همراهی زبان فارسی با دین و معارف اسلامی عامل گسترش آن
… بگویند؛ یک چیزى نیست که با گوش بشود فهمید. لابد یک موازینى و معیارهایى دارد که زبانشناسها اینها را میفهمند. یک مقدار هم آن بار معنایى است که زبان فارسى با خودش حمل میکند. زبان فارسى فرهنگ غنىاى را با خودش میبرده. این فرهنگ امروز در اختیار ما است؛ عمدتاً هم فرهنگ اسلامى است. یعنى اسلام در این منطقهى شرق عالم ــ از شبهقارّه گرفته تا چین، تا هر جا که رفته ــ با زبان فارسى رفته. خیلى قریب به نظر مىآید و نزدیک به نظر مىآید که یکى از عوامل گسترش زبان فارسى در دنیا ــ در این ناحیه لااقل ــ همراهى آن با دین و پیام دین و معارف دینى است یعنى آن کسى که این دین را، این معارف را میپذیرد، زبانى را هم که حامل آن است میپذیرد. الان هم قوّالها در هند ــ من دیدهام در آن مقبرهى شاه ولىالله در هند، قوّالها مىنشینند میخوانند ــ فارسى میخوانند، البتّه خیلى هم بد میخوانند. یعنى صدایشان خوب است لکن خواندنشان خیلى خواندنِ غلط بدى است امّا اشعار، همان اشعار عرفانى و معنوى است؛ چه …