رفتن به محتوای اصلی

عیب‌جویی

نام‌های دیگر: عیب‌جویی از نظام، عیب‌جویی دشمنان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

جست‌وجو و بازگفتن عیب دیگران و تفاوت آن با انتقاد.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع هیات دولت و نمایندگان مجلس (حب نفس- دلگرم نمودن مردم)— ۱۳۵۹/۱۱/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۶
۱۳۵۹۱۳۶۶

فقط سال ۱۳۶۳همهٔ سال‌ها

سودمندی عیب‌جویی برای علاج معایب نفس همچون جراحی

… و به باور خود بیاوری یک واقعیت را که مدح مداحان و ثنای ثناجویان چه بسا که انسان را به هلاکت برساند و از تهذیب دور و دورتر سازد. تاثیر سوء ثنای جمیل در نفس آلوده ما، مایه بدبختی‌ها و دورافتادگی‌ها از پیشگاه مقدس حق- جلّ و علا- برای ما ضعفاء النفوس خواهد بود. و شاید عیبجویی‌ها و شایعه‌پراکنی‌ها برای علاج معایب نفسانی ما سودمند باشد که هست، همچون عمل جراحی دردناکی که موجب سلامت مریض می‌شود. آنان که با ثناهای خود ما را از جوار حق دور می‌کنند دوستانی هستند که با دوستی خود به ما دشمنی می‌کنند و آنان که پندارند با عیب گویی و فحاشی و شایعه‌سازی به ما دشمنی می‌کنند دشمنانی هستند که با عمل خود ما را اگر لایق باشیم اصلاح می‌کنند و در صورت دشمنی به ما …

اگر حقیقت باور شود، استقبال از عیب‌جویی و پریشانی از مدح

من و تو اگر این حقیقت را باور کنیم و حیله‌های شیطانی و نفسانی بگذارند واقعیات را آن طور که هستند ببینیم، آن گاه از مدح مداحان و ثنای ثناجویان آن طور پریشان می‌شویم که امروز از عیبجویی دشمنان و شایعه‌سازی بدخواهان. و عیبجویی را آن گونه استقبال می‌کنیم که امروز از مداحی‌ها و یاوه گویی‌های ثناخوانان. اگر از آنچه ذکر شد به قلبت برسد، از ناملایمات و دروغ‌پردازیها ناراحت نمی‌شوی و آرامش قلب پیدا می‌کنی، که ناراحتی‌ها اکثراً از خودخواهی است. خداوند همه ما را از آن نجات مرحمت فرماید.