رفتن به محتوای اصلی

صدر اسلام

نام‌های دیگر: دوران صدر اسلام

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نخستین دوران تاریخ اسلام در زمان پیامبر اکرم (ص) و سال‌های پس از آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع علمای نجف (برگزاری جشنهای شاهنشاهی- وجوب قیام علما)— ۱۳۵۰/۰۴/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۰ تا ۱۳۶۶
۱۳۵۰۱۳۶۶

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

شاهدها (۷۰ پاراگراف)

شکست روم و ایران از مسجدی خالی از تشریفات

… سقفی با این لیفهای خرما یک چیزی درست کرده بودند. یک دیوار این قدری هم برای اینکه مثلًا حیوانات وارد نشوند، با یک چیزی یا گِلی از همین‌ها درست کرده بودند. اما سرنوشت اسلام را یک همچو مسجدی درست می‌کردند، مسجد بود، همچو نبود که قبّه و بارگاه باشد بعد میان تهی! از آن تشریفات خالی بود، لکن از همان جا روم و ایران را شکست دادند، هر چه هم بخواهند اینها گریه کنند.

خطر ندیدن سربازان صدر اسلام در جان‌فشانی و همانندی جوانان امروز با آنان

… قانون اسلامی، یک جمهوری اسلامی [داشته باشیم‌] این جوانهای ما در خیابانها ریختند و غلبه کرده‌اند بر اینها، روی آن حس اسلامیتشان بود، و الّا اگر کلمه اسلام را ما برمی‌داشتیم کنار می‌گذاشتیم، مردم مگر بی‌عقلند که بروند جلوی توپ و تانک. مردم برای اسلام می‌روند. صدر اسلام سربازهای اسلامی برای اسلام جانشان را به خطر می‌انداختند یعنی خطر نمی‌دیدند، خطر برای خودشان نمی‌دیدند برای اینکه مردن را خطر نمی‌دانستند. جوانهای ما این طور شده بودند، و الآن هم هستند.

پیروزی عده‌ای اندک بر ایران و روم

اینکه در آن رژیمها تا یک صدایی بلند شد همه رها کردند و متصل شدند به ملت، برای اینکه کار، کار شیطانی بود. ملت هم پشتیبان نبود. خودشان هم از باطن پوسیده بودند. امّا در رژیم اسلامی کار، کار خدایی است و سرباز، سرباز خداست و قوی است. چنانچه در صدر اسلام با یک عدّه کمی آن فتحها و پیروزیها نصیبشان شد، ایران را، روم را شکست دادند. شما هم الحمد لِلّه با روحیه قوی، ایمان به خدا، این طاغوت را شکست دادید. و طاغوتی که در باطن خودتان هست، شکست بدهید. مهم این است که آن طاغوت را شکست بدهید.

غلبهٔ مسلمانان بر کشورهای دیگر با فرهنگ غنی خود

… که همه در خط اسلام باشند تا از سلطه استعمار بیرون بیایند. امیدواریم این نهضتی که در ایران تحقق پیدا کرده در خدمت مردم با توجه به خدا، در میان جوامع اسلامی تحقق پیدا کند. این جوامع دست اجانب را از کشورهای خود قطع کنند؛ و مسلمین کیان خودشان را به دست آورند. همان طور که در صدر اسلام مسلمین با فرهنگ غنی که داشته‌اند بر دیگر کشورها غلبه کردند.

تبلیغ پنهانی پیامبر در مکه و هجرت به مدینه

آیا اسلام تخدیر کرده است مردم را؟ یا تاریخ اسلام نشان می‌دهد که پیغمبر اسلام در مکه که بودند، از ترس همین قریش و مشرکین در پنهان بودند، و تبلیغات زیرزمینی می‌کردند. وقتی که آنجا دیگر نتوانستند، و آنها با هم شدند که او را بکشند، و ایشان فرار کرد و به مدینه تشریف برد، آنهایی که همراه پیغمبر بودند و دعوت پیغمبر را قبول کردند همین مردم طبقه سه بود- همین فقرا. اصحاب «صُفّه»- که معروف است- اینها یک عده‌ای بودند که توی مسجد، از باب اینکه منزل نداشتند، توی مسجد می‌آمدند روی صفه‌ای، روی سکویی آنجا می‌خوابیدند. در جنگهایی که می‌شد، اینها نداشتند چیزی. یک خرما را- این طور می‌گویند- یک خرما را این دهنش می‌گذاشت در می‌آورد …

کوتاه بودن دوران حکومت اسلامی در صدر اسلام

… برای اینکه اگر حکومت اسلامی تحقق پیدا کند، دیگر دست اجانب از ممالک اسلامی قطع می‌شود؛ و آنها می‌خواهند که دستشان باز باشد. دیگر امثال محمد رضای پهلوی نمی‌تواند سلطنت و ریاست بکند، آنها می‌خواهند این باشد تا اینکه برای آنها هر جوری دلشان می‌خواهد عمل بکند. ان شاء اللَّه این حکومت تحقق پیدا بکند و مزه حکومت اسلامی را، که چند صباحی در صدر اسلام بوده است- کم بوده است، نگذاشتند آن وقت هم- مزه حکومت اسلامی را مردم بفهمند یعنی چه.

بهشت دانستن کشتن و کشته شدن در نگاه مسلمانان صدر اسلام

… باشید: إِنَّمَا اَعِظُکُم بِوَاحِدَهٍ ان تَقُوموا للَّه؛ یک موعظه، فقط یک موعظه، خدای تبارک و تعالی به وسیله رسول اکرم به شماها کرده است؛ اینکه نهضت کنید و برای خدا نهضت کنید. اگر نهضت برای خدا باشد، از شهادت خوف نیست. شکست در نهضتی که برای خدا باشد نیست. مسلمین صدر اسلام می‌گفتند اگر بکشیم بهشت است، و اگر کشته شویم بهشت است. شما هم همین طور هستید.

یکی بودن ارتش اسلام با مردم در صدر اسلام

اسلام همین را می‌خواهد. ارتش اسلام در صدر اسلام با مردم یکی بودند، جدایی نداشتند، از مردم بودند. بعدها سلاطین جور و خصوصاً اخیراً به واسطه تبلیغاتی که کردند- تبلیغاتی که از جانب اجانب بود و مامور آن رژیم منحط بود- تبلیغاتی کردند که شما را از ما جدا کردند، ملت را از شما جدا کردند. ملت را- بعضی را از بعض- جدا کردند؛ دانشگاهی را از مدرسه‌ای جدا کردند؛ …

همانندی روحیهٔ فداکاری ملت با روحیهٔ مسلمانان زمان پیامبر

… خیلی زیبا و در سن بین بیست تا سی- آمد پیش من و مرا قسم داد که شما دعا کنید که من شهید بشوم. این روحیه مادرهایی که دو- سه تا از بچه‌هایشان را داده بودند، وقتی که به ما می‌رسیدند می‌گفتند که این فدای اسلام، و من باز یکی دارم که آن هم باز می‌خواهم شهید بشود. یک همچو روحیه فداکاری، یعنی همان روحیه‌ای که در زمان رسول الله برای مردم پیدا شده بود و در ظرف نیم قرن مسلمین را بر تقریباً دنیای آن روز غلبه داد، این روحیه در ملت ما پیدا شده بود که خودشان را با شوق و اشتیاق می‌خواستند فدا بکنند. آنچه ما را غلبه داد این روحیه بود؛ فلسفه نبود، جهان‌بینی نبود، اسلام‌شناسی نبود؛ هیچ این حرفها نبود. این روحیه که در ملت پیدا شد و این تحرکی که پیدا شد یک مطلب غیبی بود که در ظرف مدت کوتاهی یک همچو تحول روحی در جمعیت پیدا شد؛ و ما تا اینجا که آمدیم با این …

پیشروی مسلمانان صدر اسلام با همین رمز

… نهضت پیروز شد، این فقط برای اتکال به خدا بود. در ملت ما یک تحولی حاصل شد که آن تحول سابقه نداشت؛ آن تحول این طور بود که شهادت را برای خودشان فوز عظیم می‌دانستند. جوانهای ما الآن هم پیش من می‌آیند، بعضی از آنها، و می‌گویند که شما دعا کنید که ما شهید بشویم! این رمزِ پیروزی بود که همان طوری که در صدر اسلام مسلمین با این رمز پیش بردند، ملت ما هم با این رمز پیش برد؛ و با این رمز است که ملتها می‌توانند پیش ببرند.