من همین امروز داشتم فکر میکردم، به یک مناسبتی این تعبیر «غرور ملّی» نظر من را جلب کرد؛ غرور ملّی. خب غرور ملّی یعنی چه؟ آنچه در فارسی تفاهم میشود از این کلمه چیست؟ یعنی آن احساس عزّت ملّی. احساس عزّت ملّی، معنای غرور ملّی است؛ یعنی یک ملّت احساس اعتزاز کند به خود، احساس شرف کند. خب، کلمهی غرور این را نمیرساند. کسی که آشنا با زبان عربی است، و «غَرَر» در باب بیع را میخواند، یا «وَغَرَّکُم بِاللهِ الغَرور»[4] را میخواند، [میداند] غرور یعنی فریفتگی جاهلانه؛ کسی از روی جهالت فریفته بشود؛ این معنای غرور است. لذا میگویند فلانی آدم مغروری است. و [معنای] این زشت است. اتّفاقاً این تعبیر در فارسی ما وجود دارد ــ نه در تعبیرات سیاسی ــ در تعبیرات معمولی: آدم باغروری است، آدم مغروری است ــ این بد است ــ یعنی خودفریفتگی جاهلانه دارد. خب این وقتی میآید در فرهنگ سیاسی و میشود «غرور ملّی»، میشود خوب. خب ما چه داعی داریم که یک کلمهای را که معنای نارسا و غلطی دارد بگوییم، که بعد منِ روحانی وقتی که از زبان عرب میآیم وارد زبان فارسی میشوم، تا دیدم میگوید غرور ملّی، بگویم آقا، ساکت شوید! غرور ملّی چیست؛ غرور ملّی را بگذارید کنار. در حالی که مقصود شما از غرور ملّی، اصلاً آن معنای بد نیست ــ که معنای کلمه است ــ شما آن شرف ملّی را میخواهید بگویید؛ خیلی خوب، به تعبیر درست آن بگویید که من هم در فهم مراد شما اشتباه نکنم؛ یعنی کار به اینجاها رسیده؛ در حالی که امروز کسی فکر نمیکند که کلمهی غرور ملّی، کلمهی غلطی باشد؛ امّا غلط است، و این غلط، عدم تفاهم به وجود آورده.عزت ملی
نامهای دیگر: عظمت ایران
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
سربلندی ملت ایران و نپذیرفتن سلطهٔ بیگانه.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران— ۱۳۶۷/۰۴/۳۱
سیر زمانی
از ۱۳۶۷ تا ۱۴۰۴۱۳۶۷۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
یک مطلب اساسی و کلی را به این مناسبت عرض بکنم. برادران و خواهران عزیز! اسلام برای ساخت یک جامعهی سرافراز و پویا خصوصیاتی را ترسیم کرده و راه رسیدن به آنها را برای ملت مسلمان و امت اسلامی در طول تاریخ تبیین کرده است. یکی از این نشانهها و خصوصیات عزت ملی است؛ عزت. همچنانی که یک فرد مایل است ذلیل نباشد و عزیز باشد، از آرزوهای بزرگ یک ملت هم این است که عزیز باشد و ذلیل نباشد. عزت ملی چیست؟ عزت ملی عبارت است از اینکه یک ملت در خود و از خود احساس حقارت نکند. نقطهی مقابل احساس عزت، احساس حقارت است؛ یک ملت وقتی به درون خود - به سرمایههای خود، به تاریخ خود، به مواریث تاریخی خود، به موجودی انسانی و فکری خود - نگاه میکند، احساس عزت و غرور کند، احساس حقارت و ذلت نکند. این یکی از چیزهائی است که برای یک ملت لازم است. قرآن در موارد متعددی به این معنا اشاره کرده: «یقولون لئن رجعنا الی المدینة لیخرجنّ الأعزّ منها الأذلّ و لله العزّة و لرسوله و للمؤمنین و لکنّ المنافقین لا یعلمون».[2] منافقان با خودشان گفتگو میکردند که ما عزیزیم و مسلمانها را - که ذلیلند - از مدینه خارج خواهیم کرد! خداوند به پیغمبر وحی فرستاد که اینها اینجور میگویند، لیکن نمیفهمند و نمیدانند؛ آنکه عزیز است مؤمنانند؛ عزت از آنِ خداست و از آنِ پیامبر خدا و از آنِ مؤمنان بالله. این یک تابلو درخشانی است که همیشه جلوی چشم امت اسلامی باید قرار داشته باشد؛ «عزت ملی». اگر یک ملتی احساس عزت نکند، یعنی به داشتههای خود - به آداب خود، به سنن خود، به زبان خود، به الفبای خود، به تاریخ خود، به مفاخر خود و به بزرگان خود - به چشم حقارت نگاه کند، آنها را کوچک بشمارد و احساس کند از خودش چیزی ندارد، این ملت براحتی در چنبرهی سلطهی بیگانگان قرار میگیرد.این منطقه این آزمایشهای بزرگ را دیده است. من قصد ندارم از تاریخ بگویم. اینها را البته شما، بخصوص نسل جوان باید بدانید. باید آزمونهای بزرگی را که جمهوری اسلامی گذرانده است، این حرکت عظیمی که ملت ایران انجام داد و به اتکاء آحاد ملت ایران این پیروزی بزرگ نصیبشان شد، اینها را باید به صورت عبرتهای بزرگ تاریخ، درسهای آموزندهی تاریخ، شما جوانها بدانید، تا بفهمید وزن و مقدار تبلیغاتی که امروز ایادی استکبار در دنیا میکنند، چقدر است. من نمیخواهم تاریخ بگویم، من میخواهم این را بگویم: در سنندج در روز سهشنبه، من راجع به عزت ملی حرف زدم. یک ملت باید خود را عزیز بداند و عزیز قرار دهد. باید یک ملت از خواری، از ذلت، به هر وسیلهای از سوی هر کسی مبارزه کند و خود را به نقطهی عزت برساند. این عزتی که برای ملت ایران یک ضرورت است و به فضل الهی به وسیلهی انقلاب اسلامی زمینهی کامل این احساسِ عزت در ما مردم به وجود آمده است، یکی از عناصرش عبارت است از دلبسته و وابسته نبودن به بیگانگان، به دشمنان، به کسانی که در سرنوشت پرشکوه یک ملت مثل ملت ما، آنها هیچگونه احساس سود نمیکنند. بنابراین دنبال منافع خودشان هستند و این منافع را در ذلیل کردن، خوار کردن، به استضعاف کشاندن ملتها میدانند. باید به اینها دلبسته نشد.شاهدها (۵ پاراگراف)
نقد تعبیر غرور ملی بهسبب معنای فریفتگی جاهلانه در عربی
… میکردم، به یک مناسبتی این تعبیر «غرور ملّی» نظر من را جلب کرد؛ غرور ملّی. خب غرور ملّی یعنی چه؟ آنچه در فارسی تفاهم میشود از این کلمه چیست؟ یعنی آن احساس عزّت ملّی. احساس عزّت ملّی، معنای غرور ملّی است؛ یعنی یک ملّت احساس اعتزاز کند به خود، احساس شرف کند. خب، کلمهی غرور این را نمیرساند. کسی که آشنا با زبان عربی است، و «غَرَر» در باب بیع را میخواند، یا «وَغَرَّکُم بِاللهِ الغَرور»[4] را میخواند، [میداند] غرور یعنی فریفتگی جاهلانه؛ کسی از روی جهالت فریفته بشود؛ این معنای غرور است. لذا میگویند فلانی آدم مغروری است. و [معنای] این زشت است. اتّفاقاً این تعبیر در فارسی ما وجود دارد ــ نه در تعبیرات سیاسی ــ در تعبیرات معمولی: آدم باغروری است، آدم مغروری است ــ این بد است ــ یعنی خودفریفتگی جاهلانه دارد. خب این وقتی میآید در فرهنگ سیاسی و …ایستادگی همهٔ ملت ایران در برابر قدرتهای متجاوز و روز آقایی آن
امروز با آن روز خیلى فرق کرده است؛ امروز همهى ملّت ایران در مقابل قدرتهاى متجاوز ایستادهاند. امروز ملّت ایران در مقابل آمریکا ایستاده است و هیچکس از ملّت ایران از دشمنان ــ چه آمریکا و چه قدرتهاى دیگر ــ واهمهاى در دل ندارد. امروز، روز آقایى ملّت ایران است.لزوم مصونیت ملت ایران از خواری و اهانت در روابط بینالمللی
بر اساس عزّت اسلامى، عزّت توحیدى و عزّت ملّت خودمان، ملّت ما باید در روابط بینالمللى خوارى نبیند، اهانت نشود. هیچ کس حق ندارد اهانت [به] ملّت ایران را در کمترین برخورد با دیگران قبول بکند. کسى اگر خودش اهانتپذیر است، خیلى خوب، براى خودش اهانت بپذیرد، [امّا] براى ملّت ایران، [این] ملّت سرافراز، ملّت بزرگ، ملّت جاندار و ملّتى که نشان داد قدرت حضور در صحنههاى دنیا را دارد، حق ندارد. ما که بودیم؟ ما کجا بودیم؟ ما را در دنیا یک زائد آمریکا ــ و یک روز زائد انگلیس ــ مىشناختند. چه کسى معتقد بود این ملّت میتواند بدون اتّکاء به هیچ کس، اینجور براى خودش در دنیا عزّت درست کند و انظار جهانى را به خودش جلب کند؟ ما در هم صحنهها بحمدالله …عظمت امروز ملت ایران در دنیا در برابر تصویر حقیر گذشته
… ملّت موفّقیّتهاى بزرگى به دست آوردید. ایران را چه کسى در دنیا به عظمت مىشناخت؟ چهار نفر نویسندهى مزدور را پیدا میکردند، پولهاى گزافى میدادند تا در یک کتابى، یک مجلّهاى، از قالى ایران، از تخت جمشید ایران، از فلان محصول ایران تعریف کنند؛ این بود اسم ایران. معنای ایران خاویار بود؛ معنای ایران قالى بود. امروز اینجورى است در دنیا؟ وَالله دشمنان شما هم در دنیا امروز در مقابل عظمت شما مردم، انگشت حیرت به دندان گَزیدند. این جوانهاى ما هشت سال جانانه از انقلابشان، از کشورشان دفاع کردند؛ ملّت ایران دنیا را به حیرت فرو برد و سرمشق شد براى کشورهاى دیگر. یکى از علل عمدهى اینکه رأس استکبار و دستگاههاى استکبارى با ایران دشمنند، همین است که میدانند شما الگو شدهاید. امروز ملّت …دفاع، بازسازی و گرامیداشت یادگاران جنگ مایهٔ ذلیلنشدن ملت
این جنگ تحمیلى امتحانى بود؛ نه فقط براى همان چند سال، [بلکه] براى بعد از دوران خاتمهى جنگ هم باز جنگ تحمیلى یک محک و یک امتحان و یک عبرت است. هر ملّتى اگر بتواند در هنگام تهاجم دشمنان و خطرى که بیگانگان براى او به وجود مىآورند، از خودش دفاع بکند و دشمن را سرکوب کند و به عقب براند و ویرانىهاى جنگ را بعد از جنگ اصلاح کند و به حال اوّل دربیاورد و عزّت و آبروى آن ملّت را حفظ بکند و یادگارهاى جنگ را یعنى همین رزمندگان و جانبازان و خانوادههاى شهدا را گرامى بدارد، این ملّت ذلیلشدنى نیست؛ این ملّت عزیز خواهد ماند.