کوشش علمای حوزه تا جوانان با فطرت فاسد بیرون نروند
تا اصلاح نکنید نفوس خودتان را، از خودتان شروع نکنید و خودتان را تهذیب نکنید، شما نمیتوانید دیگران را تهذیب کنید. آدمی که خودش آدم صحیحی نیست نمیتواند دیگران را تصحیح کند؛ هر چه هم بگوید فایده ندارد. کوشش کنند علمایی که الآن در حوزهها هستند؛ در هر حوزهای از حوزههای اسلامی که این جوانها که با یک فطرت سالم میآیند، بعد از ده، بیست سال با یک فطرت فاسد بیرون نروند. تهذیب لازم است؛ هم در شما و هم در شما. البته همه، همه ملت و همه انسانها باید مهذَّب بشوند. لکن تاجر اگر مهذَّب نشد، کارش یک کار گرانفروشی و نمیدانم اینهاست که وقتی همهاش را روی هم بگذارند فسادش زیاد است، اما یک نفر این قدرها فساد ندارد.
دوستی طلاب پس از مباحثه برخلاف تصویر نشریهٔ ملانصرالدین
… دو تا رفیقند، سر یک مطلبی، مطالبی، او آن طرف مطلب را میگیرد و او آن طرف مطلب [را] و اتفاقاً این یک ورزشی است که در بین طلبهها هست و یک ورزش علمی است که قوی میکند آنها را. در سایر طبقات شاید نیست این طور ورزش. اینها تا حد جنگ و دعوا با هم مقابل میشوند. مرحوم آقای آسید احمد زنجانی- رَحِمَهُ الله- نقل میکردند که در روزنامه ملّا نصر الدین[4] که قفقاز طبع میشده، عکسی انداخته بوده از دو تا طلبه، دو تا اهل علم، یکی این طرف، یکی آن طرف نشسته و دعوا کردهاند، دندان یکی بیرون افتاده، کفش یکی هم بالای سر آن یکی است. و او برای انتقاد از این طایفه این را نوشته بود، این را عکسبرداری کرده بود. او نمیدانست که در عین حالی که گاهی وقتها به این مسائل هم میرسند، لکن به مجرّد اینکه مباحثه تمام میشود، با هم مینشینند، رفیق و با هم دوست و برادر [ند.]