رفتن به محتوای اصلی

طلاب

نام‌های دیگر: طلبه، طلبگی، طلاب انقلابی، طلاب علوم دینی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دانش‌پژوهان علوم دینی در حوزه‌های علمیه و وظایف و نقش آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به‌مناسبت برگزاری سمینار هفته وحدت حوزه و دانشگاه— ۱۳۶۰/۰۹/۲۷

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۰۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۹۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

از جمله‌ى چیزهایى که حوزه احتیاج دارد، یک نظام تعلیم و تعلّم است تا وقتها در آن هدر نرود؛ این را ما احتیاج داریم. امروز دیگر روزى نیست که ما اجازه بدهیم عمر یک جوان متدیّن و آماده‌ى براى تلاش در راه دین و مجاهدت علمى در راه دین ــ یعنى طلبه ــ [هدر برود]. طلبه این است دیگر؛ طلبه اگر متدیّن نبود، طلبه نمیشد؛ اگر آمادگى براى مجاهدت در راه دین نداشت، طلبه نمیشد؛ حتّى شاید بشود گفت اگر عاشقانه این راه را دوست نمیداشت، طلبه نمیشد. خب، روزى که اسلام توفیق پیدا کرده است که یک نظام مبتنى بر یک اندیشه، یک تفکّر و جهان‌بینى را در معرض دید بشریّت قرار بدهد، دیگر روزى نیست که ما اجازه بدهیم یک روز، یا یک ساعت از وقت این جوان با این خصوصیّات، این طلبه هدر برود؛ باید وقت او را به بهترین شکلى پُر کنیم ــ یعنى حوزه باید پُر کند ــ و حوزه باید از وقت او بهترین استفاده را ببرد و از او یک انسانى که میتواند امروز براى نظام اسلامى آبرو باشد و هدف توسعه‌ى اسلام و رواج اسلام و شناخته شدن اسلام را تأمین بکند بسازد. این، یک نظام درسى لازم دارد؛ بدون نظام درسى نمیشود. اینکه ما رها کنیم یک مجموعه‌ى عظیم بیست هزار نفرى را و ندانیم که اینها چگونه درس میخوانند، چه درسى میخوانند، با چه هدفى درس میخوانند، در چه حدّى قرار میگیرند، سزاوار نیست.
و اینها با طلبگى میسازد؛ تصوّر نشود که خب، اگر این‌جور بخواهند [عمل] بکنند، پس کى درس میخوانند. درس را همیشه میخوانند؛ جنگ که همیشه نیست، راه‌پیمایى که همیشه نیست، حضور در صحنه‌هاى ضرورى که هر ساعت نیست. درس هم باید بخوانند؛ بى ‌درس و بى ‌تحقیق و بى ‌مباحثه طلبه معناى خودش را از دست میدهد. در دوران مبارزات یک عدّه‌اى از طلبه‌ها غرق در عالم مبارزه بودند؛ آن هم مبارزات آن زمانها که یک ‌جور دیگرى بود و یک آمیختگى‌هایى و یک پیچیدگى‌هایى داشت. یک جریان، جریان روشنفکرى بود؛ یک جریان، جریان مبارزه بود؛ اینها با هم التقاء میکردند در مواردى و البتّه التقائشان در آن موارد خوب هم بود. گاهى طلبه‌هاى مبارز یک حالت روشنفکرى پیدا میکردند. بنده در مشهد که بودم، با طلبه‌ها اُنس داشتم؛ طلبه‌هاى قم و جوانهاى قم هم مکرّر پیش ما مى‌آمدند، میرفتند، مسئله مطرح میکردند ــ از این مسائل این‌جورى ــ من میدیدم اینها نسبت به درس بى‌رغبتند؛ مکرّر به این طلبه‌ها میگفتم که برادرها! این درس رسائل و مکاسب را باید بخوانید، این کفایه را باید یاد بگیرید؛ اینکه خیال بکنید که ما دیگر مبارزیم، پس دیگر این حرفها چیست، «معناى حرفى» به چه درد میخورد، «اجتماع امر و نهى» و «مقدّمه‌ى واجب» را ول کن، نخیر، این‌جورى نمیشود؛ باید اینها را یاد بگیرید، این فنّ ما است؛ مکرّر میگفتم، الان هم همین را میگویم که بى‌مایه فطیر است. طلبه‌اى که غور[9] و خوض[10] در درس و علم نداشته باشد، طلبه نیست؛ موضوع منتفى است. بحث سر طلبه است؛ طلبه، یعنى آن ‌که درس میخواند، باید درس بخواند.

اولویت توصیه به خشوع، ذکر و تقوا بر توصیه به علم

… کمی است؛ مثل برق میگذرد. انسان در بیست سی سالگی خیال میکند که حالا اوه، کِی تا هفتاد سالگی؟ نه، مثل برق میگذرد؛ بعد هم رفتن است. اگر بناست در این فاصله‌ی کوتاه، در این فرصت اندک، حظی ببریم، کاری بکنیم، توشه‌ای فراهم کنیم، مایه‌اش را باید در جوانی فراهم کنید. من توصیه‌ی به خشوع و ذکر و تقوا و سعی برای تقرب الیالله را برای طلاب واجبتر میدانم تا توصیه‌ی به علم، که مایه‌ی اصلی کارشان علم است. اگر علم باشد، تقوا نباشد، این علم میشود بی‌فایده، گاهی هم مضر. عالمانی داشتیم - چه علم دینی، چه علم غیر دینی - که نه فقط از این علم بهره‌ای نبردند و بهره‌ای نرساندند، بلکه وزر و وبال شد. این روح معنویت در کالبد علم و عالم لازم است.

راه اثرگذاری معنوی طلاب بر تشنگان معنویت

عزیزان من! برادران من! فرزندان من! جوانان! طلاب دختر و پسر! اگر میخواهید مثل بوته‌ی گلی عطر شما فضا را معطر کند، اگر میخواهید معنویت مثل چشمه‌ای از شما سرازیر شود و بدون اجبار، بدون اکراه، تشنگان بنوشند و به سوی آن بشتابند، راهش این است: «فلیبدأ بتعلیم نفسه».

الگو شدن این شیوهٔ کار برای طلاب

من اینها را عرض کردم نه برای خاطر اینکه حالا بخواهیم از یکی تجلیل کنیم یا یکی را بزرگ کنیم. اینها که نه مورد احتیاج و انتظار آقای قرائتی است، نه ما دنبال این چیزها هستیم؛ میخواهیم اینجور کار کردن برای ما - برای همه‌مان، بخصوص ما طلبه‌ها - الگو بشود؛ یعنی اینجور حرکت کنیم؛ نه اینکه حالا همین کارها را بکنیم؛ بلکه به این معنا که بگردیم دنبال خلأها، دنبال آنچه که نیاز به آن هست، اینها را پیدا کنیم. هر کسی ذوقی دارد، استعدادی دارد، توانائیهایی دارد، ظرفیتی دارد، از این ظرفیت استفاده بشود برای اینکه کار انجام …