رفتن به محتوای اصلی

قدرت

نام‌های دیگر: قدرت در اسلام

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

توانایی و اقتدار سیاسی و اجتماعی و شیوهٔ به‌کارگیری آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع بانوان لنگرود و پرسنل سپاه پاسداران همدان (تهذیب نفس)— ۱۳۵۸/۰۴/۰۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۲
۱۳۵۸۱۳۶۲

فقط سال ۱۳۶۲همهٔ سال‌ها

خطر رسیدن قدرت به دست اشخاص غیرمهذب و فاسد

… و ملت ایران هم البته تشکر می‌کند. ما باید هر چه از این مصیبت‌ها برما وارد می‌شود قدرت دفاعیمان بیشتر بشود. آنها گمان می‌کنند که با این وضع می‌توانند که در جبهه‌ها یا در پشت جبهه‌ها یک نقصی وارد کنند، در صورتی که به اشتباه خودشان تا کنون باید پی‌برده باشند. یک نکته‌ای که هست که هم برای عزیزان سپاه ما و هم برای سایر قوای مسلحه ما و هم برای همه کس مفید است و وضع دنیا را هم با این نکته می‌شود سنجید، این است که قدرت اگر چنانچه به دست اشخاص غیر مهذب برسد خطر دارد. قدرت خودش یک کمال است. خدای تبارک و تعالی قادر است، لکن چنانچه قدرت به دست اشخاص فاسد برسد همین کمال را به فساد می‌کشانند. دنیا امروز گرفتار این است که قدرت در دست اشخاصی است که از انسانیت بهره ندارند. ابرقدرت‌ها، قدرت‌های بزرگ جز به فکر اضافه کردن قدرت خودشان و پایمال کردن مظلومان هیچ فکری ندارند. آنهایی هم که پیوسته به آنها هستند، آنها هم چون سنخ ذاتشان همان است نظیر آنها عمل …

به فساد کشیده شدن جهان، کشور و محله با قدرت ظالم

امروز که مشاهده می‌کنید که این دو قدرت بزرگ یا چند قدرت بزرگ در عالم حکمفرمایی می‌کنند، و برای خودشان حق این امر را قائل هستند که ملت‌های دیگر باید در تحت سلطه ما باشند، این فکر اگر همراهش قدرت باشد مصیبت بار می‌آورد. قدرت در دست ظالم، دنیا را به فساد می‌کشاند. و اگر چنانچه در رتبه‌های پایین هم بیاییم قدرت در دست یک نفر انسانی که از آن قدرت‌های بزرگ بهره ندارد، در همان محیطی که قدرت دارد آنجا را به فساد می‌کشاند. آنها عالَم را به فساد می‌کشانند، اینها یک کشور را یا دو کشور را. و پایین‌تر بیاییم، اگر قدرت در دست یک آدمی باشد که در یک محله هست، آن محله را به فساد می‌کشد. در یک خانواده هست، آن خانواده را به فساد می‌کشد. قدرت در وقتی کمال است و می‌تواند که کمال خودش را بروز بدهد که در دست دانشمند باشد، در دست عاقل باشد.

فسادانگیزی قدرتمندان بی‌انسانیت؛ تمثیل گاو شاخ‌دار بی‌عقل

مرحوم مدرس- رحمه الله علیه- آن طوری که من شنیدم که ایشان گفتند. ایشان گفتند که شیخ الرئیس[1] می‌گفته است که من از گاو می‌ترسم، برای اینکه شاخ دارد و عقل ندارد. این یک مساله است. حالا فرضاً هم شیخ نگفته باشد، اما مساله است. گاو شاخ دارد و عقل ندارد، قدرت دارد عقل ندارد. اینهایی هم که در دنیا الآن فساد راه می‌اندازند از همان سنخ هستند که شاخ دارند عقل ندارند، قدرت دارند انسانیت ندارند.

ریشهٔ هر فساد در قدرت بدون عقل و انسانیت

شما ملاحظه بکنید در هر جای دنیا که یک فسادی وارد می‌شود برای همین معنا است که آن کسی که در آنجا، در آن نقطه قدرت دارد، این قدرت دارد عقل ندارد، قدرت دارد انسانیت ندارد. این عقلی که من عرض می‌کنم آن عقلی است که «ما عُبِدَ بِهِ الرَّحْمن»[2] و الّا- تدبیر- شیطنت و تدبیر را اینها هم دارند. اما آن عقلی که عقل سالم باشد و بتواند انسان را به ارزش‌های انسانی برساند ندارند. مجرد دانشمند بودن به یک معنا، این فایده ندارد. ممکن است که …

به‌کارگیری قدرت برای جلوگیری از فساد، نه ایجاد آن

… را به محل خودش انجام می‌دادند. حضرت موسی عصایش را می‌برد با فرعون مقابله می‌کرد، با دیگران با آن محبت بود. پیغمبر اکرم قدرت خودشان را برای سرکوبی اشخاصی که از جهات آدمیت خارج شده‌اند، از مرز انسانیت خارج شده‌اند و مردم را دارند به تباهی می‌کشند اعمال می‌کرد. قدرت‌ها باید اعمال اگر شد برای جلوگیری از فساد باشد نه خودش فساد بیاورد.

ریشهٔ رفتار قدرت‌ها: نبود تهذیب و انسانیت با وجود قدرت

… که در انسان معتبر است پیش شما هم مقداری از آن بود، ملاحظه حال مستمندان و ملت‌های ضعیف را می‌کردید. نه اینکه یک دولتی را که بر خلاف میل یک ملتی است، سرکار آمده است، شما او را به عنوان اینکه می‌خواهیم دولت را تقویت کنیم، در کشورشان به طور غصب وارد بشوید. این برای این است که مهذب نیستند، انسانیت در کار نیست، قدرت هست. شاخ دارند عقل ندارند.

حفظ بیشتر جهات انسانی و اسلامی از سوی صاحبان قدرت

… ما جهات انسانی را تا مرز شهادت و فوت باید حفظ بکنیم و هیچ وقت عصبانی از این نشویم که او دارد این کار را می‌کند، پس ما هم خوب است یکی از شهرهای آنها را بزنیم؛ نه، هیچ همچو نیست. موازین، موازین اسلامی است. اینجا جمهوری اسلامی است. اینجا اسلام حکومت می‌کند. بنا بر این، باید مواظب باشید از خودتان کسانی که قدرت دارند، دولت قدرت دارد، سپاه قدرت دارد، ارتش قدرت دارد، بسیج قدرت دارد، اینهایی که قدرت دارند باید حفظ جهات انسانیت را، جهات اسلامیت را بیشتر از دیگران بکنند. این قدرت را در محلش خرج بکنند، تجاوز از محلش نشود.

جنون قدرتمندان در آخر عمر و ضعف آنان هنگام شکست

این قدرتمندها آن آخر عمرشان این طور جنون پیدا می‌کنند. اینهایی که در حالی که قدرت دارند آن شارت و شورت را می‌کنند، وقتی شکست می‌خورند بسیار هم ضعیف می‌شوند. این ضعف روحی است که انسان به یک طایفه‌ای که هیچ کاری به او ندارند، توی خانه‌هایشان نشسته‌اند، یک بچه کوچکی که کاری به او ندارد، این ضعف انسانیت و ضعف قدرت است که به او بپرد برای اینکه، در جبهه- او را- سیلی به او زده‌اند. این آن مایه آخرش را هم که عبارت از آن …