رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تدوین، محتوا و اجرای آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌های نماز جمعه‌ تهران— ۱۳۶۶/۰۳/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۶۶ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۶۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۸۱همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

ملت ایران، کار بزرگی کرد. ملت ایران با انتخاباتِ خود نشان داد که به نظام اسلامی و قانون اساسی - که تبلور ارزشهای اسلامی است - وفا دار است؛ نشان داد که اسلام با جانش بستگی دارد؛ نشان داد که خون شهیدان را پاس میدارد. در هریک از این شهرهای کشور - چه تهران، چه شهرهای بزرگ، چه شهرهای کوچک، چه دورترین نقاط روستایی این کشور - چقدر جوان و نوجوان به میدانهای نبرد با دشمن رفتند و به شهادت رسیدند و خون پاکشان مظلومانه ریخته شد. مردم نشان دادند که این خونها را فراموش نخواهند کرد و به آنها وفا دارند. در درجه اوّل، مسؤولان باید این را به‌عنوان یک هدیه عظیم به نظام اسلامی تلقّی کنند و از آن قدردانی نمایند. قدردانی در زبان هم کافی نیست؛ باید عملاً قدردانی کنند. خودِ مردم هم باید خدا را شکر کنند که نظامشان، نظام تثبیت شده مستحکمی است و کشورشان آن‌طوری که دشمن بخواهد با ایجاد اختلافات بحران بیافریند، نیست. مردم با متانتِ تمام پای صندوقها رفتند و طبق تشخیص خودشان عمل کردند. من قبل از انتخابات گفتم، الان هم میگویم: هرکس که به‌خاطر تثبیت نظام و به‌خاطر انجام وظیفه، رأی در صندوق انداخته است و نام هرکسی را که طبق تشخیص او درست بوده، روی آن ورقه نوشته است، پیش خدا مأجور است و امام زمان ارواحنا فداه - که این کشور و این ملت در یدِ قدرت و قبضه اوست - مراقب این کشور و این ملت است و به یکایک آحادی که در این کار بزرگ سهیم شدند؛ پای صندوق رأی رفتند، یا مردم را به پای صندوق رفتن تشویق کردند، یا کاری برای این مسأله انجام دادند، اجر خواهد داد و پیش خدای متعال از آنها تشکّر خواهد شد.

منشور رسمی و قانونی انقلاب و کشور

منشور رسمی و قانونىِ انقلاب و کشور عبارت است از قانون اساسی ما. همه چیزهایی که برای اداره امور ملت لازم است، به شکل متین و مستحکمی در این منشور وجود دارد. منشور معنوی انقلاب هم وصیّتنامه امام و وصیّتنامه‌های شهداست. این وصیّتنامه‌ها را بخوانید و ببینید شهدا که در میدان جنگ جان خود را فدا کردند، برای چه فدا کردند و دنبال چه بودند. مگر میشود از مجموعه فداکاریها و آرمانهای یک ملت، کسی به این آسانی دست بشوید!؟ …

منشور واقعی انقلاب و بازتاب خواست حقیقی مردم

… غربی و فرهنگهای ملحد غربی و دمکراسی دروغین غرب و شرق نبودند. مادرانی که فرزندان خود - گاهی دو پسر، سه پسر، چهار پسر - یا داماد و شوهر خود را قربانی کردند و خم به ابرو نیاوردند و احساس افتخار نمودند، دنبال دمکراسی غربی و جمهوری دمکراتیک و امثال اینها نبودند. منشور واقعی انقلاب و خواست حقیقی مردم همان چیزی است که در قانون اساسی ما - بخصوص در اصول اوّل آن - منعکس شده است. مردم، رشد معنوی و رفاه مادّی را در سایه اسلام و به برکت اسلام و حاکمیت مقرّرات اسلامی خواستند؛ الان هم همین را میخواهند. ما هیچ ملتی را مثل ملت ایران سراغ نداریم که پای آرمانهای معنوی و الهی خودش را با خونِ چند صد هزار شهید امضاء کرده باشد. ملت خود ما هم در …

تعیین متقن ساختار سیاسی کشور و وظیفهٔ هر کس

قانون اساسی با اتقان کامل، ساختار سیاسی کشور را مشخّص کرده و هر کس در جای خود وظیفه‌اش معلوم است. همه، وظایف خود را انجام دهند؛ با هم معارضه نکنند؛ وحدت کلمه را حفظ کنند و مرعوب دشمن هم نشوند. البته بحمداللَّه مسؤولان عالیرتبه کشور ما مرعوب دشمن نیستند؛ خوب میفهمند و میدانند؛ تکیه‌شان به قدرت ملی - که قدرت خدا و قدرت ایمان مردم است - خیلی بالا و قوی است؛ …

مظهر اصول و خطوط اصلی تغییرناپذیر انقلاب

… از امکاناتی که قدرت در اختیار افراد میگذارد -چه سوءاستفاده مالی و چه سوءاستفاده سیاسی- از اصول انقلاب است و باید رعایت شود. خدمت به مردم، از اصول انقلاب است. حفظ استقلال کشور در همه زمینه‌ها و جلوگیری از نفوذ و رخنه دشمنان، جزو اصول تغییرناپذیر انقلاب است. اصول و خطوط اصلی انقلاب قابل تغییر نیست. مظهر همه اینها قانون اساسىِ مترقی ماست.

تعیین اهداف همهٔ بخش‌ها و هر اصل به‌عنوان سرمنزل

همان‌طور که جناب آقای کرّوبی اشاره کردند، هم مسأله قانونگذاری، هم مسأله نظارت، هر دو مهمّ است؛ البته مسأله قانونگذاری اساسیتر است. قانون، جاده‌ای است که شما به سمت هدفهایی که کشور و مدیران اجرایی و مسؤولان باید به آن‌جا برسند، باز میکنید. قانون اساسی برای ما در همه بخشهای خود هدفهایی را معیّن کرده است؛ هم در بخش حقوقِ مردم، هم در بخش تشکیلات دولتی، هم در سایر بخشها. هر اصلی از اصول قانون اساسی در واقع هدف و سرمنزلی است که باید به آن رسید. برای رفتن به این سمت، حتماً لازم است جاده‌ای وجود داشته باشد؛ بدون جاده نمیشود حرکت کرد. دستگاه اجرایی کشور باید به سمت آن هدفها برود. دستگاه اجرایی، اعم از قوّه مجریّه و قوّه قضاییّه و نیروهای مسلّح و همه دستگاههایی است که نهادهای دولتی هستند و بخشی از اداره …

استحکام بنیان سیاسی کشور بر پایهٔ قانون اساسی مترقی و جامع

… و ناتوانیهای موجود را نمیبینم و از آنها اطّلاع ندارم. من وقتی با مسؤولان مواجه میشوم، بسیاری از مشکلاتی را که در بخشهای آنهاست، به آنها میگویم. گاهی اطّلاعات من کمتر از اطّلاعات آنها نیست؛ شاید گاهی هم بیشتر است. من ضعفها را میدانم؛ منتها ضعفها بنیانی نیست. بنیان و پایه سیاسی کشور مستحکم است. بر اساس قانون اساسىِ بسیار خوب و مترقّی و جامع و همه‌جانبه ما، بنیان سیاسی کشور بسیار مستحکم است. اشکال کار، در عملکردها و کوتاهیهاست؛ این کوتاهیها باید برطرف شود.