رفتن به محتوای اصلی

فلسفه

نام‌های دیگر: فلسفه و عرفان، فلسفه و کلام، فلسفهٔ تطبیقی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دانش فلسفه، آموزش آن در حوزه و نسبتش با کلام و عرفان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع ایرانیان مقیم پاریس درباره ابعاد انسان‌ساز مکتب اسلام‌— ۱۳۵۷/۰۷/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۷
۱۳۵۷۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۶۳همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

دخترم! موضوع فلسفه، مطلق وجود است از حق تعالی تا آخرین مراتب وجود، و موضوع علم عرفان و عرفان علمی وجود مطلق است یا بگو حق تعالی است و بحثی به جز حق تعالی و جلوه او- که غیر او نیست- ندارد. اگر کتابی یا عارفی بحث از چیزی غیر حق کند نه کتابْ عرفان است و نه گوینده عارف است، و اگر فیلسوفی در وجود به آن طور که هست نظر کند و بحث نماید نظرش الهی و بحثش عرفانی است و همه اینها غیر از ذوق عرفانی است که از بحث به دور است و غیر، از آن مهجور، تا چه رسد به شهود وجدانی و پس از آن نیستی در عین غرق در هستی «ادْفَعِ السِّراج که شمس طالع شد».[48]

موضوع فلسفه: مطلق وجود از حق تعالی تا آخرین مراتب

دخترم! موضوع فلسفه، مطلق وجود است از حق تعالی تا آخرین مراتب وجود، و موضوع علم عرفان و عرفان علمی وجود مطلق است یا بگو حق تعالی است و بحثی به جز حق تعالی و جلوه او- که غیر او نیست- ندارد. اگر کتابی یا عارفی بحث از چیزی غیر حق کند نه کتابْ عرفان است و نه گوینده عارف است، و اگر فیلسوفی در وجود به آن طور که هست نظر کند و بحث نماید نظرش الهی و بحثش عرفانی است و همه اینها غیر از ذوق عرفانی است که از بحث به دور است و غیر، از آن مهجور، تا چه رسد به …

آشنایی با ماورای طبیعت از راه کتب فلاسفهٔ اسلام

در هر حال کتب فلسفی خصوصاً از فلاسفه اسلام و کتب اهل حال و عرفان هر کدام اثری دارد. اوّلی‌ها، انسان را و لو به طور دورنما آشنا می‌کند با ما وراء طبیعت، و دوّمی‌ها خصوصاً بعضی از آنها چون «منازل السائرین»[52] و «مصباح الشریعه»[53] که گویی از عارفی است که به نام حضرت صادق- علیه السلام- به طور روایت نوشته است، دلها را مهیّا می‌کنند برای رسیدن به محبوب و از همه دل‌انگیزتر مناجات و ادعیه ائمه مسلمین است که راهبرند به سوی مقصود نه راهنما، و دست انسان حقجو را می‌گیرند و به سوی او می‌برند، افسوس و صد افسوس که ما از آنها فرسنگها دور هستیم و مهجور.