رفتن به محتوای اصلی

قیام ۱۹ دی قمرویداد

نام‌های دیگر: قیام ۱۹ دی، قیام مردم قم

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قیام مردم قم در ۱۹ دی ۱۳۵۶ در پی انتشار مقالهٔ روزنامهٔ اطلاعات علیه امام خمینی (ره).

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مسجد اعظم قم به‌مناسبت دومین سالگرد شهادت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی— ۱۳۵۸/۰۷/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

خب با این نگاه دیگر نمیشود حادثه‌ی قم را آن طور ساده‌نگری کرد و تفسیر کرد به یک هیجان؛ نه، این حادثه یک معنای دیگری دارد، یک عمقی دارد، معنای عمیق‌تری پیدا میکند. خب معنای حادثه‌ی نوزدهم دی چیست؟ عبارت است از خشم و شدّت اعتراض مردم به رژیم دیکتاتور، وابسته، فاسد، ضدّ دین، اشرافی و طبقاتی. نارضایی‌های مردم و خشمهای مردم در طول زمان متراکم شده بود و یک پشتوانه‌ی فکری هم از درسهای امام، سخنرانی‌های امام، بیانیّه‌های امام که از قم و از نجف منتشرمیشد پیدا کرده بود؛ این حرکت عظیم، این خشم عمومی مردم، متّکی به آن پشتوانه‌ی فکری‌ای که امام دائماً و پی‌درپی القا میکرد و به وسیله‌ی جوانهای مبارز و بخصوص به وسیله‌ی طلّاب در سراسر کشور منعکس میشد، توانست این قیام عظیم را به وجود بیاورد.

شاهدها (۱۰۴ پاراگراف)

حادثه‌ای ماندگار برآمده از بصیرت مردم قم در پاسخ به حوزه و مرجع تقلید

خدای متعال را سپاسگزاریم که نفسهای گرم و دلهای بانشاط جوانان قم، به مناسبت نوزدهم دی، یک بار دیگر فضای این حسینیه را معطر کرد. یقیناً آگاهی و بیداری و بصیرت مردم عزیز قم و پاسخی که آنها با همه‌ی وجود خودشان به حوزه‌ی علمیه و به مرجع تقلیدشان دادند، یک حادثه‌ی ماندگار در طول تاریخ است و خواهد ماند.

جرقه‌ای در فضای خفقان که ذخیرهٔ ایمانی مردم را برانگیخت

… ما حادثه‌ی نوزدهم دی را مبدأ تاریخ تحولات جدید دنیا بدانیم، شگفت‌آور نیست و سخنی به گزاف گفته نشده است. حوادث جامعه‌ی بشری و این عالم بزرگ، متأثر از قانون تأثیر متقابل است. حوادث بر روی هم تأثیر میگذارد و زنجیره‌ی حوادث تاریخی، وقایع بزرگ را به وجود میآورد. اگر اینجور تصویر کنیم صورت مسئله را، که حرکت مردم قم در روز نوزدهم دی در سال ۵۶ یک جرقه‌ای بود در فضای ظلمانىِ عجیبِ خفقانِ آن روز - که شرح اختناقی که آن روز در کشور وجود داشت و همه دنیای به‌اصطلاح طرفدار آزادی، پشتیبان آن خفقان بودند و از حکمرانان و سلطه‌گران مستبد و دیکتاتور با همه‌ی وجودشان دفاع میکردند، کتابهای زیادی لازم دارد - در یک چنین فضائی، این خونهای پاکی که در چهارمردان قم ریخته شد و حرکت عظیم مردم قم را در روز نوزدهم دی پدید آورد، جرقه‌ای بود که در حقیقت اصابت کرد به انبار و آذوقه‌ی ذخیره‌ی عظیم ایمانىِ این مردم، و ناگهان فضا را منقلب کرد.

سرآغاز زنجیرهٔ حوادث منجر به پیروزی انقلاب اسلامی

اگر حادثه‌ی نوزده دی قم نمیبود، آن حوادث گوناگون شهرستانها و سلسله‌ی اربعین‌ها که مردم را به میدان مبارزه کشاند، به وجود نمیآمد. اگر آن تحولات و آن حوادث نبود، ۲۲ بهمن به وجود نمیآمد، انقلاب اسلامی به پیروزی نمیرسید. انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، چالش با استکبار شروع شد، هیبت استکبار شکست، هیبت آمریکا و صهیونیسم شکست. اگر این شکسته شدن هیبت پوشالی ابرقدرتها - که با هیبتِ خودشان بیش از واقعیت وجود خودشان در دنیای انسانها تصرف میکنند - مسلمانها را در کشورهای مختلف به فکر …

پیشگامی مردم قم در احساس تکلیف و ورود به میدان سخت

… میآراید، باید ما هم در مقابل، احساس تکلیف کنیم؛ این لازمه‌ی تعهد است، لازمه‌ی ایمان است. بعضی این احساس را ندارند. البته در ملت عزیز ایران این روحیه بود، با حرکت اسلامی و نهضت اسلامی تقویت شد، ریشه‌دار شد و در انقلاب خودش را نشان داد؛ لیکن جاها مختلف بودند. قمیها جلو بودند. در نوزده دی احساس تکلیف کردند و آمدند توی میدان. خوب، میدان هم میدان آسانی نبود - میدان سختی بود - مواجهه‌ی با گلوله بود، مواجهه‌ی با سرکوب خشن دستگاه پلیس و امنیت رژیم طاغوت بود، به کسی رحم نمیکردند؛ اما قمیها آمدند داخل میدان.

سیلی به دشمنان و آغازگر قیام تبریز و یزد و شهرهای دیگر

این بصیرت، این احساس تکلیف، این حضور در میدان، سیلی محکمی بود به دشمنان؛ همین بود که ناگهان پاسخش از تبریز بلند شد، از آن طرف در یزد بلند شد، از آن طرف در شهرهای دیگر بلند شد؛ لذا این حرکت عظیم که زمینه‌هایش را امام بزرگوار ما در طول چندین سال آماده کرده بود، به وجود آمد؛ این سیلی است. دشمن وقتی سیلی میخورَد، کینه به دل میگیرد و مقابله میکند. حالا ما که میخواهیم خودمان را ارزیابی کنیم، باید محاسبه کنیم. وقتی دشمن در مقابل ما بشدت دندان نشان میدهد، ما باید احساس کنیم که پس توانائیهای ما بالاست؛ میتوانیم به این دشمن ضربه بزنیم.

درک توطئهٔ اهانت به امام و نخستین تظاهرات گسترده در قم

مقطع دیگر، مقطع سال ۵۶ است که عمق توطئه‌ی دشمن را در اهانت به امام بزرگوار درک کردند؛ فهمیدند مسئله چیست؛ صرفاً این نیست که خواسته‌اند به امام بزرگوار اهانتی بکنند. در شهر قم، اولین تظاهرات مردمىِ گسترده علیه آن حرکت خائنانه به وجود آمد. خون جوانان قمی در این خیابانها، در همین خیابان ارم، در خیابان چهارمردان بر روی زمین ریخته شد؛ جان دادند؛ با خون خودشان صدق سخن خودشان را اثبات کردند. در طول این سی سالِ بعد از پیروزی انقلاب، باز در همه‌ی مقاطع، این مردم مردمی هستند که با اخلاص، با صدق و صفا و …

مقطع تاریخی گویا در برابر مستکبران عالم

هر سال نوزدهم دی را همه‌‌‌ی ملت ایران، بخصوص مردم عزیز و بابصیرت قم، همچون یک مقطع تاریخىِ گویا و زباندار، به رخ مستکبران عالم میکشند. جا هم دارد؛ حقیقتاً هم حادثه ای مثل نوزدهم دی، به رخ دشمن کشیدنی است.

ابعاد بصیرت و دشمن‌شناسی و آغاز تحولی عظیم در ملت ایران

این حادثه از ابعاد مختلفی قابل توجه و تأمل است: هم بصیرت در این حادثه موج میزند، هم موقع‌‌‌‌‌‌شناسی، هم دشمن شناسی، هم مجاهدت و اقدام و فداکاری؛ اینها ابعاد این حادثه‌‌‌ی عظیمی است که در نوزدهم دی سال ۵۶ - یعنی سی و دو سال قبل - به وقوع پیوسته است. از طرف دیگر، همین حادثه، مبدأ یک تحول، یک حرکت، یک جریان عظیم و جهتداری در ملت ایران شد. پس حادثه، حقیقتاً حادثه‌‌‌‌ی مهمی است. آن روز هم تأثیر گذاشت؛ امروز هم که شما یاد آن حادثه را و یاد شهدای روحانی و غیر روحانىِ آن حادثه را گرامی میدارید، باز تأثیر میگذارد؛ درس میدهد، بصیرت میدهد و جهت حرکت را به ما نشان میدهد.

درک توطئهٔ اهانت به امام پیش از وقوع و آغاز جریان عظیم مبارزه

مسئله‌ی نوزدهم دی، صرفاً یک حادثه‌ی تاریخىِ گذرا نیست. اهمیت این حادثه از آنجاست که بخشی از ملت ایران - که مردم عزیز قم بودند - حادثه‌ای را پیش از وقوع آن حس کردند. حس بیداری و هوشیاری این مردم به کمک آنها آمد، تا یک جریان عظیمی را در کشور شروع کنند. قضیه‌ی اهانت به امام بزرگوار در یک روزنامه و به قلم یک مزدور دربار طاغوت، از نظر خیلی از مردم سطحینگر و ظاهربین، آن روز چندان اهمیتی نداشت؛ عمق این قضیه و بخش پنهانی این توطئه را احساس نمیکردند؛ درک نمیکردند. وقتی یک توطئه‌ای را انسان احساس نکند، طبعاً عکس‌العملی هم در مقابل آن نشان نمیدهد. مردم قم، جوانان قم، احساس کردند؛ درک کردند؛ اهمیت حادثه را فهمیدند. این مهمترین بخش از این حادثه‌ای است که …

حرکت هوشمندانه و بجای مردم قم که گردونهٔ انقلاب را به حرکت درآورد

… بیشتر نبود؛ تاریخ را تکان داد و متحول کرد. یک حادثه، گاهی به قدری عمیق و حکیمانه و بجا در طول زندگی یک ملت اتفاق میافتد که تأثیرات آن برای سالهای متمادی، گاهی برای قرنهای متوالی باقی میماند. یقیناً روز نوزدهم دی برای ملت ایران از جمله‌ی این حوادث بود. ظرفیت حضور مردم و خشم مقدس و انقلابی مردم در طول سالهای متمادی با ظلم دستگاه طاغوت و اعمال نفوذ بیگانگان لبالب شده بود؛ یک حرکت هوشمندانه و بجا لازم بود. یک حرکت هوشمندانه و بجا لازم بود. این حرکت را شما مردم قم در روز نوزدهم دیماه انجام دادید و این گردونه به حرکت در آمد. آنچه که نظام طاغوت بر سر این کشور و این ملت آورد، در طول سالهای متمادی حاکمیت سیاه و ننگین خود، حقیقتاً یکی از فصول تلخ تاریخ ماست.

لزوم زنده نگه داشتن این مقطع حساس در برابر تلاش برای فراموشی آن

ملت ایران بموقع بیدار شدند و پاسخ گفتند به ندای رهبر عظیم‌الشأن خودشان و وارد میدان شدند. نوزده دی یک چنین مقطع تاریخىِ حساسی است؛ اینها را باید زنده نگه داشت. تلاش شده است و میشود برای اینکه احساسات مردم و این مقاطع حساس از یادها برود.

ماندگاری یاد نوزدهم دی و گرامیداشت شهیدان آن

یاد روزهای پُرحماسه و پُرشور قم، بخصوص نوزدهم دی، از خاطره‌ی ملت ایران محو نخواهد شد. قم همچنان که مطلع قصیده‌ی بلند نهضت اسلامی در سال ۱۳۴۱ بود، سرآغاز ماجرای عظیم و پُرافتخار پیروزی انقلاب در سال ۱۳۵۶ هم شد. امروز ما بعد از بیست‌وهشت سال، یاد آن روز و یاد شهیدان مظلوم آن روز و یاد آن حرکت حماسی بی‌نظیر و بیسابقه را باید گرامی بداریم و دست تضرع و ابتهال نزد پروردگار عالم بلند کنیم به دعا و از خداوند متعال علوّ روح آن شهیدان و دوام توفیقات مردم قم را که در طول سال‌های متمادی - چه در دوران دفاع مقدس، چه بعد از آن - این روحیه را حفظ کرده‌اند، مسألت کنیم.

مقطعی تاریخی در زندگی سیاسی ملت ایران

اگر نگاه تیزبینی با قدرت تحلیل به این حادثه نگاه کند، خواهد دید که حادثه ی نوزدهم دی یک مقطع تاریخی در زندگی سیاسی ملت ایران است. قهرمان این حادثه هم مردم قم هستند؛ اعم از جوانان پرشور و مردم مؤمن در آن شهر و حوزه ی کهنِ علمیه ی جوان شده که نقش خود را به معنای حقیقی کلمه، آن روز و پس از آن روز ایفا کرد.

آغاز حرکت عمومی ملت به دست مردم و حوزهٔ علمیهٔ قم

… خودآگاهی را در ملت ایران به وجود آورده بود که این وضعیت برای یک ملت و یک کشور مایه ی سرافکندگی است؛ و این وضعیت قابل تغییر یافتن است؛ و فقط هم به دست خود مردم ممکن است تغییر پیدا کند. این را مردم بدرستی فهمیده بودند. خشم عمومی در همه جای ایران گسترده بود؛ منتها مثل همه ی حوادث دیگر لازم بود نقطه ی آغازینی به وجود بیاید؛ قهرمانی پا وسط میدان بگذارد و شروع کند. این شروع کننده، مردم قم و حوزه ی علمیه ی قم بودند؛ اهمیت قضیه این جاست. انگیزه، اسلام؛ هدفها، تعریف شده ی به وسیله ی معرفت ایمانی و اسلامی؛ امید به حمایت الهی و تکیه به نیروی مجاهدت ملی؛ این مجموعه ی آن چیزی بود که ملت ایران، چه در نوزده دی، چه در حوادثی که پس از آن به برکت نوزده دی پیش آمد، آن را در خود جمع کرده بود. این حادثه، …

نقطهٔ عزیمت نهضت و تثبیت هویت اسلامی انقلاب

به شما برادران و خواهران عزیز قمی؛ به جوانان مؤمن و مردم مقاوم و طلّاب و فضلای معزّز حوزه علمیه قم خوشامد عرض میکنیم. روز نوزدهم دی بدون شک یکی از ایام‌الله است. این روز در تاریخِ بعد از خود و مسیر حرکت در طول انقلاب و نهضت، تأثیر اساسی داشت. اگر قیام مردم قم در طلیعه این نهضت و در پیشانی انقلاب ثبت نمیشد، به گمان زیاد بدخواهان ملتِ ایران و دشمنان انقلاب حتّی هویت اسلامی نهضت را هم ممکن بود انکار کنند. با این کار، قم مظهر قیام مؤمنانه مردم، مظهر اعتصام به حبل‌الله و مظهر «تقوموا لله مثنی و فرادی[1] » شد. بنابراین روز نوزدهم دی نقطه عزیمت در نهضت و انقلاب اسلامی ایران است.

نقطهٔ درخشان تاریخ انقلاب و پاسخ مؤمنانهٔ جوانان قم به نیاز زمان

نوزدهم دی یک نقطه درخشنده است؛ نه فقط در تاریخ قم، بلکه در تاریخ کشور ما و تاریخ انقلاب. جوانان قم، مرد و زن، طلبه و غیر طلبه، در این روز یک پاسخِ مؤمنانه و قهرمانانه به نیاز زمان دادند. مهم این است که هر ملتی، هر شخصی و هر مجموعه‌ای بتواند به نیاز زمانه خود پاسخ دهد. البته مردم قم اوّلین بار در نوزدهم دی نبود که این هوشیاری و هوشمندی و شجاعت را از خود نشان دادند؛ هزارودویست سال است که شهر قم پایگاه اشاعه افکار منوّر اهل‌بیت علیهم‌السّلام …

ابتکار مردم قم و پیشتازی آن در حرکت انقلابی ملت

اگر مردم قم در نوزدهم دیماه سال ۱۳۵۶ قیام نمیکردند و آن حوادث عظیم را پیدرپی به‌وجود نمیآوردند، احتمالاً حوادث به سمت و سوی دیگری میرفت؛ اما آنها ابتکار به‌خرج دادند و مرد و زن و جوان و پیر و روحانی و غیر روحانی، در این حرکت سهیم شدند؛ هرچند نقطه اصلی ثقل این کار بر دوش جوانها بود؛ چون فطرت پاک و پایبند نبودن به تعلّقات مادی، جوان را راحت‌تر به وسط میدانِ انجام وظیفه میبَرَد. همه ملت ایران در دوران انقلاب، این منش و کار بزرگ را نشان دادند؛ یکی زودتر، یکی دیرتر؛ اما جلوتر از همه قم بود. …

آغاز راهی تازه در تاریخ ملت ایران و شکستن سکوت خفقان رژیم

اوّلاً به شما عزیزان -برادران و خواهران- خوشامد عرض می‌کنم و تشکّر می‌کنم از این‌که زحمت کشیدید و این راه را طی کردید و فضای تنفّس ما را با یاد و خاطره‌ی شکوهمند و فراموش نشدنی نوزدهم دی در قم معطّر کردید. آنچه برای نسلهای پی در پی مردم قم مایه‌ی افتخار است، این است که قم شروع کننده‌ی یک راه تازه در زندگی ملّت ایران و به تبع آن در تاریخ معاصر دنیای اسلام بود. درست است که در آن حادثه، مردم قم داغدار شدند و جوانان و عزیزانی از آنها به خاک و خون غلتیدند، لیکن در محاسبات کلان بشری در تاریخ، آنچه مهم است، نتایج و آثاری است که بر اقدامهای مهم مترتّب می‌شود. در آن سکوت خفقان انگیزی که هیچ کس در سرتاسر این مملکت اجازه نداشت یک کلمه بر خلاف مصالح ابر قدرتها، بخصوص آمریکا و رژیم دست نشانده‌ی او بر زبان و قلم جاری کند و قلمهای مزدور نویسندگان و روزنامه‌نگارانِ آن روز برای شادیِ دلِ استعمارگران و مستبدان و آمریکا و رژیم خائن مرتباً مشغول تلاش بودند، شهر قم این سکوت را شکست. مسأله‌ی یک نفر و یک صدا نبود؛ مسأله‌ی یک قشر و یک نسل و یک شهر بود. این حادثه چرا در قم اتّفاق افتاد؟ اوّلاً به‌خاطر طهارت و پاکیزگی روحی و فکری مردم قم بود؛ ثانیاً به‌خاطر حضور آن حوزه‌ی با عظمت و مبارزات ریشه دار و عمیق و انعکاس فریاد امام بزرگوار ما بود که …

تجلیل از آن به معنای تکریم دفاع شجاعانهٔ مردم قم از امام

یادروز تاریخی 19 دی را گرامی می‌دارم و برای شهدای آن حادثه‌ی خونین که جزو پیشگامان کاروان شهادت در جمهوری اسلامی بودند، از خداوند متعال، طلب رحمت و علو درجات می‌کنم. تجلیل از این گونه حوادث تاریخی به معنای تجلیل و تکریم مناسبتهایی است که آن حوادث را به وجود آورده است. دفاع شجاعانه‌ی مردم قم از امام بزرگوار که مظهر آرمانهای اسلامی ملت ایران بود، همان مناسبت بزرگ و فراموش ناشدنی است که با یادآوری خاطره‌ی 19 دی در یادها زنده می‌ماند و تجلیل می‌شود.

از مهم‌ترین روزهای انقلاب و روشنگر سمت‌وسوی انقلاب و نقش مردم قم

فرارسیدن نوزده دی ماه در هر سال خاطره‌ی یکی از مهمترین روزها در تاریخ انقلاب اسلامی را در ذهنها زنده می‌کند. خاطره‌ای که هم تبیین‌کننده‌ی سمت و سوی اصلی انقلاب، و هم روشنگر نقش مردم عزیز و شریف قم است.

نخستین حرکت بزرگ مردمی بر ضد رژیم فاسد و وابسته و سرآغاز حرکت ملت

در چنین روزی بود که مردم قم اولین حرکت بزرگ مردمی بر ضد دستگاه فاسد و وابسته و ضد دین را، به راه انداختند. و برای دفاع از امام بزرگوار، در مقابل وابستگان به استکبار، سینه‌ی خود را سپر ساختند و جمعی از بهترین جوانان آنان در راه خدا شهید شدند. و این سر آغازی بود برای حرکت عظیم ملت ایران .

برکات کم‌نظیر قیام مردم قم و لزوم زنده نگه داشتن آن

حوادث در زندگی ملتها زیاد است؛ اما حوادثی که به برکاتی منتهی شود، از قبیل برکاتی که قیام مردم قم در نوزدهم دی به دنبال خود آورد، در دنیا کم است. باید قدر آنها را دانست و آنها را در ذهن، در عمل و در گفتار خود زنده نگه داشت. امیدواریم خداوند شهیدان عزیز این روز و دیگر ایام مبارک قم و همه شهدای مردم مؤمن و حزب‌اللّهی و انقلابی و شهید پرور قم و سایر نقاط کشور را مشمول لطف و رحمت خود قرار دهد.

آغاز مبارزهٔ عمومی ملت علیه رژیم پهلوی با پیشگامی قمی‌ها و نخستین شهیدان

یک بار هم در سال ۱۳۵۶ که شما قمیها حرکت عمومىِ مبارزه جویانه‌ى ملت ایران علیه رژیم مزدور و فاسد پهلوى را شروع کردید، اوّلین شهیدان در همین خیابان چهار مردان و میدان آستانه و خیابان ارم و صفایّیه، بر زمین افتادند. اوّلین پدران و مادران شهید، همین مردم شهر قم بودند که دست برادرى و وحدت را با حوزه‌ى علمیّه مستحکم کردند.

نقش ارادهٔ علما، جوانان و مادران قم در آفرینش نوزدهم دی

روز نوزدهم دى یکى از همین روزهاست. در آن روز، شما مردم قم تصمیم گرفتید. علما در حوزه، جوانان در محلّات و خیابانهاى قم، مردمان مؤمن و متدّین در هر نقطه‌اى که بودند و حتى مادران در داخل خانه‌ها در مقام تشویقِ پسران و شوهرانشان که بروید وظیفه‌تان را انجام دهید. نوزدهم دى با اراده‌ى شما مردم قم نوزدهم دى شد، والّا نوزدهم دى مثل هجدهم دى و مثل بیستم دى، روزى از روزهاست. شما آن را بزرگ و عزیز کردید. امروز شانزده سال از آن روز به یاد ماندنى مى‌گذرد؛ امّا اگر ده برابر این سالیان هم بگذرد، یاد و خاطره‌ى آن روز کهنه نمى‌شود. نسلها مى‌روند، انسانها کهنه و زایل مى‌شوند، امّا حادثه در تاریخ مى‌ماند. این هم یکى از عجایب است که حادثه‌ى گذرا در تاریخ ثبت مى‌شود. …

حادثه‌ای که مسیر حرکت ملت را تغییر داد و مبدأ تحول در ایران شد

مسئله‌ى مهم این است که حوادث در تاریخ ملّتها زیاد است امّا آن حادثه‌اى که مسیر حرکت یک ملّتى را عوض میکند، آن حادثه مهم است و سزاوار است که بر روى آن تعمّق و دقّت انجام بشود؛ و حادثه‌ى نوزدهم دى از این ‌قبیل است. شانزده سال از این حادثه میگذرد؛ جوانهاى حزب‌اللهى قم که آن روز یک حماسه‌اى را در این خیابانهاى پُرشور شهر شهادت و قیام به ‌وجود آوردند، امروز مردان بزرگى هستند و نوجوانان ما آن حادثه را اصلاً به یاد ندارند ولى این حادثه به‌ قدرى باعظمت بود که مبدأ یک تحوّلى در کشور ایران شد. کسى باور نمیکرد که اختناق دستگاه وابسته و فاسد پهلوى در دل مردم چنین جرئتى را باقى گذاشته باشد امّا مردم قم ثابت کردند که با ایمان و عشق و اخلاص به دین و روحانیّت، همان احساساتى را دارند که مسلمین صدر اسلام در حوادث خونین و دشوار، آن احساسات را نشان دادند.

انتخاب قیام با وجود خطر به جای سکوتی که اهانت‌کنندگان را جری‌تر و جبههٔ دین را تضعیف می‌کرد

این یک مقطعى بود؛ میشد ملّت ایران سکوت کنند و از سر این اهانت هم بگذرند، [امّا] نتیجه چه میشد؟ نتیجه این میشد که آن اهانت‌کنندگان جرى‌تر میشدند و این رشته ادامه پیدا میکرد و جبهه‌ى اسلام و دین و انقلاب بکلّى تضعیف میشد. میشد هم که در مقابل این حرکت خصمانه‌ى دشمن، با وجود خطراتى که داشت قیام کنند؛ مردم قم این دوّمى را انتخاب کردند و قیام کردند؛ البتّه خطرناک بود.

شکستن دیوار ترس در دل مردم با نترسیدن مردم قم از خطر

… میخرید. مگر شوخى بود؟ در یک چنین اوضاع‌ و احوالى بود که مردم قم از خطر نترسیدند، از سلطه‌ى دستگاه پهلوى ملاحظه نکردند و به ‌خاطر دفاع از حقیقت، در یک اجتماع عظیمى شرکت کردند؛ دستگاه هم از روى خامى و نشناختن مردم فکر کرد آنها را بترساند که منجر به درگیرى شد؛ و در این حادثه اگرچه شهید را مردم دادند امّا شکست را دستگاه طاغوت خورد؛ چرا؟ چون مردم در میدان از هیچ مشکلى ملاحظه نکردند و نترسیدند؛ هدف براى آنها از جانشان و خطراتى که آنها را تهدید میکرد بزرگ‌تر بود. نتیجه این شد که حادثه‌ى قم ایران را تکان داد و دیوار ترس را در دلهاى آحاد مردم شکست. در دنباله‌ى این حادثه، در تبریز و در شهرهاى دیگر [هم اعتراض شد و] رهبرىِ هوشمندانه‌ى امام هم از بیرون همه‌چیز را هدایت میکرد و روحانیّون فعّال و مبارز و آگاه هم همه‌جاى صحنه را پُر کردند؛ نتیجه این شد که یک انقلاب عظیمى به ‌وجود آمد. از همین حادثه، از همین …

سرآغاز دوره‌ای مهم از تاریخ انقلاب با ورود مردم قم به مبارزهٔ خونین

این روز به یادماندنی، که امسال با شهادت یا رحلت زینب کبری سلام‌اللَّه‌علیها همراه است، باید از چند جهت مورد توجّه قرار گیرد: اوّل این‌که، چنین روزی در تاریخ معاصر، در حقیقت سرآغاز دوره مهمّی از تاریخ انقلاب بود. این‌که قمیها، از روحانیان و غیرروحانیان و جوانان و آحاد مردم قم، در صحنه خونین انقلاب پا گذاشتند و مبارزه‌ای خونین را شروع کردند، چیز کمی نیست، و همین روند بود که انقلاب را به پیروزی رساند. دوم از این باب که شهر قم، حقیقتاً مرکز قیام و کانون جوش و خروش انقلابی مردم بوده است و ان‌شاءاللَّه باید همواره چنین باشد. این شهر، چه به خاطر حوزه علمیه و چه به خاطر جوانان پرشور و مردم فداکار و انقلابی، مرکز و کانون اصلی است.

گرامیداشت سرآغاز حضور خونین مردم در نهضت و جنبهٔ رمزی آن

… نهضت براى ملّت ما و ملّتهاى دیگر باقى ماند و ان‌شاءالله بر اثر حضور قوىّ شما مردم عزیز و جوانان عزیز و حوزه‌ى علمیّه‌ى عالى‌قدر و عالى‌مقام در حسّاس‌ترین صحنه‌هاى نهضت اسلامى و انقلاب بزرگ اسلامى ما باقى خواهد ماند. یاد آن‌‌همه مجاهدتها از خاطرها نخواهد رفت. نه به این عنوان که بخواهیم اشخاصى را یا جمع بخصوصى و قشر بخصوصى از مردم را فقط به لحاظ فداکارى‌ها ستایش کنیم ــ این البتّه هست و به ‌جاى خود محفوظ است ــ مهم، جنبه‌ى رمزى این مسئله است؛ اشاراتى که در این روز مبارک و در مردم مبارک قم که آغازگران نهضت بودند نهفته است؛ اینها مهم است.

پیروزی مردم متدین و فداکار بر دستگاه قدرتمند و حیرت سیاستمداران جهان

نکته‌ى اساسى در ماجراى نوزدهم دى ‌ماه و حوادثى که به مناسبت چهلم‌ها،[2] به صورت افزاینده و پى‌درپى به ‌وجود آمد، این است که مردم متدیّن و آماده‌ى فداکارى، بر دستگاهى که از لحاظ قدرت مادّى هیچ کم و کسر نداشت، طورى پیروز شدند که هم آن دستگاه گیج ماند، هم همه‌ى محاسبه‌گران سیاسى و طرّاحان سیاستهاى عالم گیج و مبهوت ماندند؛ مثل طوفانى آن نظامى را که مردم متدیّن و فداکار با آن مقابل شدند در‌نوردید. اگر اسم آن را کسى میخواهد بگذارد معجزه، بگذارد امّا این از آن معجزه‌هایى نیست که قابل تکرار نباشد؛ معجزه‌اى است با تحلیل روشن و قابل تکرار در همه‌ جاى عالم و در همیشه‌ى زمان.