قانونشکنی و تشویق مردم به اغتشاش و ایستادگی در برابر نظام
در عرصهی داخلی هم همین جور. شما ملاحظه کنید یک عدهای قانونشکنی کردند، ایجاد اغتشاش کردند، مردم را به ایستادگی در مقابل نظام تا آنجائی که میتوانستند، تشویق کردند - حالا تیغشان نبرید؛ آن کاری که میخواستند نشد، او بحث دیگری است؛ آنها تلاش خودشان را کردند - زبان دشمنان انقلاب را و دشمنان اسلام را دراز کردند، جرأت به آنها دادند؛ کاری کردند که دشمنان امام - آن کسانی که بغض امام را در دل داشتند - جرأت پیدا کنند بیایند توی دانشگاه، به عکس امام اهانت بکنند؛[12] کاری کردند که دشمنِ مأیوس و نومید، جان بگیرد، تشویق بشود بیاید در مقابل چشم انبوه دانشجویانی که مطمئناً اینها علاقهمند به …
باز شدن راه قانونشکنی دیگران با نقض قانون
… هم در جواب گفتند که نه، این دولت قانونگراترین دولتهاست. این، دو تا ادعا شد؛ دو طرف قضیه. باز من این جا کار ندارم که کدام طرف ترجیح دارد، کدام طرف ترجیح ندارد. من میخواهم به شما به عنوان مسئولین مجریهی کشور سفارش اکید بکنم که به قانون اهمیت بدهید. اگر چنانچه ما اینجا قانون را در مسئلهای خاص شکستیم و عمل نکردیم، صرفاً این نیست که یک قانون نقض شده باشد؛ بلکه معنایش این است که یک راهی، یک خطی باز شد که این خط، دنباله خواهد داشت. کارِ قانونشکنی اینجوری است. اینجا که قانون نقض شد، نقض قانون یک فرصت تازهای پیدا کرد که به وسیلهی دیگران انجام بگیرد. لذاست که به مسئلهی قانون، خیلی اهمیت بدهید.
برخورد قاطع با قانونشکنان معدود و رأفت با تودهٔ مردم
جامعهی بزرگ و سرافراز و رشید ملت ایران، جامعهیی متمایل به صواب، متمایل به کار نیک، متمایل به رفتار صحیح و قانونی است. قانونشکنها معدودند؛ انگشتشمارند. برخورد با قانونشکن، برخورد با جنایتکار، برخورد با سلول بیمار این پیکر سالم، بایستی با قاطعیت انجام بگیرد؛ اما در مقابلِ تودهی عظیم مردم مؤمن و مؤدب و بااخلاق، بایستی روح رأفت و رحمت، خود را نشان بدهد.
خطر قانوندانان قانونشکن که پیچ و خم قانون را میشناسند
من یک وقت گفتم قانوندانهای قانونشکن، خطرناکتر از همهاند؛ کسانی که قانون را خوب بلدند، پیچ و خمها و دالانهای تودرتوی قانون را خوب میشناسند، اما خودشان قانونشکنند؛ بدون اینکه معلوم شود کارشان قانونشکنی است. اگر خدای نکرده چنین چیزی برای ملت ما رواج پیدا کند، یک فاجعه است. این چیزی است که با نظام اسلامی و با انتظار مهدی موعود کاملاً منافات دارد. این حدّی است که من از مسئولان خواستهام.
سوءاستفادهٔ آنان از قوانین غیرصریح و تأویلپذیر
… باشد. البتّه بنده اطّلاع دارم که مرکز پژوهشهای مجلس کارهای خوبی میکند و در کمیسیونها از کارشناسهای مختلف دعوت میشود؛ ما اینها را اطّلاع داریم. هر چه بیشتر قانون مبتنی باشد بر کارشناسی، این قانون بهتر است؛ این یکی از خصوصیّات. دوّم: تأویلناپذیر باشد. قانونی که صریح نباشد و قابل تأویل باشد، کسانی که اهل سوءاستفاده هستند ــ که بنده تعبیر کردم از آنها به «قانوندانانِ قانونشکن»[3] ــ میتوانند سوءاستفاده کنند. نگذارید؛ قانون را تأویلناپذیر و صریح [وضع کنید]. دیگر اینکه با توجّه به ظرفیّت کشور، قابل اجرا باشد. گاهی مجلس قانونی را تصویب میکند که دولت قادر [به اجرا] نیست؛ یعنی امکانات کشور و استعدادهای کشور، یا به خاطر بودجه یا به خاطر مسائل گوناگون دیگر، توان کشیدن این بار را ندارد. این هم باید رعایت بشود. منطبق با …
سوءاستفاده از تعارض قوانین
… یک موضوع واحد در قانون بودجهی سال میآید، فرض کنید که در قانون مربوط به محیط زیست میآید، و در برخی قوانین [دیگر]؛ خب، این قوانین با همدیگر ممکن است سازگار نباشد؛ وقتی تکلیف، بین قوانین مختلف معطّل شد، آدمی که میخواهد سوء استفاده کند، سوء استفاده میکند. این قانوندانانِ قانونشکن که بنده بارها تکرار کردهام،[6] همین جاها است که استفاده میکنند.
احتمال اشتباه و سوءاستفادهٔ قانوندانان قانونشکن از تکیه بر اشخاص
… دانشگاه، در گروههای اجتماعی گوناگون - که روی یک مصداق خاصی تکیه میکنند؛ یا بهعنوان فساد، یا به عنوان کجروی سیاسی، یا بهعنوان خط و خطوط غلط. بنده مثلاً اتفاقاً از جریان اطلاع دارم و میبینم اینجوری نیست و آن کسی که این حرف را زده، از قضیه اطلاع نداشته است. بنابراین وقتی شما روی شخص و مصداق تکیه میکنید، هم احتمال اشتباه هست، هم وسیلهای به دست میدهید برای اینکه آن زرنگ قانوندانِ قانون شکن - که من گفتهام قانوندانهای قانون شکن خطرناکند - بتواند علیه شما استفاده کند. شما از دادستان چه گلهای میتوانید بکنید؟ اگر یک نفری بهعنوان مفتری یک شخصی را معرفی کند و بگوید آقا او این افتراء را به من زده. خوب، شأن آن قاضی این نیست که برود دنبال ماهیت قضیه. اگر این افتراء گفته شده باشد، زده شده باشد، مادهی قانونی آن قاضی را ملزم به …
ناامنسازی جامعه به دست قانونشکنان و هنجارشکنان در همهٔ جوامع
در همهی جوامع انسانی و در میان همهی قشرها در دورانهای مختلف، انسانهائی هستند که با قانونشکنی، هنجارشکنی، با ترجیح خواستههای شریرانهی خود بر خواستههای دیگران، موجبات ناامنی را در جامعه فراهم میکنند. کی باید مقابله کند؟ آن مجموعهای و سازمانی که این بار را بر دوش میگیرد، دو جنبهی مهم را، از جنبههای انسانی والا، به نمایش میگذارد. یک جنبه دلسوزی نسبت به آحاد مردمی است که میخواهد از آنها دفاع کند، امنیتشان را حفظ کند؛ یک جنبه احساس اقتدار در مقابل آن کسانی …
بیشتر بودن خطرات قانونشکنی از سود نقد آن
… تکرار کردهاید. در دورهى انتخابات گفتید، در مجلس گفتید، اینجا و آنجا گفتید. من میخواهم عرض بکنم که به این شعار تا لحظهى آخر تمسّک کنید و بدانید که قانونگرایى کار سختى هم هست امّا با وجود سختىهایش، در کوتاهمدّت و بلندمدّت فوایدش از بىقانونى بهتر است. یعنى گاهى ممکن است که انسان فرض بفرمایید وقتى که سوار ماشین است و میخواهد به منزل برسد، یک راه میانبُرِ ورودممنوعى وجود دارد؛ خب اگر شما از این راه رفتید و به منزل رسیدید، یک فایدهى نقدى به نظرتان وجود دارد امّا خطراتى که در این راه وجود دارد، بمراتب غیر قابل مقایسه است با آن سود. تمام قوانین همینجور هستند؛ از قانون اساسى که اساس کار ما است گرفته تا قوانین عرفى و عادّى و معمولى که در مجلس شوراى اسلامى تصویب میشود و احیاناً بعضى از مراکز دیگرى مثل آن مجمع عمومى قوّهى قضائیّه و آن هیئت عمومى و مانند اینها که بنا بر خود قانون، در حکم قانون است، یا شوراى عالى …
منع تخلف علنی از مقررات و از بین بردن سلامت فضای جامعه
در جامعهى اسلامى اجازه داده نمیشود و نباید داده بشود که در ملأ عام، کسانى به حیثیّتهاى دینى مردم اهانت کنند و آن را هتک کنند. چه کسى باید جلوى آن را بگیرد؟ نیروى انتظامى. در جامعهى اسلامى اجازه داده نمیشود و نباید داده بشود که تخلّف از مقرّرات زیستى و شهرى و روستایى و صحرایى جمهورى اسلامى انجام بگیرد، کسانى فضا را مخدوش کنند و سلامت فضا را از بین ببرند. چه کسى باید جلوى آن را بگیرد؟ نیروى انتظامى. در جامعهى اسلامى و نظام اسلامى هر آنچه طبق قوانین ــ قوانین شرعى، قوانین مجلس شوراى اسلامى، مقرّرات رایج کشور ــ ممنوع است در علن زندگى مردم ــ خفا کار دیگران است ــ در بخش آشکار زندگى مردم، آنچه ممنوع است و مجاز نیست که تحقّق پیدا کند، اگر دیده شد، یک دست …
سوءاستفاده از تراکم قوانین برای یافتن راه فرار از قانون
… بعضیها تاریخمصرفگذشته است، بعضیها تکراری است، بعضیها متعارض و متناقض است؛ یک فکری باید برای این قوانین بشود. وقتی قوانین این جور متراکم شد، آن کسی که میخواهد از زیر قانون مصوّب شما فرار کند، میگردد در آن قوانین، یک راه فراری پیدا میکند؛ این است دیگر. یکی از مضرّات قوانین گوناگون همین است که اگر کسی بخواهد از زیر کار در برود -[قبلاً من] گفتهام:[3] قانوندانهای قانونشکن-میگردند یک راه فراری پیدا میکنند. این قوانین، دست و پاگیر است و نمیگذارد کار پیش برود. یکی از کارها به نظر من این است که یک زمانی را معیّن کنید، یک مهلتی بگذارید، یک گروهی را مشخّص کنید، بنشینند قوانین را تهذیب کنند و کم کنند.