فلسفه اگرچه در حوزهها رایج است امّا در حقیقت باید گفت مهجور است. فلسفه باید در حوزهها رواج پیدا کند. فلسفه فقط این نیست که ما کتاب منظومه را یا اسفار را بگیریم از اوّل تا آخر بخوانیم؛ نه، تبحّر در فلسفه به این معنا است که انسان بتواند از تمام افکار فلسفى موجود دنیا که به شکل ساعتنگارى دارد پیش میرود ــ ساعتبهساعت فکر فلسفى دارد مطرح میشود ــ مطّلع باشد و از مادّهى فلسفى موجود خودمان، خودمان را در حال آمادهباش نگه داریم در مقابل فلسفههاى غلط انحرافى، و احیاناً اگر چنانچه نقطهى مثبتى در آنها هست، از آن نقطهى مثبت استفاده بکنیم. فلسفهى ما اینجورى پیشرفت میکند، وَالّا افکار بزرگان و کلمات بزرگان در حدّ شناخت کلمات آنها، به این اندازه ارزشى ندارد. فلسفه باید ما را به معرفت برساند. به معرفت کامل برساند. باید دید در وادى معرفت چه کار دارد میشود. در سطح بشرى و پىدرپى کارهاى جدید، افکار جدید، روشها و مِتُدهاى جدید بایستى در حوزه مطرح بشود؛ یا کلام جدید به همین ترتیب. امروز مباحث کلامىاى که مطرح است براى دفاع از عقاید دینى، غیر از مباحث آن وقتها است؛ [مثلاً] شبههى ابنکمونه را چه کسى حالا مطرح میکند؟ شبهات فراوانى امروز هست در عالم ذهنیّات و معارف بشرى که باید حوزههاى علمیّه این شبهات را بدانند، راه مقابلهى با آنها را بدانند؛ حالت تهاجمى همیشه داشته باشند. در مقابل فلسفهها، گرایشها، مذهبها همیشه یک حالت بُرندگى و تهاجم داشته باشند. پس این رشتهها باید در حوزهها مورد توجّه قرار بگیرد. و متخصّصینى در این علوم بایستى تربیت بشوند و حوزه به چشم بىاعتنائى نباید به اینها نگاه کند.فلسفه
نامهای دیگر: فلسفه و عرفان، فلسفه و کلام، فلسفهٔ تطبیقی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
دانش فلسفه، آموزش آن در حوزه و نسبتش با کلام و عرفان.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در آغاز درس خارج فقه— ۱۳۷۰/۰۶/۳۱
سیر زمانی
از ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۷۱۳۷۰۱۳۹۷
فقط سال ۱۳۷۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
شاهدها (۳ پاراگراف)
جزو لوازم حتمی حوزههای علمیه
… چه مباحثی را باید در حوزهها اصل دانست، ما بارها مطالبی عرض کردهایم؛ حالا هم عرض میکنیم: رشتههای اصلی در حوزههای علمیه، به ترتیب، اوّل فقه است؛ دوم کلام است؛ و سپس فلسفه است. فقه، ستون فقرات حوزههای علمیه است؛ علم کلام، جزو پایههای حوزههای علمیه است؛ فلسفه، جزو لوازم حتمی حوزههای علمیه است. بایستی مدرّسینِ خوب و کارآمد و طلّاب علاقهمند و جوینده، این سه علم را بیاموزند و حوزهها در این زمینه، گرم و پیونده و فعّال و با نشاط حرکت کنند. در عین حال به اینها نمیشود اکتفا کرد؛ اینها فنون اصلی است؛ در کنار اینها علوم دیگری هست که باید با آنها آشنا شد: …نیاز همیشگی بشریت به چهارچوب عقلانی متقن برای فهم و تفسیر هستی
مکتب فلسفی صدرالمتالهین همچون همه فلسفهها در محدودهی ملیت و جغرافیا نمیگنجد و متعلق به همهی انسانها و جامعهها است. همواره همه بشریت به یک چهارچوب و استخوانبندی متقن عقلایی برای فهم و تفسیر هستی نیازمندند.تدریس برجستهٔ فلسفه توسط امام در قم و ترجیح تدریس فقه
… بود. در قم هم همان وقت رئیس حوزه علمیه قم - که استاد امام هم بود؛ یعنی مرحوم آیةاللَّه العظمی بروجردی - حضور داشت؛ بزرگان دیگری هم بودند؛ اما آن محفل درسی که دلهای جوان و مشتاق و کوشا و علاقهمند به استعدادهای خوب را جذب میکرد، درس فقه و اصول امام بود. یواش یواش از قدیمیترها شنیدیم که این مرد، فیلسوف بزرگی هم هست و در قم درس فلسفه او، درس اوّل فلسفه بوده است؛ لیکن حالا ترجیح میدهد که فقه تدریس کند. شنیدیم که این مرد، معلّم اخلاق هم بوده است و کسانی در درس اخلاق او شرکت میکردند و او به تقویت فضایل اخلاقی در جوانان همّت میگماشته است. در خلال درس در طول سالها، این را ما از نزدیک هم مشاهده کردیم. اما تا اینجا شخصیت این مرد بزرگ - که باطن او سرشار از …