رفتن به محتوای اصلی

ماه رمضان

نام‌های دیگر: رمضان، ماه مبارک رمضان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ماه روزه و نزول قرآن و ضیافت الهی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌های نماز جمعه‌ تهران— ۱۳۶۶/۰۲/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۶ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۶۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

ماه رمضان، ماه ذخیره‌سازی و ماه نیرو گرفتن است. ماه رمضان، ماهی است که آحاد مردم باید خود را به خزائن غیبی و معنوی الهی برسانند و هر مقدار که میتوانند، تغذیه کنند؛ خود را برای پیشرفت آماده کنند. این، ماه رمضان است.
همه‌ی برادران و خواهران نمازگزار و عزیز را و خودم را توصیه میکنم به رعایت تقوای الهی، که برترین محصول و نتیجه‌ی این ماه مبارک است. ماه مبارک رمضان با همه‌ی برکاتش و همه‌ی زیبائیهای معنویاش، بار دیگر فرا رسید. از قبل از شروع ماه مبارک، پیامبر معظم اسلام مردم را آماده میفرمود برای ورود در این عرصه‌ی خطیر و والا و پربرکت؛ «قد اقبل الیکم شهر الله بالبرکة و الرّحمة». در خطبه‌ی روز جمعه‌ی آخر ماه شعبان، بنا به روایتی اینطور فرمود: خبر داد، توجه داد به مردم که ماه رمضان فرا رسید. اگر بخواهیم در یک جمله ماه رمضان را تعریف کنیم، باید عرض کنیم ماه فرصتها. فرصتهای فراوانی در این ماه در برابر من و شماست. اگر از این فرصتها بتوانیم درست استفاده کنیم، یک ذخیره‌ی عظیم و بسیار ارزشمندی در اختیار ما خواهد بود. من درباره‌ی همین مطلب اندکی توضیح عرض میکنم و خطبه‌ی اول درباره‌ی همین مسائل مربوط به ماه رمضان و این فرصتهای بی‌نظیر است.
امسال هم ماه رمضان سپری شد و ملّت عزیز ما این تجربه‌ی الهیِ گران‌قدر را بحمدالله بخوبی گذراندند. ماه رمضان یک پدیده‌ی توحیدی است؛ یعنی دلها را و انسانها را به خدای متعال نزدیک میکند. ماه رمضان عرصه‌ی تقرّب به خدا است، محلّ وعده‌ی تجدید حیات معنوی است؛ یعنی خداوند متعال با تشریع روزه‌ی ماه رمضان یک فرصتی به من و شما داده است که در طول یک سال، یک ماهِ تمام این فرصت را داشته باشیم که دلهای خودمان را شست‌وشو بدهیم، خودمان را تطهیر کنیم و اگر بتوانیم، خودمان را از آلایشها بیرون بیاوریم و توحیدی کنیم. روزه‌ی ماه رمضان، اُنس با قرآن در ماه رمضان، لیلةالقدر ماه رمضان، توسّلات و تضرّعات و دعاها در ماه رمضان، همه‌ی اینها انسان‌ساز است. ماه رمضان، حقّاً و انصافاً یکی از بزرگ‌ترین نعمتهای الهی است. هر کس به هر اندازه‌ای آداب ماه رمضان را مراعات کند و عمل کند، به همان اندازه دل او و جان او و باطن او ساخته میشود، توحیدی میشود. خداوند فرمود: لَعَلَّکُم تَتَّقون؛[2] این ماه رمضان برای تقوا است، برای متّقی شدن دل و جان انسان است.

شاهدها (۲۷۱ پاراگراف)

انتساب ماه رمضان به خدا نشانهٔ عنایت ویژه و فضیلت آن

… خدای را که یکی از این راههایی که ما را به او؛ به کمال و به بصیرت نسبت به معدن عظمت میرساند، همین ماه رمضان است.» امام تعبیر میکند به «شَهره»؛ یعنی «شهر خودش». شهر خدا را یکی از این راهها قرار داد. خیلی پرمعناست. اگر فکر کنیم همه ماهها ماه خدا و مال خداست؛ وقتی که مالک همه وجود، بخشی از وجود را معیّن میکند و آن را به خود نسبت خاص میدهد، معلوم میشود نسبت به این بخش، توجّه و عنایت ویژه‌ای دارد. یکی از این بخشها، همین «شهراللَّه» است؛ شهر خدا، ماه خدا. خودِ این نسبت، در فضیلت ماه رمضان، کافی است. «شهر رمضان، شهر الصیام و شهرالاسلام.» ماه روزه؛ ماهی که روزه آن، یکی از ابزارهای بسیار کار آمد برای تهذیب نفس است؛ چرا که در آن گرسنگی کشیدن و با هوسها و اشتهاها مبارزه کردن نهفته است.

ماه پاک‌کنندهٔ روح با روزه، تلاوت قرآن و دعا

امام، در ادامه دعا میفرماید: «و شهر الطّهور»؛ «شهرِ پاکیزه کننده است.» در این ماه، عواملی وجود دارد که روح ما را پاک و طاهر میکند. آن عوامل چیست؟ یکی روزه است؛ یکی تلاوت قرآن است و یکی دعا و تضرّع است. این همه دعاها، ارزاق طیبّه و طاهره‌ای است از مائده‌های ضیافت الهی که خدای متعال در این ضیافت یک ماهه خود، مقابل مردم گذاشته است. مضمون کلام امام این است که خدا در این ضیافت، با روزه از شما پذیرایی میکند.

ماه رمضان ماه بدر و حنین و فتح مکه و جهاد درونی و بیرونی

أیّها الإخوة والأخوات! انّه شهر رمضان، وشهر بدر وحنین وفتح مکّة، شهر الجهاد فى ساحة الذّات وخارجها. فتوجّهوا إلى الله‌ بقلوبٍ خاشعة. وتضرّعوا الیه. واطلبوا منه سبحانه التّوفیق. وتوکّلوا علیه. واسئلوه المعرفة. واعملوا على تقویة عزمکم وارادتکم. واستشعروا اهداف الاسلام الکبرى بارواحکم وافکارکم وقلوبکم. قال الله‌ سبحانه وقوله الحقّ و وعده الصّدق: «وَسئلُوا …

قطعه‌ای از بهشت در دنیای مادی و فرصت بهره‌گیری از سفرهٔ الهی

آقایان محترم! ماه رمضان در هر سالى، قطعه‌اى از بهشت است که خدا در جهنّم سوزان دنیاى مادّى ما، این قطعه‌ى بهشتى را وارد میکند و به ما فرصت میدهد که خودمان را بر سر سفره‌ى الهى در این ماه وارد بهشت کنیم. بعضى همان سى روز را وارد بهشت میشوند، بعضى به برکت آن سى روز همه‌ى سال را، بعضى همه‌ى عمر را، بعضى هم از کنار آن غافل عبور میکنند که مایه‌ى تأسّف و خسران است؛ خودشان که هیچ، هر کسى که ببیند این موجود انسانى، با این‌همه استعداد و توانایى عروج و تکامل، از یک چنین سفره‌ى باعظمتى در مقابل چشم خود استفاده نکند، حق دارد که متأسّف بشود. این ماه رمضان است، ماه ضیافت‌الله‌ است، ماه لیلة‌القدر است. از بس اینها را ما تکرار کرده‌ایم و شنیده‌ایم و گفته‌ایم، برایمان عادّى شده است. آن انسانى به کمال راه پیدا میکند که از بین همین چیزهاى تکرارى و معتاد،[3] حقایق را پیدا کند. علم مادّى هم همین‌جور است. …

ضیافت الهی و بهره‌گیری از روزه، نماز، دعا و ذکر در آن

… است؛ این ضیافت‌الله‌ چیز کمى نیست. دائماً شنیده‌ایم ضیافت‌الله‌. میهمانى است؛ آن هم میهمانى‌اى که میزبان آن خداى عظیمِ علیمِ کریمِ قدیر است که همه‌ى شَراشِر[5] آفرینش در قبضه‌ى قدرت او است؛ فَهىَ بِاِرادَتِکَ دونَ اَمرِکَ مُؤتَمِرَة.[6] این ضیافت الهى است. از این هم که ما دعوت شده‌ایم دُعیتُم فِیهِ اِلىٰ ضِیافَةِ الله‌[7] باید استفاده کرد. استفاده‌ى از این به چیست؟ به همین چیزهایى که در اختیار ما گذاشته‌اند؛ همین روزه، همین نماز، همین نوافل، همین دعا، همین ذکر، همین توجّه، همین خشوع، همین تضرّع. اگر وارد این میدان بشویم و ما معمّمین سعى کنیم مخاطبین خودمان را هم وارد این میدان کنیم، کشور ایران تبدیل خواهد شد به یک منطقه‌ى بهشتى، دنیا و آخرت درست خواهد شد؛ وَلَو اَنَّ اَهلَ القُریًّ ءامَنوا وَ اتَّقَوا لَفَتَحنا عَلَیهِم بَ‌رَکتٍ مِنَ السَّماءِ وَ …

لزوم حفظ نتایج و ثمرات ماه رمضان تا پایان سال

سعی کنید نتایج تلاش مبارک خود را در ماه رمضان، برای خود حفظ کنید. دلها را پاکیزه نگه‌دارید و مشغول مسائلی که شما را از خدا دور میکند، مپسندید. دلتان را مشغول یاد خدا بخواهید؛ آن را قدر بدانید و از نتایج و ثمرات آنچه که در ماه رمضان به دست آورده‌اید، سعادت خود را تا آخر سال تأمین کنید. به فضل الهی، در جمهوری اسلامی ایران، زمینه برای کسانی که بخواهند خوب باشند و خوب بمانند و خوب زندگی کنند، آماده است. آنهایی که بخواهند مسلمان زندگی کنند، در فضای جمهوری اسلامی میتوانند مسلمان زندگی کنند و مسلمان بمانند. در بسیاری از کشورهای دنیا، چنین فضایی …

فرصت مغتنم برای خودسازی در میان گرفتاری‌های زندگی

… نعبد و ایاک نستعین» را تکرار کردن؛ رکوع کردن؛ به خاک افتادن و خدای متعال را تسبیح و تحمید و تهلیل کردن برای چیست؟ برای این است که انسان به‌طور دائم مشغول خودسازی باشد. منتها گرفتاریها زیاد است و همه گرفتاریم. گرفتاری زندگی؛ گرفتاری معاش؛ گرفتاری امور شخصی؛ گرفتاری اهل و اولاد، و انواع گرفتاریها مانع میشود که ما به خودمان، آن چنان که شایسته است، برسیم. لذا یک ماه رمضان را که خدای متعال قرار داده است، فرصت مغتنمی است. این ماه را از دست ندهید. مقصودم این است که اگر نمیتوانیم به‌طور دائم در حال مراقبت و ساخت‌وساز خودمان باشیم، اقلاًّ ماه رمضان را مغتنم بشماریم .شرایط هم در ماه رمضان آماده است. یکی از بزرگترین شرایط، همین روزه‌ای است که شما میگیرید. این، یکی از بزرگترین توفیقات الهی است. توفیق یعنی …

برکت ساعات و چندبرابر بودن ارزش نماز، ذکر و صدقه

ماه رمضان زمینه‌ی بسیار خوبی است و خدای متعال این فرصت را به من و شما داده که در این ماه، چنین امکانی را برای خودسازی پیدا کنیم. علاوه بر این‌که ساعات این ماه بسیار با برکت است و خدای متعال، از لحاظ طبیعی این لحظات و ساعات را این‌گونه قرار داده است، ساعات بسیار مغتنمی هم هست. یک رکعت نماز شما؛ یک کلمه ذکر «سبحان اللَّه» شما؛ مختصر صدقه دادن شما، و یک صله‌ی رحم کوچکی که در این ماه بکنید، مزیتی چند برابر بیشتر از همین امور، وقتی در غیر ماه رمضان انجام میشود، دارد. این، فرصت بسیار خوبی است. زمینه‌ی خوبی است که انسان در این ماه به خودش برسد. مثل طبیبی که با فردی بیمار مواجه است و آن بیمار به امراض متعددی مبتلاست - مرض قند دارد، فشار خون دارد، چربی خون دارد، استخوان درد دارد، رماتیسم دارد، زخم معده دارد و خلاصه انواع و …

لزوم رسیدگی به خود و مردم در ماه رمضان

حالا هم ماه رمضان در پیش است. در ماه رمضان، هم باید به خودمان برسیم، هم باید به مردم برسیم. ضمناً بدانیم که اگر به خودمان نرسیم، به مردم هم نمیشود رسید. این دعاهای ماه رمضان، این روزه ماه رمضان، این مناجاتها، این تضرّعها، این اذکار، این نوافل در ماه رمضان، همه برای این است که ما خودمان را اوّل کمی نورانی کنیم. اگر نورانی شدیم، آن وقت میتوانیم به دیگران هم برسیم. والّا اگر نورانی نشدیم که نمیتوانیم دیگران را …

فصل قرآن، یاد خدا، رهایی از تعلقات مادی و یادگیری

… قوى بکنند؛ یعنى مسئله‌ى ماه رمضان مسئله‌اى نیست که ما رها کنیم که دو نفر بنشینند، یک چیزى سر هم بکنند، یک تکّه مناجات ابوحمزه‌اى، یک تکّه آوازى یکى بخواند، چهار تا کلمه‌اى بگویند، یکى یک سازى بزند! این‌جورى نمیشود. ماه رمضان یک فصل بسیار مهمّى است. همان‌طورى که فصل قرآن و فصل توجّه به خدا و ذکر و یاد و یک قدرى رها شدن و سبک شدن از تعلّقات مادّى محض و شکم و مانند این چیزها است، فصل یادگیرى هم هست. همین دعاها هم اصلاً درس است. اى کاش آقایان، برادران، ترجمه‌ى این دعاها را میدانستید ــ شاید هم حدّاقل بعضى میدانید ــ واقعاً این دعاها پُر از معارف است که اگر چنانچه اینها را از حالت دعائى بیرون بیاورند، یک سرى معارف اسلامى متین و اصیل و قوى است که نظیر اینها …

ماه روزه، انس با قرآن، عبادت، توبه و جهاد با نفس و دشمنان خدا

… رمضان، در خطبه‌ى اوّل چند جمله درباره‌ى امیرالمؤمنین علىّ‌بن‌ابى‌طالب (علیه ‌السّلام) عرایضى را عرض خواهم کرد؛ لکن قبلاً به‌ مناسبت اینکه ماه رمضان در شُرف دهه‌ى سوّم و رو به اتمام است، تذکّرى بدهم در جهت قدردانى از روزها و شبهاى ذى‌قیمت و بابرکت این ماه؛ این ماهى که ماه روزه است؛ ماه نزول قرآن و اُنس با قرآن است؛ ماه عبادت و دعا و مناجات است ــ که دعا مغز عبادت و روح عبادت است ــ(۳) ماه استغفار و توبه و بازگشت از راه‌هاى ناپسند نزد خداى متعال و رعایت تقواى الهى است؛ ماه جهاد است ــ که در این ماه مبارک، غزوه‌ى بدر در سال دوّم هجرت، و فتح مکّه در سال هشتم هجرت، و شروع غزوه‌ى حُنین در همان سال اتّفاق افتاده است ــ ماه جهاد با نفْس، جهاد با شیطان، و جهاد با دشمنان خدا است؛ ماه آمادگى است، ماه ذخیره‌ى تقوا است؛ ماه صله‌ى رحم، صدق و برّ با برادران دینى، آشنایى با معارف، آشنایى و تدبّر در قرآن و خلاصه، ذخیره کردن سرمایه‌ى حرکت الهى در طول یک سال است. امید است که روزهاى گذشته را با عمل بر وفق مقتضیّات این ماه گذرانده باشید‌‌. امّا …

ماه دعا و ذخیرهٔ تقوا و کسب قوت معنوی برای پیمودن راه

ماه رمضان، ماه دعا است، ماه ذخیره کردن تقوا است، ماهى است که در آن باید ما به برکت عبادت و توجّه به پروردگار، قوّت روحى و معنوى پیدا کنیم و با آن قوّت روحى و معنوى، سنگلاخها را به سهولت و سرعت بپیماییم و راه‌ها را بخوبى طى بکنیم.

فرصت بی‌نظیر پرداختن به قرآن، دعا، ذکر و معارف دینی

ماه رمضان ماه پُربرکتى است و داراى ابعاد گوناگونى است. بنده در فهرست مسائلى که مناسب با این ماه است، تأمّل میکردم، [دیدم] معارفى که در این ماه راجع به قرآن، راجع به دعا، راجع به ذکر، راجع به نماز، راجع به معارف مختلف دینى براى ذهن مسلمین در همه جاى دنیا مطرح میشود و مسلمان این توفیق را پیدا میکند در این ماه که به این مسائل بپردازد ــ چه عملاً، چه اعتقاداً ــ به طور معمول در هیچ ماه دیگرى چنین توفیقى دست نمیدهد. برکت عجیبى است در این ماه. مثلاً این ماه، ماه دعا است: دعاهاى گوناگون با مضامین گوناگون که شنیدید بعضى از آقایانى که اینجا صحبت کردند راجع به مضامین ادعیه، مطالب مفید و نافعى را در طول این روزهاى گذشته بیان کردند؛ یا راجع به قرآن و اُنس با قرآن، آشنایى با …

آباد کردن ماه رمضان با بیان معارف الهی و انذار مردم

خلاصه‌ى عرایض من به برادران عزیز این است که این ماه رمضان را با بیان معارف حقّه‌ى الهیّه براى مردم و انذار مردم آباد کنید؛ مردم را به تقوا سوق بدهید؛ مردم را به عمل سوق بدهید؛ مردم را به خداترسى سوق بدهید؛ قیامت را و عذاب الهى را براى مردم بیان بکنید؛ روایاتى که در این باب هست، براى مردم بخوانید؛ دلهاى مردم را با خدا آشنا و مأنوس کنید. جهاد و مبارزه و استقامت و سازندگى کشور و …

ماه ضیافت الهی و محرومیت واقعی کسی که رضوان الهی را در آن به دست نیاورد

… تکامل و تعالى دست پیدا کند. البتّه فرصت ماه رمضان یک فرصت استثنائى است؛ این چیز کمى نیست که خداى متعال در قرآن بفرماید: لَیلَةُ القَدرِ خَیرٌ مِن اَلفِ شَهر؛[2] یک شب از هزار ماه بهتر، با‌فضیلت‌تر و در پیشرفت انسان مؤثّرتر است، و آن یک شب در ماه رمضان است. این چیز کمى نیست که رسول اکرم این ماه را، ماه ضیافت الهى به حساب بیاورند. مگر ممکن است انسان وارد سفره‌ى کریم بشود و محروم از آنجا خارج بشود؟ مگر [اینکه] وارد نشوى؛ آن کسانى که وارد سفره‌ى رضوان الهى و ضیافت الهى در این ماه نشوند، البتّه بى‌بهره خواهند ماند و واقعاً این محرومیّت به معناى حقیقى است: اَلمَحرومُ مَن حُرِمَ رِضوانَ اللهِ‌ فى هٰذَا الشَّهر؛[3] محروم واقعى آن کسى است که نتواند در ماه رمضان رضوان الهى را به دست بیاورد و رضاى الهى را کسب کند.

لزوم حفظ محصول روزه، نماز و دعای باتوجه در ماه رمضان

خب، امسال بحمدالله‌ روزه‌ی ماه رمضان ۳۰ روز شد ــ چند سال بود که ماه رمضان ۲۹ روز بود و ۳۰ روز نمیشد؛ امسال یک روز زیادتر شد ــ ۳۰ روز شما روزه گرفتید و نماز باتوجّه خواندید و دعا کردید؛ این، قطعاً در وجود شما دارای یک محصولی است. همّت ما باید این باشد که این محصول را حفظ کنیم. این، محصول باارزشی هم هست. اگر نماز باتوجّه، روزه‌ی باتوجّه، ذکر آگاه‌گر و هشیارگر انسان برای ما وجود داشته باشد، آن وقت مسلمانی خواهیم بود که روزبه‌روز به سمت هدفهای اسلام پیش میرویم. اگر می‌بینید در جوامعی مسلمانهایی بودند یا هستند که به هدفهای اسلام نزدیک نشدند و دور شدند، عیب …

حفظ دستاورد ماه رمضان با اجتناب از گناه و زنده نگه داشتن یاد خدا

خب، امروز ماه رمضان تمام شد و برادران و خواهران سعی کنید این دستاوردی را که در این ماه گیرتان آمد، حفظ کنید. حفظ آن ‌هم به این است که از گناهان اجتناب کنید و یاد خدا را در دل خودتان زنده بدارید. هر‌ چه میتوانید در حالات گوناگون، در هنگام کار، در برخورد با مردم، در برخورد با منافع مادّی، با شهوات و غیره و غیره سعی کنید یاد خدا را در خودتان زنده بدارید.

حفظ حرمت ماه رمضان با پرهیز غیرروزه‌داران از سیر خوردن

کسانى که روز ماه رمضان به دلیلى ــ یا بیمارى یا سفر و امثال اینها ــ روزه نیستند، مناسب است و مقتضى است و شاید مستحب است که سیر غذا نخورند، شکمشان را از غذا در روز ماه رمضان پُر نکنند، مگر اینکه از لحاظ بیمارى احتیاج به این معنا باشد. بهتر این است که در روز ماه رمضان حتّى کسانى هم که روزه نیستند، به ‌‌قدر ضرورت بخورند و بیاشامند و نه بیشتر؛ تا حیثیّت ماه رمضان از این جهت هم حفظ بشود. صلوات بفرستید.

فرصتی استثنایی برای عروج روح و تقرب به خدا

امسال جلسه‌ى ما دیر شروع شد. هر سال از روز اوّل ماه، ما این جلسه را داشتیم و امسال ده روز عقبیم.[2] خدا کند در فهم معناى ماه مبارک رمضان و استفاده از ضیافت الهى در این ماه، عقب نباشیم و عقب نمانیم. مسئله‌ى اساسى در باب ماه رمضان این است که بشر ــ که در میان انواع عوامل غفلت و موجبات غفلت از خدا و از راه خدا محاصره شده و انگیزه‌هاى گوناگون او را به سمت پایین، به سمت تنزّل و سقوط میکشاند ــ یک فرصتى پیدا کند که در آن فرصت بتواند روح را ــ که روح انسان و باطن بشر و باطن انسانى تمایل به عروج و اعتلاء دارد ــ عروج و اعتلاء [بدهد] و این تقرّب به خدا و تخلّق به اخلاق الهى را پیدا کند. ماه رمضان یک چنین فرصتى است. البتّه غیر از ماه رمضان فرصتهاى دیگر هم هست، مثلاً همین نمازهاى پنج‌گانه؛ اینها همان فرصتهایى است که ما میتوانیم با استفاده‌ى از آنها عروج کنیم؛ خودمان را اصلاح کنیم؛ زنگارها را، پوسیدگى‌ها را، غفلتها را، بیمارى‌هاى معنوى را از خودمان دور کنیم؛ نماز هم همین …

نماز، روزه، دعا و تلاوت قرآن، دورهٔ بازسازی و نجات خود

… خدا با این زبان حرف زد؛ این‌جور از خدا خواست و التماس کرد پیش خداى متعال؛ [اینها را] به ما یاد داده‌اند. و علاوه‌ى بر اینها همین روزه [است] که نفْسِ روزه‌ى ماه رمضان یک زمینه‌ى روحانیّت و نورانیّت است براى روزه‌دار که او را آماده میکند براى کسب فیوضات الهى. خب، این مجموعه‌ى ماه رمضان است با نماز، با وظایف مقرّره‌ى همیشگى، با روزه، با دعاها، که اگر شما به اینها توجّه کنید و تلاوت قرآن را هم به آن اضافه بکنید ــ که گفتند ماه رمضان بهار قرآن است[5] ــ یک دوره‌ى بازسازى و بازیابى خود و نجات خود از پوسیدگى‌ها و فسادها و مانند اینها خواهد بود؛ خیلى دوره‌ى مغتنمى است. اصل قضیّه این است که ما بتوانیم در ماه رمضان این سِیر الى‌الله‌ را بکنیم؛ و میشود. من گاهى در قبل هم عرض کرده‌ام؛[6] ماه رمضان‌ها که تمام میشد، ما وقتى خدمت امام (رضوان الله‌ تعالى علیه) میرسیدیم، محسوس بود که ایشان نورانى‌تر شده‌اند. …

آغاز آن عیدی بزرگ و ماه ضیافت الهی

شروع ماه مبارک رمضان در حقیقت عید بزرگی برای مسلمانها است و جا دارد که ورود این ماه را مؤمنین به یکدیگر تبریک بگویند و یکدیگر را به استفاده‌ی هر چه بیشتر از این ماه توصیه کنند؛ چون ماه ضیافت الهی است. بر سر سفره‌ی پروردگار منّان و کریم در این ماه، فقط مؤمنین و کسانی که اهل ورود در این ضیافتند، می‌نشینند؛ این غیر از سفره‌ی عامّ کرم الهی است که همه‌ی انسانها، بلکه همه‌ی موجودات عالم از آن بهره‌مندند؛ این سفره‌ی خواص است؛ ضیافت خاصّان پروردگار است.

بهار خودسازی و عبادت و قرآن و لزوم مغتنم شمردن آن

هر چه دارید از اسلام است؛ هر چه دارید از توجّه به خدا و اتّکال[10] به خدا است؛ هر چه دارید از ارتباط با خدا است؛ ارتباط با خدا و اتّصال با خدا را فراموش نکنید. من عرض میکنم ماه رمضان در پیش است؛ بهار خودسازى، بهار عبادت، بهار قرآن، بهار توجّه به خدا و ذکر و استغفار و استغاثه‌ى به خدا را قدر بدانید. همه‌ى قشرهاى مردم، مخصوصاً جوانان، ماه رمضان را مغتنم بشمارند، به خدا پناه ببرند، از خدا هدایت و عنایت او را طلب کنند و به خداى متعال اتّکال کنند و از دشمنان خدا ذرّه‌اى واهمه نکنند. ان‌شاءالله‌ فضل و رحمت الهى و هدایت و کمک پروردگار شامل حال شما ملّت عزیز و بزرگ خواهد بود.

دعا و ویژگی‌های رمضان مایهٔ تذکر و خروج از غفلت

دعا در ماه رمضان و همه خصوصیات این ماه مبارک این است که ما را متذکر میکند؛ از غفلت بیرون میآورد؛ آلودگیهای ما را به ما نشان میدهد و در بین دعا و نماز و توجه، فرصتی به ما دست میدهد که اشتباهاتی را که با آنها انس و خو گرفتیم، بازنگری کنیم و آنها را بشناسیم؛ چون گاهی انسان گناهی را عادت کرده که انجام بدهد و توجه ندارد که این گناه است. البته تنبلی، سستی و …

رمضان از برگزیده‌ترین نعمت‌های الهی در دعای امام سجاد (ع)

بعد امام سجاد (علیه‌الصّلاةوالسّلام) میرسد به ماه رمضان و میگوید: پروردگارا ! از جمله بهترین و برگزیده‌ترین نعمتهای تو ماه رمضان بود که آن را از بین سایر ماهها امتیاز بخشیدی و قرآن و نور را در این روزها نازل کردی و ایمان ما را در این روزها مضاعف ساختی و روزه را بر ما واجب کردی که این خود وسیله اوج ماست. و ما را در عبادت در این ایام ترغیب کردی و لیلةالقدر را که بهتر از هزار ماه است در ماه رمضان قرار دادی و ما را با این ماه بر دیگران امتیاز بخشیدی. و ماه رمضان به مدت یک ماه با ما بود و این مصاحبت، مصاحبت بسیار نیکویی بود و ما از این مصاحبت هیچ دلگیر نیستیم؛ بلکه از مفارغت این ماه دلگیریم. و با این ماه وداع میکنیم؛ مانند وداع با کسی که دوری او برای ما سخت و دشوار است. و منتظر هستیم که این ماه کِی بار …

بدرود عاشقانه با ماه رمضان در صحیفهٔ سجادیه

از این‌جا به بعد، امام سجاد شروع میکند در عبارات بسیار شورانگیز و عاشقانه‌ای با ماه رمضان سخن گفتن: «السّلام علیک یا شهر الله الاکبر»[11]؛ بدرود ای بزرگترین ماه خدا و ای جشن اولیاء خدا. «السّلام علیک یا اکرم مصحوب من الاوقات»[12]؛ بدرود ای شریفترین و عزیزترین مصاحب از وقتها و زمانها و ای بهترین ماه از لحاظ روزها و ساعتها. «السّلام علیک من شهر قربت فیه الامال»[13]؛ بدرود ای ماهی که آرزوها در آن به ما نزدیک شد؛ یعنی ما با تلاش خودمان، تلاش …

رشد قلبی همراه با تلاش سیاسی و تحرک ایمانی، دستاورد رمضان امسال

… به دنیا منعکس شد؛ آنهایی که باید بفهمند، آنهایی که باید بشناسند ملّت ایران را، خیلی پیامها را از این اجتماع عظیمِ شما مردم عزیز در تهران، در شهرهای گوناگون ــ بزرگ و کوچک ــ [دریافت کردند و] مردم توانستند این پیام را برسانند و کار بسیار مهمّی انجام گرفت. رشد قلبی همراه با تلاش سیاسی و تحرّک ایمانی، دستاورد این ماه رمضانی بود که گذشت؛ این را حفظ کنیم.

ماه ذکر و ماه قرآن بودن رمضان

در باب ماه رمضان [اینکه] ماه رمضان، ماه ذکر است، ماه قرآن است؛ قرآن هم کتاب ذکر است: «اِنَّا نَحنُ نَزَّلنَا الذِّکر»[2] در سوره‌ی حجر، یا «وَ هذا ذِکرٌ مُبارَکٌ اَنزَلناهُ اَ فَاَنتُم لَهُ مُنکِرون‌»[3] در سوره‌ی انبیا و آیات متعدّد دیگر. قرآن ذکر است، مایه‌ی ذکر است، کتاب ذکر است. «ذکر» یعنی چه؟ ذکر نقطه‌ی مقابل غفلت و …

بهره‌مندی ملت ایران از ضیافت الهی ماه رمضان

عید سعید فطر را به همه‌ی امّت اسلامی و به ملّت عزیز ایران و به شما نمازگزاران تبریک و تهنیت عرض میکنم. ابر رحمت الهی یک ماهِ تمام بر امّت اسلامی بارید. رحمت الهی و ضیافت الهی، در این یک ماه، شامل حال همه‌ی آحاد امّت اسلامی بود. ملّت عزیز ایران از این ضیافت الهی، به قدر وسع و توان خود، حدّاکثرِ استفاده را بحمدالله توانست انجام بدهد و جشنهای اوّل سال شمسی و آغاز فروردین را با معنویّت ماه مبارک رمضان متبرّک کرد. جلوه‌ی قرآن در سراسر این ماه چشمگیر بود. یکی از نقطه‌های برجسته‌ی ماه رمضانِ امسال بحمدالله شیوع تلاوت قرآن در بین اقشار مختلف مردم در سراسر کشور بود که از همیشه درخشان‌تر و زیباتر جلوه کرد و رسانه‌ی ملّی هم در ارائه‌ی این پیشرفت بزرگ، نقش ایفا کرد. خدای …

هم‌زمانی بهار طبیعت و بهار معنویت رمضان، دو کفهٔ لطف الهی

مجدّداً عید سعید را به همه‌ی شما برادران و خواهران عزیز، به همه‌ی ملّت ایران تبریک عرض میکنم. هم‌زمانی بهار طبیعت و بهار معنویّت به معنای این است که خدای متعال هر دو کفّه‌ی لطف خود را در معرض استفاده‌ی بندگان خود قرار داده است. البتّه فاصله‌ی بین این دو، فاصله‌ی از زمین تا آسمان است. امروز، هم نسیم بهار طبیعت و هم نسیم بهار معنویّت برای همه‌ی بندگان مؤمن و صالح قابل استفاده است. از قول نبیّ اکرم نقل شده است که:

توان رمضان در پیش بردن انسان آگاه در مراتب معنوی

شما در ماه رمضان به سوی صلاح سیر میکنید، میشوید عبد صالح. خدای متعال در دنیا هم به عبد صالح وعده داده است که «اَنَّ الاَرضَ یَرِثُها عِبادیَ الصّالِحون»؛[4] این اجر دنیوی عبد صالح است. در آخرت هم «مَعَ الَّذینَ اَنعَمَ اللهُ عَلَیهِم مِنَ النَّبییّنَ وَ الصِّدّیقینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصّالِحینَ وَ حَسُنَ اُولئِکَ رَفیقاً»؛[5] آنجا هم عبد صالح در ردیف پیامبران است، در ردیف صدّیقین است، در ردیف شهدا است. ماه رمضان یک چنین قدرتی دارد، یک چنین هنری دارد که انسان آگاه را، متوجّه را، غیر غافل را در این مراتب معنوی پیش ببرد. امیدواریم ان‌شاءالله ملّت عزیز ما و همه‌ی امّت اسلامی و همه‌ی بندگانی که دلشان با خدا است، از معنویّات استفاده کنند، خود را رشد بدهند و پیش بروند.