رفتن به محتوای اصلی

فضای باز سیاسی

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

شعار گشایش سیاسی رژیم پهلوی در سال‌های پایانی آن و نقد این ادعا.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به ملت ایران درباره کشتار وحشیانه 17 شهریور— ۱۳۵۷/۰۶/۱۸

تعریف در کلام رهبر

«فضای باز سیاسی» در ایران یعنی اختناقِ همه چیز! سانسور همه مطبوعات و جلوگیری از هر اظهار نظر! بشر در اظهار نظر خودش آزاد است، «فضای باز سیاسی» یعنی جلوگیری از هر اظهار نظری! در زندگی خودش، در مقدراتِ خودش هیچ حق اظهار نظر ندارد! مطبوعات هیچ حق ندارند که یک کلمه بر خلاف آنکه دیکته به آنها می‌شد بنویسند! خوب، حالا اخیراً یک قدری اینها صحبتهایی می‌کنند و رادیو هم همین طور؛ و این توجه عمومی و این مشتهای گره کرده برادران ما در ایران- این- موجب این شد که نتوانند دیگر همچو آن طور که دلشان می‌خواست عمل بکنند. حالا هم باز به آن آزادی‌ نیست و لهذا می‌بینید که در تمام این روزنامه‌ها و در تمام این رادیوها و دستگاه تبلیغی، آن نقطه اصلی را باز نمی‌توانند ذکر کنند. همه‌مان می‌دانیم، همه شان می‌دانند، همه مطبوعات و ارباب مطبوعات می‌دانند این را که آن نقطه اصلی- که البته نقطه اصلی که عرض می‌کنم نقطه اصلی در این صف نوکرها، نه در آن صف اربابها- آن نقطه اصلی عبارت از شاه است. یعنی تمام این جنایتهایی که در ایران واقع شده است در عصر ما- در این عصر- تمام این جنایتها با امر شاه است. امکان ندارد که یک سربازی سرِ خود آدم بکشد، یا یک صاحب‌منصبی سر خود اجازه آدمکشی بدهد، یا یک وزیری، یک- نمی‌دانم- نخست‌وزیری همچو قدرتی داشته باشد که سر خود دستور کشتن، دستور زخم زدن، این دستورات را بدهد. تمام این جنایتهایی که واقع شده و واقع می‌شود با امر مستقیم شاه است که باید بزنید. در 15 خرداد- از قراری که معروف شد- فرماندارْ خودِ او بوده است و با هلیکوپترش بالای شهر [پرواز] می‌کرده است و امر می‌کرده. امرش این بوده است که به جاهایی بزنید که دیگر زخمی نباشد، [به‌] مریضخانه‌ها، به جاهایی بزنید که بکشد!

به معنای اختناق همه‌چیز و سانسور همهٔ مطبوعات

«فضای باز سیاسی» در ایران یعنی اختناقِ همه چیز! سانسور همه مطبوعات و جلوگیری از هر اظهار نظر! بشر در اظهار نظر خودش آزاد است، «فضای باز سیاسی» یعنی جلوگیری از هر اظهار نظری! در زندگی خودش، در مقدراتِ خودش هیچ حق اظهار نظر ندارد! مطبوعات هیچ حق ندارند که یک کلمه بر خلاف آنکه دیکته به آنها می‌شد بنویسند! خوب، حالا اخیراً یک قدری اینها صحبتهایی می‌کنند و …

فضای باز سیاسی رژیم در واقع همان اختناق و سانسور همه‌جانبه

در عصر ما، در کشور بی‌پناه ما، منطقها و لغتها جای خود را عوض نموده: فضای باز سیاسی، همان اختناقها و سانسورهای همه جانبه است؛ تمدن بزرگ، وحشیگریهای بدتر از قرون وسطاست؛ دولت آشتی- با مسلسل و توپ و تانک و اخیراً با چماق و قداره- مردم را به تباهی کشیدن است؛ اصلاحات ارضی، کشاورزی را ساقط نمودن است؛ استقلال، وابستگی اقتصادی و فرهنگی و نظامی به اجانب است؛ فریادهای مرگ بر این سلطنت پهلوی، …

ادعای شاه و کارتر دربارهٔ اعطای فضای باز سیاسی در ایران

از چیزهایی که ما در این عصر با آن مواجه هستیم، این لغات و واژه‌هاست که عوض شده است. بسیاری از واژه‌ها و لغتهاست که در عصر ما در ایران یک صورت دیگری پیدا کرده و یک لغت نامه جدیدی باید برایش باز بکنند. مثلًا از لغاتی که حالا استعمال می‌شود «فضای باز سیاسی» [است‌] که آن در کلمات شاه زیاد دیده می‌شود که یک «فضای باز سیاسی» ما در ایران اعطا کردیم و ایجاد کردیم! و در کلمات اربابهایش هم- مثل کارتر- همین مساله تکرار می‌شود هی که: شاه یک فضای سیاسی [ایجاد کرده‌]. همین دیروز ظاهراً ولیعهد را یعنی پسر شاهْ- ولیعهد، البته به هر جهت این هم مثل اوست- برده‌اند پیش کارتر و ایشان باز تقدیر کرده است از شاه که «آزادی» داده است! این یکی از لغتهایی است که در عصر ما معنای خودش را از دست داده، یک معنای دیگری [پیدا کرده‌]

کشتار و سرکوب مردم، چهرهٔ واقعی فضای باز سیاسی و دموکراسی شاه

جهان باید بداند که این است فضای باز سیاسی ایران! و این است رژیم دموکراسی شاه! و این است عمل به دین مبین اسلام در منطق شاه و دولت او! اکنون به بهانه‌های پوچ دست به حبس و تبعید تازه زده‌اند و می‌زنند. باید علما و روشنفکران ملت در زیر چکمه دژخیمان خُرد شوند تا کسی خیال آزادی به خود راه ندهد. شما ای ملت محترم ایران، که تصمیم گرفته‌اید خود را از شرّ رژیم شاه خلاص گردانید و در رفراندمی که در سه …

هشدار دربارهٔ آزادی ظاهری برای سرکوب گستردهٔ بعدی

… دادند، از قراردادهای اتمی هم لغو یا تخفیف دادند. اینها همه خدعه‌هایی است که اینها مشغول هستند که این نهضت را بخوابانند؛ و این موجی که در ایران پیدا شده است و مثل سیل خروشان همه چیز را دارد به باد می‌دهد، آنها این سیل را خاموش کنند؛ شعله قلوب را خاموش کنند. و ابتدایش هم ممکن است یک ملایمتهایی بکنند و یک- به اصطلاحشان- «آزادی» ها، «فضای باز» آزادی هم یک صورتی درست بکنند و دنباله‌اش، همین که این امور سرد شد و این زبانه‌های آتشی که الآن در ایران بلند شده است خاموش شد، دنبالش، بعد از مهلتی که پا را محکم کردند به جای خودش و خاطر جمع شدند که یک همچو نهضتی دیگر نخواهد به پا شد، همچو حمله بکنند و همچو به همه جهات ملت صدمه وارد بیاورند که نه جناح روحانی و نه جناح سیاسی و نه دانشگاه و نه بازار، دیگر تا آخر نتوانند نفس بکشند!

نام‌گذاری اختناق‌ها به فضای باز سیاسی در منطق کارتر و شاه

… بگوید که نه، من افتخار دارم. بعضی از جوانها به من می‌گفتند که این مادرها ما را گرم نگه داشته‌اند؛ این عکس العملِ این مادرهای جوان مرده، ما را زنده نگه داشته و گرم نگه داشته برای اینکه اینها هستند که به ما شجاعت می‌دهند، اینها هستند که ما را تشویق می‌کنند. این «فضای آزاد سیاسی» ماست! یعنی این لغت تغییر کرده است و معنایش را از دست داده. معنایش الآن در منطق آقای کارتر و منطق شاه این شده است که همه این اختناقها اسمش شده است «فضای آزاد سیاسی»!

اجبار به عضویت در حزب رستاخیز یا ترک کشور، نمونهٔ آزادی ادعایی

… شد از اطراف، آن کنار رفت، آن کنار رفت، آن کنار رفت، همه کنار زدند، رفتند سراغ کارشان. حالا شده یک حزبی که سایر حزبها را به حزبیت می‌شناسند، این را به حزبیت- اصلًا- نمی‌شناسند! این حزب «فراگیر»! خوب شما دیدید که راجع به این «حزب» چقدر حرف زد این آقا، چقدر! یکی از حرفهایش این بود که هر که این حزب را- این جزء همان «آزادی» است‌ها!- هر که این حزب را قبول کند، قبول کرده، هر که قبول نکند، تذکره‌اش را بگیرد و برود! اینکه اهل این مملکت نیست! تمام اهل این مملکت آنهایی هستند که داخل این حزب هستند! فراگیر! اما محتوایش چه بود؟ محتوایش هیچ چیز! محتوا نداشت. معلوم شد هیچ است این. و هکذا هر جایش را بگیرید. این الفاظ حالا اگر بخواهیم ما تفصیلش را بدهیم طولانی است، و من هم دیگر حال این را که این قدر بحث بکنم- صحبت بکنم- ندارم.