. اگر ما بتوانیم این «منِ» درونی را، این هوای نفْس را، این فرعون باطنی خودمان را، این شیطانی که در درون ما است، مهار کنیم، یا اقلّاً یک قدری مهار کنیم، همهی امور اصلاح خواهد شد؛ و اوّلش امر خود ما؛ اوّل، خود ما آدم خواهیم شد و به فلاح خواهیم رسید. ماه رمضان، مقدّمهی این است. روزه، نمازِ باتوجّه، انفاقات، حتّی جهاد فیسبیلالله برای رسیدن به یک چنین دنیایی است که مردم بندهی خدا باشند. پروردگارا! به محمّد و آل محمّد ما را بندهی خودت قرار بده.فرصت دور کردن گناه از خود با تمرین و ریاضت
… بر صحّت بکند؛ تا آنجایى که ممکن است، حمل بر فساد نباید کرد، امّا وقتى یک عمل خلافِ بیّن و واضحى از کسى سر زد، هیچ تفاوت نمیکند این کس چه کسى باشد؛ هر کس باشد، گناه، گناه است؛ بلکه افراد ممتاز وقتى گناه را انجام بدهند، جرم گناه در آن افراد بیشتر هم خواهد بود. بنابراین اصل قضیّه، اجتناب از گناه است که باید سعى کنیم در این ماه رمضان انشاءالله با تمرین، با حدیث نفْس،[9] با ریاضت، گناه را از خودمان دور کنیم. اگر گناه از ما دور شد، آن وقت راه براى عروج و براى پرواز در ملکوت آسمانها ممکن خواهد شد و انسان خواهد توانست آن سِیر معنوى و الهى و آن طیران معیّنشدهى براى انسان را انجام بدهد؛ امّا با سنگینى بارِ گناه چنین چیزى ممکن نیست. و این ماه رمضان فرصت خوبى است.غنیمت شمردن روزها با روزه و شبها با ذکر و دعا
ماه رمضان را مغتنم بشمارید. این روزها را با روزهداری، و این شبها را با ذکر و دعا به سر ببرید. فصل دعا هم همین ماه مبارک است؛ اگرچه همیشه انسان با رشتهی دعا باید با خدا متّصل باشد. آیهی «وَ اِذا سَاَلَکَ عِبادی عَنّی فَاِنّی قَریبٌ اُجیبُ دَعوَةَ الدّاعِ اِذا دَعان»[7] در سورهی بقره در خلال همین آیات مبارکهی مربوط به روزه و ماه رمضان است. در وسط آیات روزه و ماه رمضان، این آیه …فرصت رویگرداندن از کاستیها و زشتیهای درونی
چقدر مناسب و بهجا است که با تحوّل سال و با ورود در آستانهى ماه مبارک رمضان ــ که ماه رحمت و مغفرت الهى است ــ ما هم از کاستىها، از کجىها، از زشتىها، از بدىها در درون خودمان و در وجود خودمان رو برگردانیم؛ یعنى استغفار کنیم. استغفار و توبه یعنى برگشت به خدا، یعنى پشت کردن به بدىها، یعنى همین ایجاد تحوّل. وَ اَنِـاستَغـفِروا رَبَّکُم ثُمَّ توبوِّا اِلَیهِ یُمَتِّعکـُم مَتاعًا حَسَنًا اِلیًّ اَجَلٍ مُسَمًّی وَ یُؤتِـکُـلَّ ذی فَضلٍ فَضلَه.[1] استغفار و برگشت به …بهار نوسازی انسان و خودسازی و انس با خدا
و امسال اتّفاقاً بهار طبیعت با بهار دعا و قرآن همزمان شده است. چند روز دیگر ماه مبارک رمضان شروع خواهد شد که بهار نوسازى انسان است؛ بهار خودسازى است؛ بهار اُنس با خدا است. مگر میشود از این جنبهى کار غافل ماند؟ همهى خطاها و اشتباهات، ناشى از نپرداختن به این جنبهى کار است. آن که خطایش کمتر بود، آن که دلش به نور معرفت خدا و هدایت خدا منوّر بود، آن که اشارهاش براى این ملّت و براى ما و براى عشّاق اسلام در عالم، راهگشا و راهنما …آسانتر بودن بازگشت به مسیر تعالی در ماه رمضان
… حذر میداشتند و در همهى قضایا به همهى ما، به همهى ملّت ایران، از جمله به ما مسئولین میگفتند که مواظب باشید اسیر آن نشوید[10] ــ همان لحظه از این مسافت قریب که «وَ اَنَّ الرّاحِلَ اِلَیکَ قَریبُ المَسافَة»، پا را گذاشتهایم در آن جادّه و میرویم به سمت بالا؛ و این در ماه رمضان امکانپذیر است؛ در ماه رمضان آسانتر از همیشه است. پس امسال نوروز ما حقیقتاً میتواند نوروز باشد؛ نه فقط نوروز در طبیعت، بلکه نوروز در ذات خود ما، در وجود خود ما، در حرکت ما؛ و امروز این بسیار مهم است.دعا و نماز و روزهٔ رمضان مایهٔ صفا و رفع غفلت
… در یک جاده پرپیچ و خم و لغزنده و خطرناک است که اگر غفلت و فراموش کردید که در چه وضعیتی هستید، ممکن است ساقط بشوید. تقوا یعنی آن مراقبت و توجه دایمی که در افراد بالا به صورت یک ملکه یعنی یک خصلت غیر قابل انفکاکِ از انسان در میآید؛ دایماً انسان توجه دارد. در ماه رمضان با دعا و نماز و روزه، گرسنگی و بقیه خصوصیاتی که در این ماه است، یکی از آن حالات صفای لازم را به انسان میدهد؛ انسان حالت ذکر و یاد پیدا میکند و حالت غفلت از او گرفته میشود.ارزش و قیمت فصل یکماههٔ رمضان
این فصل یک ماهه، فصل بسیار باارزش و قیمتی است. در این سی روز یا بیستونه روز، خدا لیلةالقدر را قرار داده و لیلةالقدر یک فرصت استثنایی در طول سال برای انسان است. که اگر انسان توانسته باشد آن شب را درک بکند، خیر زیادی گیرش آمده. در دعای وداع ماه رمضان - نه این دعای وداعی که در صحیفه سجادیه است - بلکه دعایی که در مفاتیحالجنان است، میگوید: «و ان تجعلنی برحمتک ممّن خرت له لیلة القدر و جعلتها له خیرا من الف شهر»؛[5] خدایا …درخواست حفظ دستاوردهای رمضان و جبران محرومیتها از آن
به همین ترتیب با این جملات و کلمات، امام سجاد این ماه مبارک را بدرود میگوید و از لیلةالقدر و از دعا و از قرآن و از مغفرت در این ماه به گرمی و مشتاقانه حرف میزند و بعد از خدای متعال درخواست میکند که: خدایا آنچه را که در این ماه به ما رسیده، برای ما نگه دار؛ و آنچه را که ما از این ماه به دست نیاوردیم، این محرومیت ما را به عنوان یک نقص، به عنوان یک ضعف، مورد ترحم خودت قرار بده و برای ما جبران کن. و بعد امام سجاد آرزو میکند که یکبار دیگر این ماه برگردد.بهرهگیری از ساعات پربرکت برای یاد خدا و توبه
همهی برادران و خواهران عزیز را دعوت میکنم و توصیه میکنم به رعایت تقوای الهی و استفادهی از وسیلهی تقوا یعنی روزهی ماه رمضان؛ و از این ایام و ساعات پربرکت استفاده کردن، ساعاتی که برای بندهی خدا حتی تنفس در آن ساعات عبادت است. دلها را با یاد خدا آبادان کنید و به جان خود طراوت و نشاط ببخشید و به آب توبه زنگار دل و غبار جان را بشوئید. توجه و تذکر در این ساعات، در این روزها و شبها بیش از اوقات دیگر موجب نزدیکی به خداست و روزهی شما امساک از مشتهیات نفسانی و چیزهای دلخواه موجب رشد و تعالی و ترقی شماست. در این روزها تقوا، یعنی مراقبت کامل از گفتار و کردار و حتی خاطرات و خطرات ذهنی، یک تمرین …لزوم آماده کردن دل برای بهرهگیری از ضیافت الهی ماه رمضان
همهی برادران و خواهران نمازگزار را توصیه میکنم و دعوت میکنم به رعایت تقوای الهی و حفظ نفس از ورود در حوزهی محرمات پروردگار؛ و تداوم ذکر و توجه و تضرع در این چند روزی که از ماه مبارک شعبان باقی مانده است؛ و آماده شدن برای ورود در آستانهی ضیافت الهی در ماه مبارک رمضان و گشودن گرههای فراوانی که به وسیلهی شیطان و نفس اماره، در جان ما و دل ما به وجود آمده است، تا انشاءاللّه بتوانیم از ماه مبارک رمضان به صورت کامل و درست استفاده کنیم و بهره ببریم و ماه رمضان را به معنای حقیقی کلمه برای خودمان مبارک کنیم. از همین حالا باید آماده شد و دل را مهیا کرد برای استضاء به انوار الهی در آن ماه شریف و مبارک.تبریک ورود ماه رمضان، عیدی بزرگ برای مؤمنان
… هم خیلی خوشحال شدم؛ بعد از چهل و چند سال، دوباره صدای ایشان را شنیدیم؛ ایشان صدای فوقالعادهای داشتند آن وقت در دورهی جوانیشان، در آن سنینی که ایشان شاگرد آقای مختاری[3] بودند ــ خدا رحمت کند مرحوم آقای مختاری را ــ و آن صدای کذائی[شان]؛ الحمدلله. تبریک عرض میکنم ورود ماه مبارک رمضان را که حقیقتاً برای مؤمنین و قدرشناسان عید بزرگی است؛ از خدای متعال میخواهیم که این ماه رمضان را به معنای واقعی کلمه برای همهی ملّت ایران، برای همهی شماها عید کند و مبارک کند.ارزشمندی هیئتهای فعال و افطارهای خیابانی
… در قرآن [به دست میآید]؛ البتّه این تدبّر با راهنمایی باید همراه باشد. اسم مرحوم آقای مصباح (رضوان الله علیه) دو سه بار اینجا آورده شد که بجا است؛ از کتابهای ایشان استفاده بشود. حقّاً و انصافاً فکر این مرد بزرگ، فکر کمککنندهی به حرکت درست فکری جوانها است. هیئتهای فعّال در این ماه، افطارهای خیابانی در این ماه، همهی اینها چیزهای باارزشی بود.لزوم قدر دانستن روزهای باقیماندهٔ ماه رمضان
من یک جمله در باب ماه رمضان عرض کنم ــ چند روزی بیشتر باقی نمانده و [باید] قدر بدانیم ماه رمضان را ــ بعد هم یکی دو مطلب مربوط به مسائل جاری کشور را عرض خواهم کرد.برخورداری کموبیش دیگر شبهای ماه رمضان از خصوصیت شب قدر
لیلةالقدر شب سرنوشت است. در ماه رمضان، انسان میتواند با همراه شدن با آهنگ لیلةالقدر در سرنوشت خودش تأثیر بگذارد؛ این چیز کمی نیست، چیز خیلی مهمّی است، اگر طلب واقعی وجود داشته باشد؛ که در این شبها آنچه لازم است، حالت طلب است، درد طلب است. و البتّه لیلةالقدر یک استثنا در همهی شبهای سال است؛ بقیّهی شبهای ماه رمضان هم کموبیش همین خصوصیّت را دارند.آماده کردن خود از هماکنون برای ماه رمضان سالهای بعد
… حال شهدا را میخوانید یا نه؛ من میخوانم و اشک میریزم و استفاده میکنم؛ برای من حقیقتاً استفاده دارد. من خیال میکنم شما یکی از کارهایی که میکنید حتماً همین باشد که شرح حال این شهدای عزیز را، بخصوص بعضیشان را که خیلی معنویّت دارند، بخوانید؛ اینها استفاده کردند. به نظر من شما از ماه رمضان استفاده کنید؛ حالا دو سه روز بیشتر نمانده، لکن در آینده سالهای متمادی انشاءالله در پیش دارید، از حالا خودتان را برای ماه رمضان بعد آماده کنید.