رفتن به محتوای اصلی

عزت ملی

نام‌های دیگر: عظمت ایران

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سربلندی ملت ایران و نپذیرفتن سلطهٔ بیگانه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۶۷/۰۴/۳۱

سیر زمانی

از ۱۳۶۷ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۷۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۸۴همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

من همین امروز داشتم فکر میکردم، به یک مناسبتی این تعبیر «غرور ملّی» نظر من را جلب کرد؛ غرور ملّی. خب غرور ملّی یعنی چه؟ آنچه در فارسی تفاهم میشود از این کلمه چیست؟ یعنی آن احساس عزّت ملّی. احساس عزّت ملّی، معنای غرور ملّی است؛ یعنی یک ملّت احساس اعتزاز کند به خود، احساس شرف کند. خب، کلمه‌ی غرور این را نمیرساند. کسی که آشنا با زبان عربی است، و «غَرَر» در باب بیع ‌را میخواند، یا «وَغَرَّکُم بِاللهِ الغَرور»[4] را میخواند، [میداند] غرور یعنی فریفتگی جاهلانه؛ کسی از روی جهالت فریفته بشود؛ این معنای غرور است. لذا میگویند فلانی آدم مغروری است. و [معنای] این زشت است. اتّفاقاً این تعبیر در فارسی ما وجود دارد ــ نه در تعبیرات سیاسی ــ در تعبیرات معمولی: آدم باغروری است، آدم مغروری است ــ این بد است ــ یعنی خودفریفتگی جاهلانه دارد. خب این وقتی می‌آید در فرهنگ سیاسی و میشود «غرور ملّی»، میشود خوب. خب ما چه داعی داریم که یک کلمه‌ای را که معنای نارسا و غلطی دارد بگوییم، که بعد منِ روحانی وقتی که از زبان عرب می‌آیم وارد زبان فارسی میشوم، تا دیدم میگوید غرور ملّی، بگویم آقا، ساکت شوید! غرور ملّی چیست؛ غرور ملّی را بگذارید کنار. در حالی که مقصود شما از غرور ملّی، اصلاً آن معنای بد نیست ــ که معنای کلمه است ــ شما آن شرف ملّی را میخواهید بگویید؛ خیلی خوب، به تعبیر درست آن بگویید که من هم در فهم مراد شما اشتباه نکنم؛ یعنی کار به اینجاها رسیده؛ در حالی که امروز کسی فکر نمیکند که کلمه‌ی غرور ملّی، کلمه‌ی غلطی باشد؛ امّا غلط است، و این غلط، عدم تفاهم به‌ وجود آورده.
یک مطلب اساسی و کلی را به این مناسبت عرض بکنم. برادران و خواهران عزیز! اسلام برای ساخت یک جامعه‌ی سرافراز و پویا خصوصیاتی را ترسیم کرده و راه رسیدن به آنها را برای ملت مسلمان و امت اسلامی در طول تاریخ تبیین کرده است. یکی از این نشانه‌ها و خصوصیات عزت ملی است؛ عزت. همچنانی که یک فرد مایل است ذلیل نباشد و عزیز باشد، از آرزوهای بزرگ یک ملت هم این است که عزیز باشد و ذلیل نباشد. عزت ملی چیست؟ عزت ملی عبارت است از اینکه یک ملت در خود و از خود احساس حقارت نکند. نقطه‌ی مقابل احساس عزت، احساس حقارت است؛ یک ملت وقتی به درون خود - به سرمایه‌های خود، به تاریخ خود، به مواریث تاریخی خود، به موجودی انسانی و فکری خود - نگاه میکند، احساس عزت و غرور کند، احساس حقارت و ذلت نکند. این یکی از چیزهائی است که برای یک ملت لازم است. قرآن در موارد متعددی به این معنا اشاره کرده: «یقولون لئن رجعنا الی المدینة لیخرجنّ الأعزّ منها الأذلّ و لله العزّة و لرسوله و للمؤمنین و لکنّ المنافقین لا یعلمون».[2] منافقان با خودشان گفتگو میکردند که ما عزیزیم و مسلمانها را - که ذلیلند - از مدینه خارج خواهیم کرد! خداوند به پیغمبر وحی فرستاد که اینها اینجور میگویند، لیکن نمیفهمند و نمیدانند؛ آنکه عزیز است مؤمنانند؛ عزت از آنِ خداست و از آنِ پیامبر خدا و از آنِ مؤمنان بالله. این یک تابلو درخشانی است که همیشه جلوی چشم امت اسلامی باید قرار داشته باشد؛ «عزت ملی». اگر یک ملتی احساس عزت نکند، یعنی به داشته‌های خود - به آداب خود، به سنن خود، به زبان خود، به الفبای خود، به تاریخ خود، به مفاخر خود و به بزرگان خود - به چشم حقارت نگاه کند، آنها را کوچک بشمارد و احساس کند از خودش چیزی ندارد، این ملت براحتی در چنبره‌ی سلطه‌ی بیگانگان قرار میگیرد.
این منطقه این آزمایشهای بزرگ را دیده است. من قصد ندارم از تاریخ بگویم. اینها را البته شما، بخصوص نسل جوان باید بدانید. باید آزمونهای بزرگی را که جمهوری اسلامی گذرانده است، این حرکت عظیمی که ملت ایران انجام داد و به اتکاء آحاد ملت ایران این پیروزی بزرگ نصیبشان شد، اینها را باید به صورت عبرتهای بزرگ تاریخ، درسهای آموزنده‌ی تاریخ، شما جوانها بدانید، تا بفهمید وزن و مقدار تبلیغاتی که امروز ایادی استکبار در دنیا میکنند، چقدر است. من نمیخواهم تاریخ بگویم، من میخواهم این را بگویم: در سنندج در روز سه‌شنبه، من راجع به عزت ملی حرف زدم. یک ملت باید خود را عزیز بداند و عزیز قرار دهد. باید یک ملت از خواری، از ذلت، به هر وسیله‌ای از سوی هر کسی مبارزه کند و خود را به نقطه‌ی عزت برساند. این عزتی که برای ملت ایران یک ضرورت است و به فضل الهی به وسیله‌ی انقلاب اسلامی زمینه‌ی کامل این احساسِ عزت در ما مردم به وجود آمده است، یکی از عناصرش عبارت است از دلبسته و وابسته نبودن به بیگانگان، به دشمنان، به کسانی که در سرنوشت پرشکوه یک ملت مثل ملت ما، آنها هیچگونه احساس سود نمیکنند. بنابراین دنبال منافع خودشان هستند و این منافع را در ذلیل کردن، خوار کردن، به استضعاف کشاندن ملتها میدانند. باید به اینها دلبسته نشد.

لزوم تحمل هزینه و تلاش برای رسیدن به استقلال و عزت

… و راه ما را عوض کرد. ما امروز در راه عزت، در راه استقلال، در راه استفاده از استعدادهای طبیعی و انسانی خودمان حرکت میکنیم و پیش رفته‌ایم و دنیا هم تا حدود زیادی به این اعتراف کرده و آن را قبول کرده است؛ چاره‌یی ندارد؛ اما ما باید این راه را ادامه بدهیم. هیچ ملتی با تنبلی و تن‌آسایی نخواهد توانست به عزت برسد. رسیدن به استقلال، رسیدن به عزت ملی، رسیدن به کرامت انسانی، برای یک ملت هزینه دارد، که باید این هزینه را متحمل شد و باید تلاش کرد؛ باید به عاقبت کار، امیدوارانه و واقع‌بینانه نگاه کرد، که یک نگاه واقع‌بینانه، امید به انسان خواهد بخشید. این دشمن است که میخواهد شما را مأیوس کند. هر بخشی از بخش‌های کشور وظیفه‌یی دارند؛ نیروهای مسلح، ارتش جمهوری اسلامی، نیروی هوایی، وظایف ویژه‌ی خودشان را …

فتح قله‌های عزت با صبر و استقامت و تدبیر نه با جنگ

ملت ایران با قدرت و خونسردی تمام، این منظره‌ی شگفت‌آور را نگاه میکند. ملت ما ثمرات عظیم انقلاب خودش را در دنیای اسلام، یکییکی میبیند؛ به چشم، میوه‌دهی این نهال را میبیند، که بعد از این، بیشتر هم خواهد شد. ملت ایران راه خود را با قدرت پیش رفته است و به فضل الهی، به حول و قوه‌ی الهی، بعد از این هم با قدرت پیش خواهد رفت؛ و ما یکی پس از دیگری، ارتفاعات و قلل عزت و افتخار را فتح خواهیم کرد؛ نه با جنگ و خونریزی، بلکه با صبر و استقامت و اراده‌ی محکم و تدبیر لازم؛ همچنان که تا امروز پیش رفته‌ایم و قله‌های زیادی را فتح کرده‌ایم.

احساس عزت ملی عامل پیشرفت ملت و لزوم تقویت آن

نکته‌ی بعد، تأمین عزت ملی است. یک ملت اگر احساس عزت کرد، پیشرفت خواهد کرد و خواهد بالید؛ اما اگر توسری خورد، استعدادها در او خفه خواهد شد. عزت ملی و آنچه را که امروز به آن غرور ملی گفته میشود - البته تعبیر «غرور» با توجه به معنای لغویاش خیلی رسا نیست، اما رایج است - باید در ملت تقویت کرد تا احساس عزت و توانایی کند. آنچه مایه‌ی عزت یک ملت است، مثل تُراث عظیم فکری و فرهنگی و علمی در مقابل چشم آنها قرار میگیرد؛ شخصیت‌های برجسته‌شان، گذشته‌ی روشن‌شان، استعداد والایشان.