رفتن به محتوای اصلی

فاجعهٔ سینما رکس آبادانرویداد

نام‌های دیگر: سینما رکس آبادان، فاجعهٔ سینما رکس

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آتش‌سوزی سینما رکس آبادان در مرداد ۱۳۵۷ و جان باختن تماشاگران آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به اهالی آبادان درباره آتش‌سوزی سینما رکس— ۱۳۵۷/۰۵/۳۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹
۱۳۵۷۱۳۵۹

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

تعقیب دخیلان در سوزاندن مردم با معرفی آنان و ارائهٔ دلیل

امام: آخر یک مسئله ضد انقلاب است، یک مسئله قضیه سینما است .... ضد انقلابها، مسئله دیگری است. [در آن‌] قضیه‌ای که مربوط به سینماست و سوزاندن مردم این مساله باید افرادی که شماها اعتقادتان است که اینها دخالت داشته‌اند در این امر معرفی کنید. و دلیلی هم که برای این امر شما دارید ارائه بدهید، تعقیب می‌شود. مسئله ضد انقلاب بودن، سرتاسر ایران ضد انقلاب زیادند! اما قضیه شما یک قضیه دیگر است، و مطالبتان را بگویید، و ایشان پرونده را ممکن است بخواهند تهران، آن جا رسیدگی کنند؛ و افراد هم بخواهند تهران، درست کنند مساله را.

حدس و اعلام امام از نجف دربارهٔ عاملان و تأثر عمیق ملت

امام: این مساله، مساله سینما یک مسئله‌ای بود که ما نجف بودیم، و من از اوّلی که قضیه سینما را شنیدم حدسم این بود که عُمّال خود شاه این کار را کردند. و اعلام هم کردم این مطلب را. و بعد هم معلوم شد همین طورها بوده است، و موجب تاثر همه ملت و ما، خصوصاً تاثر من راجع به این فاجعه بود، یک فاجعه عظیمی برای ملت ما بود. و من تسلیت می‌گویم به همه بازماندگان آنها، به مادرها، به برادرها، تسلیت می‌گویم. و خداوند آنها را رحمت کند.

رسیدگی به دخالت متهمان در صورت وجود دلیل

- نه پیش من، من که دادستان نیستم، نه. به آقای دادستان کل، آقای قُدّوسی[1] مراجعه می‌کنید. و شما ممکن است که پیش ایشان بروید و مسائل را به ایشان بگویید، ایشان آدم صحیحی است، یک آدم فعّالی است؛ قاطعی است. اگر چنانچه دلیل در کار باشد که این اشخاصی که الآن هستند، در کارها دخالت داشتند، در این امر را ایشان رسیدگی خواهد کرد. و من هم می‌گویم به ایشان که رسیدگی کنند؛ می‌گویم دیگر آقای قدوسی اقدام بکنند. من می‌گویم اقدام بکنند. اگر چنانچه دلیل در کار هست، همه را ارائه بدهید. ان شاء الله رسیدگی می‌شود.

نوشتن نام آمران و محرکان و ارائه به دادستان کل با ادله

امام: کسانی که در مسئله سینما دخالت داشته‌اند، یا آمِر بوده‌اند، یا محرِّک بوده‌اند، آنها را شما اسماءشان را بنویسید، و به آقای قدّوسی ارائه بدهید؛ با ادلّه‌ای که دارید. من هم به ایشان سفارش می‌کنم که تعقیب کنند.

سوزاندن قریب چهارصد نفر و اعدام عاملان آن

… جرمهای اینها- همه- ثابت است و همه جرمهای زیاد دارند، اینها محکوم به اعدام هستند. [و] اگر این دادگاهها نبود و اگر جلوگیری از این مردم به واسطه دادگاه نبود، آن وقت مردم خودشان قیام می‌کردند؛ برای اینکه آنهایی که کشتار عمومی کردند در یک ملتی، آنهایی که قضیه ... را پیش آوردند و در آبادان یک دسته بزرگی، قریب چهار صد نفر آدم را سوزاندند،[5] اینها را دارند اینها اعدام می‌کنند نه اینکه اشخاص عادی را. اشخاص عادی را شما ملاحظه می‌کنید که تا کنون قریب هفتصد نفر، ششصد نفر آزاد شدند ... برای اینکه جرمهایشان کم بوده است. و همین طور کسانی که جرمهایشان کم است اینها را آزاد می‌کنند. آنهایی که محکوم به حبس می‌شوند یا محکوم به اعدام می‌شوند، آنها اشخاصی هستند که …

نمونهٔ جنایات رژیم و قربانیان جوان آن

… او هست ارائه بدهند. و این همه معلول و این همه ناقص العضوی که به وسیله او شده است، ما ارائه بدهیم به عالم. آقا وضع ما این است. وضع ملت ما در این سی و چند ساله حکومت، این است. وضعمان این است که جوانهای ما، این پیرزنها را بیاوریم که جوانهایشان را از دست دادند. عکس جوانهاشان را نشان بدهند که اینها آنهایند که در «سینما رکس[2]» مثلًا از بین رفتند.

سوختن کارکنان صنعت نفت به دست جنایتکاران

همه اقشار ملت در این نهضت سهم دارند؛ همه کوشش کرده‌اند، همه جانفشانی کرده‌اند، همه خون داده‌اند؛ لکن کارکنان صنعت نفت سهم بسزایی دارند. آنها شریان حیاتی اجانب را قطع کردند؛ آنها بودند که به واسطه اعتصاب خود، و قطع نفت، نهضت را به پیروزی رساندند؛ آنها بودند که در سینما «رکس» به دست جنایتکاران و خیانتکاران بدل به خاکستر شدند؛ لکن عمر جاودانی پیدا کردند: حیات الهی در پیشگاه الهی. شهیدان ما عمر جاودانی دارند. من از تمام اقشار ملت متشکرم؛ و از خصوص کارکنان صنایع نفت تشکر بیشتر دارم. من دعا به همه می‌کنم و به شما؛ لکن باید بدانید که از اینجا به بعد هم به همان قدرتی که آمده‌اید، باید …