رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «ظلمات و نور»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «ظلمات و نور»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیتقابل تاریکی‌های جهل و گناه و ستم با نور ایمان و هدایت در قرآن.

امام خمینی

تفسیر ظلمات به عالم بی‌توجه به خدا و نور به نور مطلق حق

… خداست و هر کس از این راه برود، الهی است تا آن وقتی که همه چیز انسان، همه اعمال انسان، همه حرکات انسان، همه تخیلات انسان، همه تعقلات انسان، الهی بشود. یا این راه است یا راه چپ و راست، که بر خلاف راه مستقیم است، که هر یک از اینها انحراف است و به سوی طاغوت است. اللهُ وَلِیُّ الَّذینَ آمَنُوا یُخرِجُهُم مِنَ الظُّلُماتِ الَی النُّورِ.[2] ظلمات، تمام عالَم که توجه به خدا ندارد و نور، نور مطلق حق تعالی که باید همه عالَم متوجه به او باشد. وَ الَّذینَ کَفَرُوا اولِیاوُهُمُ الطّاغُوتُ.[3] همین دو راه است: یا ایمان است و اسلام است و توجه به مکتب الهی [که‌] ولیّ این امر خداست و خدا مومنین را اگر در این راه افتاده‌اند، هدایت می‌کند و تمام ابعاد انسانی را الهی می‌کند و یا کفر است و بر خلاف توحید …

تاریکی‌های نفس و جامعه و بازگشت همه به مبدأ واحد نور

… بدهند؛ به عالم نور برسانند ظلمتهای زیاد؛ ظلمات، آیه شریفه این طرفش را ظلمات می‌فرماید «اللهُ وَلِیُّ الَّذینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ الَی النُّورِ»[1] آن طرف را نور می‌فرماید، این طرف را ظلمات. ظلمتها زیاد است. تاریکیهایی که بشر به آن مبتلاست. چه تاریکیهایی که در نفس خودش هست، و در باطن خودش هست، و چه تاریکیهایی که در جامعه هست. اینها زیادند. از اینها وقتی انسان تخلص پیدا کرد، نور یک امر واحد است. همه به یک مبدا واحد به یک مبدا نور باید برگردند.

مصادیق ظلمت: ناروایی‌ها، عقب‌افتادگی‌ها و توجه به عالم طبیعت

تمام نارواییها ظلمات است. تمام عقب افتادگیها ظلمت است. تمام توجه‌های به عالم طبیعت ظلمت است. همه غربزدگیها ظلمت است. اینهایی که توجهشان به غرب است، توجهشان به اجانب است، قبله‌شان غرب است، رو به غرب توجه دارند، اینها در ظلمات فرو رفته‌اند؛ اولیایشان هم طاغوت است.

وحدت نور و تعدد مراتب ظلمت در مسیر کفر

… انسان در طرف کمال به آنجا می‌رسد که «یَدُ الله» می‌شود، «عَیْنُ الله» می‌شود، «اذُنُ الله» می‌شود. در طرف کمال این طوری است، غیر محدود است. در طرف نقص هم، در طرف شقاوت هم غیر محدود است: اللهُ وَلِیُّ الَّذینَ آمَنُوا یُخرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ الَی النورِ؛ وَ الذینَ کفرُوا اوْلِیاوهُمُ الطاغُوتُ یُخرِجُونَهمْ مِنَ النّورِ الی الظُّلَماتِ[9] «الی الظلمات»- همه مراتب ظلمت نه «الی‌ ظلمه»؛ همه مراتب ظلمات. در طرف آنجا که «نور» می‌گوید، برای اینکه نور وحدت دارد و کاملترین نورْ نور واحد است؛ در این طرف اقسام مختلفه است از ظلمت. اینها از طرف‌ نور طرف ظلمت می‌روند؛ آنها تمام ظلمتها را پشت سر می‌گذارند و طرف نور می‌روند. تا اینجایش معلوم نیست. تا اینجا نه نورانیت آنها و مقام نورانیت آنها معلوم است، نه ظلمت اینها و مقام ظلمات اینها معلوم است. وقتی این ورق برگشت و آن طرف صفحه پیدا شد، آن …
همهٔ شاهدهای امام خمینی

امام شهید سید علی خامنه‌ای

غلبهٔ شهوات و حرص و دنیاطلبی، ظلمات؛ غلبهٔ معنویت و فضائل، نورانیت

اگر بر ملتی، بر کشوری، بر هیأت حاکمه‌ای، بر فردی، شهوات غالب شد، خشونت ناشی از حیوانیت غالب شد، حرص غالب شد، دنیاداری و دنیاطلبی غالب شد، این ظلمات است؛ حرکت ظلمانی است، جهت ظلمانی است، هدف هم ظلمات است. اگر نه، معنویت غالب شد، دین غالب شد، انسانیت غالب شد، فضائل اخلاقی غالب شد، خیرخواهی غالب شد، صدق و راستی غالب شد، این میشود نورانیت. اسلام و قرآن، ما را به این دعوت میکنند. خدای متعال و ملائکه‌ی او ما را برای این تجهیز میکنند که از آن ظلمات خلاص کنند و ما را وارد این وادی نور کنند. ذکر خدا را بکنید؛ این هم علت و دلیلش.

معنای ظلمات: جهل، عادات زشت، خرافات، ظلم و طغیان و هدایت اسلام به نور

… است، از جمله این آیه که میفرماید: بِسمِ الله الرَّحمٰنِ الرَّحیمِ * الٰر کِـتٰبٌ اَنزَلنٰهُ اِلَیکَ لِتُخرِجَ النّاسَ مِنَ الظُّلُمـٰتِ اِلَی النّور؛؛[2] پیام خروج از ظلمت و ورود به نور. نور و ظلمت چیزى نیست که در بخشهاى مختلف براى انسان قابل اشتباه باشد. ظلمات جهل، ظلمات عادات زشت، ظلمات خُلقیّات بد، ظلمات فتنه‌هاى میان افراد بشر، ظلمات خرافاتى که بر ذهنهاى انسانها حاکم میشود و پنجه مى‌اندازد و آنها را از راه مستقیم منحرف میکند، ظلمات ظلم، ظلمات طغیان، اینها همه ظلمات است؛ اسلام و پیام بعثت انسانها را از همه‌ى این ظلمتها خارج میکند و به نورى که مقابل آن هست هدایت میکند و دلالت میکند. در آیات متعدّدى از قرآن این مضمون تکرار شده است؛ یعنى یک تحوّل در زندگى انسان از لحاظ اجتماعى، از لحاظ هدف‌گیرى، از لحاظ فردى، از همه‌جهت.

نور یعنی رهایی از ظلمت‌ها و تابش نور حقیقت بر دل

… و مانع‌های گوناگون، از درون و از برون، مانع می‌شوند از اینکه انسان، گوهر عقل و خرد خداداد را به‌کار بیندازد و بداند و بفهمد؛ او را در ظلمت نگه می‌دارند، انسان را در زندانی از تاریکی‌ها می‌نشانند، او را از نور، از فروغِ درک و فهم صحیح دور نگه می‌دارند. یکی از ارکان خوشبختی انسان و از عناصر سعادت انسان، این است که انسان از این ظلمت‌ها، از هر آنچه برای او ظلمت می‌آفریند، نجات پیدا کند و به نور و فروغ حقیقت راه پیدا کند و شعاعی از نور حقیقت بر دل او بتابد. در پرانتز نوشتیم نور. پس اول هدایت لازم است به آن معنایی که توضیح داده شده، دوم نور لازم است به‌این‌معنایی که باز توضیح داده شده؛ و اینها دو چیزند.

جهل، فقر، ظلم، تبعیض و بی‌ایمانی به‌عنوان ظلمات و دردهای بشر

… بزرگوار بر گردن بشریّت دارد چیست؟ آن ،این است که پیامبر اعظم نسخه‌ی درمان همه‌ی دردهای عمده‌ی بشریّت را به بشر عرضه کرد؛ این یک واقعیّت است. خدای متعال میفرماید که «کِتابٌ اَنزَلنَاهُ اِلَیکَ لِتُخرِجَ النّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ اِلَى النّور‌»؛‌[2] ظلمات چیست؟ ظلمات همه‌ی آن چیزهایی است که زندگی بشر را در طول تاریخ، تیره و تار کرده، تلخ کرده، زهرآلود کرده؛ اینها ظلمات است. جهل، ظلمت است؛ فقر، ظلمت است؛ ظلم، ظلمت است؛ تبعیض، ظلمت است؛ غرق شدن در شهوات، ظلمت است؛ مفاسد اخلاقی، آسیب‌های اجتماعی، همه‌ی اینها ظلماتند. اینها همه ظلمتهایی هستند که بشر در طول تاریخِ طولانیِ زندگیِ خود از اینها رنج دیده. بی‌ایمانی ظلمت …
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای