برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیچشمداشت و حرص به مال و مقام و زیانهای آن.
امام خمینی
کوچک کردن فرمانفرما بهدست مدرس برای بستن راه طمع
… را جذبش میکرد، [نه دارایی] ایشان وضعش این طور بود که- برای من نقل کردند این را که- داشت قلیان خودش را چاق میکرد. خودش این طور بود. فرمانفرمای آن روز- حالا که من میگویم «فرمانفرما»، شما به ذهنتان نمیآید که یعنی چه- فرمانفرمای آن روز وارد شده بود منزلش. گفته بود که به او، حضرت والا، من قلیان را آبش را میریزم، تو این را، آتش سرخ کن را درست کن یا بعکس. از اینجا، همچو او را کوچک میکرد که دیگر نه، طمع دیگر نمیتوانست بکند. وقتی این طور با او رفتار کرد که بیا این آتش سرخ کن را گردش بده، آن آدمی که همه برایش تعظیم میکردند، همه برایش چه میکردند، این وقتی این طوری میرسیده، این شخصیتها را این طوری از بین میبرد که مبادا طمع کند که از ایشان چیزی بخواهد.
امام شهید سید علی خامنهای
نگاه به مسند، مسئولیت و حتی علم بهعنوان طعمه، آفتی بزرگ
از جملهی آفتها، طعمهجویی است. این آفت بزرگی است. مسند را، مسؤولیت را، مقام اجتماعی را و حتی علم را به عنوان طعمه نگاه کند، برای اینکه بتواند به نان و نوایی برسد. این آفت است. فرصتطلبی، راحتطلبی و خوی شرارت، از این قبیل است. اینها آفتهایی است که وجود دارد. این زمینههاست؛ زمینههای درونی، اخلاقی، رفتاری خود ماهاست؛ آن صفبندیهای طبیعی است که در مقابل نظام اسلامی هست.
اسارت انسان در طمع و حرص و تضاد آن با آزادی
… نظر میکند و دربارهی او چی میگوید. یک جمله این است: «لا یسترقّنّک الطّمع و قد جعلک الله حرّا»؛[4] یعنی ای انسان، طمع و آز تو را اسیر نکند، برده نکند، در حالی که خدا تو را آزاد آفریده. آن آزادیای که طمع او را سلب میکند و از بین میبرد، این چه جور آزادی است؟ طمع انسانی و آز و حرص انسانی، او را اسیر میکند. این ضد آزادی است، این در مقابل آزادی است. نمیشود انسان آزاد باشد، آزادیخواه باشد، خودش را آزاد بداند، اما اسیر بند طمع باشد. این خودش او را برده خواهد کرد.
طمع در مزایای دستگاه خلافت و فراموشکردن راه و تعلیمات امامان
یک عدۀ دیگر، تنها مسئلۀ ترس برایشان مطرح نبود، البته ترس هم بود. اینها میدیدند که اگر بخواهند در این اجتماع زندگی کنند، راحت کاسبی کنند، گاهی توصیۀ آنها را حاکم و استاندار یزید و مروان و عبدالملک بخواند و ترتیب اثری بدهد، احیاناً از مالیات معاف باشند، در مجالس و محافل عمومی که شرکت میکنند، مورد احترام باشند، احیاناً یکی از شغلهای پولدربیار دولتی را به اینها محوّل کنند؛ و خلاصه اگر بخواهند راحت زندگی کنند و از مزایای دنیا و مزایایی که دستگاه خلافت بیدریغ به طرفداران خود میدهد، استفاده کنند، راهش این است که این حرفها را ببوسند بگذارند کنار. فراموش کنند که امام حسنی بود و امام حسینی بود، تعلیماتی بود و تشکیلاتی بود و کارهایی بود و هدفی بود و راهی بود و فکری بود! باید اینها را فراموش کنند. آنها زندگیکردن را مستلزم این میدانستند. یک عده هم اینها بودند. آن فکر اولی که فکر ترس باشد، برای عامۀ مردم بود؛ و فکر دوم یعنی فکر طمع، برای یک عدۀ معدودی بود، برای طبقات بالاتر جامعه بود. اینها موجب شد که در اولِ کار دورُوبَر امام چهارم علیهالسلام عملاً …
طمع به زندگی راحت و پول و مقام، بازدارنده از پیمودن راه هدف
… گرم و نرمِ خانۀ خودم بخوابم، پهلوی فرزندان و زن محبوبم به سر ببرم؛ این یک چیزی است که برای یک انسان معمولی، برای یک انسانِ کوچک، برای یک روحِ ضعیف، ایدهآل است، محبوب است، مطلوب است، برایش خودکُشان میکند، پیداست که حاضر نیست آن را بهآسانی از دست بدهد. طمعِ به زندگی راحت، طمعِ به پولِ آنکسیکه میگوید اگر این راه را نرفتی، این کیسۀ پول برای تو، طمعِ رسیدن به مقامهایی که اگر این دربهدری را قبول نکردی، آن مقامها در انتظار توست. طمع! اینها انگیزههاییست که انسان را از پیمودن این راه باز میدارد، ترسها و طمعها؛ ترسها را که بشکافیم، دهها مقوله پیدا میشوند؛ طمعها را که بشکافیم، دهها مقولۀ دیگر پیدا میشوند، راحتطلبیها، عافیتطلبیها، فرصتطلبیها، نفعطلبیها و ازاینقبیل.
دنبال این و آن افتادن به طمع غنا و بیحاصلی آن
[در ادامهی حدیث میفرمایند] همهی شما فقیر و تهیدستید، مگر آن کسی که من او را غنی کنم. غنا را هم از خدای متعال باید خواست؛ دنبال غنا به درِ خانهی این و آن نباید رفت. این را ما یاد بگیریم که به خاطر غنا، دنبال این و آن نیفتیم. گاهی اوقات انسان به طمع غنا دنبال این و آن میافتد و هیچ کدام -نه محبّت آنها و نه غنا- گیرش نمیآید و از دست میدهد آن نور توحیدی را که خدای متعال در دل انسان قرار داده. این هم مطلب بعدی.