لزوم تمرکز همهٔ توجهات بر تأمین عدالت در اختلافات و تظلمات
… دنیا ــ نهفقط در کشور ما ــ عبارت است از حلّوفصل مسائل مردم بر اساس عدالت؛ این یک، و دیگر جلوگیری از عبور از خطّ قرمز قانون؛ اساس کار قوّهی قضائیّه این است. لذا شما ملاحظه میکنید در کشور ما قوّهی قضائیّه از اوّل نامیده شده به نام «عدلیّه» یا «دادگستری». اصلاً مسئله در قوهی قضائیه مسئلهی «عدالت» است؛ این اساسِ کار است. همهی توجّهات باید در درجهی اوّل بر تأمین عدالت در اختلافاتی که بین مردم هست و در تظلّماتی که صورت میگیرد، متمرکز باشد. همین کثرت ورودی پرونده که اشاره کردند، اینها خب تظلّمات است دیگر؛ بایستی به مسئلهی رعایت عدالت در اینها توجّه کرد.
لزوم اجرای شجاعانه و بیملاحظهٔ عدالت و قضاوت غیرجانبدارانه
… وَ لا یَجرِمَنَّکُم شَنَآنُ قَومٍ عَلی اَلّا تَعدِلوا؛[8] و آیات متعدّد دیگر. محور، عدالت است؛ یعنی روی کمتر نقطهای مثل عدالت در قرآن کریم و در سایر منابع اسلامی تکیه شده. نتیجه این است که همهی سعی قوّهی قضائیّه، با شجاعت، باید معطوف باشد به ایجاد عدالت. البتّه همینطور که عرض کردم این، کار آسانی هم نیست؛ شجاعت لازم دارد. با شجاعت بایستی در این مقوله وارد شد و بدون ملاحظه عدالت را اجرا کرد؛ قضاوت عادلانه و غیر جانبدارانه. همانطور که در صحیفهی سجّادیّه حضرت در دعای بیستودوّم میفرماید: جوری عمل کنم که «حَتّیٰ یَأمَنَ عَدُوّی مِن ظُلمی وَ جَوری وَ یَیاَسَ وَلیّی مِن مَیلی وَ انحِطاطِ هَوای».[9] قوّهی قضائیّه و قاضی و مدیر جوری عمل کند که دشمن از ظلم و جُور، مأمون بداند خودش …
عادلانه بودن جلسهٔ دادگاه بهگونهای که محکوم نیز در دل بپذیرد
… این است که باید جوری عمل بشود که افکار عمومی، قوّهی قضائیّه را «عدالتخانه» تشخیص بدهند، مرکز عدالت تشخیص بدهند و در قوّهی قضائیّه بدون ملاحظه احقاق حق بشود؛ یعنی مسئله این است. البتّه این کارهایی که در حاشیهی این مسائل انجام میگیرد کارهای باارزشی است؛ اینهایی که ذکر کردند کارهای باارزشی است، لکن عمدهی کار این است که جلسهی دادگاه، جلسهی قضاوت عادلانه باشد، برونداد جلسهی دادگاه عدالت باشد؛ عدالتی که همه هم حس کنند که این عدالت است؛ حتّی آن کسی که علیه او حکم صادر میشود، البتّه ناراضی است، ممکن است اعتراض هم بکند امّا در دلش تشخیص میدهد که کار عادلانهای انجام گرفت.