مطالعهٔ احوال عشایر ایران برای راه به استعمار بردن آنان
… گفتم: اینها چیست؟ گفت: این نقشه از خارجیهاست، این نقطهها جاهایی است که یک چیزی در اینجا پیدا میشود؛ یک زیر زمین، یک چیزی دارد اینجا. اینها همه جا را مطالعه کردند. یک راه این بود که یک قسم از مطالعاتشان مطالعات شناختن ذخایر شرق، که یکی از آن هم ایران بود. یک قسم از مطالعات هم، که باز در همان وقتها که این وسایل اتومبیل و اینها نبود، با قافلهها حرکت میکردند و با شترها میرفتند مطالعه در احوالات گروههای مختلف عشایر ایران، بختیاریها، عرض میکنم بلوچها، کُردها. یک دسته آنجاها میرفتند و مطالعه میکردند آنها چه جور آدمهاییاند، و چه جور میشود اینها را تحت استعمار برد، و یک گروه دیگری هم در شهرها مشغول مطالعه بودند که اینها چه جور وضعی دارند.
مطالعهٔ روحیات عشایر به دست غربیها برای مهار آنها
… از آنها استفاده کرد و چپاول کرد. یک مطالعات دیگر راجع به عقاید این مردم بوده است و اینکه این عقایدی که اینها دارند تا چه حدود میتواند فعالیت داشته باشد، و تا چه حدود میتواند جلوگیری کند از چپاولگری، که این هم یک مطالعات دامنهداری اینها در این معنا داشتند. یک سنخ مطالعاتشان هم مطالعات روحیات گروههای مختلفهای که در این ممالک بوده است که حالا مملکت خودمان را حساب کنیم، ایلهایی که در مملکت ما بوده؛ عشایری که بوده، مطالعه کردهاند. در بین این عشایر رفتهاند با آنها صحبت کردهاند، روحیات آنها را مطالعه کردهاند که ببینند اینها هر کدام را به چه جور میشود مهار کرد. اینها چیزهایی بوده است- و بیشتر از اینها- که اینها مطالعه کردهاند، شرق را تماماً مطالعه کردهاند که باید چه جور این شرق را چاپید و چه قدرتهایی میتواند جلوی این چاپیدن را بگیرد و چه طور باید این قدرتها را مهار کنند که نتوانند.
آگاهی از نبود راه و حمام و بیمارستان در مناطق عشایری
… بکنیم اختلافات را، آنها از آن طرف دامنمیزنند، سرحدات و مرزهای ما هم که از اطراف دارند اخلالگری میکنند، یک وقت یک مملکتی بشود که نشود سر و ته آن را به هم آورد و خدای نخواسته نتوانید اداره کنید مملکتتان را و گرفتاری و مصیبت بار بیاید. یک قدری باید تحمل کرد. البته راه ندارید، واضح است؛ آشوبگرها هستند آنجا، همه جا هستند؛ نمیدانم حمام و بیمارستان و اینها از اول نداشتید، حالا هم ندارید؛ ما هم میدانیم ندارید؛ خیال نکنید که نخواهند درست بکنند. میخواهند، و ان شاء الله میشود اینها، اما قدری، یک قدری صبر، به اصطلاح اینها صبر انقلابی لازم است. یک قدری تحمل و صبر میخواهد تا اینکه ان شاء الله به تدریج این کارها درست بشود.
رسیدگی نشدن به هیچیک از عشایر و مناطق در گذشته
… عشایر شما توجه نشده؛ الآن هر عشیرهای از هر جا که میآید اعتقادش این است که فقط آنجا از همه جا بدتر است. بختیاریها بیایند، همین مطلب را میگویند که هیچ جا به خرابی بختیاریها نیست؛ عرض کنم که بلوچها میآیند همین را میگویند، کردستانیها همین را میگویند. همه هم یک مطلب صحیحی است؛ برای اینکه به هیچ کدام رسیدگی نشده است. من کراراً گفتهام که تهران- که مرکز هست و همه قوای دولتی در آنجا بیشتر میخواهند فعالیت کنند- مثلًا برای تعمیر الآن در تهران سی محله- ظاهراً همین حدود که به من نوشته بودند هست- که این محله زاغهنشینها و- عرض کنم که- چادرنشینها و اینها هستند؛ در خود تهران؛ …
از بین بردن عشایر که پشتوانهای برای ملت بودند
… نمیدانید آن وقت چه مصیبتی برای مردم بود. نمیدانید چه کرد و مامورها چه کردند با مردم و با زنها، که اسباب نارضایتی عموم مردم بود، منتها قدرت زیاد شده بود، مردم هم هدایت نمیشدند با یک مثلًا قدرتهایی از این جهت نمیتوانستند کاری بکنند، لکن عقدهها زیاد بود. بعد هم شروع کرد به اسم اینکه میخواهد قدرت مرکزی را درست کند، عشایر ... البته در عشایر یک اشخاص غیر باب هم بود، لکن اینها یک پشتوانهای برای ملت بودند؛ تمام اینها را از بین برد. و آن طور فشار آورد به مردم و نارضایتی ایجاد کرد که وقتی که آن سه قدرت خارجی در جنگ عمومی اینها حمله کردند به ایران، امریکا و انگلستان و روسیه، اینها همه با هم حمله کردند، در جایی که مخالفت با آلمان میخواستند بکنند حمله کردند به ایران، در عین حالی که همه چیز …
فراگیر بودن گرفتاریها برای همهٔ عشایر و مناطق
و مسائلی که ایشان[1] فرمودند، مورد بررسی ان شاء اللَّه قرار میگیرد. و من هم میدانم که بعض آشفتگیها هست. لکن البته این آشفتگیها که بسیاریاش وراثت از همان رژیم سابق است، همان تتمه رژیم سابق است. الآن گرفتاریهایی برای همه هست. شما گمان نکنید که برای عشایر شما تنهاست؛ همه عشایر این طورند. شما گمان نکنید که برای حدود شما این ناراحتیها هست؛ همه جا این طور است. برای اینکه اینها به این ملت آن چنان خیانت کردند، آن چنان این ملت را فقیر کردند، آن چنان آشفته کردند کشور را که یک مدت طولانی لازم است که با دست همه- همه با هم- این آشفتگیها رفع بشود. و من امیدوارم که شما و ما- همه با هم- دست برادری بدهیم و این آشفتگیها را رفع …
نقش عشایر در رفع گرفتاریها و خرابیهای کشور
اسلام طبقهای را بر طبقه دیگر ترجیح نداده است. اسلام گرایش مادیگری ندارد. اسلام تمام طبقات را مساوی دانسته است؛ فقط به تقوا مردم را بر دیگری ترجیح داده است. لکن ما الآن مبتلا هستیم به گرفتاریهای زیاد، به خرابیهای زیاد؛ که باید با دست قدرتمند تمام طبقات و بخصوص عشایر این گرفتاریها رفع بشود. کوشش کنید که آرامش پیدا بشود در کشورتان. دنبالههای رژیم با اسمهای مختلف میخواهند آرامش نگذارند تحقق پیدا بکند؛ چون میبینند با آرامش، ملت به حق خود میرسد و دست آنها کوتاه میشود. الآن که شکست خودشان را دیدند در رفراندم، شکست قطعی خودشان را دیدند، حس کردند …
سرکوب ایلات و عشایر بهعنوان مفاخر ایران
… جایی رسید که نه زن در این مملکت اختیار داشت از خود و نه مرد؛ نه روحانی میتوانست وظایف روحانیت خودش را حفظ کند و نه دانشگاهی میتوانست وظایف خودش را حفظ کند. اینها تمام مفاخر ایران را از دست دادند؛ بردند و ماموریت داشتند که برای ایران هیچ مَفْخَری نگذارند. مفاخر ما ایلات و عشایر ما بودند، آنها را سرکوب کردند. مفاخر ما دانشگاههای دینی و فرهنگی بود، آنها را سرکوب کردند. مفاخر ما ارتش ما بود، آنها را به واسطه مستشاران در بند کشیدند. تمام فرهنگ ما را و اقتصاد ما را از بین بردند. حالا هم که فرار کردند، جواهرات ما را مقداری پدر برد و مقدار زیادی پسر؛ و پولهای ایران را …