رفتن به محتوای اصلی

فلسفهٔ نبوت

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ضرورت و چرایی بعثت انبیا و نیاز انسان به هدایت وحی.

ضرورت شناخت فلسفهٔ نبوت پیش از دیگر مباحث نبوت

اولین مطلبی که ما دربارۀ نبوت بحث می‌کنیم، فلسفۀ نبوت است. چرا باید پیامبری باشد؟ چرا باید کسی از سوی پروردگار کمر به هدایت انسان ببندد؟ مگر خود انسان نمی‌تواند؟ مگر دانش بشری و اندیشۀ انسانی کافی نیست؟ پیغمبر چرا؟ پِیام‌آوری میان غیب و شهود چرا؟ این یک مسئله‌ای‌ست که بایستی ما بدانیم. اگر ندانستیم فلسفۀ نبوت را، بقیۀ بحث‌هایی که دربارۀ نبوت هست، یک سلسله بحث‌های تقریباً پادرهوا خواهد بود. پس باید اول بدانیم که نبوت برای چه؟ این بحث اول ماست که امروز در این نوشته‌هایی که من نوشتم، دستِ آقایان هست؛ این مسئله را کوتاه، در جملاتی، خیلی مختصر آوردیم و آیاتی که امروز می‌خوانیم ناظر به این مطلب است.

ناکافی بودن حواس، غرائز و خرد انسان برای راهبری او

دربارۀ فلسفۀ نبوت، خیلی صحبت نمی‌کنیم، یک کلمه است و آن یک کلمه این است که حواسِّ انسان، غرائز انسان و خرد انسان، برای راهبری و دستگیری انسان کمند، یک کلمه. یک سلسله موجودات با حواسشان ممکن است اداره بشوند. بعضی از حیوانات را شاید به‌این‌صورت سراغ داریم، که اینها فقط از حواس خودشان مایه می‌گیرند؛ حواس ظاهری. نوع حیوانات و بیشترشان از غرائز مدد می‌گیرند برای هدایت شدن، یعنی زنبورعسل غریزه‌اش به او می‌گوید برو روی …

ناتوانی انسان از رسیدن به سعادت بدون هدایت وحی

اجمالاً این کلمه یادتان باشد که خلاصۀ حرف این شد که انسان بدون هدایت وحی، بدون اینکه وحی به سراغ او بیاید و به دادش برسد، نمی‌تواند خودش را به سرمنزل سعادت برساند؛ و وقتی وحی آمد، عقل را سرکوب نمی‌کند، همچنانی‌که غریزه را سرکوب نمی‌کند، همچنانی‌که حواس ظاهره را از بین نمی‌برد، نه؛ می‌آید حواس ظاهره را، غرائز انسانی و بشری را، نیروی خرد و اندیشۀ آدمی را تقویت می‌کند، تهذیب می‌کند، تزکیه می‌کند، دستگیری می‌کند، به او …

محدودیت عقل در برابر نیازهای بی‌نهایت انسان

… کند، خواهد گفت نه؛ مثل دادگاهی که خودش رأی به عدم صلاحیت خودش بدهد، دادگاهی که خودش رأی می‌دهد من صلاحیت ندارم در این مورد قضاوت بکنم. خردِ سالمِ بی‌غرضِ انسانی، قضاوت می‌کند که من صلاحیت ندارم انسانیت را مستقلاً هدایت کنم. دلیل می‌خواهید؟ دو جور دلیل داریم. یک دلیل آن است که عقل بشر محدود است، بی‌نهایت نیست، درحالی‌که نیاز‌های انسان‌ها بی‌نهایت است. از کجا می‌تواند همۀ نیازها را یک خرد بفهمد، تا اینکه درمقابل آن نیاز‌ها، آنچه که جای این نیاز‌ها را پر کند، فراهم بیاورد یا قانون بگذارد؟ نمی‌تواند عقل انسان این کار را بکند، او ضعیف‌تر است، ناتوان‌تر است، نارساتر است از اینکه بتواند همۀ درد‌ها را بشناسد و درمان مناسب را برای همۀ آنها فراهم بیاورد.