رفتن به محتوای اصلی

فقر

نام‌های دیگر: فقرا، فقرزدایی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نیازمندی مادی در جامعه و مسئولیت مبارزه با آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۱
۱۳۵۹۱۴۰۱

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اینها همه، ناشی از فقر است. مبارزه با فقر، یعنی تلاش برای این‌که ثروت ممکنی که میشود از منابع ملی استخراج گردد و به دست آید، اوّلاً به شکل بهینه استخراج شود، و بعد به شکل بهینه مصرف شود و اسراف نگردد. فساد، یعنی فساد اخلاقی، فساد کاری، عدم احساس وجدان در تقدیم خدمات عمومی، عدم احساس مسؤولیت در مواجهه با افکار عمومی و با ذهنهای مردم. اینها شاخه‌ها و شعبه‌های فساد است. مسؤولان، فرزانگان، دلسوزان و کسانی که با افکار عمومی، مواجهند، نباید بگذارند که دستهای بدخواه بیاید و میکربهای اختلاف را در فضای ذهنی تزریق کند. چه فایده‌ای برای مردم دارد!؟ چه کمکی به مردم است که شعارهای اختلاف‌آمیز و شعارهای تفرقه‌انگیز در میانشان رواج پیدا کند!؟ نیاز واقعی مردم، اینها نیست؛ نیاز واقعی مردم چیز دیگری است.
به نظر من مهمترین مسائل این منطقه، سه موضوع است: یکی مسأله‌ی اشتغال جوانان است؛ یکی مسأله‌ی امنیت است؛ یکی هم مسأله‌ی فعالیت‌های فرهنگىِ مؤثر و نوین و همه‌جانبه است. این، سه سرفصل عمده است که همه‌ی فعالیت‌ها برای این منطقه‌ی از استان کرمان باید متوجه به این سه سرفصل باشد. اگر مسأله‌ی راه و صنایع تبدیلی و مقاوم‌سازی خانه‌ها و ساخت‌وسازهای لازم و ضروری در بخشهای مختلف مطرح است، همه باید متوجه به این سه هدف اصلی باشد. در مذاکره‌ی با مسؤولان احساس میشود که به این نکات توجه کرده‌اند؛ لذا همت و تلاشی لازم است. در مجموعه برنامه‌های دولتها و قوه‌ی مجریه، این‌گونه مسائل که به متن زندگی مردم در بخشهای مختلف ارتباط پیدا میکند، باید در درجه‌ی اول قرار بگیرد. هر کاری در کشور صورت میگیرد، باید با هدف رفع فقر و محرومیت و ایجاد رونق در زندگی عموم مردم - نه بخشی از مردم و قشرهای خاص - باشد. در چنین فضایی است که مردم میتوانند به اهداف والای نظام اسلامی - یعنی معنویت و تکامل روحی و تعالی اخلاقی - دست پیدا کنند؛ فضایی که خیرات جامعه به نحو صحیح میان مردم تقسیم شود؛ هر کس استعداد خود را به صحنه بیاورد و بهره‌ی آن را ببرد و نظام و حکومت مراقب باشد که هم به کسی ظلم نشود و هم هیچ‌کس محروم نماند. معنای ریشه‌کنی فقر این است. درباره‌ی دولتهای جمهوری اسلامی اینها را باید ملاک قرار داد.

نبودن فقیر و محروم در جامعه در درجهٔ اول اهمیت

نظام اسلامى این‌جورى نیست. نظام اسلامى، معتقد به یک جامعه‌ى ثروتمند است، نه یک جامعه‌ى فقیر و عقب‌مانده؛ معتقد به رشد اقتصادى است ولى رشد اقتصادى براى عدالت اجتماعى و براى رفاه عمومى؛ مسئله این است. آنچه در درجه‌ى اوّل است، این است که فقیر در جامعه نباشد، محروم نباشد، تبعیض در استفاده‌ى از امکانات عمومى نباشد. حالا کسى خودش براى خودش امکاناتى فراهم کرد، آن متعلّق به خود او است امّا آنچه عمومى است، مثل فرصتها و امکانات که متعلّق به همه‌ى کشور است و بسیارى از مسائل دیگر، باید در اینها تبعیضى وجود نداشته باشد. معنى ندارد که یک نفر پاى خود را بگذارد روى دوش مأمورین …

هدف رشد اقتصادی: نبود فقیر و منطقهٔ محروم و کاهش فاصلهٔ فقیر و غنی

… برخوردار بشوند و یک عدّه‌اى فقیرتر بشوند؛ نه، این به‌ هیچ‌ وجه مورد رضاى الهى و رضاى اسلام و مورد قبول ما نیست. ما میخواهیم سازندگى بشود، کشور رونق اقتصادى پیدا کند، پیشرفت مادّى پیدا کند و از لحاظ اقتصادى رشد کند تا بتواند به عدالت اجتماعى نزدیک بشود؛ تا فقیر نداشته باشیم؛ تا طبقات محروم، دیگر در جامعه محرومیّت حس نکنند و محروم نباشند؛ تا منطقه‌ى محروم در کشور نداشته باشیم؛ تا فاصله‌ى بین فقیر و غنى روزبه‌روز کمتر بشود؛ این هدفهاى اصلى ما است؛ این را در برنامه باید رعایت بکنند. هر کدام از این برنامه‌هاى پنج‌ساله یک رقم درشتى است براى حرکت ملّت و دولت به سمت اهداف انقلاب و در آن بایستى این جهت را که جهت‌گیرى انقلابى است، با تأکید و اصرار هر چه ‌تمام رعایت بکنند و آن را حفظ …

روا بودن بهرهٔ بیشتر با تلاش به شرط نبود فقر در جامعه

… شریف امام (رضوان الله‌ علیه) هم این نبود؛ من خودم از ایشان یک وقتى پرسیدم. اسلام در مسائل اقتصادى یک روشى دارد، ممشایى[3] دارد، مسلکى دارد؛ جامعه‌ى اسلامى آن مسلک را طى میکند. این سیاست کلّى اقتصادى کشور است. اساس، عبارت است از رفاه عمومى و عدالت اجتماعى. البتّه ممکن است یک نفرى با تلاش بیشتر و استعداد بیشترى، بهره‌ى بیشترى براى خودش فراهم بکند؛ مانعى ندارد امّا باید در جامعه فقر نباشد. هدف برنامه‌ریزان باید این باشد؛ [سازمان] برنامه و بودجه، سازمان برنامه و برنامه‌ریزان کشور با این سیاست کلّى و با این اساس باید برنامه‌ریزى کنند.