رفتن به محتوای اصلی

عقب‌ماندگی

نام‌های دیگر: عقب‌ماندگی کشور، عقب‌ماندگی کشورها، عقب‌ماندگی مسلمانان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

عقب ماندن کشور و ملت‌های مسلمان از کاروان پیشرفت و علل آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم— ۱۳۶۹/۰۷/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۹ تا ۱۴۰۲
۱۳۶۹۱۴۰۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۲۵ پاراگراف)

اعتراف به عقب‌ماندگی‌های غیرقابل قبول و مقصر بودن مسئولان

خب، اینها دستاوردهای انقلاب است، چیز کمی نیست؛ ما این دستاوردها را باید بشناسیم و بدانیم. البتّه ما هرگز پنهان نکردیم، باز هم پنهان نمیکنیم که در بخشهایی هم عقب‌ماندگی داریم؛ عقب‌ماندگی‌هایی که به هیچ وجه قابل قبول نیست. در این عقب‌ماندگی‌ها مقصّر خود ما هستیم، خود ما مسئولین مقصّریم؛ مردم هم در یک بخشهایی ممکن است دخالت داشته باشند. این عقب‌ماندگی‌ها باید جبران بشود؛ این به خاطر انقلابی عمل نکردن ما است. ما هر جا انقلابی عمل کردیم، عقب‌ماندگی نداشتیم، هر جا از انقلاب کوتاه آمدیم، یک حرکت غیر انقلابی و حرکت ناشی از کسالت و بی‌توجّهی انجام …

خیانت عاملان عقب‌ماندگی علمی و مادی و معنوی ایران پیش از انقلاب

… قرار گرفته است. ما را عقب نگه داشتند. ما از لحاظ میراث تاریخی و علمی ملتی نیستیم که وقتی فهرست دانشمندان و دانشوران و افتخارات و ابتکارات علمی دنیا را ذکر میکنند، ما در اواخر جدول قرار بگیریم؛ ما باید در صدر جدول باشیم؛ این سابقه‌ی ماست، این استعداد ماست. آن کسانی که موجب شدند ایران بزرگ، ایران متمدن، ایران برخوردار از روح اسلامی، در میدان علم، در میدان پیشرفت مادی و معنوی عقب بماند، در یک دوران طولانی، اینها در حق این ملت خیانت کردند، جنایت کردند. انقلاب آمد دست اینها را کوتاه کرد.

پذیرش واقعیت تلخ دست‌کم دویست سال عقب‌ماندگی از پیشرفت‌های بشری

… یا کشاورزی، نوآورىِ در روشهای گوناگونی که برای زندگىِ یک ملت ممکن است مطرح شود؛ بروز استعدادها، شکوفا شدن فکرها و ذهنها. ما یک ملت عقیم نیستیم بحمداللَّه. ملت ما، ملتی است که تاریخِ او نشان میدهد که پیش‌رونده و زاینده و دارای استعداد است؛ بنابراین میتوانیم. ما از دنیا دویست سال عقب ماندیم. این واقعیت تلخی است که باید این را قبول کنیم. عامل این عقب‌ماندگی چه بود، یک بحث دیگر است؛ واقعیت این است؛ واقعیت این است که ما دویست سال - حداقل - از قافله‌ی پیشرفتهای بشری عقب ماندیم. همه‌ی آنچه که شما شنیدید و مشاهده میکنید و آنچه که وجود دارد - که بمراتب بیشتر از آن چیزی است که در این جلسه بیان شد، …

عقب‌ماندگی بیماری سخت و لزوم درمان آن با همت بلند و تلاش پیگیر

عقب‌ماندگىِ یک ملت، درد بزرگی است، بیماری سختی است. این بیماری را با همت بلند و با تلاش پیگیر باید علاج کرد و درمان بخشید. مهم این بود که ما به خود بیائیم و این بیماری را تصدیق کنیم، و پس از آن برای علاج این بیماری همت بگماریم؛ اینها حاصل شده است. ملت ایران به خود آمده، احساس کرده است که بایستی جایگاه خودش را پیدا کند و احساس کرده که در گذشته - سالهای طولانی - ده‌ها سال دچار عقب‌ماندگی و غفلت بوده؛ ملت ایران این را احساس کرده. در خواب خوش - آن‌جوری که سعی میشد در دوران طاغوت، برای …

لزوم تلاش جدی‌تر برای جبران عقب‌ماندگی دوران طاغوت

… کار است. اگر مجلس و دولت ان‌شاءالله با حکمت و درایت و تدبیر کارها را برنامه‌ریزی بکنند، امید این هست که ما در این سال بتوانیم کارهای بزرگی انجام بدهیم. هم در صحنه‌ی داخلی و هم در عرصه‌ی پیچیده‌ی بین‌المللی، ملت ایران نیاز به کار و ابتکار و تلاش مجدانه دارد. ما باید آنچه را که در گذشته ـ در دروان حکومت طاغوتها ـ از دست داده‌ایم و دچار عقب ماندگی شده‌ایم، جبران کنیم؛ این ایجاب می‌کند که ما تلاشمان را هرچه می توانیم بیشتر و بیشتر و جدی‌تر کنیم. در عرصه‌ی داخلی آنچه مورد نیاز است، پیدا کردن راههای میان‌بر همراه با تدبیر و درایت و حکمت است؛ ما نمی‌توانیم آرام و معمولی حرکت کنیم؛ باید با شتابی حساب‌شده و منظم و منضبط پیش برویم. باید بتوانیم کارهایی را که برای نسلهای آینده ماندگار خواهد بود انجام بدهیم. …

عقب‌ماندگی ملت ایران بر اثر تسلط قدرت‌های طاغوتی و دولت‌های وابسته

در سال 86 ادامه‌ی حرکت ملیِ ما باید یک ادامه‌ی متناسب با نیازهای ملت ما باشد. این یک حقیقتی است که ملت ایران بر اثر تسلط قدرتهای طاغوتی و قدرتهای فاسد و دولتهای وابسته یا بی‌کفایت در طول دهها سال - شاید نزدیک به دویست سال - دچار عقب‌ماندگی‌های زیادی در عرصه‌های گوناگون بوده است. امروز که ملت ایران به برکت اسلام و نظام جمهوری اسلامی به خودآگاهی و اعتماد به نفس دست یافته است، باید ما این فاصله‌های طولانی را با سرعت طی کنیم. ما فاصله‌های بسیار زیادی با آنچه که شأن ایران سربلند و پُرافتخار است، داریم؛ این فاصله‌ها جز با همت بلند، جز با …

عقب‌ماندگی علمی و سیاسی و اقتصادی امت اسلامی محصول غفلت‌های گذشته

عقب ماندگیهای امروز علمی و عملی و فرودست ماندن در میدان سیاست و صنعت و اقتصاد، محصول تلخ آن غفلتها است.. و اکنون با تحول شگرفی که درجهان پدید آمده یا در حال پدیدآمدن است، امّت اسلامی باید غفلت‌های گذشته ی خود را جبران کند.. و خوشبختانه برخی پدیده‌های دوران کنونی، نوید دهنده ی آغاز این حرکت جبرانی است.

غفلت ملت‌ها و دخالت قدرت‌های سلطه‌جو، علت فقر جوامع دارای ثروت

اگر شما ملاحظه میکنید جوامعی عقب‌افتاده و فقیر هستند و گاهی زمینی که روی آن زندگی میکنند، منبع ثروت‌های عظیم است، اما خودشان لخت و گرسنه‌اند، به‌خاطر این است که به این وظیفه عمل نشده است. در این عقب‌افتادگی، دو چیز نقش داشته است: یکی غفلت‌ها و تنبلیهای خود آن ملتها، و دیگر دخالت‌های موذیگرانه و سلطه‌جویانه‌ی قدرتهای فراملیتی و بین‌المللی به‌صورت استعمار و انواع دخالت‌های فرهنگی و اقتصادی و غیره.

آمادگی امروز نسل جوان برای جبران عقب‌ماندگی‌های گذشته

… دورانها در کشورتان زندگی میکنید. من گمان میکنم به این حسّاسیت، ما کمتر دوره‌ای در گذشته داشته‌ایم؛ یعنی این‌گونه تعبیر کنیم: حسّاسیت دوران و زمان، به انضمام آمادگی شرایط را نداشتیم. شاید دوره‌های دیگری هم به همین حسّاسیت بوده است، لیکن آمادگیها وجود نداشت؛ اما امروز آمادگی برای این‌که نسل جوان این کشور بتواند عقب‌ماندگیهای گذشته را جبران کند، وجود دارد. امکانات تحصیل آماده است؛ راه خدا و راه دین، راهِ نمایانی است؛ مبنای نظام و مبنای جامعه، بر صلاح است نه فساد؛ مسؤولان کشور کسانی هستند که انگیزه و داعیه‌شان، داعیه‌ی صلاح و داعیه‌ی خدمت است؛ بیگانگانی که همیشه بدخواه این کشور بوده‌اند و هر وقت توانسته‌اند، …

عقب ماندن کشور در بسیاری از امور بر اثر صدها سال حاکمیت جباران

من میخواهم به شما جوانهای عزیز، جوانهای خوزستان و کرمان، عرض کنم که به این ویژگی‌ها ببالید، افتخار کنید، مباهات کنید، این میراث نسلی و تاریخی را قدر بدانید، از این خصوصیّات برای ساختن‌ آینده‌ی کشورتان استفاده کنید. این کشور باید ساخته بشود؛ ما خیلی نقص داریم، ما خیلی عقب‌ماندگی داریم. ده‌ها سال، بلکه صدها سال حاکمیّت جبّاران، کشور ما را در خیلی از چیزها عقب نگه داشته. با توجّه به سابقه‌ی تاریخی، ما امروز باید در علم، پیشروِ قافله‌ی علمِ دنیا میبودیم ــ که نیستیم ــ ما امروز باید احکام اسلام و معارف اسلام را در جزء‌جزء زندگی کشور خودمان بالعیان نشان میدادیم؛ سازندگی اسلام را، توانایی اسلام را در اداره‌ی کشور باید نشان …

خسارت‌ها و عقب‌افتادگی‌های چندقرنی کشور

کشور ما در طول چند قرن دچار خسارتهای سنگین، دچار عقب‌افتادگیهای بزرگ، دچار غفلتهای غیرقابل جبران بوده است؛ و این وضعی است که ما امروز مشاهده میکنیم. با پیدایش انقلاب اسلامی، با این حرکت نوین، این کشور باید آن راهی را برود که شایسته‌ی این ملت است، شایسته‌ی این میراث است، شایسته‌ی داعیه‌ی مسلمانی است؛ این احتیاج دارد به یک تحرک عظیم.

ناروا بودن عقب‌ماندگی با وجود سابقه و استعداد ملت ایران

ما هفتصد هشتصد سال سابقه‌ی دریانوردی داریم. آن روزی که از بنادر خلیج فارس کشتیهایمان به اقصی نقاط آسیا میرفت، خیلی از کشورهائی که امروز در دریانوردی تبحر و شهرت پیدا کرده‌اند، اصلاً وجود قابل ذکری نداشتند. با این سابقه، با این توانائیهائی که ملت ما دارد، با این ذهن خوب، با این هوش سرشار، با این سرانگشتان مهارت‌یاب که جوانهای ما دارند، مردم ما دارند، ما چرا باید اینقدر عقب بمانیم که حالا وقتی یک دستاوردی پیدا میکنیم، اینطور خوشحال شویم؟

لزوم جبران عقب‌ماندگی‌های مزمن در زمینه‌های علمی، فنی، اجتماعی و فرهنگی

… خیلی زیاد است؛ امکانات طبیعی داریم، امکانات معدنی داریم، امکانات فراوان انسانی داریم که از همه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی اینها بالاتر است. استعداد انسانی در کشور ما از متوسط جهانی بالاتر است. اینها خیلی سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بزرگی است. نیازهایمان هم خیلی زیاد است؛ ما عقب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌افتادگیهای مزمن داریم. این عقب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌افتادگیها باید در همه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی زمینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها جبران بشود؛ در زمینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی علمی، در زمینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی فنی، در زمینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اجتماعی، در زمینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فرهنگی. اینها کار میطلبد؛ تلاش میطلبد. بحمداللَّه دولت و رئیس جمهور محترم اهل تلاشند، مردم هم این را دانسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند، فهمیده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند، دیده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند، لمس کرده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند. رأی بالای مردم یقیناً یک علتش، همین پرتلاشی و سختکوشی دولت نهم …

میراث عقب‌ماندگی‌های صدسالهٔ دوران طاغوت در بسیاری از زمینه‌ها

خب، ما می‌خواهیم وارد دهه‌ی چهارم بشویم؛ برای دهه‌ی چهارم جمهوری اسلامی، ما باید نگاه کنیم به عرصه‌ی زندگی خود و ببینیم کمبودهای ما کجاست؛ ما کمبودهای زیادی داریم. من در پیام، امروز به ملت ایران عرض کردم؛ در زمینه‌های زیادی ما وارث عقب ماندگیهای صد ساله‌ی دوران طاغوتیم و در بخشهای زیادی عقب مانده‌ایم. ما گفته‌ایم می‌خواهیم برویم و به صفوف جلوی بشریت برسیم؛ باید بدانیم ما که به سمت جلو حرکت می‌کنیم؛ بقیه‌ی ملتها که نایستاده‌اند. آنها هم دارند حرکت می‌کنند. باید شتابمان و نوع حرکتمان را جوری تنظیم بکنیم که بتوانیم به صفوف مقدم برسیم؛ والا اگر بخواهیم با همان …

لزوم جبران سریع عقب‌ماندگی چندقرنی ناشی از استبداد و دخالت بیگانگان

… ملت ما و کشور ما دیگر به نهایتش رسیده؛ نه، تازه شروع میشود. ما در پیشرفتِ خود حدِّ یقف و منتهیالیهی نداریم. ملت ما، ملت بزرگی است. کشور ما، کشور ثروتمندی است. تاریخ ما، تاریخ پُرافتخاری است. انتظارِ از این ملت، از این تاریخ و از این کشور، انتظار زیادی است. بر اثر فشار استبداد و دخالت بیگانگان و ناتوانی و بیعُرضگی بسیاری از حکومت‌های قبل از انقلاب در این کشور، ما چند قرن عقب‌افتادگی داریم؛ این عقب‌ماندگیها را باید بسرعت جبران کنیم. ما هرگز آن ملتی نبودیم و نباید باشیم که قدرتهای سیاسی‌یی در دنیا به اتکاء علم و پیشرفت فناوریشان بتوانند در میدان‌هایی که به آنها مربوط نیست، به ملت ما زور بگویند و ما ناگزیر باشیم زور آنها را بپذیریم. ما باید ملتی باشیم روی پای خودمان و متکی به قدرت خودمان؛ …

عقب‌ماندگی علمی و از دست رفتن منابع بر اثر دیکتاتوری و وابستگی

… به فرمان قدرتهای بیگانه نبودند؛ اما از اواخر دوران قاجار و همه دوران پهلوی، پادشاهان، هم دیکتاتور بودند و هم وابسته! این شد بیماری مضاعف نظام سیاسی حاکم بر ایران در دوران گذشته. این دیکتاتوری و وابستگی آثار و تبعات زیادی در کشور ما و روی ملت ما داشته است. همین دیکتاتوری و وابستگی بود که کشور ما را عقب‌مانده نگهداشت؛ منابع و ثروتهای طبیعی ما را به کام دشمنان داد و مانع رشد و پیشرفت فکری و علمی ملت ما شد و ما که یک روز در دنیا پرچمدار علم بودیم، دریوزه‌گر دانش - آن هم نقاط ضعیف و کم اهمیت و پسمانده‌های دانش دیگران - شدیم و دست نیاز به سمت دیگران دراز کردیم! آنها هم هر وقت خواستند، چیز کمی کف دست ما گذاشتند؛ هر وقت هم نخواستند - که غالباً هم نخواستند - منع کردند. بنابراین ملت ما به شئامت آن دیکتاتوری و آن وابستگی، ملتی عقب‌افتاده و ضعیف شد. نفت و دیگر منابع ما هم رفت. برای آینده هم نقشه‌هایی به‌مراتب خطرناکتر از …

عقب نگه داشته شدن کشور از نظر علمی و زندگی مردم پیش از انقلاب

… کسانی که اوضاع دانشگاه و صنعت و مسائل علمی و تجربی کشور و اوضاع زندگی مردم را، آن روز و امروز، مشاهده و با هم مقایسه میکنند، درمییابند که انقلاب به برکت ایمان اسلامی و به برکت استفاده از حضور مردم در صحنه، توانسته است زندگی را در کشور ما با تحوّل همراه کند. ما از قافله زندگی، فرسنگها عقب افتاده بودیم؛ دور از همه پیشرفتهای زندگی بودیم؛ فقط قشر مرفّهی استفاده‌کننده و مصرف‌کننده محصولات خارجی بودند؛ اما آنچه که به برکت انقلاب ایجاد شده، کشور را در جادّه ترقّی و تعالی انداخته؛ راه تحوّل را باز کرده؛ دلها را امیدوار کرده و پایه‌های علمی و فکری را مستحکم کرده است؛ اما اینها کافی نیست.

تلاش برای جبران عقب‌ماندگی‌های علمی و اقتصادی تحمیل‌شده بر کشور

ما در آینده قضایای دیگری داریم. در همین چند ماه آینده انتخابات داریم؛ انتخاباتهای گوناگونِ بعد از آن را داریم. آینده‌ها را خیلی در زمان نزدیک هم نباید دید. این کشور خیلی کار دارد. تلاش کنید تا بتوانید این عقب‌ماندگیهایی را که بر آن تحمیل کردند - در زمینه علمی، در زمینه اقتصادی، در زمینه‌های گوناگون - جبران کنید. باید به مسؤولان و به کسانی که میخواهند کار کنند، فرصت داده شود.

ریشهٔ کمبودهای امروز در غفلت تاریخی ملت ایران

این‌که ما امروز خیلی چیزها را نداریم، به گذشته‌ی خودمان مربوط است. در همان دورانی که کشورهای غربی و اروپایی و غیره، دم‌به‌دم به پدیده‌های نو و کشفیّات علمی می‌رسیدند، ملت ایران همین استعدادها را داشت؛ اما افسوس که خواب بود و کاری نکرد! بنابراین، اراده و تلاش لازم است. به یک و دو موفقّیت قانع نشوید. بله؛ شما رفتید و امتیازی گرفتید و مدالی آوردید و آمدید. در هر شهری هم که وارد شدید، ملت از شما استقبال کرده. مثلاً همان روزی که این بچه‌های مشهدی ما - دو نفر از این آقایان، مشهدی هستند - وارد …

کم‌رنگی نقش عمل از رازهای عقب‌ماندگی جوامع از جمله کشورهای اسلامی

شما به جوامع عقب افتاده عالم - از جمله جوامع اسلامی خودِ ما در کشورهای متعدّد - نگاه کنید! یکی از رازهای عقب افتادگی و انحطاط این کشورها - از لحاظ مادّی و معنوی - این است که عمل در زندگیشان، نقش زیادی ندارد. اینها دردها و مرضهای درونی است اینها موانع درونی انسان است که او را از کار باز میدارد. از جمله، شهوت‌رانی یا میل به شهوات؛ که هر چه میخواهد انجام دهد، فکر عاقبت را نکند و دنباله رو هوی و هوس خود باشد. در روایت معروفی نقل‌شده است که فرموده اند:«ان اخوف ما اخاف …

فقر و جهل و عقب‌ماندگی، اثر دوران سلطهٔ طاغوت با وجود استعداد ملت و سرزمین

آنچه جا دارد امروز در زمینه‌ى مسائل انقلاب عرض بشود، همین مسئله‌ى سازندگى کشور است. اگر انقلاب اسلامى بتواند آثار شوم تسلّط قدرتهاى طاغوتى را در این کشور برطرف کند، آن‌وقت بزرگ‌ترین وظیفه‌ى خودش را به انجام رسانده است. این آثار شوم دوران سلطه‌ى طاغوت چیست؟ در درجه‌ى اوّل، همین فقر و عقب‌ماندگى و جهل در بسیارى از مناطق کشور ما است. این ملّت بااستعداد و هوشیار، این زمین بااستعداد و غنى از همه‌‌جهت و آن معارف اسلامى پیشاپیش این ملّت، همه‌ى اینها باید موجب میشد که امروز ایران یکى از آبادترین و ملّت آن یکى از غنى‌ترین ملّتهاى عالم باشد که میدانیم این‌جور نشده است.

وجود ناکامی‌هایی که باید برطرف شود

… داشت؛ ولی خب از دروغ هم باکی ندارند. البتّه چیزهایی را مبالغه میکنند [ولی] در مواردی هم دروغ میگویند؛ و بعضی از عناصر داخلی خودمان هم از روی غفلت -حالا ممکن است بعضی‌ها هم مغرض باشند امّا غالباً از روی غفلت- همان حرفهای آنها را تکرار میکنند و بازتاب میدهند. ما این نابسامانی‌ها را داریم؛ ناکامی‌هایی وجود دارد که باید برطرف بشود.

امید به زدوده شدن عقب‌ماندگی کشور به برکت اسلام و ایمان

ان‌شاءاللَّه غبار عقب‌ماندگی از چهره‌ی این کشور بکلی زدوده شود؛ و این به برکت اسلام و ایمان شما مردم خواهد شد. ایمان و عزم راسخ این ملت میتواند مهمترین تضمین‌کننده‌ی ادامه‌ی این راه باشد.

بازگشت و تنبلی مسلمانان و عقب ماندن از علم

… و ابوریحان‌ها و دیگران و دیگران شد؛ در روزى که اروپاى آن روز از علم و دانش هیچ خبرى نداشتند. یعنى مبارزه‌ى با بى‌سوادى در صدر اسلام و تحریص و تحریض[7] به علم و دانش، جامعه‌ى اسلامى را حدود هفت قرن، هشت قرن جلوتر برد [حتی] از همه‌ى دنیاى متمدّن آن روز. بعد البتّه ماها رجعت کردیم، مسلمانها تنبلى کردند، کار ما به اینجا رسید. حالا [باید] دوباره شروع کنیم؛ حالا که دوباره انقلاب شد، دوباره اسلام سر کار آمد، دیگر بى‌سوادى معنى ندارد. این راجع به شما برادران و خواهران نهضت [سوادآموزى].