مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «لایحهٔ انجمنهای ایالتی و ولایتی»
برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیمصوبهٔ دولت علم در سال ۱۳۴۱ با حذف قید اسلام و سوگند به قرآن و مخالفت علما با آن.
امام خمینی
حذف شرط مسلمانی و سوگند به قرآن نشانهٔ معارضه با اسلام
… دادهاند، لکن شیطنت بود؛ برای انعطاف نظر عامه مردم به آن موضوع بود که نظرشان به الغای اسلام و الغای قرآن، درست نیفتد؛ و لهذا، در اولی که اینجا ما متوجه شدیم و اجتماع شد و آقایان مجتمع شدند با هم برای علاج کار، توجه ما در دفعه اول منعطف شد به همان قضیه؛ بعد که مطالعه کردیم دیدیم آقا، قضیه، قضیه بانوان نیست، این یک امر کوچکی است؛ قضیه معارضه با اسلام است: منتخِب و منتخَب، مسلمان لازم نیست باشد، حَلْفِ[4] به قرآن لازم نیست باشد، قرآن را میخواهیم چه کنیم؟ بعد که مصادف شدند با تودهنی از ملت مُسْلم، تاویل کردند حرفشان را به اینکه خیر، مراد ما از «کتاب آسمانی» قرآن است. ما هم ازشان پذیرفتیم؛ به حَسَب ظواهر شرع، لکن به مجرد اینکه اینها یک چند نفر عمله را دور خودشان دیدند و یک زنده باد و مرده باد را دیدند، باز همان …
حذف شرط اسلام از انتخابکننده و انتخابشونده برای نفوذ طایفهٔ ضاله
ما میدانیم که دستگاه جبار چه خوابهای خطرناکی برای اسلام دیده است که میآید شرط مسلمان بودن را از انتخابکننده و انتخاب شونده حذف میکند، برای اینکه راه را برای نفوذ طایفه ضاله باز کند و آنها را بر مقدرات ملتهای مسلمان و کشورهای اسلامی مسلط سازد. ما صدای شیطانی آنها را در گوشه و کنار این مملکت بارها شنیدهایم که گاهی صراحتاً و گاهی تلویحاً مزمزه میکنند که ما اسلام را نمیخواهیم، اسلام مال عربهاست. این سخنان کینهتوزانه آنهاست نسبت به شریعت محمدی- صلی الله علیه و آله- و ما از این گونه گفتار کفرآمیز و …
پیشرفت مسلمانان و عظمت روحانیت در این قضیه با وجود تلخیها
بحمد الله تعالی در این قضیه مسلمین پیشرفت نموده و برای روحانیت عظمت خاص پیدا شد. گرچه در مدتی که بر ما گذشت بسیار تلخیها دیدیم و رنج فراوان بردیم و حقیقتهای ناگواری روشن شد[1] که کاش نمیشد؛ لکن تلخیها را، اعلامِ لغو تصویبنامه، با همه لجاجت و سرسختی دولت و غیره محو کرد و این جانب در خلال این مدت که به مطالعه شخصیات نیز مشغول بودم اعتراف میکنم که جنابعالی در صف اول واقع بودید؛ «شکّر الله سعیکم و جزاکم الله عن الاسلام خیر الجزاء». به اخلاص شما تبریک عرض میکنم، لکن از بیدار شدن دشمن باید بیمناک بود[2] و راه تدبیری اتخاذ کرد که لطمهای وارد بیاورند و جبران فضاحت خود را بخواهند بکنند؛ محتاج به همفکری مثل جنابعالی هستیم. امید است ان …
عقبنشینی دولت از ترس قوای مردم و نامه به علمای تهران و قم
… بنا دارد مقاومت کند. ما دیدیم علما در اینجا تکلیف دیگری دارند؛ من تصمیم آخر را ضمن ابتهال[3] به خداوند متعال گرفتم و به هیچ کس هم نگفتم و لکن خداوند بر دولت و شاه و ملت منت گذاشت. اگر خدای نکرده جسارتی به علمای تهران شده بود، من یک تصمیم خطرناکی گرفته بودم؛ اما دولت، بعد از نیمه شب متوجه شد نمیشود با قوای مردم مقاومت کرد؛ در همان نیمه شب، از علمای بزرگ تهران کاغذ گرفت که این غائله خاموش شود؛ تا اینکه صبح برای علمای قم هم تلگراف زد و ما در منزل آقای شریعتمداری بودیم. تلگرافْ خوب است و لکن خوفی بود که برای حیله باشد؛ تا اینکه دیروز مذاکرات زیاد بین اینجا و تهران شد، تا در جراید نوشتند و لکن مقدمات حرفهای ایشان تمام نیست.
مطالبهٔ اعلام لغو لایحه در جراید و پیام به شاه در این باره
... دولت با این عمل خود، ما را مشکوک کرده است. باید بگوید از طرف کدام دولت (انگلیس، امریکا و یا شوروی) تهدید و یا تطمیع شده است؛ تا اگر نمیتواند جواب این دوَل را بدهد، ما خودمان جواب آنها را بدهیم. خوب است دولت لغو لایحه را اعلام کرده و خیال یک مشت مردم مسلمان را راحت کند[2]. من به اعلیحضرت همایونی پیغام دادهام که به دولت دستور بدهند لغو لایحه را در جراید بنویسد؛ زیرا موقعیت بد است و اگر این دفعه مردم عصبانی بشوند دیگر ما جلوی آنها را نمیتوانیم بگیریم؛ و حتی سرنیزه هم جلوی آنها را نمیتواند بگیرد. و اگر درست نشود، من خودم به تنهایی راه میافتم و هر چه پیش آید، بیاید. به «عَلم» بگویید این قدر لجاجت نکند و با خودپسندی …
حذف قید اسلام و سوگند به قرآن و تصویب پنهانی آن در غیاب مجلس
… بعد از گذشت حدود یک سالونیم از فوت مرحوم آیةاللَّه بروجردی، نهضت اسلامی شروع شد. در نیمه دوم سال ۱۳۴۱، بُعد دیگری از ابعاد این شخصیت آشکار شد و آن، هوشیاری و تیزفهمی و توجّه به نکاتی که غالباً به آن توجّه نمیکردند، از یک طرف، و غیرت دینی از طرف دیگر بود. خیلیها شنیدند که تصویبنامه دولت در آن زمان، قید مسلمان بودن و سوگند به قرآن برای فرد منتخب را حذف کرده است؛ اما خیلی توجّه نکردند که این چقدر اهمیت دارد! درعینحال خیلی اهمیت داشت؛ دلیل هم این بود که با آنکه مجلس شورای ملىِ آن زمان، مجلس فرمایشی بود - خودشان آن را تشکیل میدادند و فقط نامزدهای مورد قبول خودشان به آنجا میرفتند؛ در واقع انتخاب مردم وجود نداشت و انتصاب بود - با وجود این، آن رژیم جرأت نکرد آن مقرّرات مربوط به انجمنها و این مسأله اسلام را در وقتی که مجلس سرِپا بود، مطرح کند. ترسیدند منعکس شود؛ گذاشتند در غیاب مجلس! مجلس را در آن وقت منحل کرده بودند؛ مجلس نبود؛ در محیط …
مشارکت آیتالله محقق داماد در اعتراضات سال ۴۱
یکی از خصوصیّات مرحوم آقای داماد صراحت بود؛ یک آدم بیرودربایستی، صریح؛ ایشان [اهل اینکه] ملاحظهی این و آن را بکند نبود. در زمینهی این مبارزات هم که اشاره کردند، بله، از سال ۴۱، یعنی قبل از ۴۲، در همان [قضیّهی] انجمنهای ایالتی و ولایتی، ایشان یکی از کسانی بودند که امضا کردند و نامه نوشتند و فرستادند و تلگراف کردند و در همهی جلسات شرکت کردند. و بعد که امام بعد از حادثهی پانزدهم خرداد دستگیر شدند و اوّل زندان و بعد حصر و مانند اینها [پیش آمد]، یک شب بنده و اخوی و آقای ابراهیمی و مرحوم آشیخ علی حیدرینهاوندی و آقای مرحوم حاجآقاروحاللّه کمالوند که آمده بود قم، گفتیم برویم پیش ایشان و از ایشان …
تبریک جوانان قمی به طلاب پس از عقبنشینی دولت طاغوت
… زیرکی جوانان قم و هوشمندی آنها را مشاهده کردیم. من فراموش نمیکنم؛ در همین جلوی کوچهی حرم یا آن طرف خیابان، کوچهی ارگ، کیوسک روزنامهفروشی بود؛ خبرهای روزنامهها را در آنجا میزدند. ماها از درس که برمیگشتیم، میایستادیم تیتر این روزنامهها را نگاه میکردیم. وقتی در مسئلهی انجمنهای ایالتی و ولایتی، دولت طاغوت مجبور به عقبنشینی شد و آن تصویبنامه را باطل کرد، من دیدم این جوانهائی که حول و حوش همین کوچهی حرم و توی خیابان ارم بودند - که این جوانها را غالباً میدیدیم و هیچ تصور نمیکردیم که اینها با اندیشهی سیاسی و مسائل سیاسی سر و کاری داشته باشند - آمدند به ما گفتند ما موفقیت روحانیت را در مقابل دولت طاغوت به شما تبریک عرض میکنیم. جوانان قمی که به حسب ظاهر برکنار بودند، به ما طلبهها، که هیچ آشنائی هم با هم نداشتیم، میآمدند تبریک میگفتند.