کنار گذاشتن موارد مخالف اسلام و لزوم تدوین قانون اساسی جدید متناسب با زندگی امروز
- قانون اساسی باید مطالعه بشود. بعضی از چیزهایش که مخالف با اسلام است باید کنار گذاشته شود. البته این باید برای زندگی فعلی مناسب باشد. اصولًا قانون جدیدی را باید تدوین کنیم.
قانون الهی بهعنوان قانون اساسی و بیاعتباری قوانین خلاف شرع به حکم متمم
قانون اساسی ما هم قانونی است که خدا به ما گفته قانون اساسی. در همین قانون اساسی فعلی هم که هست، متمم قانون اساسی میگوید هر قانونی که بر خلاف قوانین شرعیه باشد قانون نیست. ما هم همین را میخواهیم درستش کنیم؛ منتها عمل نشده، ما میخواهیم عمل کنیم. یک مملکتی درست میکنیم که صُلَحا در آن مملکت ... افلاطون میگوید که کسی که باید دولتها را اداره کند فیلسوفها باید باشند؛ فیلسوف به نظر ایشان. فیلسوف هم البته لا بد صالح است. ما میگوییم اشخاص صالح همان است. ما میگوییم کسی که میخواهد یک مملکتی را اداره بکند، …
رد توجیه کشتار مردم به بهانهٔ شعار خلاف قانون اساسی
راجع به این مطلبی که ما میخواهیم و ملت خواست که آن اصل اول که ملت میگویند که ما رژیم پهلوی را نمیخواهیم، ما شاه را نمیخواهیم، این سلسله پهلوی را نفی میکنند، اینها تشبثاتی کردند و دست و پاهایی هم دارند میکنند. در زمان آن نخست وزیر جلوتری[1] تعبیرش این بود که مردم چون شعار بر خلاف قانون اساسی میدادند از این جهت مردم را کشتند! مقصودش این بود که مردم میگفتند که مرگ بر شاه، ما شاه را نمیخواهیم، و این خلاف قانون اساسی بود! خوب، اول یک جهت را باید بگوییم، بعد هم یک بررسی بکنیم ببینیم خلاف قانون بوده یا نه.
لزوم مجازات قانونی نه کشتار برای مخالفت با قانون اساسی
یک جهت اینکه خوب حالا اگر یک کسی شعار بر خلاف قانون اساسی داد، او باید به مسلسل بسته بشود و کشته بشود؟ یا خوب قوانین دارد. یک کسی بر خلاف قانون اساسی- فرض کنید که- مخالفتی کرد، روی قوانین باید [مجازات] بشود. و ثانیاً ببینیم، [و] بررسی در این موضوع [بکنیم] که ملت بر خلاف قانون اساسی شعار میداده یا شاه بر خلاف قانون اساسی شاه بوده است؟ اگر شاهی بود که- حالا روی قوانین اساسی ما بحث میکنیم- اگر شاهی بود، یک سلسلهای بود که به حَسَب قانون اساسی این سلسله روی کار …
خلاف قانون اساسی بودن اعمال سلطنتی شاه و موافقت فریاد ملت با آن
پس، این اتخاذ او تخت و تاج را امروز، قرار دادن نخست وزیر را امروز، امر به فتحِ- نمیدانم- مجلس و بستن مجلس- همه اینها- چیزهایی بر خلاف قانون اساسی است و این فریاد ملت که میگویند که شاه را نمیخواهیم، موافق قانون اساسی است. این شعار بر خلاف قانون اساسی؟! نخیر، شعار بر وفقِ قانون اساسی است! شعار شما، شمای نخست وزیر که میگویید «اعلیحضرت همایونی»! این شعارْ خلاف قانون اساسی است. ایشان «اعلیحضرت» نیستند، ایشان سلطان مملکت نیستند. این یکی از مسائلی است که اینها [دائماً] گفتند و دنبال کردند و اینها. یکی از مسائل هم قضیه این است که اگر ما نباشیم ثبات …
عمل نکردن رژیم شاه به قانون اساسی
اینها به قانون اساسی عمل میکنند؟ چنگیز به «یاسا» عمل میکرد و چنگیزیها و مغولها عمل میکردند. این چنگیز عصر ما، این مغولها به قانون اساسی احترام قائل هستند؟ عمل میکنند به قانون اساسی؟ انتخاباتشان روی موازین قانون است؟ وکلایشان شرایط قانونی دارد؟ مجلسشان یک مجلس روی موازین قانون است؟ کدام یک از کارهای اینها میشود گفت که یک بویی از قوانین دارد، چه قوانین شرعی و چه قوانین عرفی و اساسی؟
نقد شعار مطلق قانون اساسی و لزوم اصلاح مواد تحمیلی آن
الآن تکلیف همه ما مسلمین، وحدت کلمه و اولْ کلام اینکه این نباشد، ما بعد خودمان درست میکنیم. در راس همه کلمات، که همه متفق الکلمه باید باشند و اگر کسی تخلف کند به اسلام خیانت کرده، این است که این نباید باشد. اگر شما در نوشته یک حزبی دیدید که از آن بیرون میآید که ما قانون اساسی را میخواهیم، به طور مطلق این را گفتن، معنایش این است که ایشان باید باشد. این خیانت است. باید آنهایی هم که میگویند قانون اساسی و حقوق بشر، بگویند قانون اساسی بعد از اصلاح این موادی که با سرنیزه درست شده است. ما شاهد قضیه بودیم که این موادی که درست شد و اینها را به این سلطنت منحوسه رساند، با سرنیزه بود، با سرنیزه رضا خان بود. نه اینکه مردم یک مجلسی درست کردند و یک چیزی و ... مردم اختیاری نداشتند؛ سرنیزه این کارها را کرد. این موادْ موادی است که مقبول ملت نیست؛ و …
تلاش مخالفان علیه تصویب قانون اساسی اسلامی مبتنی بر مذهب شیعهٔ اثنیعشری
از دولت خود پشتیبانی کنید. من پشتیبان او و شما پشتیبان او؛ تا مسائلی که باید او اجرا کند با آرامی اجرا کند، تا رفراندم را اجرا کند، تا قانون اساسی جدید را به رای ملت تثبیت کند، تا حکومت جمهوری اسلامی را تصویب کند. اینها به دست و پا افتادند که نگذارند یا رفراندم بشود، به طور صحیح تحقق پیدا کند- و این خیال خامی است- و یا قانون اساسی اسلامی مبنی بر مذهب اثنی عشری، شیعه اثنی عشری، تصویب بشود؛ به خیال خودشان میتوانند- و این خیال خامی است- و یا جمهوری اسلامی در آن خلل واقع بشود؛ جمهوری مطلق باشد یا جمهوری دمکراتیک یا جمهوری اسلامی دمکراتیک. همه اینها غلط است: «جمهوری اسلامی».
ابتنای خطوط اصلی قانون اساسی بر اصول مسلم اسلام
… نکنند نمیتوانند به تنهایی تصمیم گیرنده باشند. افرادی که به عنوان نمایندگان یا مسئولین دولت در جمهوری اسلامی انتخاب میشوند شرایطی دارند که با رعایت آن شرایط، حقیقتاً نمایندگان واقعی مردم انتخاب میشوند نه نمایندگان طبقه خاصی که به ضرر اکثریت ملت عمل کنند. خطوط اصلی در قانون اساسی این حکومت را اصول مسلّم اسلام که در قرآن و سنت بیان شده تشکیل میدهد.
تصویب قانون اساسی جدید جمهوری اسلامی بهوسیلهٔ مجلس مؤسسان
الف- تشکیل مجلس موسسان از منتخبین مردم به منظور تصویب قانون اساسی جدید جمهوری اسلامی.
تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی به دست نمایندگان ملت
- اصل لزوم تشکیل جمهوری اسلامی را ملت ایران در رفراندم تاسوعا و عاشورا در سراسر کشور اعلام کردهاند و پس از سقوط شاه، نمایندگان ملت در مجلسْ مراحل قانونی آن را انجام خواهند داد و قانون اساسی این جمهوری را تدوین و تکمیل خواهند کرد.
اشتغال به تهیهٔ قانون اساسی جدید
- اگر مخالف با اسلام نباشد تجدید نظر میشود و بعد تایید، و اگر هم مخالف اسلام باشد کنار گذاشته میشود؛ و این در صورتی است که قانون اساسی جدیدی ارائه ندهیم؛ ولی اکنون مشغول تهیه قانون اساسی جدیدی هستیم.
ساقط بودن قانون اساسی سلطنتی از اعتبار و لزوم تدوین قانون اساسی جدید
… و عاشورا با اکثریت قریب به اتفاق، قاطعانه شاه و رژیم سلطنتی را محکوم کرده و خواستار برقراری جمهوری اسلامی شده است. بنا بر این هیچ کس حق ندارد با شاه که از سلطنت مخلوع است سازش کند و یا اساس سلطنت را بپذیرد، چه شخص محمد رضا پهلوی در این مقام باشد یا دیگری. و به همین دلیل، قانون اساسی که رژیم ایران را سلطنتی میشناسد، چون از نظر ملت رژیم سلطنتی مردود است، از اعتبار ساقط است و باید قانون اساسی جدیدی تدوین شود.
بررسی قانون اساسی فعلی و پذیرش موارد موافق اسلام و رد موارد متناقض
امام: اصل جمهوری همین است که در مملکت شما هم هست؛ که آرای عمومی مردم آن را تعیین میکند. اسلامی میگوییم، چرا که قانون اساسی ما بر اساس آن است. قانون اساسی فعلی را بررسی میکنیم، آنچه با اسلام موافق است میپذیریم و هر جا که تناقض دارد رد میکنیم. جمهوری است، یعنی دموکراتیک؛ و اسلامی است، یعنی قانون آن اسلامی است
رد پیشنهاد اجرای قانون اساسی با سلطنت بیحکومت شاه
… که عدهای را کشته باشند. همین امروز اطلاع رسید که اشخاصی را کشتند، مردم را کشتند، ما بنشینیم بگوییم که شما «اعلیحضرت» حالا دیگر باشید! دیگر از این به بعد حکومت نکنید، «اعلیحضرت» باشید! آخر این چه منطقی است؟! این چه، چطور انسان همچو حرفی را میتواند بزند؟! بیاییم به قانون اساسی حالا عمل بکنیم! معنی به قانون اساسی عمل کردن این است که آقا- یعنی همین قانون اساسی که الآن در دست است- که ایشان «سلطان» باشند و- عرض میکنم که- حاکم نباشند! آخر میشود یک همچو چیزی؟! امکان دارد برای یک آدم، یک کسی که ادراک آدمی داشته باشد؟ حیوان هم نمیتواند یک همچو حرفی بزند که ما دیگر این را بیاییم و عفوش کنیم! کی عفوش بکند؟ کی حق دارد که این را عفوش بکند؟ مگر با من یک کاری کرده که حق من است که عفوش بکنم؟ حق یک ملت را خورده است این. خون …
نهی از طرح قانون اساسی مگر برای کنارگذاشتن مواد تحمیلی رضاخان
… که شاه این طور است. استنکار کنند. عذر نمیشود بگوید من نمیتوانستم؛ نخیر میتوانستی. اگر کسی یک کلمه بگوید که در این کلمه ترویج از این ظالم است، تایید این ظالم است، با این کلمه حفظ بشود این، ظالم است؛ این خیانتکار به اسلام و مسلمین است. نباید این کار بشود. اسم «قانون اساسی» را نباید کسی بیاورد که با قانون اساسی ... مگر بگوید که قانون اساسی، این موادی که رضا خان با سرنیزه گذاشت توی قانون اساسی این مواد کنار برود. ما بقی قانون اساسی، خوب آن [هم] غلط است لکن دیگر این قدر جنایت ندارد که بخواهد این را نگهش دارد.
تصفیهٔ قانون اساسی فعلی و حذف موارد مخالف قانون اسلام
- یک حکومت جمهوری اسلامی. اما جمهوری است برای اینکه به آرای اکثریت مردم متکی است. و اما اسلامی، برای اینکه قانون اساسیاش عبارت است از قانون اسلام. اسلام در همه ابعاد قانون دارد و به همین جهت احتیاج به قوانین دیگری نداریم. و قانون اساسی فعلی را تصفیه میکنیم، یعنی نظر میکنیم، هر مقدارش موافق با قانون اسلام است، آن را حفظ میکنیم و هر مقدارش که مخالف با قانون اسلام است، آن را حذف خواهیم کرد.
موافقت نپذیرفتن شاه با قانون اساسی و رد استناد رژیم به آن
… و زندگی میکنند، اینهایی که در اروپا هستند، اینهایی که جاهای دیگر هستند، اینهایی که قانون اساسی را قبول دارند بیایند؛ هر که قانون اساسی را قبول ندارد نیاید! اینها مقصودشان همین بود؛ یعنی هر که قبول دارد که این شاه، شاه است بیاید، و هر کس قبول ندارد نیاید. این هم روی این ترتیبی که من عرض کردم این هم صحیح نبوده حرف اینها، برای اینکه آن کسی که شاه را قبول ندارد، او موافق قانون اساسی هست حرفش نه آن کسی که میگوید شاه باید باشد. این یکی از تشبثاتشان بوده است از اول حالا هم باز همین مسائل را میگویند، همین مطلب را میگویند از اول هم اینها میگفتند که اینکه گفته بشود و ملت بگوید که ما شاه را نمیخواهیم، این خلاف قانون اساسی است.
تغییر مواد قانون اساسی با سرنیزه برای خلع قاجاریه
… اینکه خلع قاجاریه را بکند و خودش به سلطنت برسد، یک مجلسی نبود که به مردم ارتباط داشته باشد. مردم اطلاعی از آن نداشتند، کاری به آن نداشتند. و لیکن خود آنها، خود سرنیزه مجلس درست کرد! با سرنیزه اینهایی که در مجلس بودند برای او رای دادند. همهاش قضیه رای بود! این موادی که از قانون اساسی برداشتند و جایش یک مواد دیگر گذاشتند؛ یعنی سلطنت قاجاریه را گفتند «نه» و سلطنت اینها را گفتند «آره» این همهاش روی سرنیزه بود، قانونی نبود اینها. اصلًا این موادی که الآن هست از مواد قانون اساسی نیست؛ قانون اساسی این مواد را نداشت. این با سرنیزه [آمد] مردم هم هیچ اطلاعی نداشتند. بر خلاف میل یک ملت، با سرنیزه، ایشان آمد سر کار؛ بر خلاف قانون اساسی. سلطنت بعد از او منتقل شد به پسرش، و خود پسرش هم گفت که «من را متفقین گفتند که باید باشی سر سلطنت!» یک سلطنت غیر قانونی! از اول یک سلطنت غیر …
عزل سلطان در صورت خیانت به ملت یا تخلف از قانون اساسی
همه حرف ملت ما این است که این آدم، یک آدمی است که خیانت [کرده]، بر فرض اینکه یک سلطنت قانونی، فرض کنید، فرض کنید که خیر، سلطنت قانونی و به قانونِ صحیح هم- که همهاش باطل است، لکن ما حالا فرض میکنیم- یک نفر آدمی که سلطنت قانونی داشته باشد به حَسَب قانون اساسی، اگر به ملتی خیانت کرد، اگر تخلف از قوانین اساسی کرد این عزل است، این دیگر سلطان نیست.
مخالفت مجلس انتصابی با قانون اساسی و اختیار مردم در انتخاب
… توی این مجلس رفتید؟ میگویند مجبور بودیم. آخر کسی شما را مجبور نکرد که حتماً بیایید بروید به مجلس. خودتان هم داوطلب بودید و رفتید، با همه کارها هم موافقت کردید، حالا میگویید که دیدید یک ورقی، خوب این طرفی دارد میآید، میخواهید برای خودتان جا درست کنید. اشکال این است که برای چه شما توی مجلسی که انتصاب است و خلاف قانون اساسی است یک همچو مجلس، مخالف قانون اساسی است ... قانون اساسی مردم را- به آنها- اختیار داده است، کسی حق ندارد دخالت بکند.
شاه نبودن شاهی که برخلاف مصالح ملت و قانون عمل کند
شاه مجرم است به حَسَب قانون اساسی؛ معزول است به حَسَب قانون اساسی. شاه خیانتکار است، و خیانتکار معزول است به حَسَب قانون اساسی. نمیتواند یک شاهی که بر خلاف مصالح ملت عمل میکند، بر خلاف آن چیزی که برای آن قانون معین کرده است عمل میکند، شاه باشد. این اصلش شاه نیست؛ معزول است این. این غاصب است. این آدم یک آدم یاغی است؛ نه این است که شاه، یاغی است؟ این عزل نمیخواهد دیگر، این منعزل است خودش؛ یاغی است این آدم.
ابتنای حکومت بر مجلس برآمده از ملت در قانون اساسی
… وقتی مجلس مال مردم نشد، وزرا غیر قانونی هستند؛ وقتی وزرا غیر قانونی هستند، تمام قراردادهایشان غیر قانونی است. همه قراردادهایی که وزرای ایران با ممالک دیگر، چه با مملکت امریکا، چه با سایر ممالک برقرار کردهاند، همه قراردادشان بر خلاف قانون اساسی ماست؛ برای اینکه قانون ما اساس حکومت را بر این قرار داده است که مجلس تصویب کند، مجلس رای بدهد؛ پس اساس مجلس است؛ مجلس هم به حسب قانون اساسی با ملت است؛ اگر یک مجلسی را ملت تعیینش نکرد، مجلس نیست؛ اگر مجلس نشد، دیگر وزیری را که آنها تعیین کنند، نخستوزیری را که آنها تعیین کنند، نخست وزیر نیست. اگر وزرا، وزرای قانونی نشدند، دولت قانونی نیست؛ اگر دولت قانونی نشد، تمام قراردادهایی که با ممالک دیگر بستهاند، هر …
لزوم قطعی کردن پیشنویس قانون اساسی
امام: [دولت] اسلامی است این، برای اینکه الآن روی قواعد اسلام باید عمل بشود؛ منتها الآن ما قانون اساسیمان را که درست شده است و تحت مطالعه است،[1] آن را باید [قطعی] بکنیم ... نخست وزیر را من تعیین کردهام؛ من به ولایت شرعی تعیین کردم. وقتی یک [کسی] به ولایت شرعی تعیین شد، یک حکومت شرعی است این. و این طور هم نیست که ما بخواهیم تا آخر این طوری رفتار کنیم. این موقت است که اصول اولیه درست بشود، و از ناچاری است. مسئله انقلاب است. …
تصویب قانون اساسی از سوی مجلس مؤسسان
جواب: هدف این است که «شورای انقلاب» یک حکومت موقتی ایجاد کند که آن حکومت موقت، مجلس موسسان را تاسیس کند برای تصویب قانون اساسی و بعد بقیه کارها.